ILI

o — z Do— 4 o

i

!

UNIVERSITY OF T

D

3 1761

*

8 9

-—

(a

Sig Fr

EECETIPTCORRTONOPPUUPSGRMET RU

Laer

ZOSIMI

COMITIS ET EXADVOCATI FISCI

HISTORIA NOVA

EDIDIT

LUDOVICUS MENDELSSOHN

LIPSIAE IN AEDIBUS B.'G. TEUBNERI

MDCCCLXXXVII

Praefatio.

Zosimi, labentis imperii rerum scriptoris, memoria iam antiquis temporibus ita exoleverat ut hodie ne aetas quidem certo aliquo definiri possit testimonio. cum enim Suidiana 5.0. Ζώσιμος Γαξαῖος ἢ ᾿ἀσκαλωνίτης nimis incerta sint quam αὖ adseisei possint (v. infra p. XI), unus restat Euagrius h. e. III, 41 de Zosimo haece referens: σὺ γὰρ οὐδὲ ἀκοὴν γράφεις, μήτι γε δὴ ἀλήϑειαν, πολλοῖς ὕστερον χρόνοις ἐπὶ "Aoxaüíov καὶ Ὁνωρίου, μέχρις οὗ (ὧν coni. Arn. Schaefer, - — fort. recte, ef. Niceph. Call. h. e. XVI, 42: οἷς καὶ τὴν συγ- - gag ἔστησας) γέγραφας, ἢ καὶ μετ᾽ αὐτοὺς γεγονώς (ἴσως δὲ καὶ πολλῷ γενόμενος ὕστερον Niceph.). quae verba cum aperte docerent ne ad Euagrium quidem, exeuntis saeculi sexti ho- 3 minem, certam de Zosimi vitae temporibus notitiam per- Ἃ venisse, magna de ea re inter recentioris aetatis homines

doctos orta est controversia summaque opinionum varietas prolata. nos eam varietatem non persequemur, sed quid nobis statuendum videatur breviter exponemus. habemus igitur ad aetatem Zosimi paulo accuratius cir- eumseribendam triplex quaerendi adiumentum: scriptorum quos ipse secutus est memoriam, scriptorum qui ipsum lege- runt aetatem, denique rerum aliquot quas ipse memorat " nota aliunde tempora. quibus ex subsidiis perexigui fructus esi primum. quod enim RHeitemeier (praef. p. XXIII sq. ed. Bekk.) ex Syriani philosophi mentione (IV, 18, 4) con- elusit post a. 431 vixisse Zosimum —- cirea illum enim annum Syrianum floruisse —, temerarie omnino conclusit. nam eum omnino Syriani tempora obscura sint (v. Zeller hist. phil. Gr. t. IIP, 2 p. 759, 4), tum plane latere quo anno hymnum in Achillem, a Zosimo 1. d. memoratum, composuerit recte

«ὃ

VI Praefatio.

dixit L. Ieep mus, Rhen. t. XXXVII (a. 1882) p. 483. Sy- |

rianus igitur cum ab hae quaestione prorsus segregandus sit, ex scriptoribus ad quos provocari possit unus relinquitur Olympiodorus Thebanus, ab ipso Zosimo V, 27,1 tamquam | testis excitatus. qua ex Olympiodori mentione id quidem | intellegimus post a. 425 Zosimum opus suum eomposuisse — ad hune enim annum Olympiodorus descenderat —, at. accuraliorem terminum non lucramur, quando quidem plane ignoramus quo tempore Olympiodorus historias suas ediderit. ac ne si sciremus quidem multum profieeremus, eum plane obseurum foret quantum intervallum inter illarum editionem ac Zosimi expilationem fuerit interpositum.)

1) aliter de Olympiodoro visum est Ieepio l d. qui postquam recte dixit morte impeditum videri Zosimum ne opus absolveret nee quicquam in fine intercidisse — idem ex Photii testimonio iam effe- cerant Sylburg (ad Zos. VI, 18) et Tillemont t. VI p. ὅ94 5α., dubi- tanter ille confidenter hic, et certissime potest effici ex ipsa sexti libri condicione, cf. ad VI, 7, 6 —, ita pergit: 'dieser (Zosimi mors) ist wahrscheinlicher Weise bald nach dem Jahre 425 eingetreten oder ge- nauer gleich nach dem Erscheinen des Olympiodorischen Werkes. Dies fand nicht viel spüter statt, da Olympiodor bereits 412 als. sandter verwandt wurde, also sicherlich schon ein Mann in gesetzten Jahren war, ausserdem aber sein Werk dem Kaiser Theodosius ge- widmet war, und es würde doch im hóchsten Grade unwahrscheinlich sein, wenn er, da er einmal die Regierung dieses Kaisers angefangen hatte, sie nicht auch bis zu der damaligen Gegenwart fortgeführt haben sollte? ....... "damit ist auch diese kleine Schwierigkeit (in Syriano posita, v. supra) beseitigt und wir kónnen den Zosimos mit Sicherheit dem Anfange des 5. Jahrhundert zutheilen.' haec ille. iam 8i prius argumentum ex Olympiodori a. 419 ad Hunnos legatione (Olymp. fr. 18) petitum perpendimus, nihil magnopere eo probari elu- cet. fac Olympiodorum tricenarium ad barbaros missum esse — etiam minor erat Stilicho, cum ei Persica legatio committeretur —: potuit viginti vel triginta annis post historiae condendae operam dare; ut cur illum circa a. 425 historiam scripsisse putemus causae nihil sit. alte-

'rum autem leepii argumentum non fallax modo est sed aperte falsum.

ni mirum Olympiodorus omnino non Theodosii, 1, e. imperii orientalis, sed Honorii successorumque, i.e. imperii occidentalis, historiam scrip- Sit. hanc autem cur ad a. 425 nec ultra deduxerit facile intellegitur: nolebat ille vivi Valentiniani tertii res perscribere, ideoque substitit in eo tempore quo Valentinianus a Theodosio occidentis Augustus no- minatus erat (Olympiod. fr. 46). eur autem Theodosio Olympiodorus

Praefatio. VII

quodsi illa via nihil effieitur nisi ut post Olympiodorum vixerib Zosimus, iam temptandi sunt ei scriptores qui huius ipsius opus cognitum habebant. inter hos aetate primus est Eustathius Epiphaniensis, qui in breviario a. 502 edito (Mueller F. H. G. t. IV p. 138) praeter alios scriptores etiam Zosimo usus est, ut testatur Euagrius h. e. V, 24. quo ex Euagrii loeo, noto eo quidem sed huie quaestioni antea non adhibito, Ieep l. d. p. 426 verissime conclusit Zosimi histo- riam ante a. 502 fuisse editam. quod autem idem Ieep Euagrii de aetate Zosimi dubitationem (v. supra) ipsam quo- que ad Eustathium revocavit, nequaquam id posse fieri mox adparebit. e — oartatus igitur iam Zosimus est intra annos 425 et D02. magis etiam ut coartetur, iam ipsa adeunda est historia. quae quidem historia ita comparata est ut non paulatim edita videatur sed uno tenore: nimis enim exiguum erat vo- lumen quam ut disceerpendo auctor operae pretium faceret. porro tam neglegenter opus consarcinatum est ut non mul- torum annorum sed brevis temporis videatur labor. denique laeeuratius rem inspicienti facile patet sextum librum nec ad umbilicum perductum esse et multa habere imperfectae con- dicionis vestigia (cf. supra p. VI, adn. 1). unde certa con- lectura efficitur ab ipso Zosimo opus vulgatum non esse — quod vel propter Constantini Theodosiique insectationem ce-

brcorua e rd rc nde ei.

"OWN WE UTER

occidentalis imperii historiam inscripserit scire iam non possumus, cum ommino de Olympiodori rebus perpauca cognita habeamus (v. Tille- mont t. V p. 656 sq.)). quodsi de Olympiodoro manet id quod tribus verbis complexus est Tillemont: 'il écrivoit entre 495 et 450', corruit lota leepii argumentatio ex Olympiodori rebus ducta. ae per se parum foret credibile eodem fere tempore et scripsisse Olympiodorum histo- riam et transcripsisse Zosimum. (ceterum si quis forte putet Olym- piodori tempora aliquatenus posse astringi eo quod leep ('Quellen- untersuchungen zu den griechischen Kirchenhistorikern ann. phil. suppl. t. XIV. 1884. p. 73 sq.) demonstraverit Olympiodori opere iam usum esse Philostorgium — qui quidem ante Socratem et Sozomenum historiam ecclesiasticam scripsit (leep l. d. p. 57) —, mihi quidem ne illa quidem leepii argumentatio probatur, non solum de ea Olympio- dori parte quae a Zosimo excerpta est (v. ad V, 26, 1), sed etiam de ea quae res inter annos 410 et 425 gestas complectitur).

VIII Praefatio.

teraque indignationis, qua homo ethnicus Christianorum res prosequitur, indicia perieulosum tum fuisset viro praesertim dignitatibus magnis perfuncto —, sed ab aliis ex mortui

scriniis productum.!) ipsam igitur scriptionem si ultimis -

Zosimi annis tribuemus vix errabimus.

haec praefati iam circumspieiamus num forte in ipsa historia insint quae ad certum aliquod tempus tuto referri possint. quam quaestionis partem prorsus praetermisit leep, non praetermiserunt qui olim de Zosimo disputaverunt Tille- mont ae Reitemeier. ae Reitemeier quidem (praef. p. XXIV) recte dixit ex eis Zosimi locis ubi imperii prorsus collapsi condicionem deploret sequi ut longo satis intervallo ille vi- xerit post Honorium?) — quippe sub hoe eoeptum modo est imperium discerpi, sed plena ruina diu post consummata. quod argumentum quin eam vim habeat ut tempora medio saeculo quinto priora omnino excludantur rerum peritus nemo dubitabit: inde ab Attilae enim demum temporibus ἡ 'Po- μαίων ἀρχὴ κατὰ βραχὺ βαρβαρωθϑεῖσα εἰς ὀλίγον τι, καὶ αὐτὸ διαφϑαρέν, περιέστη (1, 58, 4).

non tamen desunt certiora etiam aetatis indicia. quippe seriptor II, 38 enumerat tria collationum genera quae inde a Constantini M. temporibus invaluerint, chrysargyrum, prae-

1) quod cum ita sit, ad aetatem Zosimi definiendam uti nolo sanctione illa imperatoria anni 468 qua pagani ab advocatione exclusi sunt (cod. lust. IT, 6, 8). quippe fieri potest ut Zosimus multorum exemplum secutus palam novam secreto veterem persuasionem pro- fessus sit. quodsi forte post annum 468 vixerit, ne sanclio quidem illa obstabat ne advocati munere fungi pergeret indeque ad fisci ad- vocationem perveniret.

2) sufficit monstrasse locos quales sunt], 58, 4; III, 32, 6; IV,21,3; IV, 59, 3. ceterum ex loco I, 57, 1: Πολυβίου γὰρ ὅπως ἐκτήσαντο Ρωμαῖοι τὴν ἀρχὴν iv ὀλίγῳ χρόνῳ διεξελϑόντος, ὅπως iv οὐ πολλῷ χρόνῳ σφῇσιν ἀτασϑαλίῃσιν αὐτὴν διέφϑειραν ἔρχομαι λέξων, certi quic- quam effici vix possit, quamquam ita visum Reitemeiero. incertum enim est cum initium computi — quamquam videri potest inde ab a. 395 deductus, v. IV, 59, 3 — tum ipsum inclusi temporis spatium. quippe plane latet scriptorne significet incrementi χρόνῳ ὀλίγῳ (i. e. quinquaginta tribus annis, v. I, 1, 1) ruinae οὐ πολὺν χρόνον examus- sim respondere, an generalis potius sit aequatio. ac mihi quidem hoe videtur.

Praefatio. IX

- turam, follem. pergit $ 4: ἐπιμεινάσης γὰρ xol μετὰ Κων- σταντῖνον τῆς ἀπαιτήσεως ἐπὶ χρόνον συχνόν, ἐξαντλουμένου κατὰ βραχὺ τοῦ πλούτου xví.; ut quin ipsius aetate colla- liones illae aut omnes aut ex parte cessaverint dubium esse non possit. iam autem constat chrysargyrum quidem anno -demum 501 ab Anastasio abolitum esse; contra iam a. 450 imperatores Valentinianus et Marcianus sanxerant ne quis ex clarissimis et spectabilibus qui in provineiis degerent ad praeturam postea devocaretur (cod. lust. XIT, 2, 1), eodem- que fere tempore eidem imperatores follem aboleverant (ib. I. 2) quam abolitionem eum Zosimi capite illo ita posse -eoniungi ut scriptoris aetas illine eliceretur eum ipse mihi dudum persuasissem, tum postea vidi etiam Tillemontium (t. VI p. 595) eius memorem fuisse. qui tamen quod putat ehrysargyri abolitionem ἃ Zosimo respici indeque scriptorem in Anastasii temporibus collocandum — quo facto illum, si- militer ae Valesius (ad Euagr. III, 41), eundem putat ac - Zosimum sophistam, qui secundum Suidam χατὰ τοὺς χρόνους P ᾿πναστασίου τοῦ βασιλέως erat —, haud dubie errat. quippe iam recordandum est Eustathium Epiphaniensem in brevia- F rium a. 502 vulgatum Zosimeae historiae particulas recepisse. . unde eum pateat chrysargyri quidem uno anno ante sublati --— mentionem facere non potuisse Zosimum, praesertim cuius - historia post mortem scriptoris sit edita, nihil relinquitur - - misi ut abolitionis memoria illa referatur ad praeturam et follem, i. e. ad a. 450.)

:[ 1) iam reverti possumus δα locum illum Euagrii (III, 41) quo - Seriptor nescire se fassus est sub Arcadio Honorioque an postea Zosi- mus vixerit. quem locum non ex ipsius Euagrii lectione fluxisse sed ex Eustathio transcriptum esse leep mus. Rh. t. XXXVII p. 427 sq. inde conclusit quod certum esset Prisci historias ex Eustathii breviario innotuisse Euagrio. licere autem id quod de Priseo valeret ad Zosi- mum sine cunctatione transferre. iam quin Euagrius revera ex Eusta- thio desumpserit ut pleraque alia ad historiam profanam pertinentia ita etiam quae ex Prisco adfert numquam dubitavi, dixerantque id pridem C. Mueller F. H. 6. t. IV p. 138 et A. Koecher 'de loannis : Antiocheni aetate? (diss. Bonn. a. 1871) p. 37 sq. idem tamen cum Euagrii ex Zosimo eclogas considerabam easque et ex pluribus histo- riae partibus fluxisse et ipsa Zosimi verba accurate referre videbam,

X Praefatio.

cerlissimis igitur argumentis effectum iam est ut opus

nec ante a. 450 nec post a. 501 poni possit. hoc autem ipsum semisaeculare intervallum denuo certioribus terminis

artare vix poterimus: coniecturae saltem quaedam quae ex - silentio scriptoris fieri possint prorsus sunt incertae.') itaque

ambigere coepi an non Zosimum quidem etiam ab ipso Euagrio lecti-

Δὲ

tatum esse concederemus, praesertim cum plane lateat compilationis Eustathianae et modus et ambitus. et recte me sensisse nune patet.

quippe postquam intelleximus historiam Zosimi post a. 450 esse com-

positam, manifestum est Eustathium, aequalem eum fere Zosimi vel paulo iuniorem, numquam potuisse isto modo de illius aetate dubitare.

ni mirum is ex Zosimo eclogas quasdam fecerat aetatis notatione mon .

addita, centum annis post Euagrius eclogis illis adductus est ut ipsum Zosimi opus adiret et inde quae ipse in suos usus convertere posset delibaret. cum autem de fontis aetate nusquam quiequam adnotatum inveniret, ne apud ipsum quidem Eustathium, ipse coniecturam. fecit eamque sat indefinitam. — potest autem ex hoc exemplo disci post tot scriptorum veterum iacturam nostras de nexu eorum mutuo opina- tiones tum demum a ruina esse tutas ubi muniri possint fide ex ipsis rebus petita, nec quicquam in his litteris esse fallacius quam argu- menta ex analogia ducta. ('zwar vermag ich über Zosimos, den nach Euagrius Eustathios benutzt haben soll, einen derartigen Nachweis, wie oben über Priscus, nicht zu erbringen; jedoch erscheint dieser in der That nun auch vollstündig überflüssig, nachdem wir die Zuverlüssigkeit unserer Angaben in einem wesentlichen Punkte als be- friedigend erkennen konnten. und so kann es nicht zweifelhaft sein, dasz auch die Erwühnung des Zosimos bei Euagrius III 40 und 41 allein auf Eustathios zurückzuführen ist, wie ühnliches schon C. Mueller vermuthet F. H. G. t. IV p. 138': Ieep p. 431).

1) veluti putabam aliquando ex eo quod Zosimus III, 11, 3 biblio- thecae a Iuliano Cpli constitutae mentionem facit non memorato in- cendio quo illa postea absumptia est (Tilemont t. VI p. 485), effici posse ut historia ante a. 476 composita sit. sed talem conclusionem omni cogendi vi carere nunc intellego. aliquanto certius argumentum fortasse inde potuisset deduci quod ille IV, 18, 8 Minervae signi eburnei ita meminit ut ipsius aetate in Parthenone superfuisse videatur (ὑπέϑηκε i. e. Nestorius a. 376 τῷ ἐν Παρϑενῶνι καϑιδρυμένῳ τῆς ᾿ἀϑηνᾶς ἀγάλματι, non addito τότε). at, quantum video, non constat quando Παρϑένος ex sede sua fuerit depulsa, nisi quod id accidisse debet ante Procli mortem, i e. ante a. 485 (v. Wachsmuth *'Stadi Athen t. I p. 720, 4). itaque hoc quoque indicium diffluit prope to- ium restatque nihil nisi probabilitatis quaedam species qua verba illa ante a. 485 scripta esse videri possint. quamquam ipsa haec species quam sit incerta ac dubia non me fugit.

PRXTER TP uM mEG T

Praefatio. XI

-hie subsistendum censeo. ceterum si quis ex eo quod a. 502 Eustathius Zosimi mortui opus excerpsit concludat iam pri- dem opus fuisse notum, recte forsitan concluserit. quod utut est, quadraginta ad minimum annorum continua bistoria in- lempestiva Zosimi mors nos fraudavit: ad suam enim aeta- lem se pergere velle causasque ruinae omnes accurate expli- eare identidem scriptor profitetur. quod damnum, ut. nune res est, aliunde prorsus non sarciri posse sciunt qui quinti saeculi historiae operam dederunt.

de ipso autem homine perpauca dici possunt. ex operis inscriptione adparet fuisse eum comitem et exadvocatum fisci, . i.e, hominem qui per officii dignitatem et satis alto honoris in gradu positus fuisset!) et res humanae qua ratione ad- ministrarentur usu cognitum habere posset. de patria certi nihil traditum. quod enim Suidas ex Hesychii onomatologo habet lemma: Ζώσιμος Γαξαῖος ἢ ᾿4σκαλωνίτης, σοφιστής,

χατὰ τοὺς χρόνους ᾿Δναστασίου τοῦ βασιλέως. ἔγραψε λέξιν

ῥητορικὴν κατὰ στοιχεῖον καὶ ὑπόμνημα εἰς τὸν Ζημοσϑένην x«i εἰς “υσίαν, id quamquam saepe hue tractum est mihi tamen invocari posse non videtur. aec primum Clinton (f. R. t. II p. 328) recte dixit confundi illie Zosimos duos, sophi- stam Gaza oriundum atque Asealonitam grammaticum. neu- irum autem quiequam cum Zosimo rerum scriptore commune " habere arbitror. atque Ascalonitam quidem aliunde novimus ex opera in Demosthene explicando collocata (cf. Dindorf praef. ad Dem. t. VIII p. XII sq.), videturque is sub Ana- stasio vixisse. quem qui eundem putant atque historicum eo possunt argumento uti quod hie in eclogis Constantinianis ipse quoque dicitur Ascalonita. quam tamen appellationem non testata aliqua memoria niti sed ex coniectura fluxisse persuasum habeo. ipsum enim rerum scriptoris opus patriam in titulo non praetulisse cum ex Vaticani codicis inseriptione adparet tum ex Photio. praeterea tam rara, ut vidimus, ac paene nulla de ipsis Zosimi rebus inter veteres erat memoria ut eredibile non videatur eclogarum Constantinianarum com-

1) cf, S. Herrlich *de aerario et fiseo Romanorum"? (diss. Berol. ὃ. 1872) p. 36 sq.

XII Praefatio.

positores quiequam de patria hominis invenire potuisse, si vel maxime indagare operae pretium duxerint. denique si vitam Demosthenis ab Ascalonita conscriptam (Dem. ed. Dind.

l.d. p. 18sq.) cum rerum scriptoris dicendi genere compara- -

mus, diversitatem deprehendimus summam congruentiam nul- lam. atque omnino ab omni probabilitate abhorret obscuram hominis grammatici diligentiam potuisse cadere in viri no- bilis ae negotiosi dignitatem. itaque dubium esse non potest quin in eclogis illis rerum seriptor Ascalonem patriam nactus sit ex coniectura, eaque ex duorum hominum confusione nata. nec magis hic Zosimus idem ae Gazensis sophista fuisse potest quem a. 489 a Zenone interfectum esse refert Cedre- nus (i. I p. 622, 2 Bk.: τὰ ὅμοια ó$ πέπονθε καὶ Zócuwoe ὁ Γαξαῖος δήτωρ κτὲ., cf. Tillemont t. VI p. 522). nam quam- quam fuerunt qui in rerum scriptore sophistioum quiddam ac rhetoricum agnoscere sibi viderentur, vix tamen credo illos in eam opinionem fuisse venturos si non extarent illi Suidae ac Cedreni loci de Zosimo quodam sophista ac rhe- tore. atque cum ea opinio qua rerum scriptor non diversus fuisse putatur ab Ascalonita, i. e. a grammatico, ad ecloga- rum saltem Constantinianarum, qualecumque id est, provocare possit testimonium, altera qua Gazensis putatur idemque ac rhetor ille et sophista, nullum prorsus habet adiumentum nisi quod peti possit ex fallaci specie. ac falsam esse eam spe- ciem ipse docere potest Zosimus, cuius oratio tam longe re- mota est a sophistarum splendore rhetorumque pompa ut humi potius repat ieiunaque sit atque exilis. itaque Gazensis quoque procul habendus est, sicuti etiam visum Iflandio (der Kaiser Theodosius der Grosse' Hal. Sax. a. 1878 p. 9).*) quodsi ipsa patria in medio relinquenda est — fuit autem aetate imperatoria nil frequentius quam Zosimi mno- men —, dubium tamen non est quin vitae partem Cpli egerit. id enim sequitur vel ex accurata urbis descriptione (II, 308q.),

1) Hesychius igitur, qui multorum scriptorum Zosimo iuniorum in Onomatologo meminerat (v. Flach Hesych. Mil. Onom. p. X 56.), Zosimi rerum scriptoris prorsus fuit incuriosus. (quae Suidas habet lemmata Zosimiana per lexicon sparsa ex eclogis Constantinianis flu- xisse infra adparebit.)

TREMTNNPRUS rw PYM TM

Praefatio. XIII

quae proficisei non potuit nisi ab incola. animo paganum

fuisse studiosissimumque sacrorum veterum ipsum opus do-

cei; quod etiam hane ob causam post scriptoris mortem editum videri supra diximus. quamquam utrum ille, dum in vivis est, veteris superstitionis cultum aperte profiteri potu- erii an secreto fovere necesse habuerit scire ideo non pos- sumus quod certo aliquo in tempore illius vitam publicam eollocare non possumus. quaecumque autem Zosimus in vita publica secutus est castra, mens eius veterum dedita erat et sacris et litteris. una enim ex parte Herodotea, 'lhucydidea, Polybiana, Iulianea studia ex ipso perlucere opere adparebit simul atque ad Zosimi dicendi genus perventum fuerit. altera ex parte Neoplatonicorum eum studuisse doctrinae cum Sy- riani mentio docet tum sequitur ex locis I, 1, 2; V, 35, 5; 41, 5, qui non possunt explicari nisi ex illius sectae prae- ceplis, atque omnino qui morientis Olympi partes sustine- rent illi doctrinae prae ceteris favisse notum est. E veniendum iam ad ipsum opus. quod accuratius ab uno goo describitur, bibl. eod. 98 p. 84 Bk., ubi leguntur haec: ἀνεγνώσϑη ἱστορικὸν λόγοις ἕξ Ζωσίμου κόμητος ἀποφισπὸ- συνηγόρου. ἔστι τὴν ϑρησκείαν ἀσεβὴς καὶ πολλάκις ἐν πολ- λοῖς ὑλακτῶν κατὰ τῶν εὐσεβῶν, σύντομος δὲ καὶ τὴν φράσιν εἰλικρινής τε καὶ καϑαρός, οὐδὲ τοῦ ἡδέος ἀπῳκισμένος. ἄρ- qevou μὲν τῆς ἱστορίας, ὡς ἄν τις εἴποι, ἀπὸ Αὐγούστου, ἐπιτρέχει δὲ πάντας τοὺς μέχρι Ζιοκλητιανοῦ, ψιλὴν ὥσπερ τὴν ἀνάρρησιν καὶ τὴν διαδοχὴν αὐτῶν ἀφηγούμενος. ἀπὸ ὃὲ “πδκλητιανοῦ πλατύτερον περὶ τῶν βεβασιλευκότων δια- λαμβάνει ἐν βιβλίοις πέντε. τὸ γὰρ πρῶτον τοὺς μέχρι Ζ1ιο- κλητιανοῦ ἀπὸ “ὐγούστου ἀριϑμεῖται. καὶ πληροῖ τὴν ἕκτην βίβλον ἐν ἐκεένοις ἀπαρτιξομένην τοῖς χρόνοις, ἐν οἷς 4λά- Quyog τὴν Ρώμην τὸ δεύτερον πολιορκῶν, καὶ τῶν ἐνοικούν- τῶν ἀπορουμένων, λύει τὴν πολιορκίαν, βασιλέα τούτοις "Ac- ταλον ἀνειπών. εἶτα δὲ καὶ τῆς βασιλείας τοῦτον παραλύσας διὰ τὸ μὴ δοκεῖν εὖ διατίϑεσϑαι τὰ τῆς ἐγκεχειρισμένης αὐτῷ ᾿ βασιλείας, πρὸς Ὁνώριον τὸν βασιλέα κατὰ τὴν "Páfevvav διατρίβοντα ἐφ᾽ ᾧ σπείσασθαι ἵετο. ἀλλὰ Σάρος, Γότϑος καὶ αὐτός, διάφορος Ov ᾿4λαρίχῳ, ἔχων τε ὑπ᾽ αὐτὸν ἄχρι τριακοσίων καὶ προστεϑεὶς Ὁνωρίῳ καὶ συμπολεμεῖν αὐτῷ

XIV Praefatio.

κατὰ ᾿ἁλορίχοῦ διατεινόμενος, ἐμποδὼν ἔστη. καὶ ἣ μὲν pes αὐτῷ ἱστορία ὧδε τελευτᾷ.

εἴποι δ᾽ ἄν τις οὐ γράψαι αὐτὸν ἱστορίαν, ἀλλὰ μετα- γράψαι τὴν Εὐναπίου, τῷ συντόμῳ μόνον διαφέρουσαν, καὶ

ὅτι οὐχ, ὥσπερ ἐκεῖνος, οὕτω καὶ οὗτος Στελίχωνα Ow Dti —

τὰ δ᾽ ἄλλα κατὰ τὴν ἱστορίαν σχεδόν τι ὃ αὐτός, καὶ μάλιστα ἐν ταῖς τῶν εὐσεβῶν βασιλέων διαβολαῖς. δοκεῖ δέ uot καὶ οὗτος δύο ἐχδόσεις, ὥσπερ κἀκεῖνος, πεποιηκέναι. ἀλλὰ τού- του μὲν τὴν προτέραν οὐκ εἶδον: ἐξ ὧν δέ, ἣν ἀνέγνωμεν, ἐπέγραφε «νέας ἐκδόσεως“ συμβαλεῖν ἦν καὶ ἑτέραν αὐτῷ, ὥσπερ καὶ τῷ Εὐναπίῳ, ἐκδεδόσϑαι. σαφὴς δὲ μᾶλλον οὗτος καὶ συντομώτερος, ὥσπερ ἔφημεν, Εὐναπίου, καὶ ταῖς τροπαῖς. εἰ μὴ σπάνιον, οὐ κεχρημένος.

hoe autem Photii in testimonio plura inesse quae rerum veritati repugnent perspieuum est. quod enim Zosimum nil egisse adfirmat nisi ut Eunapiani operis compendium con- ficeret, id quam leviter dietum sit uni cuique patet. ni mirum bonus vir vel Olympiodori, ex quo tamen prolixa lectionis adposuerat exempla (cod. 80), tam fuit oblivisiosus ut me eum quidem saltum senserit quo Zosimus ab Eunapio Stili- chonis obtrectatore ad Olympiodorum transiliens bene iam cum hoe de Stilichone existimare coepit. deinde nequaquam ab ipso Zosimo alteram operis editionem curari potuisse ex eis quae supra exposuimus sequitur: nempe ille nullam unam . eurare potuerat. primitiva autem editio quin ἱστορίας νέας inseriptionem, quae in Vaticano codiee est, habuerit legiti- mam dubitandi causam habemus nullam. qui vero factum sit ut Photii exemplo fuerit inscriptum 'vée ἔκδοσιρ᾽ sciri iam nequit. potest fraus subesse redemptoris, potest revera opus postumum denuo editum esse. quod uteumque est, Photium saltem ipsi Zosimo alteram editionem tribuentem errasse nemo iam negabit.

contra nihil est quod Photio fidem denegemus de ipsa operis in sex libros distributione. quod enim in Vaticano Zosimi eodiee quinque non sex libri a rubrieatore numeran- tur, rubrieatoris illius non ipsius librarii ei sunt numeri, — positi quidem ei propter magnam illam lacunam quae primi libri finem seeundique exordium hauserat (v. infra). sex

Praefatio. XV

— autem libri erant et in ipsius Vaticani archetypo et in eo . Zosimi exemplo ex quo fluxerunt eclogae Constantinianae;

Lt quin ab ipso scriptore senaria illa partitio profecta. sit

- jn tripliei rei confirmatione non possit dubium esse.

1 - ipsam autem historiam ex eis scriptoribus quorum super-

— est memoria excitant Euagrius, loannes Antiochenus, Photius,

rus Callistus. praeterea, αὖ supra expositum, Eustathius Epiphaniensis in breviarium suum aliquot Zosimi particulas E receperat. ad reliquos quos attinet, Euagrius — quem ipsum, 3 mon intercedente Eustathio, Zosimi listoriam adiisse econtra , - Teepium supra adnotavi — sat religiose in illius verbis red- dendis versatus est. ceterum, quantum vidi, praeter ea capita ubi nominatim Zosimus ab Euagrio adfertur non extant loci -in quibus ille celato nomine in usum ab hoe sit vocatus. - ex Euagrio autem (III, 40) Zosimi notitiam hausit Nicepho- — rus (h.e. XVI, 41). de Photio iam dictum, ad loannem - Antiochenum, eclogas Constantinianas et qui hine pendet — — Bxidam infra recurrendum, ubi ad instrumentum eritieum ex- aminandum perventum erit.")

1) quod O. Holder-Egger ('neues Archiv der Gesellschaft für ültere deutsche Geschichtskunde' t. 11. a. 1876. p. 102) coniecit Mar- eellinum comitem in Chronico Zosimi historia usum esse, equidem con- iecturae fidem non habeo. sunt quidem certae inter Marcellinum et Zosimum similitudines, facile tamen eae ita explicari possunt ut eodem

- ex fonte illie Eunapius ac Marcellinus sua hauserint. (ceterum Hol- - der-Egger adnotationem Marcellini ad a. 408 excerptis Orosianis prae- missam: '(Stilicho comes) euius duae filiae Maria et Thermantia sin- — gulae uxores Honorii principis fuere, utraque tamen virgo defuncta — omittere hac in quaestione debuit. nam tam breviter illa concepta sunt ut vix inde confidenter cum Holdero effici possit ex Marcellini opinione Thermantiam quoque ante patrem mortuam esse. ut tamen — hoe concedamus, nequaquam eadem fuit Zosimi sententia. quod enim — ait (V,28,3): τελευτᾷ ἡ κόρη μετ᾽ οὐ πολύ, ταὐτὰ τῇ προτέρᾳ παϑοῦσα, 33 nec per se ulla necessitas est ut virginis mors inde ante patris cae- — dem ponatur, et omnino id admitti non posse sequitur ex eis quae » - Zosimus postea (V, 35; 37) de Thermantia matri reddita narrat. ita- — que si Holderi in explicandis Marcellini verbis rationem sequimur, —— manifestus hunc inter et Zosimum est dissensus; si non sequimur, — prorsus inutilis est disceptatio, cum ita plane lateat quando Therman-

el

XVI Praefatio.

tantula igitur antiquitatis es& de Zosimo memoria. nec admodum magnam recentiorum temporum homines doctos illius habuisse euram ex eis quae iam dicentur adparebit (ef. Reitemeier praef. p. IX sq.).

primus post renatas litteras Zosimi mentionem fecisse ; videtur .Angelus Politiamus. is Miscell I cap. 58 de ludis |

saecularibus disputans cum alios ex initio libri seeundi locos in Latinum translatos adlegat tum versus Sibyllinos (Il, 6) Graece Latineque adponit. iam quamquam Politianus de *'vetustissimis codicibus! Zosimi loquitur, tamen non eredi- derim vetusto Vaticano Gr. 156 eum usum esse, sed huius apographo aliquo — sive Florentiae nactus erat sive alibi") —; etsi enim lectiones plurimae a Politiano adductae conspirant cum Vaticano, non desunt tamen differentiae. eadem plane

causa est Onuphrii Panvinii, qui in librum de ludis saecula- |

ribus a. 1558 editum (sive Thes. antiq. Rom. ed. Graev. t. IX. p. 1067 sq.) totum illum Zosimi locum *ad amussim", ut ipse

liam Marcellinus mortuam voluerit — non minus quam quando vo- luerit Zosimus μετ᾽ οὐ πολὺ illius obitum collocans.)

1) cf. Ruberto riv. di filol. class. t. XII (a. 1884) p. 224. ipsum Miscellaneorum opus cum m. Novembri a. 1489 prodierit (REmuberto p. 213), non potest Politianus usus esse codice Laurentiano LXX, 92

quippe qui m. Septembri a. 1490 a Rhoso scriptus fuerit (v. infra) .

potest fortasse illo codice qui in inventario vetere ab Aenea Piecolo- mini edito (fintorno alle condizione ed alle vicende della libreria Me- dicea? Flor. 1875) p. 18 ita describitur: *68 Zosimi historia, in men- branis, grecus codex, pulcer et rubeus. — Gre. scilicet is codex nequit idem esse ac superstes Laurentianus LXX, 22: hunc enim Laurentius de Medicis scribendum curaverat ut bibliothecae publicae Mediceae, i e. Marcianae, inferretur, ille in privata Mediceorum bibliotheca ser- vabatur. qua ex bibliotheca cum per turbas a. 1494 (cf. anm. philol. 1884 p. 849 sq.) permulti codices abstracti sint, fieri potest ut etiam Zosimi eodex novos dominos tum invenerit. quod utut est, nos damni quiequam in Politianeo codice, sive Mediceus erat sive alibi a Poli- liano inspectus, fecisse non credo. — ceterum Politiani nomen me ad- monet ut errorem quendam in praef. ad Herodian. p. V adn. 1 post alios a me commissum corrigam. quod enim illie de Omnibono Leoni- ceno Politianoque Herodiani interpretibus disputans adnotavi Ommni- bonum a. 1493 demum obiisse, stare non potest: paulo enim ante à. 1476 ex vita eum excessisse nuper docuit Loefller diss. Argent. t. VI p. 42, 4.

o endusdi-. im

Praefatio. XVII

- ait, translatum" recepit, ita tamen ut ea quae iam a Poli- | tiano conversa essent fere retinerentur.") *acephalum" Zosimi - librum seeundum esse eum ipse Panvinius addat (p. 1091), "hoe quoque indicium ducit ad originem codicis quo usus - jnterpres est patefaciendam (v. de codice Vaticano). quodsi - eodieibus qui Politiani ae Panvinii interpretationibus adhibiti b. sunt aequo animo iam caremus, nescio an non idem cadat - in eum librum quem Petrus Gillius olim inspexit. quippe in - egregiis de topographia Oplis commentariis a. 1561 post - scriptoris mortem primum vulgatis non solum adducuntur a - Gillio quae ex Zosimo hue pertinent-(II, 29 sq.) sed ita ad- - dueuntur ut pateat lacunam illam capitis 29, quae in nostra - demum editione ex Vaticano libro expleta est, sartam fuisse - eliam in libro Gilliano. quem librum ipsum Vaticanum ! fuisse si quis dieat recte fortasse dixerit: quamquam enim - in partieulis Graece a Gillio adlatis quaedam sunt quae a - Valieani scriptura discrepant, non tamen ita discrepant ut - non ab homine Graeci sermonis perito coniectura reperiri E i otuerint. altera ex parte qui Gillii fatorum vicissitudinem - (ef. C. Mueller geogr. Gr. min. t. II p. I sq.) secum reputet, - fieri potuisse ut in terrarum aliquo angulo ignotum Zosimi -eodicem ille inspexerit non negabit.

b minore iudieii eautione in Murelo utendum videtur. cui -— Zosimum fuisse cordi disci quidem poterat iam ex Thuani — de se ipso commentariis, sed multo magis nuper adparuit ex - Mureti epistulis ad Claudium Puteanum datis. quae tamen —. epistulae ut aperte docent particulas quasdam Zosimi Romae - exeerptas fuisse a Mureto transmissasque ad Puteanum ita — mon docent ipsam originem excerptorum. tam obseure enim

1) Zosimi particulas illas non ab ipso Onuphrio sed ab alio ali- - quo homine docto translatas esse sequitur ex Mureti epistula a Petro — de Nolhae nuper edita (Mélanges Graux p. 395), ubi leguntur haec: — .feellui qui le traduisist pour Frate Onofrio est mon ami. le verrai — s'il aura tenu quelque copie de sa traduction. Vaticano codice Gr. 156 e interpretem usum videri cum negaverim, relinquitur ut ille inspexerit — aut Salviatianum (v.infra) aut Vaticanum 1206. hic certo transcriptus - est ex Vaticano 156, nec est quod Salviatiani aliam fuisse originem - Buspicemur. ὁ

i ἢ ZOosIMUS. b

XVIII Praefatio. T

Mureti verba concepta sunt ut tam de Vaticano 156 quam |

de Salviatiano codice tamquam exemplo archetypo cogitari

possit. at, ni fallor, perinde est. ex illo si fluxerunt selva res est, cum supersit Vaticanus; sin ex hoe, quod potius

crediderim, derivata fuerunt, ne sic quidem nimium detri- mentum fuerit, cum credibile non videatur non fluxisse etiam Salviatianum ex Vaticano.!)

1) liber Caroli Graux piae memoriae dicatus cum paulo rarior sit, excerpam inde locum huc facientem (P. de Nolhac 'lettres de Muret: Mélanges Graux p. 390). scribit igitur Puteano Muretus in epistula Romae d. 11. m. Nov. a. 1572 data: *En ce bruit de Tacitus, — prohi-

Re v OPEP RTEEC RUNE EN CR

bitus erat Muretus de Tacito tamquam Christianorum osore scholas

habere — ie n'oserois toucher rien de Zosimus, quem Sirlettus ab- dendum iampridem curauit in penitissimam partem bibliothecae Vati-

canae, damnatum tenebris et carcere caeco. — Il n'i en auoit em ceste -

uille que deux exemplaires: vn in Vaticano, et vn en la librairie du feu Card?! Saluiati: mais elle a estó portóe toute à Florence, — (ad- dit doctissimus editor: 'ce passage entre tirets esb dans la marge du ms. — Giovanni Salviati, le plus lettró des cardinaux de ce nom, était mort en 1553. Le savant abbé Anziani, conservateur de la Lauren- tienne, m'a renseigné sur le sort de la bibliothéque de Salviati, qui contenait 130 mss. grecs, dont plusieurs précieux et inédits. Une partie resta à Rome et fut dispersóe seulement à la fin du siécle der- nier; quelques mss. furent alors achetós pour la Vatieane.) — Ce peu que i'en ai est à vostre commandement; et si d'aduenture, si peu que c'est, vous peut seruir, ie vous l'enuoierai plus que vouluntiers." quas particulas a. 1573 exeunte revera accepisse Puteanum sequitur ex epistula Mureti quinta (p. 393 sq.) ubi addit: “46 reliquo non magna spes. Cellui qui le traduisist? etc. (v. supra p. XVII adn.1). Vatica- num autem codicem inspicere cum non posset, Muretus operam dedit ut intercedente Paulo Foxio, legato Gallico, lacobo Augusto Thuano amico Florentini exempli usus concederetur. quae res quem exitum habuerit operae pretium est audire narrantem ipsum Thuanum (de vita sua lib. I ad a. 1574 p. 14 ed. Paris. a. 1621): “101 (i 6. Florentiae) Thuanus memor Muretum Zozimi, qui historiam Eunapianam contraxit desiderio tantopere flagrare, et quia exemplar, quod in Vaticana biblio- theca asservabatur, habere non potuerat, Florentinum ut habere posset Foxii interventu sperasse, Foxio aurem vellit, ut illius ad aliquot menses usum a Francisco (duce) impetraret. quod initio concessum, sed postea compertum, ut Romae, sic Florentiae Pii V temporibus interdictam huius libri lectionem fuisse. — — ubi (Romae) de Zozimo Thuanus Foxium apud Muretum excusavit, et fore dixit, uí quam-

primum in Galliam reversus esset si uspiam aut apud nos aut in Ger-

OMEN TOPHERRNRESRURPEREORRSOR OS

-

pM HERES SONQAEPPSHPBRVEYRE

Tre

ugs ^

Praefatio. XIX

Politiani autem, Panvinii, Gillii, Mureti opera eum. se eontinuisset in selectis quibusdam Zosimi locis proferendis, integram historiam a. 1576 primus produxit loannes Leun-

- elavius, non quidem eam Graece loquentem sed vicaria Latini

sermonis opera utentem. vulgari quidem exemplo Graeco

- Leunelavius usus erat, i.e. apographo aliquo Vaticani codi-

eis 1061); ipsa tamen interpretatio perite facta est, habent- que quiddam utilitatis etiam additae Leunclavii coniecturae.

prima editio Graeca, quae tamen non complectitur nisi priores libros duos, a. 1581 curata est ab Henrico Stephano, una eum Herodiano. Graeca verba et-ipsa ducta sunt ex vili .

: aliquo codice?), sed haud paucis locis emendata ab editore

aub saltem temptata. Latina interpretatio Leunelavii est, sed interdum a Stephano meliora substituta sunt.

Stephanianam curam, ut utilem ita mancam, mox ex- cepit Jriderici Sylburgii industria. 15 Romanae historiae scriptorum Graecorum tomo tertio Francofurti a. 1590 emisso

/ totum inseruit Zosimi opus addita Leunclavii interpretatione

».

mania exemplar Zozimi extaret, daret operam, ut eius desiderium ex- pleret. quod et sedulo fecit, sed fortasse serius, ut in sequentibus adparebit. Muretus quidem praeter particulas ad Puteanum missas

.— quae quin adhuc inter chartas Puteaneas extent non dubito —

Zosimiana nactus esse non videtur, [de bibliothecae Salviatianae fatis videnda etiam quae nuperrime R. Reitzenstein adnotavit in "Wochen-

Schrift für klassische Philologie a. 1887 p. 836.]

1) quod Thuanus dicit (l. c. p. 54): ..... *ex autographo Ioannis Leunclaii, quod ipse Bizantinae legationis Caesareae comes inde secum attulerat, et quo ante aliquot annos in eo scriptore Latine vertendo usus fuerat?, inde non sequitur ΟΡ] Leunclavium exemplum illud sibi comparasse. potius Italicum fuisse putaverim. ceterum etiam ad Leunclavium fama de codice Vaticano pervenerat: ad hunc enim librum sine dubio spectant ea quae scribit ad H. Stephanum (cf. Reite- meier p. X) de exemplo quodam quod illic admodum. secreto custodi- retur. — ipse Leunclavii codex, quem post absolutam translationem ille Francisco Pithoeo donaverat, num adhuc supersit ignoro. ducta inde erant exempla duo, alterum ab ipso Leunclavio transcriptum et ad Stephanum missum, alterum Sylburgii in gratiam a Thuano clam confectum (v. infra).

2) quod RHeitemeier p. X sq. suspicatüs est Leunclaviani codicis apographo quamvis ad se misso Stephanum usum non esse, idem mihi videtur. fortasse apographum illud in itinere interciderat.

b*

XX Praefatio.

Latina. usus erat Sylburgius codicibus duobus, Leunclaviani libri apographo et Palatino quodam), qui quin ambo vulgari generi aecensendi sint dubium mon est. quodsi hae a parte

Sylburgii editio magnum damnum passa est — nullo quidem. editoris peccato, quippe clausus etiamtum erat aditus δᾶ

exemplum Vaticanum (v. supra p. XVIII adn. 1) —, damnum tamen illud compensant multae egregiaeque Sylburgii emen- dationes; quarum bonae parti Vaticani libri fidem iam acce- dere nostra editio docet.

ex eis quae secutae sunt editionibus Cellarianae et Oxo- niensis (cf. Reitemeier p. XI sq.) memorabiles non sunt. eontra magna laude digna est 10. Frid. Heitemeieri cura, Lipsiae a. 1184 .Heynio auctore et adiutore prodita. quae editio notabilis es& non quidem propter progressum aliquem in re

1) qui factum sit ut Sylburgius apographum illud mnancisceretur ipse Thuanus exponit 1. c. p. 54: 'sub id (i. e. a. 1588) Ioannes Obso- poeius, is qui egregiam cum Nicolao Fabro operam in Seneca M. Ant. Mureti recudendo navaverat, et tunc in Sibyllarum, sive piorum Chri- stianorum, Zoroastrae et aliis colligendis oraculis versabatur, a factio- sis iniuriose captus est, et vix Thuani, qua apud magistratus adhuc pollebat, auctoritate carcere liberatus est, et necessitas per libertatem

ilam imposita urbe exeundi. itaque cum videret illum in eo esse, ut

in Germaniam proficisceretur, fidei eius commisit exemplar Zosimi,

quód per Vlriceum Oltingerum Laufenburgensem adolescentem opti-

mum qui tune in ipsius familia erat, et Graece Latineque eleganter scribendi peritissimum curaverat describendum ex autographo loannis Leunclaii, quod ipse Bizantinae legationis Caesareae comes inde secum attulerat, et quo ante aliquot annos in eo scriptore Latine vertendo usus fuerat. id porro ille post versionem suam absolutam, quam cum Procopio et Agathia Latine olim a Christophoro Persona versis et ἃ se recensitis per Petrum Pernam publicaverat, Francisco Pithoeo, cum Basileae esset, donaverat, ut Pithoeus aiebat, lege addita, ne nisi se monito evulgaretur. Itaque Thuanus fidei Mureto datae memor, quam- vis iam decessisset, et quod a multis pariter expeti sciret, splendida fraude sibi utendum censuit, reddito autographo Pithoeo, et descripto ex illo ad Fridericufn Silburgium per Obsopoeum transmisso. quod biennio post Francofurti cum aliis Graecis Romanae historiae scripto- ribus ex Vecheliana typographia prodiit, sicuti et ipse Silburgius in praefatione professus est. alterum Sylburgii exemplum manu serip- tum Heidelbergense erat et ex Baptistae Egnatii quidem bibliotheca profectum; nune sine dubio Romae est.

Praefatio. XXI

- eritica factum — ea enim a parte, quamquam non desunt recte emendata, minus valebant et editor et adiutor, nec - aderat eis quicquam instrumenti critici praeter supellectilem - Bylburgianam — sed propter rerum doctam accuratamque - enarrationem, quae hodie quoque cum fructu adiri potest. - —- hane Reitemeieri editionem 1. Bekker in praefatiuncula - editioni Bonnensi anni 1837 praemissa ita retractasse se ait . ut quaé tacite Reitemeier a Sylburgio discedens immutasset - removerit critieasque illius adnotationes quas improbaret - sustulerit. sed ei qui rem propius inspieiat multo maiorem - Bekkero laudem deberi facile patet. . quippe ille non solum

- sua interpungendi arte Zosimi verba magno opere adiuvit, ἢ - sed ipsam quoque emendationem haud paucis egregie inven-

tis itia promovit ut hac in parte proxime accedat ad Syl- burgii merita.

haec igitur fere est doctae sedulitatis in Zosimo adhue - versatae historia. esse codiees Leunclavianum et Palatinum, -- aeque ae Coislinianum 150 a Montefaleonio memoratum, ex

. uno eodemque libro profectos iam Reitemeier praef. p. XIII

perspexit, idemque Italicarum membranarum subsidio opus esse lam persensit. quam divinationem veram fuisse plene adparuit ex quo .4. Kiessling docuit in Vaticano cod. Gr. 156 librorum primi seeundique ac quinti lacunas inde esse ortas quod quaternio quartus deesset et quaternionis duodevigesimi folium primum excisum esset (v. mus. Rhen. t. XVIIT. a. 1863 p.135 sq.). unde iure ille collegit recentiores codices ceteros, cum omnes lacunas ilas haberent, esse ex hoc ipso Vaticano derivatos. quo invento eum crisis Zosimea certum fundamen- tum tandem nacta sit, ad unum Vaticanum abiectis reliquis attendendum iam esse consentaneum est.!)

1) Vaticani libri ultima pars cum s. quarto decimo demum scripta

E sit (v. infra), iam patescit cur apographum nullum saeculum quintum

- decimum superet. quibus ex apographis (cf. Reitemeier p. XIlI) ipse — tractavi Laurentianum LXX, 22 et Venetum Marcianum 390. ille, ut

Et subscriptio docet, Florentiae m. Septembri a. 1490 sumptibus Lau-

rentii de Medicis a Rhoso Crete scriptus est, et admodum quidem - mitide. ad marginem hic illie adscripta sunt scholia, historici fere ea - argumenti, ac praeterea Zosimi propter impietatem accusationes. libri

XXII Praefatio.

hune igitur librum — notum eum, ut supra adnotatum, iam Mureto aec Leunclavio et postea breviter designatum a Montefalconio bibl. bibl. ms. t. I p. 8 — ut meum in usum

exeuteret precibus adii A4ugustwn Mau Romanum, amicum .

veterem, nec frustra. accepi enim ab illo collationem talenr qualis non potest proficisi nisi ab eo qui plurima exempla Graeca manu versaverit librariorumque ace eorrectorum arti- ficia omnia eognita habeat: tam euriose quiequid notabile liber vetus habet a Mauio repraesentatum erat. de ipso autem codicis habitu haec Mau adnotavit: *codex Vaticanus Graecus 156, forma quarta (centim. 28 »« 30) tribus partibus constat. 1) fol 1— 40, saeculi Xl, seriptus atramento fulvo, duabus manibus, quarum prima (litteris inclinatis) pertinet usque ad folium 9 rectum, ubi a verbis ἀσμενέστατα δὲ τὸ προταϑὲν δεξαμένων ὃ Γάλλος (I, 23, 2) incipit alia manus, eiusdem temporis (litteris non inclinatis). pagina habet versus 30. — 2) fol. 41—48. hane partem saeculo XII dubitanter adscribo; si quis antiquiorem litterarum ductum imitatum

sunt quinque. Marcianus codex Bessarioneus est saeculique XV. Zo- simea scripta sunt inde a fol. 66Y, et sex quidem libris dispesta. — praeterea innotuerunt Vaticanus 1206 chart. s. XV; Regius Parisinus 1725, Coislinianus 180 — horum duorum Bekker habuit specimen ab Hasio acceptum, vix tamen etiam quem addit Regii 1817, quippe mil nisi primum Zosimi caput tenentis (v. catal. cod. Reg. t. II p. 407). (de Leunclaviano, Palatino, Salviatiano, qui num supersit non constat, supra dictum.) contra Remenses duo s. XVI, quos ex Montefalconio (bibl. bibl. ms, t. II p. 1289) adfert Reitemeier, evanuerunt, si quidem H. Omontio teste (finventaire sommaire des manuscrits grecs des bibliothéques des départements' Parisiis 1883 p. 13) Graeci argumenti hodie Remis nihil extat nisi unus codex ecclesiasticus et alter Euri- pideus. itemque qui ex collectione Mendozana olim in monasterio Escurialensi erant 'Zozimi historiae novae lib. 6, cum Eunapio de vitis sophistarum" (C. Graux *essai sur les origines du fonds grec de l'Escu- riaP p. 385 sive Iriarte cat. cod. Matrit. p. 277) non supersunt (Graux ib. p. 258), incendio scilicet illo a. 1671 consumpti. — ceterum qui adhuc excussi sunt codices novelli non ex ipso Vaticano sed ex huius apographo aliquo manaverunt: alioqui enim non intellegas cur congruant in lacumis aliquot quae non comparent in Vaticano. quod autem exempla alia in quinque alia in sex libros Zosimi opus distributum habent, id con- iunctum est et ipsum eum Vaticani libri habitu (v. infra).

m PA '] » d » V Là ἐπ NIORT ΡΥ Ρ TROC RARE ὙΦ ΜΎΡΥ ὧν ow HIAEPICRCTIY

ΓΞ ΟΝ

ΡΥ ΤΥ τ

Praefatio. XXIII

esse scribam saeculi fortasse XIII crediderit, non valde con- - fradieam. litterae sunt magnae, atramentum fere nigrum, . pagina habet versus 22. — 3) fol. 49 —152, saec. XIV, Mp - atramento subviridi; pagina habet versus 27.'!)

H itaque, quod valde praeter expectationem accidit, tres - eodieis sunt partes, s. XI, XII vel XIII, XIV. quod qui

Ὁ «---ς--------ς---

^w

- 1)laeunam illam magnam propter quam nunc hiatus est inter

PF libros primum et secundum cum quaternionis quarti iactura in Vati- . eano evenisse scripsisset Kiessling 1. d., subnata mihi erat suspicio

quà quinariam librorum in Vaticano UH vetere senaria partitionem

— ex ipsa illa laeuna aptam esse putarem. rogavi igitur nuper Mauium

Mut eodicem denuo inspicere et cum lacunae tum numerationis rationes - investigare vellet. ac revera Mau coniecturam meam fere confirmantia — haec invenit: 'die grosse Lücke I, 71 — fol. 24* ist zweifellos im - Vat. 156 selbst durch Ausfall eines Quaternio entstanden. Die Qua-

᾿ς ternionenzühlung (eadem manu auch im jüngern Theil) ist wohl jünger - als der Ausfall; denn s steht in Rasur d. h. vermuthlich hatte der

Zühler anfangs nicht auf die Lücke geachtet und à geschrieben.

LE. Die Notiz 24Y ἐνταῦϑα -- τετραδύο isb von derselben Hand wie -—— die 40Y (II, 34) οὐ λείπει τι ὧδε, saec. XV, und wohl ziemlich sicher auch - j«entisch mit dem Rubricator'roth',was namentlich durch Vergleichung mit 1280 (V, 22, 3): ἐνταῦϑα λείπει ἕν φύλλον deutlich wird: der Sehriftcharaeter ist derselbe, dagegen sieht die Tinte etwas anders - (glünzender) aus; diese aber ist wieder mit der der Ueberschriften - zweifellos identisch. Ich halte mithin für sicher, dass f'roth' jünger ist als der Ausfall des Quaternio 9.' deinde comparatis librarii ipsius

- — et rubrieatoris praescriptionibus et subscriptionibus — v. ad singulos

libros — pergit: *soweit ist alles einfach und die Buchzühlung erst

- von dem spáten Rubrieator, nach Ausfall von Quat. δ, geándert, Eines

bleibt unklar: dieselbe schwarze Hand, welche 146* (VI, 1, 1) die richtige Numerirung C] an den Rand schrieb, hat auf fol. 53Y (IIL, 1, 1)

E ἴστ᾽ B, also die falsche Numerirung, an den Rand geschrieben. Diese

Hand ist von der des ersten Schreibers deutlich verschieden, macht

-. mr aber nicht den Eindruck als ob sie viel jünger würe. —

quodsi iam constat ab ipso librario sex a rubricatore quinque libros numerari, etiam intellegitur cur alia apographa senariam alia - quinariam distributionem habeant: ni mirum primitivos numeros illa — pübricatorem haec secuta sunt. ita sine dubio sex libri erant in eis

᾿ς Vatieani apographis quibus usi sunt Leunclavius priscique editores, - suntque adhue in Marciano 390; contra quinque sunt e. c. in Lauren-

liano LXX, 20. novellus igitur codex aliqui sex an quinque libros ᾿ς habeat nil interest. quod moneo etiam propter F. Ruehlii (mus. Rhen. ΟΠ t. XXVII. a. 1872 p. 159) dubitationem.

XXIV Praefatio.

factum sit nemo iam divinare potest. videntur tamen tres

illae partes ex eodem ductae vetere codice archetypo, si quidem ex vitiorum similitudine fieri potest coniectura. ad

correctiones quod attinet, eae in parte prima, i. e. usque ad.

verba χωσταντίνος τῶν στρατιωτῶν (11, 34, 2), factae sunt partim ab ipsis librariis (V? partim a duobus correctoribus (V?) qui a librariorum ipsorum aetate proxime afuerunj.") horum correctorum alter atramento nigrescente alter lucidiore usus est. ceterum V? non ubique certo a V! diseriminari posse adnotat Mau. sequitur secunda pars, a II, 34, 2 us- que ad II, 45, 4: πλεονεχτῶν ἱππασίμοις. hanc partem correxit manus quaedam s. XIV (V?), ut sit aequalis ei manui quae partem tertiam scripsit. tertia haec pars eaque maxima et scripta est s. XIV et eodem saeculo correeta, ut correctiones (V?) non multum tempore distent ab ipsa scriptione.

iam igitur quaerendum est de ipsa correctionum auctori- tate. qua in re tres illas partes seorsum spectandas esse consentaneum est. ad primam igitur partem quod attinet, equidem a correctoribus, aequalibus eis fere ut dixi ipsis librariis, alterum codicem praeter librum archetypum adsei- tum esse non credo sed verba ad ipsius archetypi fidem re- cognita. quatenus ipsi correctores praeterea coniectura usi sint — et usi quin sint non dubito — certo definiri iam nequit. nec multum refert: quippe pleraeque V? ecorrectiones dubitatione omni carent, ae, si forte partim ex coniectura natae sint, et felix ea fuit et facilis?) quod cum ita sit, prima hac in parte V? correctiones primitivae V! scripturae ubique fere antehabendae sunt.

eadem plane secundae partis est causa. in qua ut item -

sunt quae ex archetypo libro an ex coniectura a corrigente

1) accedit in IT, 21 et 22 alia quaedam manus antiqua — eandem putat Mau ae quae fol 1— 8" scripsit —, a qua laeunae quaedam suppletae sunt. significavi: *al. m. antiqua.

2) raro admodum accidit ut prima manus tenenda esset contra falsas secundae correctiones. e gravioribus huc pertinent I, 14, 1 ubi πάντας recte V!, πάντων secus V?, et II, 20, 2 ubi μὴ cum spatio V!, unxog perperam V?, cum μῆνα corrigendum esset.

PT PN ANTORT

3

j 1

Praefatio. XXV

posita sint ambigere possis") dubium tamen non est quin et secundae manus correctionibus genuina lectio fere recuperetur et nulla sit correctio quae praeter accuratam exempli arche- - (ypi recognitionem conieiendique facilitatem alterius codicis veteris auxilium poposcerit. | multo difficilius de tertia parte est iudicium. nam quam- quam in hae quoque parte plurimae manus alterius correctio- nes ita comparatae sunt ut manifestam habeant veritatis commendationem — sive ea veritas venit ex Vaticani libri - recognitione sive ex altero codice insuper adhibito sive deni- — 46 ex divinationis felicitate —, tamen neque dubiae desunt. mutationes, i. e. tales quae per se spectatae primitivam seripburam bonitate nequaquam superent, et, quod multo gravius, adsunt aperte falsae temeritatisque facile coarguendae. quod cum ita sit, in tertia hae parte una quaeque alterius manus correctio singillatim expendenda est nec suscipienda nisi ubi 510 momentis omnibus commendata.?)

quodsi ne hie quidem liber suspicione omni caret, tamen guniversa eius bonitas tam manifesta est ut praeconio vix 'egeat. quippe lacunae haud paucae tam notae quam ignotae

1) ita nolim decernere altera manus Anniballiani nomen bis (II, 39, 2; 40, 3) in Annaballianum mutans codicem an coniecturam — inutilem eam quidem — secuta sit.

2) ut pauca exempla adferam, dubia res est III, 5, 1 (χρήσηται γ᾽, “χρήσεται V?) IV, 17, 2 (μέτρον V!, μέτριον V?); IV, 26, 5 (xol V!, καὶ ἐν V?) contra spernenda sine dubio V? v. c. II, 45, 4 (ἐπισκιὰν

TOU

V1, επισκίαν V?, debebat ἐπὶ Σισκέαν); III, 34, 2 (ἐπ᾽ αὐτὸν ἀνεγεῖραι V5 ἐπ᾽ αὐτῶ ἀνεγεῖραι V? hiatum sine necessitate inferens); IV, 3, 2 (μυστικῶς πραττομένοις V!, τοῖς μυσαρῶς uiv οὖν V? glossemate mamni- festo); VI, 1, 2 (στρατιώταις ABV!, στρατιώτας V?, ubi στρατεύματι recte Sylburg) — auget difficultatem quod ne adscitis quidem eclogis Constantinianis rem ubique expedire possümus: ut enim est ubi V? refutetur ab eclogis cum V! facientibus (velut V, 29, 7 ofgsivou ABV!, ἄγειν αἱρεῖται V?; V, 86, 2 καϑ' ABV!, καὶ καϑ' V?, ibidemque ἄξιον ABV!, ἀξιόλογον V?), ita altera ex parte V? scriptura ἃ V! discrepans ab eclogis interdum confirmatur (velut V, 40, 1 τὸ μέτριον MN V?, τὸ μέτρον V'; ib. $ 4 δὴ MNV?, δ΄ V'; V, 50, 8 συγχωρεῖν ΝΥ", ovy- 460 V!, συγχωρῶν M). denique est etiam ubi V? verum habeat - eontra eclogas pariter ac V' (velut V, 40, 3 ἐνεπέπλοις V? — con- —— dectura quidem puto sed ea felici —, ἐνοπλοις V', ἐν ὅπλοις MN).

XXVI Praefatio.

illine potuerunt sarciri, scripturae traditae vitia multa emen- dari, omnino iam cum fiducia aliqua procedi. religio autem mihi fuit codicis ullum quamvis leve vitium praeterire, sed

totam Mauii collationem ab operis repraesentandam duxi,

quod quidem eius per artem typographam fieri potuit. primario hoec cum subsidio coniunxi alterum, et ipsum adhue neglectum. etenim, ut iam supra significatum, parti- culae aliquot Zosimi excerptae sunt cum ab loanne An- Üocheno tum ab eclogarum Constantinianarum compositori- bus. loannes enim, postquam Herodiani magnam partem in historiam suam chronicam transtulit, reliquam saeculi tertii historiam contexuit partim ex Eutropio in Graecum verso partim ex Zosimo. hune tamen inde a Diocletiano plane mittit, nisi quod fr. 186, 2 (: Zos. IV, 35) illine fluxit. his igitur loannis excerptis ut secure uti possem neu in Craineri (An. Paris. t. I1) neglegentia acquiescere deberem prospexit Alfredi lacob professoris Parisini sollicitudo, qua codicem Regium 1666 — nam Escurialensis libri (v. praef. ad Herodian. p. XIV) usurpandi nulla erat facultas — summa eum cura excussit. idem lacob etiam eas loannis particulas quae ad Eunapium redeunt (fr. 187 et fr. 190 usque ad verba Γαίνας ὁ τῶν ἑῴων στρατοπέδων ἔξαρχος) pari cum fide contulit, continentur autem loannis reliquiae ad Zosimum spectantes omnes eis eclogis Constantinianis quae ex titulo insidiarum

exempla olim eomplexo supersunt, excepto loco uno (fr. 162) .

qui in tituli virtutum et vitiorum exempla tenentis super- stitem partem priorem — hine Suid. s. v. Καρῖνος et παρ- ανάλωμα — iranslatus est. quod contra ad titulum de vir- tutibus et vitiis scriptum et ad alterum quidem eius volumen hodie deperditum (v. de Boor Herm. t. XX p. 327 sq.) redeunt quae Suidas habet lemmata Zosimiana, exceptis glossis Κα- givog et παρανάλωμα, quae, ut modo dictum, ex priore illius tituli volumine fluxerunt.

titulis de insidiis et virtutibus scriptis, quorum hodie non supersunt nisi partes, accedit integer adhuc titulus qui legationum exempla servavit. huius tituli fuit vetus codex membranaceus (s. X— XII) ad collectionem Paezianam per- linens posteaque in bibliothecam Escurialensem translatus,

Praefatio. XXVII

- ubi a. 1671 conflagratione illa funesta periit (Graux 'essai" — p.98 sq). quo easu factum est ut hodie redacti simus ad apographa ab Andrea Darmario (Graux p. 287 sq.) olim inde - facta. constat autem illum titulum duas habere partes, quarum altera Romanorum ad gentes altera gentium ad Ro- manos legationes complectitur. prioris partis partieulas hue - - pertinentes subministravit mihi .Rudolfi Schoell et Augusti — JMaw éomitas, quorum ille codicem Monacensem 267 (M) hie Vaticanum 1418 (N) contulit. alterius partis Monacensem 185 (B) idem Schoell, Ambrosianum NN 135 sup. (A) Adolfus — Qinquini, professor Mediolanensis mea gratia excusserunt. — extare illius tituli etiam alia apographa Darmariana non ignoro (v. Graux p. 91 adn. 1): potuit tamen in illis acquiesci. fuit autem egregiorum illorum quos dixi virorum prompta voluntas Zosimo nostro perquam utilis: quamquam enim in universum Vaticani veteris scriptura utpote continua excerpto- rum festinationi praeferenda est, tamen comparatio et ipsa fructuosa est et complures loci illine sanari potuerunt.

- » haee igitur hactenus de Vaticano deque eclogis Con- Stantinianis. utraque autem hac a memoria qui proficisce- retur eum certius iam posset existimare de ipso scriptoris dicendi genere quam ei qui non habebant nisi vitiatam apo- graphorum scripturam, curiose inquirere coepi in sermonis Zosimei leges ae rationes. vidi mox non illitterato eum ho- - mine rem esse, sed cum eo qui et nosset litteras veteres et imitando saepe exprimere vellet. oceurrebant haud dubia Herodoti, Thucydidis, Iuliani lectionis indicia." praeter hos autem singularem locum sibi vindicabat Polybius. «cuius ad imitationem se opus ipsum composuisse ut scriptor in exordio professus est ita dicendi quoque genus, ut facile patet, uni- versum conformare voluit. quamquam re vera multum differt, eo quidem maxime quod multo minus liberum est quam Po- lybii. is enim in formarum locutionumque delectu cum unam

E.

1) eeterum non omnes locos ex veteribus hue pertinentes addu- cendos duxi, sed acquievi in exemplis aliquot quibus res ipsa extra dubitationem collocaretur — similiter atque olim in Appiano Hero- doteam ac Thucydideam imitationem modesto ὁμοιοτήτων delectu commonstrasse satis habui.

XXVIII : Praefatio.

norit regulam defugiendi hiatus, ubi per hune fieri lieet varieatem communis sermonis reddit certasque leges ae normas detrectat. contra hie scriptor cum, ut dixi, vetera

exempla Iulianumque, veterum ipsum quoque studiosum, lecti-- .

tarit severitatemque quandam scribendi illinc addidicerit, ubi

nulla est ab hiatu insolentiae necessitas modestia quadam. ac modo nimiam illam libertatem temperat; ut vitare studeat

quae nimis aspera sint auresque litteratas laedere videantur. sie genus scribendi extitit quod quamvis ubique impressa habeat τῆς κοινῆς διαλέκτου vestigia — et accessit ad doctam Polybii aemulationem etiam indocta aequalium hominum sermonis invito scriptori se insinuantis imitatio —, tamen et in ipsa libertate freni sit patiens et multis in locis ad exempla vetera conformatum. al

ex eis autem indieiis quae ad Polybii doctam imitatio- nem ducunt nullum est evidentius quam id quod ex hiatus fuga colligitur. quae fuga cum vel ex vulgari scriptura effici

potuerit — maxime postquam Polybii, Diodori, Plutarchi,

Galeni, luliani, aliorum in χασμωδίαις vitandis rationes pate- factae sunt —, nunc post protraetum Vaticanum codicem nullam prorsus admittit dubitationem. gravissima autem ea res cum sit ad rem criticam recte factitandam — quippe ita demum explicantur insolentiae multae a prioribus editoribus male temptatae, alteraque ex parte quaedam quae sana vide- bantur neminique suspecta erant vitii iam convincuntur —, breviter adumbremus necesse est quibus legibus vel admittendi vel declinandi vocalium concursus hic scriptor se adstrinxerit. quas leges multum relaxasse ex Polybii severitate — de qua v. Hultsch Philol. t. XIV p. 288 sq., Kaelker 'Leipziger Studien" t. III p. 236 sq., Krebs 'Praepositionsadverbien I p. 11 sq. — et per se consentaneum est et ex exceplionum multitudine reapse manifestum. ceterum, ne inutili locorum copia legentes obruerentur, exempla rebus frequentibus non adposui.

I ut igitur proficiscamur a libertate, nihil offensionis habet hiatus :

a) in coniunctionibus ae partieulis, velut εἰ ἐπεὶ ἐπειδὴ καὶ ἢ μὴ δὴ, quas excipiat vocabulum a vocali littera ordiens.

a [^iv c , hse CET BEN Ρ ΨΥ TN NPENIIRPR MR 0n

NEW CDU T M TETUR T

ἶ $ Ἢ

Praefatio. XXIX

hue pertinent etiam ὅπου ἁλώσιμον εἴη (III, 20, 3) et ὅποι . eim (IV, 48, 6) b) post περὶ et πρὸ praepositiones c) in articulo | d) in terminatione in -« et -o; exeunte: xol γέφυρα ἦν — (III, 27, 3); ἐκκλησία ὑπὸ (V, 28, 4); ἡμέρα ἦν ἤδη (V, 84, 4); οὗτοι οὐκ (IT, 39, 1); οἵ πολλοὶ ἐπὶ (III, 29, 2); δεξάμενοι ἤεσαν (IV, 30, 1); βάρβαροι ἐπὶ (IV, 80, 5) —

e) ante οἵ reflexivum, et post αὐτοῦ et αὐτῷ ubi qui- dem pronomen arte iunctum sit cum vocabulo sequente: δύ-

᾿ς ψαμιν αὐτῷ ἀντίρροπον (V, 4, 3); αὐτῷ οὔσης et αὐτοῦ ὄντος͵

(V, 82, 2); τῆς αὑτοῦ ὄντι δόξης (V, 46, 4). unde τῆς ἔχ- ϑρας αὐτοῦ ἐμφανοῦς γενομένης (Il, 18, 1) conicere lieuit et ferre simili in genere τὴν περὶ τούτου ἔννοιαν (V, 1, 5). contra locis parallelis redargui videntur ἐκβάντος αὐτῷ εἰς ἔργον (III, 17, 2) et αὐτῷ ὃ βασιλεὺς Οὐάλης (IV, 10, 2). f) in incisionibus tam minoribus quam maioribus.

h) in loeutionibus eohaerentibus: εὖ ἔχειν; τοὺς ταύτῃ ὑλιέας (I, 94, 2); ἡ Μαυρουσία ἵππος (I, 52, 4); πρὸς τῇ ἄλλῃ ὁπλίσει (ib.); περινοίᾳ οὐκ ἄφρονι (I, 66, 2); τοὺς éni ταύτῃ ἑστῶτας (II, 15, 4 v. tamen adn.); ἐν ἀριστερᾷ ἰόντος (11,22, 3); παρὰ πολὺ ἐλαττωϑὲν (IV, 30, 1); συντόνῳ oui; (IV, 85, 6); ἐν ὑποψέᾳ ἔλαβε (V, 38, 1 v. tamen adn); οὐ πόρρω ὄντων (V, 43, 2)

1) in nominibus propriis, tam ubi praecedit nomen pro- prium quam ubi sequitur. illuc pertinent: Ζωριεῖς οὗ ἐν τῇ ᾿“σίᾳ ἑξήκοντα (11, 22, 2, ubi et pausae et notae numeralis accedit excusatio); τῇ τοῦ Τερτύλλου ὑπάτῳ τιμῇ (VI, 1, 4) τῶν ἐν τῇ 4ifhón ἐν (VI, 1, 6); hue: you παντὸς τοῦ βίου ἸἸουλιανῷ (HI, 2, 4 v. tamen adn.); οὔπω ᾿ἸΙουλιανὸς (III, 7, 2); προσήκει ᾿Ιουλιανὸν (III, 9, 4); ἐτετάχατο δὲ ἐν τούτῳ "Iofu- vol (II, 80, 2); ἐν δὲ τῇ Ῥώμῃ Ἡλιοκράτης (V, 35, 4). quamquam manifesto scriptor etiam in nominibus propriis ubi potest concursum vitat, velut ταῖς ἐκβολαῖς τοῦ Ἴστρου (IV, 10, 4) ponere maluit quam ταῖς τοῦ Ἴστρου ἐκβολαῖς et εἰς τὴν Εὐτροπίου χρήματα πάντα οἰκίαν (V, 19, 1) quam εἰς τὴν Εὐτροπίου οἰκίαν χρήματα πάντα. quapropter ὑπὸ Γαΐνην ἔταξε (IV, 57, 2) non ὑπὸ Γαΐνῃ ἔταξε primitus fuisse puto.

XXX Praefatio.

- II. his igitur in rebus eum admittere hiatum mon du- bitarit, idem scriptor, ubi declinandum censeret, ommia illa artificia atque effugia quae antiquiores scriptores nota habent ipse quoque in usum suum convertit. quo pertinet :

a) crasis, velut in ἅτερος et ϑάτερορ, εἰς τοὐπίσω. (I, 36, 1); εἰς ταὐτὸν (III, 26, 4), τἀδελφῷ (1I, 41, 1); κἂν εἰ (V, 15, 5b) al. quam tamen in codiee saepe, in artieulo maxime, oblitteratam — velut in τοῦ ἀνδρὸς et τῷ ἀνδρὶ (IV, 54, 4) eum τἀνδρὸς in vicinia bis extet (IV, 593, 4; 55, 2) — eo minus resuscitavi quod in articulo neque per se offendit coneursio et, si quem offendat, pronuntiando offensio vitari potest. eadem plane causa est "m

b) elisionis. quae saepe quidem in codice nostro eomi- paret, ut pateat quae apud alios scriptores elisionis sint patientia vocabula ne apud hune quidem esse expertia. sed multo saepius elisio a librarüs indicata non est. quam equi- dem — id quod multi hodie faciunt — inferre nolui, eum omnino haec ὀρϑοεπείας non ὀρϑογραφέας sit res, sicuti in litulis metrieis quoque modo significata est elisio modo le- genti commissa. itaque quamquam non dubium est quin elisione vitari voluerit seriptor talia qualia sunt καταδῦναι αὐτάνδρους (I, 42, 2, cf. Hultsch 1. d. p. 310 sq.); ἀπολέσαι ἐν (I, 69, 4); δέξασϑαι αὑτούς (IV, 26, 1); φυλαχϑῆναι οὐ δυναμένην (V, 5, 8); ἐϑύνεσϑαι οἷά τε ἦν (V, 21, 2); παίεσϑαι αὐτοὺς (V, 35, 2); sive αὐτῷ (V, 45, 6); ἐκστῆναι οὐκ (V, 46, 3), alioque in genere polyphthonga τοῖς (xeu αἰτοῦσι (IV, 13, 1); τὰ σημεῖα ἔδει (IV, 38, 4); φορτία sig (II, 24, 3) al — ut taceam de praepositionibus, coniunctionibus, parti- culis modo plene modo breviatim scriptis —, tamen pronun- lianti, αὖ dixi, cavendum est ut auribus, non edenti ut oculis consulat. contra sedulo cavendum est ne coniectura tales inferantur χασμωδέαν quae elisionem omnem detrectent, velut Stephanianum μετὰ τοῦ δικαίου ἀκόλουϑον (I, 1, 2) et Reite- meierianum προαστείῳ ἐπὶ (IV, 52, 4) absona sunt. — se- cuntur eae concursus vocalium declinandi rationes quae fiunt

c) collocatione. quod genus cum latissime pateat semel- que commonsitratum facilime agnoscatur, pauca exempla le- gentibus satis facient. ita ἔτους ἑχάστου ubique positum est

Praefatio. XXXI

mon ἑκάστου ἔτους; διαϑεῖναι καλῶς ἱκανούς (I, 11, 9) pro

-— καλῶς διαϑεῖναι ἱκανούς; ὡς ἂν ἡ στρατιὰ λιμῷ πιεξομένη

καὶ ἀπορίᾳ τῶν ἐπιτηδείων ἀνασταίη (I, 18, 3) pro λιμῷ καὶ

᾿ ἀπορίᾳ τῶν ἐπιτηδείων πιεξομένη ἀνασταίη; τὸν ἔτι περιόντα

τῶν αὐτοῦ (Decii) παέδων ἐποιεῖτο (I, 25, 1 sc. Gallus) pro τῶν παίδων αὐτοῦ ἐποιεῖτο; γραμμάτια τῶν στρατιωτῶν ἐν μέσῳ (III, 9, 1) pro γραμμάτια ἐν μέσῳ τῶν στρατιωτῶν; εἰ μὴ διῶρυξ ἀν μέσῳ τοῦ Εὐφράτου (III, 15, 6) pro διῶρυξ ToU Εὐφράτου ἐν μέσῳ (κειμένη) al.

d) formarum delectu. hue permulta pertinent, ex quibus pauea seligemus. ita ὅσπερ non ὃς ponitur ubi sequatur vo-

T. calis, ef. ἅπερ εἶχον (L, T, 1); ἅπερ ἐστὶ (1, 52, 8); ἐφ᾽ ὅπερ

ἐδόκει (I, 54, 1); ἅπερ ἦν (1,62, 2); ὅπερ ἀκούσαντι (1, 66, 1); ἐφ᾽ οὗπερ ἡ πόλις (II, 18, 2), ut meritam suspicionem habeat ὃ ἐν (II, 5, 2); ἀρτέως ἀπαλλαγέντα (IV, 34, 4) pro ἄρτι ἀπ.: ἥπερ εἰρήνην (V, 29, 9), quamquam ἢ vocali sequente saepe alias legitur; χατὰ ταὐτὸν ἐμπεσουσῶν (1, 20, 2); αἰδοῖ ài-

᾿ς «gijx«v (III, 35, 2) pro verbo simplici, sieut persaepe verba

eum praepositionibus — ac praecipue quidem σὺν — copulata ponuntur pro simplicibus, et inverso modo ϑάνατον ἔγνω βουλεῦσαι (V, 11, 5) pro ἐπιβουλεῦσαι quo alias utitur scriptor (ef. I, 9, 2; 25, 2; 40, 2; II, 40, 3). porro nil frequentius quam pluralis numerus pro singulari positus, velut ἐπὶ ταῖς προφανέσι πλεονεξίαις οἵ (I, 14, 1); τούτων ὄντων ἐν éyya- ρήσεσιν ἔτι (II, 11); ἐν παραδκευαῖς ὄντος (Il, 48, 2); ταῖς ἐξ ὕψους βοηϑείαις ἐλαττούμενοι (III, 21, 2); πίστεσιν ἐνόρ- xoig (IV, 16, 4); ταῖς τοῦ βασιλέως ἐννοίαις ὑποκειμένης (IV, 55, 3, se. γνώμης); ἐφ᾽ οἷς ἀλλαντοπώλης (V, 9, 3; cf. ib. 20, 2 ἐφ᾽ οἷς ὃ Γαΐνης); ἡ τῶν ὑπάρχων ἀρχὴ (V, 44, 2 v. adn.) al. deinde in verbis et tempora hiatui obnoxia ce- dunt innoxiis e£ modi commutantur, ef. v. ὁ. αὕτη πεποίηκεν ἡ μάχη (I, 2, 2) pro ἐποίησεν; εἰ μὴ ἀποβὰς τοῦ ἵππου δέ- δωκεν (III, 29, 3) pro ἔδωχεν quod iniuria reponebat Syl- burg; ἐπειδὰν pro ἐπειδὴ eum optativo positum, aliaque id genus. sic intellegitur etiam eur in optativo plenior forma in -&ev exiens interdum posita sit, eur augmentum sylla- bieum interdum omissum, cur BSodione et varientur (cf. συνέβη xov. αὐτὴν ὡς εἰς ἡμῶν χωρίον συναλισϑῆναι I, 33, 3)

XXXII Praefatio.

et indiserete ponantur: hiatus quippe suprema lex. quae ne infringatur nihil tam insolens, nihil tam a reliqua scriptoris modestia abhorrens est quin interdum admissum sit. quae

autem legitimae alicuius excusationis expertia adhue rema- .

nent χασμωδίέας exempla, ea neque numero multa sunt et facili opera fere emendabilia, v. adn. ad I, 27, 2 (πλήϑει οἴκαδε); T, 40, 2 (6009 εἰρ); 1, 58, 2 (λίμνῃ sie); Il, 5, 4 (vij δὲ μετὰ ταύτην ἡμέρᾳ sig); IT, b, D (ἡμέρᾳ δὲ voívg iv); ΤΙ, 49, 8 (ἐχώρει Guo); IIT, 10, 1 (ἅμα τῇ δυνάμει ἤει εἰς τὰς Amet); III, 11, 5 (τιμωρίαν μὲν οὐδεμίαν ἔργῳ αὐτοῖς ἐπυϑείς); III, 18, 4 (ὑπὸ δὲ ἀδελφοῦ ἀδικηϑεὶς); ΠῚ, 16, 1 (εἰς τὰ πρόσω εἰς); IV, 4, 2 (χωροῦντι ἀπαντῆσαί οἷ, ubi χωροῦντα legen- dum addendumque id adnotationi criticae); IV, 6,2 (ἐφύλαττε δὲ ἰδίᾳ ἕκαστον); IV, 21, 2 (μεμαστιγωμένῳ ἄχρι ποδῶν ἔοι-

xóg); IV, 40, ὃ (ἑώρα ὀκνοῦντας); V, 24, 6 (γενομένου ἄξιον);

V, 41, 2 (λάϑρᾳ ἐφῆκεν); V, 45, 8 (λάϑρᾳ ἐδήλου); V, 50,8 (τῷ δημοσίῳ siGpégovrag) ^ dubia vero res est II, 15, 4 (τοὺς ἐπὶ ταύτῃ ἑστῶτας); III, 14, 2; 15, 3; 25, 1 (ἀντικρὺ an ἄντιχρυς, cf. etiam Krebs 'd. Praepositionsadverbien' I p. 55q); IV, 42, 2 (τέλματα καὶ ἕλη ὁδοιπόροις); V, 938,1 (ἐν ὑποψίᾳ ἔλαβε); VI, 11, 2 (ἐν τῇ ἱπποδρομίᾳ ἀφιέναι). codieum memoriae sermonisque observationi tertium ac- cedit emendationis adiumentum accurata rerum quae aguntur notitia. quo in loco proficisci licuit a Reitemeieri commen- tario, egregio prorsus pro illa aetate doctrinae atque indu- siriae monumento. neque tamen in eo acquiesci potuit, immo tota materia denuo perscrutanda erat. qua in re prae- ter immortalia Valesii, Tillemontii, Gibbonis, Eckhelii opera in primis usui nobis fuerunt Zeussii de Germanis liber, Wie- tersheimii de gentium migrationibus volumina a Dahnio emen- data, Boeckingii in utramque dignitatum notitiam commen- tarius, Seeckii praefatio Symmacho praemissa, Mommseni cum historiae Romanae tomus quintus tum immensae doctri- nae per C. I. L. volumina sparsae thesaurus. denique privatis JMommseni epistulis uti licuit, in quibus vir sagacissimus complures quos iam desperaveram locos feliciter expedivit. quamquam autem critico usui haec editio destinata est, non tamen mihi temperavi quo. minus saepius, ubi de ipsis

Praefatio. XXXIII

- rebus utiliter aliquid moneri posse videretur quo aut error Reitemeieri tolleretur aut novi aliquid adderetur, adnotatiun- eulam interponerem. contra ipsa scriptura tradita ubi per rationes ex ipsis rebus petitas mihi offensioni esset, ubique argumentis breviter expositis offensionem stabilivi. quam argumentorum explicationem in Appiano, ubi permulta rerum fontiumque adfinium perito scrupulum inicere debent — οὐ eis quidem fere in partibus quae dubia novellorum apogra- - phorum fide nituntur —, a me praetermissam esse nune .. doleo. ϑ

ceterum quanta cautione opus sit ne meliore nostra tem- — porum illorum notitia abutamur ad Zosimi ipsius non libra- riorum errores ecorrigendos, ex eis colligi potest quae infra dieentur de ratione qua fontes historiae suae ille tractavit. - quam rationem ut cognoscere possimus, primum ipsi quibus - Zosimus ad opusculum conscribendum usus est fontes eruendi - sunt. iam si vulgari opinioni inde a Reitemeiero per enchi- - ridià propagatae fides haberi posset, facili opera hie locus - absolveretur. quippe ex trium virorum operibus — Dexippi - Chronieis ae Scythicis, Eunapii historia, Olympiodori silva — - "hane Zosimi historiam consarcinatam esse dicendum foret.) — ego tamen, dum sine opinione praeiudieata ulla Zosimum adfnesque historiae testes exploro, non ommi ex parte sen- tentiam illam quamvis simplicitate commendabilem stare posse mihi persuasi. atque ut rei summam praemittam, cum De- xippo tum Eunapio plus quam iustum sit vulgo tribui censeo. - ae Dexippi quidem Chroniea hine prorsus amovenda esse puto, Eunapio autem demenda quae leguntur Zos. II, 1— 7; 96, 37; IIT, 12 —34; IV, 18, 2—4; 36 (ex parte saltem), . eaque partim aliis libris historicis partim ipsius scriptoris - doctrinae tribuenda. adferenda iam, quantum per huius loci angustias fieri

; 1) Reitemeier ipse (v. praef. p. XXXV sq. Bk.) praeter tres viros — illos etiam alios libros historicos a Zosimo usurpatos esse recte dixit, E neque tamen rem accuratius perscrutatus est, hodie vero Zosimi ope- — ram in Dexippi, Eunapii, Olympiodori solorum expilatione se conti- |. muisse plerique omnes persuasum habent, maxime post R. C. Martini - fde fontibus Zosimi' (diss. Berol. a. 1866) disputationem.

Zosrwus. c

XXXIV Praefatio.

potest, argumenta. ac primum, quod ad Dexippum attinet, Scythicorum vestigia manifesta in Zosimo adparere — sive quod ipse legit, quae vulgaris, sive quod ab aliis excerpta

iranstulii, quae est mea opinio — nec negavit umquam .

quisquam post Reitemeierum et diligenti disputatione sin- gillatim nuper probavit G. Boehme (diss. lenens. t. II p. 16 sq) αὐ si ad Chronica attendes ac locos a mobis disceptatos (cf. ad Zos. I, 14; 16; 27; 86; 39) accuratius examinabis, graves Dexippum inter et Zosimum reperies dis- crepantias, inter easque tales quae ne ex Zosimi quidem neglegentia, quantacumque ea est, repeti possint: redeunt ni mirum apud alios rerum scriptores. sensit difficultatem ipse Boehme, sed cum opinionem tralaticiam deserere non auderet partim interpretando differentiam mollire aggressus est idque sat improspere, partim ad effugium alius fontis praeter Dexip- pea a Zosimo usurpati descendit. αὖ hoe quidem effugium procul habendum esse vix est quod dicam: contaminandi enim fontes plures hic est apud Zosimum finis ut integras quidem partieulas — velut de ludis saecularibus aut de Iuliani expeditione Persica — continuae narrationi alio ex fonte interponere non dubitet, sed ut numquam in unius alicuius rei expositione duos ipse fontes adeat et cum arte misceat. itaque equidem non dubito quin capita libri primi 1—46 — et fortasse etiam aliae libri primi particulae, quae hodie Eunapio tribuuntur — ex fonte aliquo manaverint quo in

fonte usurpata erant Scythica quidem Dexippi sed non Chro- .

nica. quis autem fons ille fuerit eo difficilius est dietu quod haee quaestio conexa est cum impedita illa quaestione quae est de Zonarae fontibus deque ratione Zonaram inter, Dionis continuatorem ac Petrum Patricium intercedente. quae quae- stio utut solvetur — si solvi omnino poterit —, id quidem certum est usque ad Probi tempora multa apud Zonaram extare quae tam arte iuncta sint cum Zosimea narratione ut quin ad eundem fontem ultimo gradu redeant non possit esse dubium.?)

1) altera ex parte permirum est quod eo loco ubi de Valeriano

capto sermo est (Zos. I, 36), Zosimea narratio dissentit cum a Dexippea (ap. Syncell. t. I p. 715 sq. Bonn. et Zonar. XII, 23 t. III p. 140, 21 sq.

& 5 $ 1

Praefatio. XXXV

; ignotum primae partis fontem excipit Eunapius. ex quo - quin maxima opusculi pars fluxerit propter servata Eunapii - fragmenta dubium non est — quamquam nimium rem exag- - geravit Photius (v. supra). constat autem ab Eunapio histo- - riam chronicam, qua Dexippeam ita continuaverat ut libro . primo res ante a. 35D gestas summatim exponeret inde a - libro seeundo fusam narrationem exorsurus, deductam pri- - mum fuisse usque ad a. 395, supervenisse deinde philosopho- . rum vitarum compositionem, qua absoluta scriptorem — post : ἃ. quidem 414, v. fr. 87 — rediisse ad historiam, quam tamen - ultra Eudoxiae mortem (a. 404) extendere non potuerit. quae . | historia quali ratione scripta fuerit satis declarant fragmenta, - meque celavit seriptor ipse Dexippi suamque rationem com- - parans (fr. 1). quamquam autem Eunapius nullius quae in rhetorem 'Theodosiani aevi cadere possunt vitii in historia - fuit expers!), magna tamen apud posteros fruebatur fama. ᾿ς usi eo sunt praeter Zosimum Petrus Patricius?) (cf. F. H. G.

E» tum ab altera Zonarana (t. ΠῚ p. 140, 9—19), et consentit cum . Petrina (F.H. G. t. IV p. 187, 9); ut illo quidem loco et deseruerit fontem communem auctor Zonarae et adierit Petrus. (ceterum hoc I Zonarae caput gravissimum est ad aliam quandam rem decidendam, . eontinuatorem Dionis eundem esse ac Petrum Patricium post Nie- - Pbuhrium (praef. corp. scr. byz. t. I p. XXIV) nuper adseveravit Ὁ, Bois- . gevain (progr. Roterod. a. 1884 p. 24). huic autem continuatori per- - multa Zonaram debere iure hodie statuunt. iam igitur qui fieri dicamus - αὖ hoe quidem loco neutra Zonarae narratio conciliari possit cum — Petro? ni mirum eo quod Zonarana h. l redeunt ad continuatorem — Dionis, is autem diversus erat a Petro homo.) Ὁ

1) quod A. de Gutschmid in commentatione illa egregia *die ΠΟ Grenze zwischen Alterthum und Mittelalter! (*Grenzboten? 1863 I, 1 - p.330 sq.) Eunapium novae historicorum scbolae auspicem dixit (p. 343), - jid qui teneri possit non intellego. Olympiodoro potius ea laus debe- - tur; Zosimo autem in schola illa ultimus locus adsignandus erit. — — ceterum, ut hoc addam, Gutschmid (p. 332) verbis Zosimi I, 58 (cf. - gupra p. VIID: ἐπειδὰν εἰς ἐκείνους ἀφίκωμαι τοὺς χρόνους ἐν olg ἡ - Ῥωμαίων ἀρχὴ κατὰ βραχὺ βαρβαρωϑεῖσα εἰς ὀλίγον τι καὶ αὐτὸ δια- ᾿ς φϑαρέν, περιέστη, tempora a.461 posteriora innui censet.

E 2) Petrum Patricium cum nominamus iterum se offert Zonaras, in quo multa leguntur quae ad Eunapium ultimo gradu redire compa- - ratio cum Zosimea narratione faeta statim docet. fuisse autem Euna- Ἢ ppm notum Petro ex huius fr. 18 (F. H. G. t. IV p. 191) elucet. ἐξ

XXXVI Praefatio.

t. IV p.191, 18), Ioannes Antiochenus (v. supra) et, quam- vis raro, ecclesiasticae historiae scriptores Philostorgius, So- crates, Sozomenus.) hinc si quid Zosimeae Eumapii epi-

tomae vel emendandae vel supplendae adscisci posse videretur |

a nobis adscitum est. ipsam autem hanc Zosimi epitomen si cum integris Eunapii fragmentis comparamus, videmus Zo- simum in excerpendo rhetore Sardiano ita versatum esse αὖ fastum rhetoricum eincinnosque cireumcideret orationique ampullosae ae coloratae substituere genus dicendi ieiunum magis ac paene modestum (cf. ad III, 7, 6). |

multo autem difficilior alia est Metas. quae est de

ipsius Eunapii fontibus. qua in quaestione duo maxime agun- - tur monumenta vetera: Àmmiani Marcellini opus et Vietoris,

qui fertur, epitome. notum autem est epitomen et eum Zo-

simo inde a Diocletiani temporibus fere congruere οὖ multis |

in locis concordare eum superstitibus Àmmiani libris. qua ex re Th. Opitz (aet. soc. Lips. t. II p. 260) conclusit *Euna- pium et epitomae fontem inde fere a Diocletiano praecipue ex Ammiano sua hausisse". ego tamen, quamquam Opitzio adsensus est leep, prorsus nego iunotuisse Ammianum Euna- pio (v. infra). ipse autem ille consensus inter epitomen et

quamquam non uno in Eunapio Petrum acquievisse et per se probabile est et manifestum ex fr. 16, quod prorsus dissentit ab Eunapio (ap. Zos. II, 44). altera autem ex parte idem hoc Petri fr. 16 adeo concordat cum Zonara (XIII, 7) ut quin huius narratio ad Petrum h. 1. redeat nulla sit dubitatio. quodsi omnino Eunapium Petrus Petrum Zonaras notos habue- runt, facile oriri possit suspicio qua Petro intercedente Eunapiana, ubi consensus sit inter Zosimi ac Zonarae narrationes, influxisse existi- mentur in Zonaram. consultius tamen adhuc est eius modi coniecturis abstinere, cum plane lateat quaenam in Zonaranis huc pertinentibus sint partes continuatoris Dionis ac quae hunc inter et Petrum inter- cesserit ratio. unde expiscari quidem ex Zonara Eunapiana Eunapia-

nisve similia licet, at quo quidque modo in illum devenerit aliquan-

tisper in medio relinquendum est.

1) cf. adn. ad II, 29; 30; IV, 13; V, 17. quod autem longius progressus leep (ann. phil. suppl. t. XIV p. 57 sq.) omnino quae de rebus profanis habeat Philostorgius — nam is in primis agitur — ad Eunapium redire videri ait, id ut Zosimi mei causa credere pervel- lem ita in tam frequenti πολλοὶ ac Philostorgii dissensu qui cre- dam non video.

Praefatio. XXXVII

. Eunapium intereedens qua ratione ortus esse mihi videatur - additis argumentis alibi exsequar. interim epitome ita usus - sum ut idem quidem illi fuerit fons ae qui fuit Eunapio, - ged ut Ammianus fons non fuerit. hune autem cum ab - Eunapio segregandum putemus, neglegere potuimus etiam - eam leepii opinionem (p. 59 sq.) qua consensum, qui de rebus - quibusdam levioribus inter Philostorgium et Ammianum esse - videtur, inde explieat quod Philostorgius usus sit Eunapio, Eunapius Ammiano.

- Mveniendum iam ad eas particulas quas a Zosimo Euna-

-. pianae narrationi interpositas esse existimem. inter has pri-

- mum locum sibi poscunt libri secundi capita priora sex — - praeter verba e. 4, 3: ἐπὶ τούτοις — ὑπάτων, quae sicuti caput septimum ipsius Zosimi doctrinae tribuo —, quae ex Phlegontis περὶ τῶν παρὰ Ῥωμαίοις ἑορτῶν opere fluxisse - mihi videri indicavi in adn. ad IT, 1, 1. argumento esse pos- — get vel doctrinae veteris illie conspicuae copia et accurata rerum annorumque notitia, quae omnino abhorret ab Euna-

- pio, ealeulorum omnisque gravitatis osore. contra optime

Capitum illorum indoles convenit cum eo Zosimi consilio quo praesagia et vaticinia quibus imperii ruinam praemon- strata esse crederet studiose conquirebat — quod quidem

- — studium ne ipsum quidem cadit in Eunapii οὖ vivendi et

seribendi levitatem. denique ipse coniecturam confirmat Zo- simus vatieinium illud Sibyllinum de ludis saecularibus ordi- mandis (cap. 6) iam ante se ab aliis relatum esse adnotans (b, 5). quale additamentum supervacaneum prorsus et inso- lens esset si ad fontem perpetuum, i. e ad Eunapium, ad- luderetur, euius nulla omnino alibi fit mentio, nisi quod III, 9,4, item propter certas causas (v. infra), significatur. idem additamentum non temere esse positum patebit, simul ae revera a Phlegonte vaticinium illud relatum esse memineri-

/— mus. quapropter equidem non dubito quin ipse Zosimus,

eum in Eunapiano illorum temporum breviario nihil invenisset nisi brevem adnotationem de ludis saecularibus a. 1051 a

- Maximiano eontra regulam praeparatis, rem quae gravis sibi

indagationeque digna videretur longius persecutus sit seru- tandoque litteras veteres in Phlegontem inciderit. quam

XXXVIII Praefatio.

autem non ipse intellexerit doctrinam a se relatam, tertia capitis quarti paragrapho manifesto prodidit. idem oracula conquirendi studium cernitur eliam 1l, 86.

ubi quod seriptor adfirmat se ut oraculum aliquod indagdsls

quod futuram Byzantii magnitudinem portendisset πολλὰς βίβλους ἱστορικὰς καὶ χρησμῶν συναγωγὰς ἀνελέίξαν χρόνον τε ἐν τῷ περὶ τούτων ἀπορεῖν δαπανῆσαι, sincera sine dubio ea est professio idque quod e. 37 legitur oraculum — vel potius duorum oraculorum coagmentatio — ab ipso Zosimo ex oraculorum συναγωγῇ aliqua excerptum. unde autem lIoan- nes Tzetzes, qui particulas oraculi duas Chiliadibus inseruit, eas habuerit nescio, nec docuit qui nuper cum fructu de 'Tzetzae Historiarum fontibus disputavit Chr. Harder (dis Kilon. a. 1886).?)

praeterea narrationem de Athenis mirabiliter En (IV, 18, 2—4) non ex Eunapio sed ex Syriano fluxisse ipse scriptor indicat, nec est quod de ea re dubitemus.

ignotus contra est fons, cui sapientia IV, 36 exhibita debetur. fluxisse. eam ex Eunapio non credo et propter ad- finem Ioannis Lydi locum et quod digressionem se facere ipse indicat scriptor (ἄξιον δὲ τῶν ἱστορουμένων τι μὴ παρα- λιπεῖν). ita quidem eam comparatam ut coniuncta sit eum veteris cultus veneratione. quamquam ultima de Gratiano narrata si quis ad Eunapium referet non repugnabo.

quodsi omnino propriam lectionem Zosimo concedimus, non solum sermonis formandi causa (v. supra) sed etiam ad addiscendam rerum notitiam, Zosimo ipsi potius quam Eu- napio tribuemus etiam caput 32 libri tertii, in quo explicat cur ante Iulianum res publiea etiam maxima damna superare potuerit et post illum ad scriptoris usque aetatem praeceps

1) adnotationis saltem latebrae concedentur coniecturae cuidam ad Byzantium et ad Constantinum M. spectanti. equidem enim, quo saepius considero ea quae Zosimus (Il, 30, 2 $q.) habet et de Oplis situ et de mutationibus in imperii administratione a Constantino in- stitutis, eo minus persuadere mihi possum redire illa ad Eunapium, quin immo accurata urbis descriptio prodit incolam, expositio de mu- tata offieiorum tam civilium quam militarium ratione, quantumvis manca sit, virum officiis defunctum administrationisque curiosum.

Masclesmedidhum δ. 2 eror *

Praefatio. XXXIX

ierit ac plerasque provincias iam amiserit. atque id eo con- fidentius faciemus quod et antecedunt et subsecuntur quae Eunapii non esse iam videbimus. XM quippe ego mihi persuasi totam eam Zosimi partem quae Iuliani expeditionem Persicam Romanorumque reditum com- plectitur (IIT, 12—34) non haustam esse ex Eunapio, sed redire ad Magni Carrheni relationem. quod paulo uberius confirmare necesse est, quo defendatur ea rei criticae facti- landae ratio quam opinio nova vel requirebat vel excusabat. summam igitur illa in parte intercedere Àmmianum inter et Zosimum similitudinem cum dudum inptellexerint homines docti - tum singillatim demonstravit H. Sudhaus dissertatione Bonnae a.1810 edita. qui rectissime observavit similitudinis illius eam esse rationem ut neutrum opus pendeat ab altero — modo enim ab Ammiano modo a Zosimo plura narrantur, cum universa res referendi ratio sit eadem —, sed ut utrumque redeat àd unum eundemque fontem. dissentio autem a viro erudito in eo quod communem illum fontem fuisse adfirmat . Oribasii ὑπόμνημα — quod scilicet excerpserit Eunapius Zo- "simi àuctor, usurpaverit item Ammianus, sed a se suppletum ac correctum. ab haec quidem de Oribasio opinio stare nullo modo potest. nempe ὑπόμνημα ilud non fuit, ut Sudhaus opinatus est, 'litterae publicae", sed commentarius privatus, quem numquam editum fuisse — ut Ammianus paulo ante Eunapium, ut videtur, partem illam scribens eo uti po- - . tuerit — sed privatim sibi, quo haberet scribendi adiumen- tum, ab Oribasio subministratum esse ipse aperte docet Eunapius.") accedit quod omnino Iuliani, postquam Persidem

'

1) Eunap. fr. 8: καὶ ὁ μὲν πολὺς ἄνθρωπος ταῦτα πάσχοντες ὕμως

2 ἔλαττον ig τὸ γράφειν ἐξεβιάξοντο' τὸ δὲ ἐξαίρετον καὶ ὅ τι περ ἦν ἐν E παιδείᾳ γνωριμώτατον, οὐδὲ ἀφιέντα ἠφίεσαν, ἀλλ᾽ ἐνέκειντο παραϑαρ- » σύνοντες, ὡς ἐπιληψόμενοι (συνεπιλ. Bekker) τοῦ πόνου. ὁ δὲ ἐς τὰ 1 μάλιστα γεγονὼς αὐτῷ γνώριμος, ὃ Περγαμηνὸς ἀνὴρ Ὀρειβάσιος, ἐκ ᾿ς φυσικῆς φιλοσοφίας ἰατρικὴν ἐπιτάττειν ἄριστος καὶ δρᾶν ἔτι ϑειότερος, : καὶ ἀσεβήσειν ἐβόα περιφανῶς, εἰ μὴ συγγράφοιμι" καὶ τῶν ys πρά- , Ésov, πάσας δὲ ἠπίστατο παρὼν ἁπάσαις, μάλα ἀκριβῶς ὑπόμνημα E συνετέλει πρὸς τὴν γραφήν ὥστε οὐκ ἦν ἀναβολὴ καὶ βουλομένῳ

ῥᾳϑυμεῖν.

XL Praefatio.

intravit, memoria tam publica quam privata ita evanuerat ut

ne amici quidem ubi esset nossent (cf. Sievers *Leben des Libanius! p. 126 sq., Studien" p. 272). itaque litterae qui-

dem publicae — etiam si ab Oribasio discesseris — Ammiano | et Eunapio usui esse non potuerunt, quippe si omnino fue-

rant οἷο exaruerant.

quae cum ita sint, acetum videri potest de fonte com- -

muni ad quem FERE Gd et Zosimea sive Eunapiana redeant. el actum esse visum est Opitzio (act. soc. Lips. t. II p. 260 adn. 83), — non quidem propter ὑπομνήματος Oribasiani rationes, quae illum latuerunt, sed propterea quod Ammiano

et Zosimo etiam de rebus ceterorum principum conveniat,

Oribasii autem ὑπόμνημα res unius luliani complexum esse videatur. quapropter Opitz Eunapium, Zosimi auctorem, hae

quoque in parte Ammiani opere usum esse adfirmat, misi -

quod praeterea Oribasium inspexerit.

verum enim vero — ut missa aliquantisper luliani ex-

peditione Persica ad relieuas res ab Ammiano et Eunapio narratas animum convertamus — prorsus aliter tota res se habet ac visum est Opitzio, longeque abest ut iam 'ad Mar- tini sententiam revertamur necesse sit, qui multis locis Euna- pium Ammiani vestigiis insistere recte iudieavit/ (Ieep 'quaest. Friderie? p.21 sive riv. di filol. class. t. X p. 399). vir dili- gentissimus ile quidem sed philologorum potius quam histo- rieorum rationem in suis de Victore quaestionibus secutus si non substitisset in adsimulandis eis quae Ammiano et Zosimo communia aut sunt aut esse videntur, sed attendisset ad sum- mas inter utrumque scriptorem discrepantias — tam in rebus ante luliani expeditionem Persicam quam in rebus postea gestis —, nullam omnino necessitudinem Ammianeum inter et Eunapianum opera intercedere non potuisset non videre.")

nec id mirum. quid enim polito Graeco cum hispido milite? an putabimus eum quem vel Romani propter ser- monis horriditatem spreverunt a limatulo rhetore Sardiano

1) veluti si quis attentius examinabit de rebus a luliano Caesare gestis Ammianeam atque Eunapianam (fr.8 sq., Zos. III, 2— —8) relatio- nes, cito evanescet omnis alteram ex altera suspendendi cupido.

TUS u m ΨΨΥ ΨΥ ΙΨ ΝΥ Ὁ ΨΨΨ C RERUMS NM MS TU

1 ΞῚ X n COOTMNETE RTI ΨΥ ΤΡ οἱ NNI CENE

Praefatio. XLI

- leetitatum atque expressum esse? quod ut credi posset in- - vieto prorsus opus erat argumento aliquo, non autem eo cui dpsa rerum veritas aperte repugnet.

accedit aliud. ex Ammiano — αὖ ad rem propositam - jam revertamur — si revera luliani expeditionem Persicam - transcripsit Eunapius, qui fit ut ex Eunapii fragmentis ab - editoribus illue relatis (fr. 19—23) ne unum quidem prorsus - eoncinat cum Ammiano, sed omnia aut discrepent aut in hoe - mon extent')? at, dicent adversarii, ex Oribasio illa quidem ᾿ς adscivit Eunapius. audio. iam vero qui fit ut ne Zosimus 3 | quidem ea habeat quae referuntur in fragmentis Eunapii, sed b eodem prorsus atque Ammianus modo ea neglegat?)? num - jgitur eis locis ubi hodie adsunt Eunapiana consulto Euna- 2o pium dimisit Ammianoque se adplicavit? an forte tam habili - fuit ingenio ut ex calamistris Eunapianis ipse sobriam mili- - taremque concinnaret relationem, seligens quippe ex Eunapio Ammianea pleraque et non nulla Oribasiana, abstergens colo- — res ae pigmenta Eunapiana?

- ... adparet non vulgarem esse difficultatem quaeque tolli Hequeat quam diu Eunapii res immisceantur. itaque pericu- lum faciendum videtur num quid proficiamus amoto rhetore Ammianum et Zosimum comparantes.

militarem utriusque esse relationem longeque remotam - ab omni pompa ac fastu facile adparet. desunt etiam apud — Zosimum solitae narratiuneulae, adsunt numerorum, dierum, - loeorum notationes, habes castra suis locis posita, proelia atque. oppugnationes accurate descriptas, totam denique ex-

— . 1) fr. 195 generaliter conceptum est, fr. 19b apud Ammianum non .— redit, fr. 20 incertae sedis est, fr. 291 huc non pertinet cum de Parthis ilie sermo sit, fr. 22, 1. 2. 3 non redeunt apud Ammianum, fr. 22, 4 incertae rationis est cum apud Ammianum (XXIV, 7, 1) de primatum eonsultatione sermo sit, fr. 23 nil nisi sententias rhetoricas habet.

2) de fr. 20, quod Boissonade cum Zos. III, 28, 4 comparari iubet, y. adn. praec.; fr. 22, 2, quod cum Zos. III, 26, 1 — Ammianus XXIV, 6,8 huc non pertinet — confert Mueller, dissimile est, cum nihil de ἀνέσεσι habeat Zosimus. praeterea, id quod gravius, 4fovfo9& non - 8t τὸ πρὸ Κτησιφῶντος πεδίον. operae autem pretium est comparare Eunapianam de militum Iuliani morte adfectis animis cantilenam (fr. 23) cum brevissima Zosimi de Iuliani morte adnotatione (III, 29, 1).

XLI Praefatio.

peditionem perite expositam. concinunt autem pleraque ommia cum ÀÁmmiano, nisi quod hie orationes excursusque a Zosimo alienos interponit, alter res quasdam aec loca habet ab Am- miano neglecta. quam similitudinem non posse explicari nisi. ex fontis communione cum concesserimus Sudhausio sed Ori- basium cum Eunapio suo amoverimus, nil restat nisi ut eum scriptorem quo usus est Ammianus ipse adierit Zosimus. quaerendus igitur homo, luliani aequalis, qui et militari scientia salis fuerit instructus et ipsarum quae hie aguntur rerum spectator et particeps. qualis homo quique Graeco sermone expeditionem illam enarraverit revera praesto est. quippe Ioannes Malalas p.328, 20 sq. Bonn. ex Magni Car- rheni de Iuliani expeditione Persica libello") aliquot servavit fragmenta, satis quidem nota ea Iuliani rerum exploratoribus, quo magis mirere quod nemo dum, ne C. Mueller quidem : (F. H. G. t. IV p. 4) vel L. Dindorf (hist. Gr. min. t. 1 p. 366) ὁ editores, ad singularem fragmentorum illorum rationem at- - tendit. quippe eum incipias Magniana illa cum Ammianeis eb Zosimeis contendere, summus inter tres relationes con- sensus tam rerum quam verborum in oculos incurrit mira- tionemque facit. mox autem evanescere videbis omnem illam ὦ similitudinem, non quidem Ammianum inter et Zosimum, sed | hos inter οὖ Magnum. quod sane praeter rationem accidit. iure enim quaeri potest cur tandem Magnus, postquam initia expeditionis accuratissime militisque instar descripserit, mox, ubi Persidem intrare coepit lulianus, a se ipse desciscat nec amplius militares res scribat sed fabulas ineptas rumo- resque aniles. quid enim? qui ipse expeditioni illi interfuit, quo modo, ut hoc exemplo utar, scribere potuit lulianum à perfugis per centum quinquaginta milia passuum in desertum abduci se passum esse ac tum demum fraudem intellexisse?

PEPSER EO rn ΣΤ, ὙΠ ΤῊ ERR P

1) peculiarem enim fuisse scriptiuneulam puto. idem videtur Magnus ae tribunus ab Ammiano (XXIV, 4, 23) et Zosimo (III, 92, 4) memoratus — ut ne sui quidem fuerit immemor. χρονογράφος quod a Malala dieitur, aecipiendum id de 'rerum seriptore' eodem modo atque Eutychianus στρατιώτης ὧν καὶ βιπκάριος τοῦ ἰδίου ἀριϑμοῦ τῶν Πριμοαρμενιακῶν, qui ipse quoque hanc expeditionem singillatim de- scripsit, a Malala zoovoyodgog dicitur (p. 882, 9).

Praefatio. XLIII

3 quod plane absurdum esse cum per se pateat, tum testatur Ammianus (XXIV, 7), testis quidem is oculatus, navibus - eum a Ctesiphonte recederetur incendi coeptis fraudem ducto- - rum statim esse deprehensam.") nolo haec per singula per- - gequi: ipsam legisse sufficiet Magni narrationem inde a - p. 330, 165), quo statim pateat alium haberi hominem ae qui ᾿ς erat initio.

: ut rem verbo complectar, equidem posteriora illa a Ma- - ]ala — vel potius a Malalae auctore, qui fortasse Domninus - fuit — iniuria Magno tribui puto, cum revera sint ecclesia- - stici alicuius scriptoris figmenta. ni mirum Christianorum : -. mon tam intererat scire quae praeclare gessisset lulianus sed quem ad modum apostata dementia captus destructis navi- bus divinum iudicium in se ipse peregisset (cf. O. Ullmann - "Gregorius von Nazianz p. 95 sq.) quapropter illi famam ilam militarem?) de perfugis cupide arripuerunt varieque . exornaverunt — non minus quam ipsam mortem, quani sim- - pliei eausae tribuere nolebant (v. Tillemont t. IV p. 547 sq.; p. 699 sq). atque id quidem quod Malalas habet de duobus perfugis, qui ut fidem professionibus facerent sibi ipsi nasum praeciderint, antiquissimam esse famam Christianam docet Gregorius Nazianzenus (or. V c. 11), nisi quod uno conten- lus est Zopyri imitatore, quem quidem statim post naves ἃ - Romanis incensas abscedentem facit.

CEIECEVEUONIETRDUIR ATRIDES eR CURE. C RRENE UNT RET T C QN ERI AER 3 . io TRENT RSCPSET SEU OST PAR. RO

Ven CORSO UT HIR

ae quo magis intellegas Malalana haee scriptori alicui ecclesiastico deberi, conferas personatum Magnum (ap. Malal. p. 330,16) cum personato Eutychiano (ib. p. 332, 13): videbis easdem ineptias eisdem verbis referri, ut de communi loei

1) ita Zonaras quoque XIII, 13 — quod quidem caput ex fontibus historieis et ecclesiasticis contextum est,

2) versus 10—16 minus quidem inepti sunt quam proximi, tanto- pere tamen breviati ut, etiamsi redeant ad Magnum, usui tamen esse - nequeant.

8) ef. ad Zos. III, 26... ceterum eam ne Socrates (III, 21) quidem

habet, qui post repudiatos Persarum legatos Iulianum pugnantem occumbentemque facit.

gr S PPRESHEN WM LORS RORTR

XLIV Praefatio.

utriusque origine dubitatio esse nom possit." praeterea com- para Magnum ap. Malal p. 331, 10 (et Eutychianum ib. p. 338, 8 — hine Chron. Pasch. t. I p. 551) de Asia loco - Iuliano fatali cum Malalanis p. 327, 10: καὶ παρακοιμηϑεὶξςἡ | εἶδεν ἐν δράματι παῖδα ξανϑὸν λέγοντα αὐτῷ “ἐν ᾿4σίᾳ δεῖ σε τεϑνάναι. quae ultima cum non dubiam habeant origi- nem ecclesiasticam, ne Pseudomagniana quidem sanus homo aliunde derivabit.?)

itaque segreganda puto ea quae revera ad Magnum re- deunt, i e. Malal. p. 328, 20 — p. 330, 10, ab eis quae secus illi a Malala tribuuntur. illa autem particula ita comparata cum sit ut prorsus conspireb cum Zosimo maximam partem conveniat cum Ammiano, eandem rationem etiam in eis par- tibus ubi hodie desunt Magniana fuisse consentaneum est.) cur autem Ammianus non omnibus in rebus concordet cum Magno Zosimoque facile explicari potest. quippe cum Zosi- mus .simplieiter secutus sit Magnum nulla alia memoria

1) Magnus. Eutychianus.

καὶ ἐπικρατὴς γενόμενος ἸἸουλια- νὸς ὁ βασιλεὺς ἐσκήνωσεν ἐν τῇ πεδιάδι τῆς αὐτῆς πόλεως Κτησι- φῶντος, βουλόμενος μετὰ τῆς ἰδέας συγαλήτου καὶ ἕως Βαβυλῶνος sio- ελϑεῖν καὶ παραλαβεῖν τὰ ἐκεῖσε καὶ γνοὺς (Persarum rex) ὅτι ἐμεσάσϑη, φεύγει ἐπὶ τὴν Περ- σαρμενίαν.

καὶ ἐπικρατὴς γενόμενος καὶ νική- σας πάντας παρέλαβεν ἕως πόλεως λεγομένης Κτησιφῶντος, ἔνϑα ὁ βα- σιλεὺς Περσῶν ἐκάϑητο, ἐκείνου φυ- γόντος ἐπὶ τὰ μέρη τῶν Περσαρμε- νίων, καὶ βουλομένου (corrupta haec, — fort. καὶ del. et βουλόμενος scrib.) μετὰ τῆς ἰδίας συγκλήτου καὶ τοῦ στρατοῦ αὐτοῦ ἄχρι τῆς Βαβυλῶνος τῇ ἑξῆς ὁρμῆσαι καὶ ταύτην παρα- λαβεῖν διὰ τῆς νυκτός.

2) ipsa illa de *Asia' fama unde orta sit nescio: in *Phrygia sibi

obeundum esse noverat lulianus sec. Ammianum XXV, 3, 9. consentit Zonaras XIII, 13 cum Ammiano de Phrygia, cum ceteroqui faciat cum Malala.

3) etiam Libanius in eis quae de expeditione Persica narrat (t. I p. 521 sq. ER.) Magni opusculum consuluisse videtur, non ut rerum scrip- tor videlicet sed ut rhetor temere tempora locaque miscens. quam autem gratum illi esse debuerit opusculum a tribuno legionis perite scriptum facile patet: nam militum quidem e Perside reversorum mar- rationes satis illi non faciebant, eratque ἔργων οὐδαμοῦ διήγησις, τὸ πᾶν δυναμένη μηνύσαι, ἀλλ᾽ ἀμυδρὰ καὶ σκιά, καὶ συγγραφέως οὐχ ὑπηρετοῦντα στόματι (sic): Liban. ep. 1186 W.

Praefatio. XLV

: adscita, Ammianus Magniana ita tractavit ut pro fundamento - quidem haberet sed pro sua rerum peritia vel recordatione

et emendaret et suppleret. quod quidem non nimis perite

- fecit, adparent enim hic illie suturae suntque dittographiae — (velut Amm. XXIII, 5, 8 coll. XXIV, 1, 5). ea igitur in qui-

- bus Zosimus et Ammianus consentiunt, Magniana non solum

L. diei possunt sed fide etiam digna, utpote probata Ammiano;

ΨΥ ΤΡ ὙΡΉΥ NEC

Burr cc ἢ ELA.

Ft , 2 τ τὶ EX.

E hi A ». "m ds; ; 3 D. E E. E lc , | 3

- ubi plura habet Ammianus, Magnum aut plenius quam Zosi-

mus excerpsit aut emendaturus erat; ubi denique brevior

- Zosimo est, aui diffidebat Magno aut consulto neglexit (ef. - ad III, 34, 2). .

quae hucusque de hae Zosimi parte exposui sufficient | eredo eis qui argumenta ex ipsis rebus sumpta pluris faciunt quam opiniones iralatiecias. sed ut etiam eis qui propter vulgarem de Eunapio perpetuo Zosimi auctore famam argu- menta contraria spernunt scrupuli eximantur, ex ipso iam Zosimo demonstrabimus revera in luliani historia scribenda

- fontis commutationem ab eo factam esse. nempe ille (III, 2, 4) de Iuliano ea maxime se relaturum esse dieit quae a ceteris

omissa sint (ἐπεὶ δὲ προσήκει τὴν τάξιν ἡμᾶς μὴ διασπάσαι τῆς ἱστορίας, εἰρήσεται καὶ ἡμῖν συντόμως ἕκαστα κατὰ τοὺς οὐκείους καιρούς, καὶ μάλιστα ὅσα τοῖς ἄλλοις παρα- λελεῖφϑαι δοκεῖ. 'ceteri' autem illud perspicuum est non

posse accipi nisi de solito Zosimi fonte: is autem est Euna-

pius." iam quae ea sunt quae omisisse Eunapius videri

1) praecedunt in Zosimo haec: πάρεστι δὲ τῷ βουλομένῳ συλλαβεῖν ἅπαντα τοῖς λόγοις ἐντυγχάνοντι. τοῖς αὐτοῦ καὶ ταῖς ἐπιστολαῖς, ἀφ᾽ ὧν ἔνεστι μάλιστα τὰ κατὰ πᾶσαν αὐτῷ πεπραγμένα τὴν οἰκουμένην περιλαβεῖν. ac revera in Zosimi narratione praeter epitomen Eunapia- norum manifesta sunt vestigia lectionis luliani cum orationum primae ac secundae (v. ad III, 8, 2) tum epistularum. iam audi qua ratione illa nuper verterit H. Hecker ('zur Geschichte des Kaisers lulianus? progr. Kreuznach. a. 1886 p. 17): *Wer wolle, der kónne die Reden und Briefe Tulians selbst zur Hand nehmen und vor allem die Be- Sschreibung, die dieser selbst von seinen Thaten angefertigt habe. Er kónne deshalb eigentlich lulian übergehen, wolle indess den Zusammenhang nicht unterbrechen und vor allem das erzühlen, was die andern übergangen háütten. — Darunter versteht er das, was nicht in den Commentaren lulians stand. Er benutzt deshalb über

XLVI Praefatio.

poterat Zosimo? ipsa si comparamus Eunapii fragmenta, videmus copiose ab eo esse expositas Alamannieas Tuliani ex- peditiones itemque res a Iuliano postquam ad imperium evee-

tus est gestas. nec minus Zosimea contendenti adparet illis -

in partibus nil fere nisi Eunapii compilatorem egisse Zosi- mum: adeo omnia prope modum redeunt, nisi quod ipse quoque consuluit Iuliani epistulas et orationes. iam eum Zosi- mum mendacii fraudisque ineusare non liceat, nil relinquitur nisi ut professio illa referatur ad eam Zosimeae de luliani rebus gestis narrationis partem quae et longe uberrima et

praestantissima est, i e. ad expeditionem Persieam. hane.

Eunapius, ut ex fragmentis videre est, non omiserat quidem sed tantis coloribus depinxerat tantaque cum luliani adula- tione exornaverat (cf. fr. 283) ut quin ipsarum rerum veritatis minus etiam quam alibi curiosus fuerit non sit dubium (ef.

die gallischen Kriege den Brief an die Athener und giebt ausserdem einige Anecdoten. Sobald der Brief an die Athener aufhórt, tritt die Uebereinstimmung mit Ammian hervor, und zwar so deutlich, dass die gemeinsame Quelle gar nicht zu verkennen ist. Im Perserkriege stimmen ganze Capitel fast wórtlich mit Ammian überein, vera sunt, ut vidimus, ultima, oblitus tamen est addere vir doctissimus consen- sum illum inter Ammianum et Zosimum illic intercedentem etiam post Iuliani mortem continuari. quodsi ea concordia cum Heckero explicanda sit eo quod Iuliani commentarios uterque expilaverit, necesse est ut Iuliano praeter alias virtutes etiam ea obtigerit ut non solum vitae sed etiam mortis propriae narrator fuerit, practerea libertatem inter- polandi, quam veteribus librariis reservatam fuisse putabamus, ne nunc quidem exolevisse vides: luliani enim commentarios frustra ceteri mortales praeter Heckerum in Zosimi illis verbis quaeremus. qui commentarii, si umquam.editi revera sunt, nec ultra bella Germaniea processerunt — cf. Liban. ep. 33: κάλλιστον δὲ ὧν ἤκουον τὸ ἐλαύνειν ve τοὺς βαρβάρους καὶ τὰς νίκας εἰς συγγραφὴν ἄγειν καὶ τὸν αὐτὸν ὄντως δήτορά τε εἶναι καὶ στρατηγόν, quae quidem. cum Sieversio (Leben des Libanius! p. 246) a. 358 scripta puto -- et Eunapio sal- lem non innotuerunt: non enim ad Oribasii ὑπόμνημα (fr. 8) Tulianique epistulas, quarum multitudinem ipse notat (fr. 14, 7), confugiendum ei fuisset. Zosimum autem illa in parte ab Eunapio divelli non posse cum pateat, non restant nisi Ammianus et Libanius. qui quae de bellis Germanicis habent revera redire ad luliani illos commentarios prius quam credam, firmiora requiro argumenta quam quae ab Heckero prolata sunt.

Praefatio. XLVII

fr. 8). itaque potuit sane Zosimo, postquam in Magni incidit - opuseulum comparavitque militis seriam solidamque exposi- "tionem cum rhetoris prae luliani amore insanientis futtili- - tate, fons suus solitus hie deficere videri.

| ultimus eorum quibus usus est Zosimus — de Asinii Quadrati mentione v. adn. ad V, 27, 2 — est Olympiodorus - Thebanus, ab ipso Zosimo (V, 27, 1) semel nominatus. qui - Olympiodorus, quamquam mon historiam sed historiae mate- -. riam se elaborasse ipso operis titulo professus est, summa tamen eum cura et fide res aetate sua in occidente gestas posteris - radidit. quam fidem etiam nune vel in Zosimi epitome per- . - gentiscóimus — nisi quod sexto libro ultima lima defuit, ut is iam seateat erroribus. cum autem Olympiodoro praeter Zosimum in nono historiae ecclesiasticae libro usus sit Sozo- menus (ef. ad V, 26, 1), praeter ipsius Olympiodori fragmenta . ubique Zosimo adhibenda est Sozomeni epitome. contra - plane segregandus ab Olympiodoro mihi — et ante me ceteris - omnibus — videtur Philostorgius, quem ipsum quoque Olym- - f?odorea compilasse sibi persuasit leep (cf. ad V, 26, 1; E VI, 9,8; 13, 2).)

| 1) unus tamen epitomae Photianae locus, ubi revera videri possit -. Philostorgius adisse Olympiodorum, peculiarem requirit disceptatio- |. mem, idque eo magis quod a nullo dum recte tractatus est, ne a Rosen- steinio quidem ('Forsch. 2. d. Gesch. t. ΠῚ p. 217). is extat Phil. XII, 1 p. 543 Read., ubi leguntur haec: ὅτε Φιλοστόργιος καὶ iv ἄλλοις πολλοῖς Στελίχωνος κατατρέχων καὶ τυραννίδος ἔνοχον γράφει. καὶ ὡς Ὀλύμπιός vig τῶν μαγίστρων φερόμενον κατὰ τοῦ βασιλέως ἐν τῷ πα- λατίῳ τὸ ξίφος ἀντιλαβὼν τῇ χειρί, ἑαυτὸν μὲν ἐλυμήνατο, τὸν βασιλέα δὲ διέσωσε, καὶ συνεργὸς αὐτῷ κατέστη πρὸς τὴν ἀναίρεσιν Στελέίχωνος, κατὰ τὴν Ῥάβενναν διατρίβοντος. ἄλλοι δὲ οὐκ Ὀλύμπιον, ἀλλ᾽ Ὀλυμ- πιόδωρον φασίν" οὐδ᾽ ἐπαμῦναι τῷ βασιλεῖ ἀλλ᾽ ἐπιβουλεῦσαι τῷ εὐερ- γέτῃ Στελίχωνι καὶ εἰς τυραννίδα συκοφαντῆσαι αὐτόν᾽ καὶ οὐδὲ μάγιστρον τηνικαῦτα εἶναι, ἀλλ᾽ ὕστερον μετὰ τὸν ἄδικον τοῦ Στελίχωνος φόνον ἔπαϑλον τὴν ἀξίαν λαβεῖν. ἀλλ᾽ οὐκ εἰς μακρὰν καὶ αὐτὸν ῥοπάλοις ἀναιρεϑέντα τῆς μιαιφονίας τὴν δίκην ἀποτῖσαι τῷ “Στελίχωνι. — usus est leep (ann. phil. suppl. t. XIV p. 73) ultima huius capitis parte — de priore a se non adlata quid sentiret non aperuit, inde a verbis ἐπιβουλεῦσαι τῷ εὐεργέτῃ demum Philostorgium transcribens — ut Philostorgium illc pendere ab Olympiodoro (fr. 8) demonstraret. manifesta reapse utriusque loci est similitudo, nec dubium quin Olympiodori sententiam bis expressam habeamus. at in eo pror-

XLVIII Praefatio.

ex eis quae de Zosimi fontibus deque scriptoribus qui eosdem fontes adierunt exposuimus, effiei posse videatur grande emendationis auctarium paratum esse in relicua illa

memoria. ac revera non inutilem fuisse comparationem loei -

vel ab aliis vel a nobis illine correcti demonstrant. quam- quam magno opere cavendum est ne adiumento illo temere abutare. etenim quo magis te in Zosimi familiaritatem im- sinuaveris eo magis ei diffidere disces. tempora miscet, loca ignorat, res non conexas nectit nexasque divellit, fabulas miraculaque persequitur ipsa re quae agebatur aut omissa aut obiter memorata, eandem narrationem paulo aliter con- formatam bis proponit, omnino nullus vitii quod rerum seriptorem dedecoret non potest alicubi convinci. summa igitur in adsimulandis fontibus sceriptorumque adfinium rela- üonibus opus est cautione, ae ne manifesta quidem vitia temere illine emendanda, sed ita tractanda ut ratio ubique habeatur universae huius scriptoris neglegentiae ac levitatis, praesertim ubi longior aliqua narratio in compendium redi- gatur. —

hoe igitur hodie est emendationis Zosimeae instrumen-

sus erravit lIeep quod ἃ Philostorgio ex Olympiodoro desumpta esse putavit quae ipse Photius ex ἄλλοις hausit ultroque Philo- storgianis prioribus opposuit: ἄλλοι autem illi nihil aliud sunt quam ipse Olympiodorus Photio sat notus. contexuit autem caput illud Photius summa cum neglegentia. quippe cum dicendum fuerit Olympiodorum plane dissentire a Philostorgio de Stilichone atque Olympio, egregius patriarcha dixit ab aliis non Olympii sed Olympio- dori nomen Stilichonis eversori dari (ἄλλοι δὲ οὐκ Ὀλύμπιον ἀλλ᾽ Ὀλυμ- πιόδωρον φασίν) — quasi ulla de hominis notissimi (cf. Gothofredus ad cod. Th. XVI, 5, 42) nomine dubitatio umquam cuiquam fuerit, ne- dum Olympiodoro. (simili modo Photius ipse in epitome Philostor- gianorum sententiam aliorum historicorum opponit Philostorgianae a se primo loco relatae VII, 15 — sermo est de Iuliani morte —: καὶ οὗτος (Philostorgius) μὲν εἰς τὸν ἥλιον ἀπορραίνειν τὸ αἷμα καὶ τοὺς αὑτοῦ ϑεοὺς κακολογεῖν, οἵ δὲ πλεῖστοι τῶν ἵστορούντων εἰς τὸν κύριον ἡμῶν ᾿Τησοῦν Χριστὸν τὸν ἀληϑινὸν ϑεὸν ἑκατέρᾳ (ἑκάτερον vulgo) yod- φουσι τὸ αἷμ᾽ ἀπορρῖψαι (ἐναπορρέψαι vulgo) — qua de diversitate v. ΤΊ116- mont t. IV p. 548 — et ΧΙ, ὁ: ἀλλ᾽ ὁ μὲν Φιλοστόργιος ταῦτα περὶ Εὐτροπίου λέγει" ἕτεροι δὲ ἄλλας αἰτίας καὶ τοῦ παραλυϑῆναι τῆς ἀρχῆς καὶ τῆς ὑπερορίας καὶ δὴ καὶ τοῦ ϑανάτου ἀνιστοροῦσιν.)

πε TANDU io ΠΟ D ed rr ori

Praefatio. XLIX

tum. quod instrumentum cum et uberius aliquanto et certius Sit quam id quo priores editores utebantur, mirum non est quod sui similior iam prodit Zosimus. quod ad consumman-

— dam formam genuinam adhuc deest, plerisque locis coniectura

recuperari posse credo. cum enim paucos lectores hic scriptor olim habuerit raroque exercuerit librarios, gravioris cor- ruptionis omnis abest suspicio, nisi quod laeunae insunt multae. in ipsis igitur verbis propagandis cum librarii ultra sollemnes errores nil magnopere peccaverint, potest profecto is qui et res norit genusque dicendi compertum habeat divi- nandi aleam cum aliqua suecessus*spe experirl ac revera permulta ex eis quae Sylburg maxime postque Sylburgium Bekker coniectura ducti proposuerunt, Vaticani codicis auctori- iate extra dubitationem iam sunt constituta.) quapropter ne ipse quidem dubitavi eis locis qui ut aegri ita sanabiles viderentur coniecturae medicinam admovere, eo tamen tem- peramento usus ut divinatio plerumque intra. adnotationis cancellos cohiberetur raroque in.ipsa scriptoris verba inva- *"ere sineretur. quae remanserunt vulnera — sive quod deli- luerunt sive quod .medelam adhue detrectaverunt ---, ea novos melioresque medicos et poscunt et, ut hodie haec serae Graecitatis studia florent, brevi invenient.

1) ceterum ne tantorum virorum de laude quiequam deperiret, simulque ut novo exemplo discerent sordium per numerum defensores rationi in re critica plus esse dandum quam centum apographis, me- moravi ubique illorum inventa ubi codicis archetypi fides eis iam acces- sisset, apographorum scriptura unde profecti erant iuxta posita.

Ser. Dorpati K. Iun. a. 1887. L. Mendelssohn.

ZOSIMUS. d

heitemeieri argumentum.

Libr 1. Incrementa imperii Romani intra exiguum temporis 8pa- lium facta sunt (c. 1). postquam Graeci eximia contra Persas vir- tute bellarant, bellis domesticis fracti, ἃ Philippo et Alexandro subacti sunt (2— 4). postea ad Romanos summa rerum pervenit, quae unius arbitrio committitur (5). succedentes in imperio Octaviano plerique

nulla digni sunt memoratione (6 —8). Severus, devictis Albino et Nigro, adversus Persas rem fortiter gessit (8). Antoninus filius eius -

Macrinum quidem vicit, sed ob infamiam morum interfectus est (9. 10). Alexander, egregie rem publicam administrans, eodem fato periit (11. 19) Maximinus crudelitate saeviens (13—15). Gordiani duo seniores et iunior, qui feliciter bellum cum Parthis gessit, imperio haud indigni (16—18). Philippus (19—21). Decius dum barbaris se opponit, fraude perit praefecti praetorio (22. 23), Galli, qui ei successit, et barbaros vidit fines Romanorum late vastantes (24—927). Aemilianus bello civili interiit (28) ^Valerianus, quo imperante barbarorum incursionibus ab omni parte facilis et tyrannorum multorum imperiis vehementissime res publica quassata est, bello Persico captus apud hostem periit (29—836). Gallienus, iam ante patris in imperio socius, non valet rebus afflictis succurrere (37— 40). Claudius, fortiter barbaris repulsis, peste maturam obit mortem (41—46). Quintillus frater eius sponte vita decessit, haud parem se ratus (47) Aureliano, qui et barbaris perdo- mitis et tyrannis, inprimis Zenobia, deletis, rem publicam non modo servavit sed institutis quoque utilibus recte ordinavit (48—62). Tacitus (63) et Florianus (64) breve tempus imperium tenent. Probus, dignior et rei publicae utilis, seditione militari interimitur ((64— 71). Carus (11); Carinus (72. 73); Iulianus Sabinus (73)».

Lib. IL. Ludorum saecularium, qui, licet rei publieae Romanae

salutares, a Diocletiani tamen tempore neglecti sunt, origo et cele-

brationis ratio. oraculum de eis (c. 1—7). Diocletiano et Constantio :

imperatoribus Constantinus a Galerio ad patrem fugit, et eo mortuo succedit in imperio. quo Maxentius commotus Romae tyrannidem oc- cupat (8. 9), a qua neque Severus Caesar cum copiis missus neque ipse Galerius eum deiicere possunt. hic, Licinio Augusto deelarato, gravi morbo vitam finit (10. 11). Maxentius Libyae provincias cupiens suo

Reitemeieri argumentum. LI

E adiungere imperio, Alexandrum, qui ibi purpuram sumpserat, proelio — vietum capit et necat (12—14). simultates ob Maximiniani Herculii mortem inter Maxentium filium eius et Constantinum bellum excitant, - quo ille superatus imperium cum vita perdidit (15. 16). in bello inter . Licinium et Maximinum orto hie victus paulo post mortuus est (17). - prospere gessit Constantinus primum cum Licinio bellum (18—20), et - post vietoriam de Sarmatis (21) secundo bello in potestatem eum ac- - eeptum suam necavit (22—23). postquam omne imperium penes Con- — stantinum erat, et mores mutat et rei publicae instituta. ritibus -— patriis spretis ad Christianorum accedit religionem (29), novam urbem, - €polim, sedem imperantium, condit (30—32), praefectos praetorii in- — stituit quattuor (33) et limites militum nudat praesidio (34). filii eius -. ÜOaesaris dignitatem obtinent; urbis Cpolis màügnitudo (35) iam in oraculo - quodam fuerat praedieta (36. 37). aerario exhausto nova et molesta - $ribuia imponuntur (38). ei mortuo succedunt filii (39).

E. Crudelitate et invidia auspicia regni eorum sunt insignia. in - eognatos saevit Constantius (40), Constantinus per fratrem perit (41) — Constantem, qui, crudelis et libidinosus, a Magnentio tyranno e medio - tollitur (42). Vetranio et Nepotianus imperium adfectantes spe exci- - dunt, ille arte Constantii, hic copiis Magnentii oppressi (43). bellum - eum Persis male gessit Constantius, magis prospere cum Magnentio, —qui in eo cum fratre Decentio perit (44 — 54). Gallus, Caesaris digni- tate ornatus et Orienti praefectus, per calummias et imperio privatur et vita (55). : Lib. HII. Germanis Galliam vastantibus Constantius Iulianum, ut . his regionibus succurrat, Caesarem facit (c. 1. 2), qui ut ante litteris, - mune armis nomen sibi comparat; proelio ad Argentoratum superior factus, ipsas barbarorum terras invadit, res Saliorum componit, et - ubique, ut supplices pacem petant, barbaros cogit (3—'). cuius famae - eum invideret Constantius, consilia quidem de eo opprimendo inibat — (8): verum milites, quos sibi ab eo mitti iusserat, ipsum Iulianum —— imperatorem salutant (9) pacis condicionibus frustra tentatis, properat — eum copiis ex Gallia Iulianus agmine citato, ex Oriente, ubi cum Persis - belligerabat, Constantius. hoc autem mortuo antequam copiae con- j eurrerent, Iulianus pergit Cpolim (10. 11). rebus bene in urbe compo- — gitis expeditionem contra Persas suscipit (12). Antiochiae aliquod - tempus commoratus, hostium fines ingressus castella urbesque capit, - et Tigride traiecto classem incendit. "hostibus nusquam in conspectum - Romanorum venientibus exercitus commeatus inopia laborat (13— 928). proelio- tandem commisso lulianus vietor ex vulnere animam ex- spirat (29).

Iovianus ab exercitu in eius locum imperator constitutus (30) pacem cum Persis facit (31) condicionibus, quales nunquam antea ho- .. mani acceperant; multae provinciae hosti traduntur (31. 32). imperator

- redux Nisibim venit, quae aegre se Persis tradi patitur (33, 34), iam d*

111 Reitemeieri argumentum.

in ipso itinere lovianus morbo perit (35). Valentinianus Augustus renuntiatur. : "misit Lib. IV. Valentinianus Augustus Cpolim pergit et Valentem fratrem in consortium imperii vocat (c. 1) cum in rerum novarum suspectos animadversum esset (2), provinciis distributis Valentinianus Galliam petit ad motus barbarorum reprimendos (3), Valens autem Procopium, qui imperium affectabat, bello vietum opprimit (4—8), e& dum frater adversus Germanos strenue pugnat (9), ipse cum Scythis confligit (10. 11). "Valentinianus Gratianum filium consortem regni - adsciscit (12), et Valens, contra Persas exercitu dueto, a Theodoro affectati regni suspecto supplicium sumit (13), etiam à Fortunatiano quodam cum aliis (14), unde magna invidia imperatori conflata (15). in tributis exigendis admodum acerbus est Valentinianus, ob quam rem res novas in Afriea Firmus molitur (16). Valentinianus adversus barbaros profectus suffocatione perit (17). sequitur horribilis terrae motus (18) ὦ ducibus Valentinianus II, imperatoris mortui filius, imperator dicitur fratre absente (19). Valens interim, periculoso cum Scythis bello intentus,,clade rei publicae gravissima accepta perit (20 — 24). Theodosius a Gratiano rebus Orientis praeficitur (25), ubi lulius - motus barbarorum oppresserat (26). "Theodosius rei militaris instituta turbat, deliciis studet et magistratus negligenter constituit (27. 98). res publica ad peiora delabitur, decrescente quoque copiarum numero (29). Scythae quos receperat, periculosos cient tumultus; repulsos eos | .& Gratiano Theodosius rursus admittit, alios tamen barbaros vincit (30— 34). Maximus in Britannia imperium occupat, et occiso Gratiano, qui togam pontificalem primum accipere sprevit, Theodosii amicitiam petit (85 —37). in Oriente incidunt aliae turbae: Grothingorum motus frangit Promotus (38. 39), barbarorum (Tomis) Gerontius (40). Antiochiae seditio oritur (41). Maximus Valentinianum quoque aggreditur, qui fuga .- Orientem petit (42. 43), a Theodosio vero, Maximo superato, provin- ciis occidentalibus imperator redditur (44 — 47). barbaris perdomitis ' (48) luxuriae se dedit Theodosius (48. 49) et Rufinum ad summas dignitates extollit, qui illustrissimum quemque virum e medio tollit, Promotum, Tatianum et Proculum (50— 52). in Occidente Valentinianus Arbogasti insidiis perit. cuius opera Eugenius imperator factus lega- tos ad Theodosium de amicitia mittit (53—55). Theodosius autem, in cuius aula barbarorum duces rixantur (56), copiis eduetis Eugenium . superat (57. 58), et Romae cum senatum ad religionem Christianam amplectendam perducere tentasset, e vivis excedit (59).

Lib. V. Theodosii fili patri successerant, Arcadius quidem in Oriente, Honorius in Occidente; summa autem rerum penes Rufinum et Stelichonem re vera erat (c.1). Rufinus arrogans et avarus Lucianum erudeliter interimit (2), in ambiendo autem filiae cum Arcadio maíri- monio spe frustratur (3). Stelicho de rebus Orientis consiliis agitatis

VC NOM RON CTNCSTNERNAÁS Ree INIRE

greens

ΠΥ WV IVO se DORT ΟΡ. 4» ὦ». * es ΒΝ ΦΎΕΙ ΤΥ ERN RAMS BOTHE RICE

t

WP MNMUUNE EAS RUNE Von PRINT PISTE

Tl. JEN FEN TEN TS

"s "Wwe

Reitemeieri argumentum. LIII

(4), Graeciam ab Alaricho hortatu Rufini vastatam exercitu adversus eum ducto recuperat (5. 6); ope Gainae illum e medio tollit (7). Eutro- pius plurimum apud imperatorem gratia valens, viris egregiis invidens, QTimasium in exilium mittit, et Bargum,. quo accusatore usus erat,

- paulo post evertit, Abundantiumque aula pellit (8—10); persuasu eius — Btelicho ab Arcadio proscribitur; provincia Africa, Eutropio Gildonem - ad rebellionem perliciente, imperatori Occidentis eripitur (11) iam

manifestae sunt Eutropii et Stelichonis simultates (12). mox Gainas,

E qui ope Tribigildi Orientis provincias perturbabat et diripiebat, ob

invidiam Eutropii mortem postulat (13— 18). iam ipsius Cpolis potiun- dae consilium inierat; a Fraiuto autem, duce strenuo, adversus eum yastantem "Thraciam misso, vincitur, et cum Istrum traiecisset, ab

3 . Hunnis occiditur (19 —22). Cpoli ab Iohanne episcopo tumultus exci-

tantur, odio Augustae avarae (23. 94). Isauri praedantur, verum non ' impune (25). Stelicho interea de Illyrico occupando consilia agitarat, dum barbarorum ingens multitudo irruebat; quibus victis (26) ne con- silia persequeretur, duplex intervenit nuntius, mortis Alarichi, quem in suas partes perduxerat, et rebellionis Constantini in Britannia (27). Stelichonis tamen filia Honorio nubit (28). Alarichus, cuius mors falso nuntiata erat, Epiro relicta versus Italiam movet, pecuniam poscens a Stelichone sibi promissam (29). Honorius Ravennam Roma relicta abit, eum nuntius de Arcadii morte affertur (30). contra Stelichonem,

Kui in Orientem ad res ibi ordinandus profectus erat, calumnias apud

imperatorem serit Olympius, homo simulatae pietatis (31). milites eo auctore tumultuantur; Stelicho reversus corripitur et necatur, propinqui eius interficiuntur et bona publicantur (82 —35). quo audito Alarichus, cui nondum satisfactum erat, Romam obsidet, persoluto autem ei auro in Tusciam abit (36 — 42). legatio Constantini ad Honorium (43); altera δα eum senatus Romani, ut promissa Alaricho praestaret, irrita (44). is ira incensus Ataulfum cum suis barbaris arcessit (45). Olympius accusatur et in Dalmatiam fugit; Generidus autem rei militari praeest (46). seditio orta militum Ravennae (47) cum lobius de pace cum Alaricho ageret, condicionibus non acceptis hic iratus pergit ire Ro- mam; paenitentia tamen tactus Alarichus iterum pacem petit (48— 51).

Lib. VI. Alarichus, cum sibi ab imperatore satisfactum non esset, cum universis copiis Romam proficiscitur. quo tempore nova Constan- lini tyranni legatio ad Honorium venit (c. 1). interea copiae in Bri- lannia rebellantes imperatorem elegerant Marcum et eo occiso Gratia- num et post huius necem Constantinum: is cum copiis ad occupandam Galliam traiectis Saro instat, Honorii duci. Constantinus, Alpibus praesidio firmatis, Constantem filium Caesarem dicit et in Hispaniam mittit; ubi vietis Theodosii imperatoris affinibus ducem relinquit Ge- rontium. is graviter ferens alium ducem esse constitutum, impellit barbaros ad defectionem; quo fit ut Britanni Gallique a Romanis de- sciscant (2— 5). Alarichus, cuius iter iam memoratum est, Romam

LIV : Index notarum.

obsidione cireumdat; senatu graves subire condiciones coacto Attalum imperatorem dicit; Ravennam pergit (6. 7), unde Honorius re cognita iam fugam in Orientem parat (8) cum autem socorde ageret Attalus, maledieta in eum apud Alarichum Iobius serit (9). reliquae quidem Italiae civitates Alaricho parere coguntur (10), verum Africam defendit Heraclianus. clausis autem portubus fame Romani urgentur (11); qua re indignatus Alarichus Attalo purpuram exuit (12). pacis novae eon dicionibus jam agitatis Sarus impedimento est (13).

L

1

1

|

Index notarum. |

V : Vat. Gr. 156. p. XXI sq. 1 V?: Vat. corr. p. XXIV. 1 s : vulgata scriptura ex Vaticani apographis ducta. j

Codices excerptorum.

: Ambros. N 135 sup. : Monac. Gr. 185

: Monac. 267

: Vat. Gr. 1418 : loannis Antiocheni cod. Paris. Reg. 1666. p. XXVI.

| περὶ πρέσβεων ἐϑνῶν πρὸς Ῥωμαίους. p. XXVII, ᾿

| reel πρέσβεων Ῥωμαίων πρὸς ἐϑνικούς. p. XXVII.

5 4 EU»

V|sim.: finis versus vel paginae.

Pu: δας" - "TOT SP “ὦ

- — Aloàvfío và Μεγαλοπολίτῃ, μνήμῃ παραδοῦναι τὰ xo ἑαυτὸν ἀξιόλογα τῶν ἔργων προελομένῳ, καλῶς ἔχειν ἐφάνη E αὐτῶν ἐπιδεῖξαι τῶν πράξεων ὕπως οἵ Ρωμαῖοι μετὰ τὸν - τῆς πόλεως οἰκισμὸν ἑξακοσίοις ἔτεσι τοῖς περιοίκοις προσ-

Ἰταλίας ὑφ᾽ ἑαυτοὺς ποιησάμενοι, καὶ τούτου μετὰ τὴν ᾿άννίβα διάβασιν καὶ τὴν ἐν Κάνναις ἧτταν ἐκπεπτωκότες, αὐτοῖς δὲ - τοῖς τείχεσι τοὺς πολεμίους ὁρῶντες ἐπικειμένους, εἰς τοσοῦτον — μέγεϑος ἤρϑησαν τύχης ὥστε ἐν οὐδὲ ὅλοις τρισὶ καὶ πεντή- τὸ χοντὰ ἔτεσιν μὴ μόνον ᾿Ιταλίαν ἀλλὰ καὶ Διβύην κατακτή- | €a69«. πᾶσαν, ἤδη δὲ καὶ τοὺς ἑσπερίους Ἴβηρας ὑφ᾽ ἑαυτοὺς | χαταστῆσαι, ἐπεὶ δὲ τοῦ πλείονος ἐφιέμενοι τὸν Ἰόνιον ἐπε- Do ὑχιώϑησαν κόλπον, Ἑλλήνων τε ἐκράτησαν καὶ Μακεδόνας παρέλυσαν τῆς ἀρχῆς, αὐτόν τε ὃς τηνικαῦτα τούτων ἐβασί- τὸ λευε Moyen! ἑλόντες εἰς τὴν Ρώμην ἀνήγαγον. ἀλλὰ τούτων ᾿ ᾿ μὲν οὐκ ἄν τις ἀνϑρωπίνην ἰσχὺν αἰτιάσαιτο, Μοιρῶν δὲ ἀνάγκην ἢ ἀστρῴων κινήσεων ἀποκαταστάδσεις ἢ ϑεοῦ βούλη- σιν τοῖς ἐφ᾽ ἡμῖν μετὰ τὸ δίκαιον ἀκόλουϑον οὖσαν. ταῦτα Inscribitur in V: ξωσέμου (acc. eras.) κομίτος καὶ ἀπὸ φισκοσυνη- |. yogov ἱστορίας νεὰς || 4. ἑξακοσίοις] πεντακοσίοις Casaubonus, contra - quem dixit Reitemeier | 7. Κάνναις Steph, κάναις V 8.9. εἰς voc. u. ij. v.] - ef. Wyttenbach ad lulian. p. 49 Sp. || 9. ἐν οὐδὲ V, οὐδὲ c. cf. Polyb. - — VI, 1, 3; Iulian. p. 9, 18; 53, 8; 411, 20; 417, 15 Hertl. al. | τρισὶν V !, (y exp vii 10. ἔτεσιν V, Fan s | 11. ἑσπερέους accessit e V || 12. ἐπεὶ ài τοῦ s, ἐπειδὴ τοῦς, c del, V.|| 16. ξωγρέαν recte malebat Bekk, ξώ- 1 γριὰ V, ξωγρίᾳ s | 18. μετὰ di δέκαιον] corrupta. recte locum intel- . lexit Reitemeier, praeeunte ex parte Leunclavio vertens: 'dei volun- - tatem faventem iis quae ἃ nostro arbitrio dependentia secundum ius - et aequum suscipiuntur', i.e. roig ἐφ᾽ ἡμῖν μετὰ τοῦ δικαίου {πραττο- ᾿ς μένοις» (vel γινομένοις) ἀκόλουϑον οὖσαν. μετὰ τοῦ δικαίου aut κατὰ τὸ δέκαιον, sed sine verbo, voluit etiam Steph. e Neoplatonicorum de - fato et providentia doctrina (cf Gercke mus. Rh. t. 41 p.266 sq.) verba explicanda sunt | ταῦτα] τὰ ἐφ᾽ ἡμῖν μετὰ τοῦ δικαίου πραττόμενα ᾿Ζοβιμῦξ, 1

L5 πολεμήσαντες μεγάλην ἀρχὴν οὐκ ἐκτήσαντο, μέρος δέ τι τῆς.

2

2 e

γὰρ εἴρμόν τινα αἴτιον τοῖς ἐσομένοις εἰς τὸ τοιῶσδε δοχεῖν ἐκβαίνειν ἐπιτιϑέντα, δόξαν τοῖς ὀρθῶς τὰ πράγματα κρί- νουσιν ἐμποιεῖ τοῦ ϑείᾳ τινὶ προνοίᾳ τὴν τῶν ἀνθρωπίνων

ἐπιγεγράφϑαι διοίκησιν, ὥστε εὐφορίας μὲν συνιούσης ψυχῶν

εὐϑενεῖν, ἀφορίας δὲ ἐπιπολαζούθδης ἐς τὸ νῦν ὁρώμενον σχῆμα

κατενεχϑῆναι. χρὴ δὲ ἐπὶ τῶν πραγμάτων ὃ λέγω διασαφῆσαι. 2. Μετὰ τὴν ἐν Τροίᾳ στρατείαν ἄχρι τῆς ἐν Μαραϑῶνι

μάχης ἐλλόγιμον οὐδὲν οἵ Ἕλληνες φαίνονται πεπραχότες οὔτε πρὸς ἑαυτοὺς οὔτε πρὸς ἕτερον. ΖΙαρείου δὲ αὐτοῖς διὰ τῶν ὑπάρχων πολλαῖς μυριάσιν ἐπιστρατεύσαντος, ᾿4ϑηναίων ὀκτα- κισχίλιοι ϑείᾳ τινὶ δοπῇ γενόμενοι κάτοχοι, τοῖς παρατυχοῦσιν ἐξοπλισάμενοι καὶ ὑπαντήσαντες δρόμῳ, τοσοῦτον ἐκράτησαν ὥστε ἐννέα μὲν ἀνελεῖν μυριάδας, τοὺς δὲ λειπομένους &mo- διῶξαι τῆς χώρας. αὕτη πεποίηκεν ἡ μάχη περιφανέστερα τῶν Ελλήνων τὰ πράγματα. Ξέρξου δὲ μετὰ τὴν zfagstov τελευτὴν πολλῷ μείζονι παρασκευασαμένου δυνάμει καὶ πᾶσαν τοῖς Ἕλλησι τὴν AGíav ἐπαγαγόντος, πληρώσαντός τε τὴν μὲν ϑάλατταν νεῶν πεζῶν δὲ τὴν γῆν, ἐπειδὴ διαβαίνειν ἀπὸ τῆς ᾿“σίας ἐπὶ τὴν Εὐρώπην ἐχρῆν, ὡς οὐκ ἀρκούντων αὐτῷ τῶν στοιχείων εἰς ὑποδοχὴν τοῦ στρατεύματος εἰ μὴ καὶ τὰς ἀλ- λήλων ὑφαρπάσαιεν χρείας, ἐξεύγνυτο μὲν ὁ ᾿Ελλήσποντος πάροδον διδοὺς τοῖς πεζῇ διαβαίνουσιν, ὠρύττετο δὲ 6 ϑως ἅμα τῇ ϑαλάττῃ καὶ τὰς ναῦς εἰσδεχόμενος. ἐχπεπληγμένη

1. εἷρμόν τινα αἴτιον xvf. corrupta. scribendum puto: ταῦτα γὰρ εἷρμόν τινα αἰτιῶν τοῖς ἐσομένοις εἰς τὸ τοιῶσδε δεῖν ἐκβαίνειν ἐπιτι- ϑέντα δόξαν κτέξ.: "haec enim cum ordinem seriemque causarum" (ita Cicero de div.l, 55, 126 Stoicorum sfguóv αἰτιῶν, quo modo illi eosque secuti Neoplatonici εἱμαρμένην interpretabantur, reddit) 'rebus futuris imponant, ut certa aliqua ratione evenire debeant, opinionem' | 2. x- βαίνειν V, et sic voluit Steph, συμβαίνειν s || ἐπιτυϑέντα ς, ἐπιτεθέντα V || 4. ἐπιγεγράφϑ'αι] ἐπιτετράφϑαι coni. Bekk, bene | εὐφορέας ψυχῶν] quippe πλείω κρατεῖ ἡ ἀμείνων (ψυχή), ἐλάττω δὲ ἡ χείρων: Plotim.

enn. Ill, 1, 8|| 5. εὐθενεῖν V, et sic voluit Sylb, εὐσϑενεῖν apographa, -

εὐδϑηνεῖν cum Heynio Bekk || 10. 11. ὀκτακισχίλιοι] aut novem aut decem: milia fuisse ceteri scriptores tradunt. cf. Boeckh oec. civ. Ath. t. I? p. 324 sq. | 13. ἐννέα μυριάδας] hunc numerum unde sumpserit item incertum, e rhetore tamen aliquo vel sophista putaverim. etiam im- modestior Himerius or. II, 18, secundum quem τὸ τῶν πεσόντων πλῆϑος τὴν ἀριϑμοῦ φύσιν ἐξέφυγεν

X

— A — 3

, δὲ καὶ πρὺς αὐτὴν τὴν ἀκοὴν ἡ ᾿Ελλὰς ἐκ τῶν ὄντων ὅμως 3 παρεσχευάξετο, ναυμαχίας ve ἐν ᾿Δἀρτεμισίῳ καὶ πάλιν ἐν Xa- E. λαμῖνι γενομένης τοσούτῳ λαμπροτέρᾳ τῆς προτέρας ἐχρήσατο ᾿ς γίκῃ, ὥστε Ξέρξην μὲν ἀγαπητῶς περισωϑέντα φυγεῖν, τὸ ᾿ς πλεῖστον τῆς δυνάμεως ἀποβαλόντα, τοὺς δὲ περιλελειμμένους ἐν Πλαταιαῖς ἄρδην ἀπολομένους μεγάλην τοῖς Ἥλλησι δόξαν — χαταλιπεῖν, δ ἧς καὶ τοὺς τὴν ᾿4σίαν οἰκοῦντας Ἥλληνας ἠλευϑέρωσαν καὶ σχεδὸν πασῶν τῶν νήσων ἐκράτησαν.

E 8. Ei μὲν oov ἐφ᾽ ἑαυτῶν διετέλεσαν ὄντες xol τοῖς παρ- Bo οὔσιν ἀρκούμενοι, καὶ μὴ διέστησαν ᾿4ϑηναῖοί ve καὶ Ἴακε-

- ψειχοῦντες, οὐκ ἂν ἕτεροί ποτε τῆς Ελλάδος ἐγένοντο κύριοι. ᾿ τοῦ δὲ Πελοποννησιακοῦ πολέμου τὰς δυνάμεις τοῖς Ἕλλησιν - ἐλαττώσαντος, περιστήσαντός τὲ εἰς χρημάτων ἀπορίαν τὰς πόλεις, γέγονεν χώρα Φιλίππῳ τὴν βασιλείαν, ἣν διεδέξατο ᾿ς πρὺς οὐδένα τῶν πλησιοχώρων ἀξιόμαχον οὖσαν, τέχναις τισὶ — χαὶ περινοίαις αὐξῆσαι" χρήμασι γὰρ τὰς οὔσας αὐτῷ δυνά- ᾿ς μεις καὶ τῶν συμμάχων ὅσοι προσεγίνοντο ϑεραπεύων, οὕτω 2x μέγας ἐκ μικροῦ γεγονώς, τὸν ἐν Χαιρωνείᾳ πρὸς ᾿4ϑη- Ῥαίους διηγωνίσατο πόλεμον. πᾶσι δὲ μετὰ τὴν νίκην χειρο- - ἥϑως καὶ ἠπίως προσενεχϑεὶς ἤδη καὶ τῇ Περσῶν ἐπιϑέσϑαι βασιλείᾳ διενοεῖτο, δύναμίν τε ἀξιόχρεων πρὸς τοῦτο συν- ᾿ ἀγαγὼν ἐν παρασκευαῖς τὸν βίον ἀπέλιπεν. E 4. ᾿4λέξανδρος δὲ παραλαβὼν τὴν βασιλείαν, καὶ παρα- ; χρῆμα τὰ κατὰ τοὺς Ἥλληνας διαϑείς, τρίτῳ τῆς βασιλείας ἔτει μετὰ δυνάμεως ἀρχούσης ἐπὶ τὴν ᾿4σίαν ἐστέλλετο. ῥα- δέως δὲ τοὺς ἀντιστάντας αὐτῷ σατράπας νενικηκὼς ἐπ᾽ αὐτὸν — προΐει Ζ,αρεῖον, ἀναριϑμήτῳ στρατῷ τοὺς ἐν ᾿Ισσῷ τόπους

3. γενομένης V?, -οιἰς V' | 5. ἀποβαλόντα s, ἀποβαλλόντα V?, ἀπο- βάλλοντα V! | περιλελιμμένους V', correxit V*|| 6. πλατέαις V || 7. κατα- λιπεῖν] exspectabam περιυϑεῦναι. περιποιῆσαι. vel tale quid. illud de Graecis qui ad Plataeas ceciderant dici poterat, de Persis non item. fort. τοὺς δὲ καταλελειμμένους... .. δόξαν περιβαλεῖν scripsit | 11.12. φι- ᾿ς λονεικοῦντες] de hac scriptura v. Nauck praef. lambl. p. XLVII adn. 33 || ᾿ς 13. πελλωπονησιακοῦ V', πελοπονησιακοῦ radendo V* | 15. γέγονεν V, γέγονε s | χῶρα V, corr. V* | 20. πᾶσι ex πᾶσιν radendo V || égec- ροήϑως V', χειροήϑως V radendo | 21. τῇ V?, τὴν Ν᾽ ἢ] 22. βασιλείᾳ V?,

6 6 a ασιλείαν V! | ἀξιόχρεων V?, -ov V! | 28. ἐν ισῶ V^, iv (6o ut vid. V! xo 1^

E. δαιμόνιοι περὶ τῆς τῶν Ἑλλήνων ἡγεμονίας ἀλλήλοις quAo- ,

^

2

κατειληφότα. συμπεσὼν δὲ roig Πέρσαις εἰς χεῖρας καὶ TO ——

πάσης ἐπέκεινα πίστεως τρόπαιον στήσας ΖΙαρεῖον μὲν ἔτρεψεν εἰς φυγήν, αὐτὸς δὲ εἴχετο τῆς ἐπὶ Φοινίκην καὶ Συρίαν τὴν Παλαιστίνην ὁδοῦ. τὰ μὲν οὖν ἐν Τύρῳ καὶ Γάξῃ πραχϑέντα.

ρήκασιν" αὐτὸς δὲ παρελϑὼν ἐπὶ τὴν Αἴγυπτον, τῷ vs "Ap-- μῶνι προσευξάμενος καὶ τὰ περὶ τὸν ᾿Δ4λεξανδρείας οἰκισμὸν εὖ μάλα διοικησάμενος, ἐπανήει τὰ λειπόμενα τοῦ πρὸς Πέρσας πολέμου πληρώσων. πάντας δὲ φιλίους εὑρὼν ἐπὶ τὴν μέσην

διέβη τῶν ποταμῶν, καὶ πυϑόμενος Ζαρεῖον μείζονι πολλῷ 10

στρατῷ παρεσχευάσϑαι, μετὰ τῆς οὔσης αὐτῷ δυνάμεως ὡς εἶχεν ὁρμήσας καὶ τὴν μάχην εἰς "AofhjÀA«v πρὸς αὐτὸν ποιη- σάμενος τοσοῦτον ἐκράτησεν ὥστε πάντας μὲν σχεδὸν ἀνελεῖν, Δαρείου δὲ σὺν ὀλίγοις φυγόντος τὴν ἀρχὴν καταλῦσαι Περσῶν. :

5. Ἐπεὶ δὲ Δαρεῖον μὲν Βῆσος ἀνεῖλεν, ᾿4λέξανδρος δὲ μετὰ τὰς ἐν ᾿Ινδοῖς πράξεις ἐπανελϑὼν εἰς Βαβυλῶνα τοῦ βίου μετέστη, τότε δὴ τῆς Μακεδόνων ἀρχῆς εἰς σατραπείας διαι- ρεϑείσης, οὕτω vs τοῖς πρὸς ἀλλήλους συνεχέσι πολέμοις ἐλατ-

τωϑείσης, ἡ τύχη Ῥωμαίοις τὰ λειπόμενα τῆς Εὐρώπης πὲ- 90

ποίηκεν ὑποχείρια. καὶ διαβάντες εἰς τὴν ᾿4σίαν καὶ πρὸς τοὺς ἐν τῷ Πόντῳ βασιλεῖς καὶ πρὸς "Avr(oyov πολεμήσαντες,

1. τὸ fortasse ante τρόπαιον collocandum. cf. III, 3, 3 | 2. ἐπέκεινα V! ex ἐπέκ{γνα | 3. εἴχετο quod addidit Steph habet V | 3. 4. τὴν za- λαιστ. V, καὶ Παλαιστ. Reitemeier, male. cf. Arr. exp. Al. M. II, 25, 4 al.| 5. of τὰ π. "4. yo.] scriptores rerum Alexandri M. quod memorat, nil est nisi imitatio lulianeorum p. 418, 8; 417, 18 H. | 10. δαρεῖον V*, δαρείων V! | 12. ρβηλαν] τὰ Ἄρβηλα scriptores antiquiores (ἡ Ἄρβηλα Ptol. VIIT, 21, 3) | 16. Βῆσσος scriptores ántiquiores (Βέσος Cedrenm. ὑ.1 p. 266, 9 Bk.) | 20. τά τε λειπόμενα V | 21. Romanarum rerum de- scriptionem usque ad cap. 46 quod e Dexippi maxime cum Chronicis tum Scythieis post Reitemeierum (praef. Zos. p. XXXV) C. R. Marti- num ('de font. Zosimi" diss. Berol. a. 1866) G. Boehmium (diss. lenens. t. II p. 8.54) hodie fere repetunt, recte id statuitur de Scythicis —— quamquam num ipse Zosimus ea excerpserit dubitari potest —, secus de Chronicis, a quibus tam saepe discrepat Zosimus ut eis usus esse non videatur. aliis igitur e fontibus capita illa — exceptis barbarorum incursionibus — fluxisse puto. v. praef. item fallacia prorsus mihi vi- dentur indicia propter quae Martinus p. 148q. Herodianum intercedente:

μαϑεῖν ἔνεστιν ἐξ ὧν οἵ và περὶ ᾿4λεξάνδρου γράψαντες (ovo- 5 .

15

PE

zw to d i

S We eos 5

1 1 ὕστερον δὲ καὶ πρὸς τοὺς iv “ἰγύπτῳ δυνάστας, ἕως uiv ὅτε - πὰ τῆς ἀριστοκρατίας ἐφυλάττετο, προστιϑέντες ἔτους ἑκάστου - τῇ ἀρχῇ διετέλουν, τῶν ὑπάτων ὑπερβαλέσϑαι ταῖς ἀρεταῖς ἀλλήλους φιλονεικούντων᾽ τῶν δὲ ἐμφυλίων πολέμων Σύλλα Ls ve x«l Μαρίου καὶ μετὰ ταῦτα ᾿Ιουλίου Καίσαρος καὶ Πομ- — πηίου Μάγνου διαφϑειράντων αὐτοῖς τὸ πολέτευμα, τῆς ἀρι- - στοχρατίας ἀφέμενοι μόναρχον Ὀχταβιανὸν εἵλοντο, καὶ τῇ τούτου γνώμῃ τὴν πᾶσαν διοίκησιν ἐπιτρέψαντες ἔλαϑον ἕαυ- τοὺς κύβον ἀναρρίψαντες ἐπὶ ταῖς πάντων ἀνϑιρώπων ἐλπίσιν —10 καὶ ἑνὸς ἀνδρὸς δρμῇ ve καὶ ἐξουσίᾳ τοσαύτης ἀρχῆς κατα- πιστεύσαντες κίνδυνον. εἴτε γὰρ ὀρϑῶς καὶ δικαίως ἕλοιτο : ᾿ς μεταχειρίσασϑαι τὴν ἀρχήν, οὐκ ἂν ἀρκέσοι πᾶσιν κατὰ τὸ ᾿ς δέον προσενεχϑῆναι, τοῖς πορρωτάτω που διακειμένοις ἐπι- ᾿ς χουρῆσαι μὴ δυνάμενος ἐξ ἑτοίμου, ἀλλ οὔτε ἄρχοντας τοσού- Las τους εὑρεῖν ot σφῆλαι τὴν ἐπ᾽ αὐτοῖς αἰσχυνθήσονται ψῆφον, . οὔτε ἄλλως ἠθῶν τοσούτων ἁρμόσαι διαφοραῖς. εἴτε δια- φϑείρων τῆς βασιλείας τοὺς ὅρους εἰς τυραννίδα ἐξενεχϑείη, |. συνταράττων μὲν τὰς ἀρχάς, περιορῶν δὲ τὰ πλημμελήματα, 5 χρημάτων δὲ τὸ δίκαιον ἀλλαττόμενος, οἰκέτας δὲ τοὺς ἀρχο- - so μένους ἡγούμενος, ὁποῖοι τῶν αὐτοχρατόρων οἱ πλείους, μᾶλ- λον δὲ πάντες δχεδὸν πλὴν ὀλίγων γεγόνασι, τότε δὴ πᾶσα ἀνάγκη κοινὸν εἶναι δυστύχημα τὴν τοῦ χρατοῦντος ἄλογον ἐξουσίαν" οἵ τε γὰρ κόλακες παρὰ τούτου δωρεῶν καὶ τιμῶν - ἀξιούμενοι τῶν μεγίστων ἀρχῶν ἐπιβαίνουσιν, οἵ τε ἐπιεικεῖς 0 καὶ ἀπράγμονες μὴ τὸν αὐτὸν ἐχείνοις αἱρούμενοι βίον sixó-

Dexippo ἃ Zosimo expressum esse sibi persuasit (cf. praef. ad Herod. p. XV adn. 2). — manifesta autem Zosimus refert vestigia lectionis eonvivii Caesarum lulianei | 1. ἕως ὅτε ceteris locis (IL, 52, 2; III, 7, 6; V, 17, 2) *donec? est, contra *quamdiu' ἕως (cf. I, 31, 2; IV, 3, 4). ut fortasse ὅτε h. l. delendum sit aut in αὐτοῖς mutandum. (praeterea saepe ἕως 'donec' est, velut I, 27, 9; ΠῚ, 19, 4 al)]| T. óxreovievóv V, sed cum ras. post voc, ov in ras. à m. 1 et βὲ sup. ov à m. 1 || 9. &- πισιν (sic) V, ἐλπίσι s. post ἐλπίσιν commate distinguendum et καὶ delendum puto, utpote ex » praecedente, sicuti alias saepe, enatum || 11. κένδυνον] ὄγκον conieci. cf. I, 12, 2; III, 36, 2 || 12. πᾶσι s || 13. δια- κειμένοις} cf. L. Dindorf praef. hist. Gr. min. t. I p. XLIX | 15. σφῆλαι V! ex egiAot | αἶσχ. Leunclavius, οὐκ «tog. Vs | 21. 22. πᾶσα ἀνάγκη — ^ p. 6, 12 κακῶν transierunt in Suidae lexicon v. ᾿ϑηνόδωρος sed tur- bato ordine, v. illic interpretes ἢ 22. κράτους Suid. | 24. τῶν om. Suid.

T

6 — A4 -—

τῶς σχετλιάξζουσιν οὐ τῶν αὐτῶν ἀπολαύοντες, ὥστε ἐκ TOU-

του τὰς μὲν πόλεις στάσεων πληροῦσϑαι καὶ ταραχῶν, τὰ δὲ πολιτικὰ καὶ bs xcicucs κέρδους ἥττοσιν ἄρχουσιν ἐκδιδό-

μενα καὶ τὸν ἐν εἰρήνῃ βίον λυπηρὸν καὶ ὀδυνηρὸν τοῖς χα-

ριδστέροις ποιεῖν καὶ τῶν στρατιωτῶν τὴν ἐν τοῖς πολέμοις προϑυμίαν ἐκλύειν.

5

6. Καὶ ὅτι ταῦτα τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον, αὐτὴ σαφῶς

ἔδειξε τῶν ἐκβεβηκότων ἡ πεῖρα καὶ τὰ εὐθὺς συμπεσόντα χατὰ τὴν Ὀκταβιανοῦ βασιλείαν. ἥ τε γὰρ παντόμιμος ὄὕρχη-

σις ἐν ἐκείνοις εἰσήχϑη τοῖς χρόνοις, οὔπω πρότερον οὖσα,

Πυλάδου καὶ Βαϑύλλου πρώτων αὐτὴν μετελϑόντων, καὶ προσέτι ys ἕτερα πολλῶν αἴτια γεγονότα μέχρι τοῦδε κακῶν. Ὀχταβιανοῦ δὲ ὅμως δόξαντος μετρίως μεταχειρίζεσϑαι τὴν ἀρχήν, ἐξ οὗ μάλιστα ταῖς ᾿“ϑηνοδώρου τοῦ Στωικοῦ συμ-

βουλαῖς ἐπείσϑη, Τιβέριος ὃ παρὰ τούτου διαδεξάμενος τὴν

ἀρχὴν εἰς ἔσχατον ὠμότητος ἐκτραπεὶς ἀφόρητός τε δόξας εἶναι

τοῖς ὑπηκόοις ἀπεδιώκετο καὶ ἔν τινι νήσῳ κρυπτόμενος ἐτε-

λεύτησεν. Γάϊος δὲ Καλλίγουλα πᾶσι τοῖς ἀτοπήμασι τοῦτον ὑπερβαλόμενος ἀνῃρέϑη, Χαιρέου διὰ τοῦ τοιούτου τολμή- ματος ἐλευϑερώσαντος πικρᾶς τὸ πολίτευμα τυραννίδος. Κλαυ- δίου δὲ τὰ x«9' ἑαυτὸν εὐνούχοις ἀπελευϑέροις ἐκδόντος καὶ μετ᾽ αἰσχύνης ἀπαλλαγέντος, Νέρων τε καὶ o( μετ᾽ αὐτὸν εἰς μοναρχίαν παρήεσαν, περὶ ὧν ἔκρινα μηδὲν παντάπασιν διελ-

8. καὶ στρατιωτικὰ om. Suid. | 4. καὶ τὸν] τὸν μὲν Suid., quod praefert, Bernhardy | 5. καὶ τῶν στρ. τὴν] τὴν δὲ Suid. | 9. παντόμιμος Suid. 1. c. et v. ὄρχησις, παντάμιμος V | 11. βαχχυλίδου Suid. v. ὄρχησις. de re v. Friedlaender *Darstellungen' t. II^ p. 407 sq. | 12. αἴτια, citi in ras m. 1, V [μέχρι ex μέχρις radendo V || 14. 15. συμβουλίαις Suid, v.

᾿ϑηνόδωρος. at cf. Zos. IV, 18, 4; V, 30, 2. de ipso homine v. Müller

F. H. G. t. III p. 485sq., qui tamen locum luliani p. 419, 1 Hertl,

Li

quem certo noverat Zosimus, omisit | 16. ἔσχατον Steph, ἐσχάτην (in .

fine folii) V | δόξας εἶναι V, εἶναι δόξας s | 17. ἀπεδιώκετο] ἀπῴχετο vel ἀπιὼν ὥχετο coniecit Reitemeier, male || 17.18. ἐτελεύτησε s || 18. Καλ- λίγουλα scripsi, καλλιγοῦλα V, Καλλιγούλας s | 19. ὑπερβαλόμενος Syl- burg, ὑπερβαλλόμενος V || 20. τὸ sup. scr. V! | τυραννέδος V, τῆς vvo. e || 22.23. εἰς μοναρχίαν παρήεσαν manifesto corrupta. volebam εἰς μανίαν (βεσρίαν, πανουργίαν xel sim.) προήεσαν. at plus vitii latere videtur: of per αὐτὸν enim noh sunt nisi Galba Otho Vitellius. unde conieci:

. of μετ᾽ αὐτὸν τρεῖς Γάιον κακίᾳ (vel sim.) παρήεσαν | 23. παντάπασι &

CELATTES ERAT TN χ',.... ,-:

Ἢ

x

ὑ , V Y οὐδ Ew P

ati alita o im

ENERUMORCPMCLMMU.A UT ITP SO NON P “ἐν

ia Ὧδν τι, yj

ϑεῖν, ὡς Qv μηδὲ ἐπ᾽ ἐχμελέσι καὶ ἀλλοκότοις πράξεσιν αὐτῶν — χαταλείποιτο μνήμη. Οὐεσπασιανοῦ δὲ καὶ τοῦ παιδὸς αὐτοῦ 4 Τίτου τῇ ἀρχῇ μετριώτερον χρησαμένων, “Ιομετιανὸς ὠμότητι Lol ἀσελγείᾳ καὶ πλεονεξίᾳ πάντας ὑπεράρας καὶ πεντεκαίδεκα Am τοὺς πάντας ἐνιαυτοὺς τῷ πολιτεύματι λυμηνάμενος, ἀναιρε- -. ϑεὶς ὑπὸ Στεφάνου τῶν ἀπελευϑέρων ἑνὸς ἔδοξε δίκας τῆς πονηρίας ἐκτίνειν. ' 1. ᾿Εντεῦϑεν ἄνδρες ἀγαϑοὶ τὴν ἡγεμονίαν παραλαβόντες, — Νἔρουας τε καὶ Τραϊκνὸῤ καὶ μετὰ τοῦτον ᾿“δριανὸς ὅ vc εὖ- 1 o σεβὴς '"Avrevivog καὶ ἡ τῶν ἀδελφῶν συνωρὶς Βῆρος καὶ — Μούκιος, πολλὰ τῶν λελωβημένων ἠξίωσαν διορϑώσεως, καὶ οὐ μόνον ἅπερ εἶχον ἀπολωλεκότες oí πρὸ αὐτῶν ἀνεκτήσαντο, ἀλλὰ καί τινα τῶν οὐκ ὄντων προσέϑεσαν. Κομμόδου δὲ τοῦ Μάρχου παιδὸς τὴν βασιλείαν παραλαβόντος, καὶ οὐ τυραν- 3 15 νέδι μόνον ἀλλὰ καὶ πράξεσιν ἑαυτὸν ἀλλοκότοις éxÓóvrog, εἶτα ὑπὸ Μαρκίας τῆς παλλακῆς φρόνημα ἀνδρέϊον ἀνελομένης - ἀναιρεϑέντος, Περτίναξ ἄρχειν ἡρέϑη. τῶν δὲ περὶ τὴν αὐλὴν 2 στρατιωτῶν οὐκ ἐνεγκόντων αὐτοῦ τὴν περὶ τὴν στρατιωτικὴν «ἄσκησίν τε καὶ ἐπιστήμην ἠκρίβειανλ ἀλλὰ παρὰ τὸ AMO QUON Lor αὐτὸν ἀνελόντων, μικροῦ uiv ἡ Pow συνεταράχϑη, τοῦ περὶ τὴν φυλακὴν τῶν βασιλείων τεταγμένου στρατιωτικοῦ τὴν τοῦ χαταστῆσαι μόναρχον ὑφαρπάσαντος ἐξουσίαν, παρελο- μένου τε βίᾳ τὴν γερουσίαν ταύτης τῆς κρίσεως" ὠνίου δὲ τῆς ἀρχῆς προτεϑείσης 4 έδιος ᾿Ιουλιανὸς ὑπὸ τῆς γυναικὸς - w ἐπαρϑείς, ἀνοίᾳ μᾶλλον ἢ γνώμῃ φρενήρει, χρήματα προτεί. ᾿ς weg ὠνεῖται τὴν βασιλείαν, ϑέαμα δοὺς ἰδεῖν ἅπασιν οἷον οὔπω πρότερον ἐθεάσαντο: εἰσήγετο γὰρ εἰς τὰ βασίλεια 3 μήτε τῆς γερουσίας ἡγουμένης μήτε ἄλλης ἐννόμου δορυ- φορίας, μόνων δὲ τῶν καταστησάντων αὐτὸν εἰς τοῦτο στρα- Ο τιωτῶν σὺν βίᾳ παραδόντων αὐτῷ τὰ βασίλεια καὶ τὴν ἐν τούτοις πᾶσαν ἀποσκευήν. ἀλλ᾽ οὗτος μὲν ἅμα τε ἀνερρήϑη

1, ἐπεκμελέσι καὶ ἀλωκότοις V || 2. Οὐεσπεσιανοῦ V | 4. ἀσελγεία V?, ἀσελγίέα V! | ὑπεραέρας Ν᾽, corr. V? | 9. “δρειανὸς s | 10. ἡ τῶν---11. Λού- xi10g] desumpta ex Iuliano p. 401, 5 Hertl. | συνωρὶς V?, cvvooig V! | 11. λελωβημ. V*, λελοβ. V' || 13. προσέϑεσαν, σέ sup. vs. a m. 1, V | 15. ἀλλωκότοις V', ἀλλοκ. radendo V?| 18. στρατιωκὴν V || 25. ἀμ νοίαι. V. 'eras. vid. potius » quam γ᾽ Mau || φρενήρει V*, φρενῆρι V! || 28. τῆς om. ς

8 om

καὶ παρ᾽ αὐτῶν διεφϑάρη τῶν εἰς τοῦτο παράαγαγόντων αὐτόν,

τῶν ἐν τοῖς ὀνείροις φαντασιῶν οὐδὲν ἀλλοιότερον διαγεγο-

νώς" (8) τῆς δὲ γερουσίας εἰς τὸ διασκοπῆσαι τίνι δέοι παρα-

δοῦναι τὴν ἀρχὴν ἀναβαλλομένης, Σεβῆρος ἀναδείκνυται βα- σιλεύς. παρελθόντων δὲ εἰς τὴν αὐτὴν ἀρχὴν 'AÀBívov καὶ 5 -

Νίγρου, πόλεμοι συνέστησαν αὐτοῖς οὐκ ὀλίγοι πρὸς ἀλλήλους ἐμφύλιοι, καὶ πόλεις διέστησαν, αἵ μὲν τῷδε αἵ δὲ τῷδε προῦ- ϑέμεναι. τὰἀραχῆς δὲ οὐκ ὀλίγης κατὰ τὴν ἑῴαν καὶ τὴν Αἴγυπτον κινηθείσης, Βυξαντίων vs ὡς τὰ “Νίγφου φρονούν-

τῶν καὶ ὑποδεξαμένων αὐτὸν εἰς ἔσχατον ἐλϑόντων κινδύνου, τὸ

κρατεῖ μὲν ἡ Σεβήρου μερίς ἀναιρεϑέντος δὲ Νίγρου, καὶ μετὰ τοῦτον ᾿Δλβίνου μετὰ τῆς ἀρχῆς καὶ τὸν βίον ἀπολι- πόντος εἰς μόνον Σεβῆρον τὰ τῆς ἡγεμονίας περιίστατο. τρέ- πεται τοίνυν ἐπὶ τὴν τῶν ἐκμελῶς πεπραγμένων διόρϑωσιν,

καὶ πρό γε ἁπάντων τοῖς στρατιώταις τοῖς ἀνελοῦσι Περτί- τὸ νακα καὶ Ἰουλιανῷ παραδοῦσι τὴν βασιλείαν πικρῶς ἐπεξ- ἤλϑεν. ἔπειτα διαϑεὶς ἐπιμελῶς τὰ στρατόπεδα, Πέρσαις μὲν

ἐπελϑὼν ἐφόδῳ μιᾷ Κτησιφῶντα εἷλε καὶ Βαβυλῶνα, διαδρα- μὼν δὲ τοὺς σκηνίτας ΄᾿ἄραβας καὶ πᾶσαν ᾿Δραβίαν καταστρε-

g

.

ψάμενος, ἄλλα τε πολλὰ γενναίως οἰκονομήσας, ἐγένετο μὲν 30 )

περὶ τοὺς ἁμαρτάνοντας ἀπαραίτητος, τῶν ἐπὶ τοῖς ἀτόποις εὐθυνομένων δημοσίας ποιῶν τὰς οὐσίας, (9) πολλὰς δὲ τῶν πόλεων οἰχοδομήμασι πολυτελέσιν κοσμήσας ἀνέδειξεν ᾿άντω- νῖνον τὸν παῖδα τὸν ἑαυτοῦ βασιλέα. καὶ ἐπειδὴ τελευτᾶν ἔμελ-

Aev, διαδόχους τῆς ἀρχῆς αὐτὸν καὶ Γέταν τὸν ἕτερον υἱὸν s5

καταστήσας ἐπίτροπον αὐτοῖς Παπινιανὸν καταλέλοιπεν, ἄνδρα

1. διεφρϑάρη Sylburg, διαφϑαρεὶς V || 2. ἀλλοιότερον V radendo ex ἀλλοιώτερον || 4. ἀναβαλλομένης scripsi, ἀναβαλομένης Sylb, ἀναλαβομένης V. cf. 1, 60, 2; IV, 55, 4 | (ὑπὸ τῶν οἰκείων στρατιωτῶν.» (vel sim.) ἀναδείκνυται conieci, quale additamentum ipsa Zosimi rerum confor- matio postulat | ἀναδεέκνυται V, ἀνεδείκνυτο e | 11. μερὶς ἀναιρεϑέντος Νίγρου: καὶ μετὰ c, quae correcta ex V | 16. πικρῶς] cf. Iulian. p. 401, 24 | 17. ἐπιμελῶς ἐπὶ τὰ V |.19. ἄραβας V!, ἄρραβας V? || πᾶσαν "4.

κατ.) similem famam secutus est is scriptor quo Eutrop. VIII, 18, 4; -

Fest. brev. 21, 2; v. Sev. 18, 1; Vict. Caes. 20, 15 usi sunt, aliam He- rodian. IIT, 9, 3 |ἀραβέαν V!, ἄρρ. V? || 20. οὐκονομήσας γενναίως (sine acc.) V, corr. litteris 8 et « supra scriptis m. 2 || 21. περὶ V. et Bekk, ἐπὶ apographa | ἀπαραέτητος] Iulian. p. 402, 2 H. ||. 23. πολυτελέσι « || 24.95. ἔμελλε c || 26. παπιανὸν V!, corr. m. 2

EON 9

δικαιότατον καὶ ἐπὶ νόμων γνώσει τε καὶ εἰσηγήσει πάντας τοὺς πρὸ αὐτοῦ καὶ μετ᾽ αὐτὸν Ρωμαίους νομοϑέτας ὑπερ- - BeAóusvov. τοῦτον ὕπαρχον ὕντα τῆς αὐλῆς δι’ ὑποψίας εἶχεν ὃ "Avvovivog, δι’ οὐδὲν ἕτερον ἢ ὅτι δυσμενῶς ἔχοντα ὃ πρὸς τὸν ἀδελφὸν Γέταν αἰσϑανόμενος ἐπιβουλεῦσαι, xo ὅσον οἷός τε ἦν, διεκώλυεν. τοῦτο τοίνυν ἐκ μέσου βουλό- E. μενος ποιῆσαι τὸ κώλυμα, τῷ μὲν Παπινιανῷ τὴν διὰ τῶν - στρατιωτῶν ἐπιβουλεύει σφαγήν, εὐρυχωρίαν δὲ ἔχων ἀναιρεῖ τὸν ἀδελφόν, οὐδὲ τῆς μητρὺς αὐτὸν προσδραμόντα ῥύσασϑαι τὸ δυνηϑείσης. : E 10. Ἐπεὶ δὲ xal ᾿ἀντωνῖνος ἔδωκε τῆς ἀδελφοχτονίας͵, ᾿ς μετ᾽ οὐ πολὺ δίκην, καὶ αὐτοῦ τοῦ παίσαντος τοῦτον ἀγνο- ηϑέντος, τὰ μὲν ἐν Ῥώμῃ στρατόπεδα Μακρῖνον ὕπαρχον ὄντα τῆς αὐλῆς ἀναδείκνυσι βασιλέα, τὰ δὲ κατὰ τὴν ἑῴαν τὸ Ἐμισηνόν τι μειράκιον ὡς γένει τῇ Avrovívov μητρὶ συναπτό- μενον. ἑχάστου δὲ στρατεύματος τῆς οἰκείας ἀναρρήσεως ἀντεχομένου στάσις ἐμφύλιος ἦν, τῶν μὲν περὶ τὸν ᾿Εμισηνὸν ᾿Δντωνῖνον ἀγόντων αὐτὸν ἐπὶ τὴν Ρώμην, τῶν δὲ Μακρίνου ᾿ στρατιωτῶν ἐξορμησάντων ἀπὸ τῆς ᾿Ιταλίας. συμπεσόντων δὲ ἀλλήλοις τῶν στρατοπέδων ἐν τῇ κατὰ Συρίαν ᾿Αντιοχείᾳ,

- τῷ παντὶ Μακρῖνος ἐλαττωθϑεὶς καὶ φυγῇ τὸ στρατόπεδον

καταλιπὼν εἰς τὸν μεταξὺ πορϑμὸν Βυξαντίου καὶ Χαλκηδόνος ἁλίσκεται, καὶ τὸ σῶμα ξαινόμενος τελευτᾷ.

| 11. Τοῦ δὲ Avrovívov κρατήσαντος καὶ τοῖς τὰ Μακρί- 35 yov qgor5o«ou ὡς δυσμενέσιν ἐπεξελθόντος, τά τε ἄλλα αἰσχρῶς καὶ ἐπονειδίστως βεβιωκότος, μάγοις τε καὶ ἀγύρταις ἐσχολακότος καὶ περὶ τὰ ϑεῖα ἠσεβηκότος, οὐκ ἐνεγκόντες οἵ Ῥωμαῖοι τὴν τῆς ἀσελγείας ὑπερβολήν, κατασφάξαντες καὶ

1. ἐξηγήσει. coniecit Sylburg (*expositione? Leunclavius), inutiliter || 2.9. ὑπερβαλλόμενον V || 6. διεκώλυε ς || T. παπιανῶ V!,-corr. m. 2. cete- rum Papinianum ante Getam interfectum esse solus Zosimus tradit | - 12. uerov ex μέσου (sine aec.) radendo V || ro? παΐίσαντος s, τοῦ πε- - 6óvvog V | 13. στρατόπεδα V?, στρατεύματα V!| 15. τὸ ἐκ τῆς ᾿Εμέσης παιδάριον Tulian. p. 402, 7 || ἐμισηνόν τι V, ᾿Εμεσηνόν τι « || 16. ἑκάστου: ἑκατέρου. cf. IV, 6, 2 | 17. τὸν ᾿Εμεσηνὸν s, τῶν ἐμεσηνῶν V | 30. iv ᾿ τῇ ς, ἔν τινι V. | 21. τῷ παντὶ Steph, τὸ πάντηι V | 22. Χαλκηδόνος c, - χαλχηδόνος h.l. V | 23. £//vóutvog, ras. 1 litt. (s nimirum) V | 27. καὶ περὶ τὰ ϑεῖα ἠσεβηκότος accesserunt ex V | 28. ἀσελγείας V?, -ίας V!

[oM

10 A mE.

τὸ σῶμα διασπάσαντας ᾿Αλέξανδρον ἀνέδειξαν βασιλέα, καὶ αὐτὸν ἐκ τῆς Σεβήρου γενεᾶς καταγόμενον. οὗτος νέος ὧν ἔτι καὶ φύσεως εὖ ἔχων ἀγαϑὰς ἅπασιν ἐπὶ τῇ βασιλείᾳ δέ-

δωκεν ἔχειν ἐλπίδας, ἐπιστήσας ὑπάρχους τῇ αὐλῇ Φλαυιανὸν καὶ Χρῆστον, ἄνδρας τῶν τε πολεμικῶν οὐκ ἀπείρους καὶ

εἶ 2 3 , ^ M ry , , 3 τὰ ἐν εἰρήνῃ διαϑεῖναι καλῶς ἱκανούς. Μαμαίας δὲ τῆς τοῦ

βασιλέως μητρὸς ἐπιστησάσης αὐτοῖς Οὐλπιανὸν ἐπιγνώμονα καὶ ὥσπερ κοινωνὸν τῆς ἀρχῆς, ἐπειδὴ καὶ νομοϑέτης ἦν ἄριστος καὶ τὸ παρὸν εὖ διαϑεῖναι καὶ τὸ μέλλον εὐστόχως συνιδεῖν δυνατός, ἐπὶ τούτῳ δυσχεράναντες ἀναίρεσιν αὐτῷ E , " E , , μηχανῶνται λαϑραίαν οἱ στρατιῶται. αἰσϑομένης δὲ τούτου ΜΜαμαίας, καὶ ἅμα τῷ φϑάσαι τὴν ἐπίϑεσιν τοὺς ταῦτα βου-

λεύσαντας ἀνελούσης, κύριος τῆς τῶν ὑπάρχων ἀρχῆς Οὐλπι-

ανὸς καϑίσταται μόνος. ἐν ὑποψίᾳ δὲ τοῖς στρατοπέδοις γενό- μενος (τὰς δὲ αἰτίας ἀκριβῶς οὐκ ἔχω διεξελθεῖν" διάφορα γὰρ ἱστορήκασιν περὶ τῆς αὐτοῦ προαιρέσεως) ἀναιρεῖται στάσεως κινηϑείδσης, οὐδὲ τοῦ βασιλέως ἀρκέσαντος αὐτῷ

πρὺς βοήϑειαν. (12) ἐντεῦϑεν οἵ στρατιῶται κατὰ βραχὺ τῆς πρὸς ᾿4λέξανδρον εὐνοίας ἀποστατοῦντες ἀπρόϑυμοι περὶ

τὰς τούτου προστάξεις ἐφαίνοντο, καὶ δέει τοῦ μὴ παϑεῖν τι διὰ τὴν ῥᾳϑυμίαν εἰς στάσεις ἐχώρουν, συστραφέντες τὲ παρήγαγον "Avrovivov εἰς βασιλείαν. ἐπεὶ δὲ τὸν Óyxov οὐκ ἐνεγκὼν τῆς ἀρχῆς φυγῇ κατέστησεν ἑαυτὸν ἀφανῆ, καὶ Οὐρά- νιος δέ τις ἐκ δουλείου γένους ἀναρρηϑεὶς παραχρῆμα μετὰ τῆς ἁλουργίδος ᾿4λεξάνδρῳ προσήχϑη, τὸ μὲν κατὰ τοῦ βασι- λέως ηὐξάνετο μῖσος, ὃ δὲ ἐπὶ τοῖς πανταχόϑεν περιεστῶσιν ἀπορούμενος τῷ τε σώματι καὶ τοῖς κατὰ φύσιν λογισμοῖς ἀλλοιότερος Tv, ὥστε καὶ φιλαργυρίας αὐτῷ νόσον ἐνσκῆψαι

8.4. δέδωκεν V, ἔδωκεν c, quam formam hiatus redarguit | 4. φλαυ- ιανὸν V, Φλαβιανὸν s. cf. ind. C. 1, G. p. 133 | 5. Xefjerov scripsi, Xonevóv Vc | 10. τούτῳ c, τοῦτο V | 12. τῷ c, τὸ V | 14. 15. γενόμενας (Sie, cum ras. sup. alt. e) V'| 16. ἵστορήκασι s || 22. "Avrovivog| aut ex Ταυρῖνος (Vict. epit. 24, 2; Pol. Silv. lat. p. 243 M.) corruptum nomen

videtur aut ex ipsius Zosimi errore natum, quo ex uno Uranio Anto-

nino duos tyrannos fecerit (v. Eckhel d. n. t. VII p. 288, Schiller hist. imp. Rom. t. I p. 780, 6) | 24. γένους (ὁρμώμενος βασιλεὺς» ἀναρρηϑεὶς conieci | 25. ἀλουργέδος, λουργέδος in ras. m. 2, V | 28. ἀλλοιότερος ἦν] ἠλλοιώϑη (vel ἠλλοίωτο) τοσοῦτον conieci. offendit iam Heyne

1 ES E VIP MUSS TRPT. 15 POTICHNTEPN WES epe) Me ΡΤ ΞΗΡ᾿

n ARE 11

᾿ ael χρημάτων ἐγκεῖσθαι συλλογῇ, ταῦτά ve παρὰ τῇ μητρὶ ϑησαυρίξειν. (18) ἐχόντων δὲ αὐτῷ τῶν πραγμάτων οὐχ - ὑγιῶς, và περὶ Παιονίαν καὶ Μυσίαν στρατεύματα καὶ moó- τερον ἀλλοτρίως πρὺς αὐτὸν διακείμενα, τότε δὴ μᾶλλον πρὸς Ἢ ἀπόστασιν ἐξηρέϑιστο. τραπέντα δὲ εἰς νεωτερισμὸν ἄγει — Μαξιμῖνον εἰς βασιλείαν, τότε τῆς Παιονικῆς ἴλης ἐξηγού- — μενον. καὶ Μαξιμῖνος μὲν τὰς περὶ αὐτὸν δυνάμεις ἀγείρας - ἐπὶ τὴν Ἰταλίαν ἐξώρμησεν, ἀπαρασκεύῳ τῷ βασιλεῖ ῥᾷον - οἰύμενος ἐπιϑήσεσϑαι" ᾿4λέξανδρος δὲ ἐν τοῖς περὶ τὸν Ῥῆνον 9 ἔϑνεσι διατρίβων, κἀκεῖσε và νεωτερισϑέντα μαϑών, τῆς ἐπὶ E τὴν Ρώμην εἴχετο πορείας. ἐπαγγελλόμενος δὲ τοῖς στρατιώ- , ταῖς καὶ αὐτῷ Μαξιμίνῳ συγγνώμην εἰ τοῖς ἐγχειρηϑεῖσιν ἐνδοῖεν, ὡς οὐχ οἷός τε γέγονεν τούτους ὑπαγαγέσϑαι, πά- E δαις ἀπογνοὺς ταῖς ἐλπίσιν ἑαυτὸν ἐπιδέδωκεν τρόπον τινὰ τὸ τῇ σφαγῇ. Menem δὲ προσελϑοῦσα μετὰ τῶν ὑπάρχων ἐκ τῆς αὐλῆς ὡς δὴ τὴν ταραχὴν καταπαύσουσα αὐτή τε κατα- σφάττεται καὶ o( ὕπαρχοι σὺν αὐτῇ. 3 Τῆς δὲ βασιλείας ἤδη βεβαίως παρὰ Μαξιμίνου κατεχο- ἑ ᾿ μένης, ἐν μεταμελεία πάντες ἦσαν ὡς τυραννίδα πικρὰν 0 μετρίας ἀλλαξάμενοι βασιλείας. γένους γὰρ ὧν ἀφανοῦς, ἅμα τῷ παραλαβεῖν τὴν ἀρχήν, ὅσα φύσει προσῆν αὐτῷ πλεονε- χτήματα, τῇ τῆς ἐξουσίας ἐξέφαινεν παρρησίᾳ καὶ πᾶσιν ἀφόρητος ἦν, οὐχ ὑβρίζων εἰς τοὺς ἐν τέλει μόνον, ἀλλὰ καὶ - gerà πάσης ὠμότητος τοῖς πράγμασι προσιών, μόνους δὲ 5 ϑεραπεύων τοὺς συκοφάντας, ὅσοι μάλιστα τοὺς ἀπράγμονας - χατεμήνυον ὡς ὀφείλοντάς τι τοῖς βασιλικοῖς ταμιείοις. ἤδη

1. ἐγκεῖσϑαι ς, ἐκκεῖσθαι V | v. Iulian. p. 402, 18 H. | 3. παιονίαν ex παιωνίαν radendo V | 5. 2&sos9u6ro (sine acc.) V || 6. μαξιμινον (sine ace.) radendo ex pe£uuevor ut vid. V || παιονικῆς, o in ras., V {ἴλης V?, εἰλης (sine acc. et spir.) V'| 8. ἀπαρασκεύω ex did eitidetd rà- dendo V | 13. γέγονε ς | 14. ἐπιδέδωκε s | 15. προσελϑοῦσα V, προ- ελϑοῦσα s | ἐκ delendum puto. ceterum tota Zosimi narratio plane singularis est || 21. cà V?, τὸ V! || 21. 22. πλεονεκτήματα sunt *virtutes?, non vitia". cf. IV, 54, 4; Io. Lyd. p. 224, 11 Bk. quapropter μειονξατή- — gere coni. Sylburg. an πλημμελήματα cf. I, 5, 3 | 22. ἐξέφαινεν cum — Sylburgio scripsi, ἐξέφανεν V. ἐξηφάνιξε cum Stephano Bekk, πλεο- γεχτήματα servans. at Maximinus φύσει ἦν τὸ ἦϑος, ὥσπερ καὶ τὸ γένος, βάρβαρος: Herodian. VII, 1, 2; 'ferus moribus, asper, superbus, contemptor': v. Max. 2, 2, cf. ib. cap. 8

τῷ

12 — A -

δὲ xol εἰς φόνους ἀκρίτους ἐχώρει χρημάτων ἐπιϑυμίᾳ, xol

ὅσα τῶν πόλεων ἦν οἰκεῖα ἐποίει. μετὰ τοῦ καὶ τοὺς οὐκή- τορας τῶν οὐσιῶν ἀφαιρεῖσϑαι. (14) βαρυνομένων δὲ τῶν ὑπὸ Ῥωμαίους ἐϑνῶν ἐπὶ τῇ λίαν ὠμότητι καὶ συνταρατ- τομένων ἐπὶ ταῖς προφανέσι, πλεονεξίαις, οἵ τὴν uv : οἰκοῦντες Γορδιανὸν καὶ τὸν ὁμώνυμον τούτῳ παῖδα βασι- λέας ἀναδείξαντες, ἔστειλαν ἐν Ῥώμῃ πρέσβεις ἄλλους τε xl Βαλεριανόν, ὃς τοῦ ὑπατικοῦ τάγματος ὧν ἐβασίλευσεν ὕστερον. ἡ δὲ σύγκλητος τὸ πραχϑὲν ἀσμενίσασα παρεσκευάζετο πρὸς τὴν τοῦ τυράννου καϑαίρεσιν, τούς τε στρατιώτας εἰς ἐπανά- στασιν ἐρεϑίζουσα καὶ τὸν δῆμον ἀναμιμνήσκουσα τῶν εἰς ἕχαστον ἰδίᾳ καὶ κοινῇ πάντας ἀδικημάτων. ἐπεὶ δὲ πᾶσι! ταῦτα ἐδόκει, προχειρίζονται τῆς βουλῆς ἄνδρας εἴκοσι στρατη- γίας ἐμπείρους" ἐκ τούτων αὐτοκράτορας ἑλόμενοι δύο, Βαλ- βῖνον καὶ Μάξιμον, προκαταλαβόντες τὰς ἐπὶ τὴν Ῥώμην i φερούσας ὁδοὺς ἕτοιμοι πρὸς τὴν ἐπανάστασιν ἦσαν. (15) τοῦ δὲ Μαξιμίνου τούτων ἀπαγγελϑέντων ἐπὶ τὴν Ρώμην ὁρμή- σαντος ἅμα τοῖς Μαυρουσίοις καὶ Κελτικοῖς τέλεσιν, οἵ μὲν τὴν ᾿Δκυληίαν τεταγμένοι φυλάττειν ἀποκλείσαντες αὐτῷ τὰς πύλας ἐς πολιορκίαν καϑίσταντο, τῶν δὲ συναραμένων αὐτῷ. μόλις τὸ κοινῇ λυσιτελοῦν ἑλομένων συμφρονησάντων τὲ τοῖς καϑελεῖν τὸν Μαξιμῖνον ἐσπουδακόσιν, εἰς ἔσχατον ἐλη- λακὼς κινδύνου προσάγει τὸν παῖδα τοῖς στρατιώταις ἱκέτην, ὡς ἀρκέσοντα διὰ τὴν ἡλικίαν εἰς οἶχτον ἐκ τῆς ὀργῆς αὐτοὺς μεταστῆσαι. τῶν δὲ ϑυμῷ μείζονι τόν τὲ νέον οἰκτρῶς ἀν- tAóvvov καὶ αὐτὸν παραχρῆμα κατασφαξάντων, ἐπελϑών τις καὶ τὴν κεφαλὴν χωρίσας τοῦ σώματος ἐπὶ τὴν “Ρώμην 5. λιβύην V?, λυβύην V! | 8. βαλλεριανὸν h.l. V. *quae (legatio) per Valerianum, principem sénatus, qui postea imperavit, gratanter accepta est^: v. Gord. 9, 7, ex Dexippo, ut videtur. alium igitur fontem sequitur Zosimus | 9. ἀσμενήσασα V!, corr. V? | παρεσκευάξετο V, -ἄσατο s | 11. τῶν V? ex τὸν || 19. πάντας V!, πάντων V?s | 13. ταὐτὰ Steph {|προχειρέξονται xví.] ex Dexippo ne haee quidem hausta esse possunt: is enim post interfectos demum Gordianos XX viros illos creatos esse tradidit: v. Maxim. iun. ὃ, 3 || 15. προκατ. V, καὶ προκατ. s. fort. vs post προχ. intercidit | 106. πρὸς τὴν ἐπανάστασιν] iam non ad rebellionem sed ad resistendum senatus paratus erat. conieci

πρὸς ἀντίστασιν coll. II, 12, 1. vitium ex vs. 10 fluxit | 21. συμφρονη-- σάντων V?, συνφρ. V!

CUR 13

— ἐπήγαγεν, σημεῖον ἐμφανὲς τοῦτο τῆς νίκης ποιούμενος. ταύτῃ τοίνυν ἀπαλλαγέντες τοῦ δέους τὴν ἐκ “ιβύης τῶν βασιλέων - ἀνέμενον ἄφιξιν.

L 16. Τῶν δὲ βίᾳ χειμῶνος iv τῷ πλεῖν ἀπολομένων, Ὁ Γορδιανῷ ϑατέρου τούτων ὄντι παιδὶ τὴν τῶν ὅλων ἡγε- - govíav ἡ γερουσία παρέδωκεν, ἐφ᾽ οὗ τῆς προλαβούσης κατη- - φείας ὁ Ῥωμαίων ἀνίετο δῆμος, τοῦ βασιλέως σκηνικοῖς τὲ E x«l γυμνικοῖς ἀγῶσι τοὺς πολίτας ἀπαγαγόντος. πάντων δὲ 2 ὥσπερ ἐκ κάρου βαϑέος ἀνασφηλάντων, ἐπιβουλὴ κατὰ. τοῦ m βασιλεύοντος λαϑραία συνίσταται, Μαξίμου καὶ Βαλβίνου E- στρατιώτας αὐτῷ τινὰς ἐπαναστησάντων᾽ ἧς φωραϑείσης αὐτοί τε οἱ τῆς σκευωρίας ἄρξαντες ἀναιροῦνται καὶ τῶν κοινωνη- σάντων αὐτοῖς of πολλοί. (117) μετ᾽ οὐ πολὺ δὲ καὶ Καρχη- δόνιοι τῆς τοῦ βασιλέως εὐνοίας ἀλλοτριωϑέντες Σαβινιανὸν οι &(g βασιλείαν παράγουσιν: Γορδιανοῦ δὲ κινήσαντος τὰς ἔν" - Διβύῃ ϑυνάμεις, ἐπανελϑόντες πρὸς αὐτὸν τῇ γνώμῃ τὸν μὲν

᾿ ἐπιϑέμενον τῇ τυραννίδι παραδιδόασι, συγγνώμης δὲ τυχόντες

| τῶν περισχόντων αὐτοὺς κινδύνων ἠλευϑερώϑησαν. ἐν τούτῳ 9 δὴ πρὸς γάμον ἄγεται Γορδιανὸς Τιμησικλέους ϑυγατέρα, τῶν ἐπὶ παιδεύσει διαβοήτων ἀνδρός, ὃν ὕπαρχον τῆς αὐλῆς

1. ἐπήγαγεν V, ἀπήγαγε Steph, bene | 8. ἄφιξιν V?, ἄφηξιν V! || 4. πλεῖν] πολεμεῖν inepte coni. Spanheim, scilicet ut Zosimum cum - Herodiano et Dexippo (v. Max. et Balb. 16, 6; v. Max. iun. 6, 3), qui — in Afriea — et multo quidem ante — Gordianos occubuisse referunt, : eoneiliaret. recte Heyne ad Zonaram XII, 17, qui variam scriptorum de Gordianorum interitu famam exhibet, provocavit ἢ ἀπολλωμένων V || ' 5. ϑατέρου — παιδὶ] ex uno Dexippo (v. Gord. 19, 9; 23, 1) hane famam — falsam eam quidem, v. C. L L. VIII ind. p. 1049 — derivari potuisse quod Boehme (diss. Ienens. t. II p. 40) censet, neglexit verba v. Gord. 22, 4 (*ut unus aut duo — nam amplius invenire non potui — ex filio qui in Africa perit) | 6. ἐφ᾽ V, ἀφ᾽ ς || 8. ἀπαγαγόντος] conieci ἀπατῶντος: 'rege cives oblectante'. cf. Pierson ad Moer. p. 65. διαγαγόντος coni. Bekk, ἐπαγαγόντος Sylb, lacunam statuerunt Steph et Casaub | 9. βαϑέως V | 10. βασιλεύοντος V, βασιλέως s || λαϑραῖα V || de Maximo et Balbino haec rursus plane a Dexippeis (v. Max. et Balb. 16, 4) discrepant | 11. φωραϑείσης V?, qoo. V'|| 13. μετ᾽ οὐ V?, μεϑου V' Καρχηδόνιοι €, χαρκηδόνιοι V. | 14. σαβινιανὸν V, Σαβιανὸν s || 19. Τιμησικλέους} verum nomen *Timesitheus? fuit, cf. Hirschfeld *Verw.? I p. 236, at Τιμησοκλῆς (sic) est etiam Zonarae XII, 18. *Misitheus? vel potius "Timesitheus' Dexippo fuisse videtur: v. Gord. 23, 6 sq.

14 — A -

ἀναδείξας ἔδοξεν τὸ διὰ τὸ νέον τῆς ἡλικίας τῇ κηδεμονιᾳ τῶν πραγμάτων ἐλλεῖπον ἀναπληροῦν.

18. Ἤδη δὲ τῆς βασιλείας οὔσης ἐν ὀχυρῷ, Πέρδαι τοῖς κατὰ τὴν ἑῴαν ἔϑνεσιν ἐπιέναι προσεδοχῶντο, τὴν ἀρχὴν. Σαπώρου παραλαβόντος μετὰ ᾿Δἀρταξέρξην τὸν ἀπὸ Παρϑυαίων οὐ αὖϑις εἰς Πέρσας τὴν ἀρχὴν μεταστήσαντα᾽ μετὰ γὰρ ᾿4λέξ- ανδρον τὸν Φιλίππου καὶ τοὺς διαδεξαμένους τὴν Μακε- δόνων ἀρχήν, Avvióyov τῶν ἄνω σατραπειῶν ἄρχοντος ᾽49- σάκης ὃ Παρϑυαῖος διὰ τὴν εἰς τὸν ἀδελφὸν Τηριδάτην ὕβριν - ἀγανακτήσας, πόλεμον πρὸς τὸν ᾿Δντιόχου σατράπην ἀράμενοξ, ο΄ αἰτίαν δέδωκεν Παρϑυαίοις ἐκβαλοῦσι Μακεδόνας εἰς ἑαυτοὺς |

2 τὴν ἀρχὴν περιστῆσαι. τότε τοίνυν ἐπὶ Πέρσας ὁ βασιλεὺς ' ἤει παρασκευῇ τῇ πάσῃ. τοῦ δὲ “Ῥωμαϊκοῦ στρατοῦ δόξαντος év τῇ πρώτῃ μάχῃ κεχρατηκέναι, Τιμησικλῆς ὃ τῆς αὐλῆς “ὕπαρχος τελευτήσας ἠλάττωσε πολὺ τῷ βασιλεῖ τὴν ἐπὶ τῇ τὸ ἀσφαλείᾳ τῆς ἡγεμονίας πεποίϑησιν. Φιλίππου γὰρ ὑπάρχου προχειρισϑέντος. κατὰ βραχὺ τὰ τῆς εἰς τὸν βασιλέα τῶν

3 στρατιωτῶν εὐνοίας ὑπέρρει. δρμώμενος γὰρ ἐξ ᾿ΖΦραβίας, ἔϑνους χειρίστου, καὶ οὐδὲ ἐκ τοῦ βελτίονος εἰς τύχης ἐπί- δοσιν προελϑών, ἅμα τῷ παραλαβεῖν τὴν ἀρχὴν εἰς ἐπυϑυμίαν 90 βασιλείας ἐτράπη" καὶ τῶν στρατιωτῶν τοὺς εἰς τὸ νεωτερίζειν ἐπιρρεπεῖς οἰκειούμενος, ἐπειδὴ τὴν τῶν στρατιωτικῶν σιτή- ; σεῶν συγκομιδὴν ἅλις ἔχουσαν εἶδεν, ἔτι τοῦ βασιλέως περὶ Κάρρας καὶ Νέσσεβιν σὺν τῷ στρατῷ διατρέβοντος αὐτὸς ἐνδοτέρω τὰς ναῦς, αἵ τὴν στρατιωτικὴν τροφὴν εἶχον, εἰσ- s5

m v. wu δι σώ.

ra Up TEUER CTPRIPERIPTPSRIC RC VIP NON ROME TI YR

1. ἔδοξε c || κηδαιμονέαι V || 5. Σαπώρου] de nominis ratione v. Noel- deke in Bezzenbergeri 'Beitr. z. Kunde d. indog. Sprachen' t. IV p. 60, 4 || ἀρταξέρξην | ib. p. 35, 2 || 8. σατραπιῶν V || 8. 9. ἀρσά κης corr. V? ex ἀυτάρ «ng (sic) | 9. ὁ Παρϑυαῖος -— ὕβριν] Arriani (ap. Phot. cod. 58, cf. Sync. I p. 539, 19 Dind.) est rerum conformatio. cf..Droysen Hellen. t. III*, 1. p. 358 sq. | 11. δέδωκε ς || ἐκβαλλοῦσι, ^ à m. 2, V | 12. πέρσας ex περάσας V?| 15. ἠλάττωσε, cs ex corr. m. 1, V | 16. ἡγεμονείας V | 18. ἀραβίας Ν᾽, ἀρραβίας V* | 20. τῶ V*, τὸ V! | 23. εἶδεν V*, ἴδεν V! || 24. καρρᾶς V | Νέσσεβιν scripsi, νεσσεβίν V sed ' a m. 2. Nícfig cete- ris locis praeter 1, 39, 1 (vnoww V) Zosimus. NEXIBI nummi (Eckhel. t. III p. 517), 'Nesibin' Tabari Noeldekii | de ipsa re praeter vit. Gord. 29, 2 cf. Zonar. XII, 18 t. III p. 130, 6 Dind. Philippi callidum consilium uno ex Dexippo Zosimo innotescere potuisse cur credamus nihil causae est

eon veda uro m

JOAN Y Kool. 15

-— τέναι διέταττεν, ὡς Qv ἡ στρατιὰ λιμῷ πιεξομένη καὶ ἀπορίᾳ τῶν ἐπιτηδείων ἀνασταίη πρὸς στάσιν. (19) ἐκβάσης δὲ εἰς ἔργον αὐτῷ τῆς σκέψεως, οἱ στρατιῶται πρόφασιν τὴν τῶν ᾿ς ἀναγκαίων ἔνδειαν ποιησάμενοι, σὺν οὐδενὶ κόσμῳ τὸν Doo- διανὸν περιστάντες ὡς αἴτιον τῆς τοῦ στρατοπέδου φϑορᾶς - ἀναιροῦσι, Φιλίππῳ τὴν ἁλουργίδα κατὰ τὸ συγκείμενον περιϑέντες. ὃ δὲ πρὸς μὲν Σαπώρην ἔϑετο φιλίαν ἐνώμοτον, E. λύσας δὲ τὸν πόλεμον ἐπὶ τὴν Ῥώμην ἐξώρμα, τοὺς uiv - στρατιώτας ἁδραῖς διαδόσεσιν ϑεραπεύων, εἰς δὲ τὴν Ῥώμην τὸ ἐχπέμπων τοὺς ὅτι νόσῳ τετελεύτηκεν Γορδιανὸς ἀγγελοῦν- ᾿ τὰς. ἐπεὶ δὲ εἰς τὴν Ῥώμην ἀφίκετο, τοὺς ἐν τέλει τῆς βουλῆς λύγοις ἐπιεικέσιν ὑπαγαγόμενος φήϑη δεῖν τὰς usyt-- στὰς τῶν ἀρχῶν τοῖς οἰκειότατα πρὸς αὐτὸν ἔχουσιν παρα- δοῦναι, καὶ Πρίσκον μὲν ἀδελφὸν ὄντα τῶν κατὰ Συρίαν "15 προεστήσατο στρατοπέδων, Σεβηριανῷ δὲ τῷ κηδεστῇ τὰς ἐν - Μυσίᾳ καὶ Μακεδονίᾳ δυνάμεις ἐπίστευσεν. (20) τούτῳ δὲ ᾿ βεβαίως ἕξειν τὴν ἀρχὴν οἰηϑεὶς αὐτὸς ἐπὶ Κάρπουξ ἐστρά- ᾿ vevev ἤδη τὰ περὶ τὸν Ἴστρον λῃσαμένους. μάχης δὲ γενο- μένης οὐχ ἐνεγκόντες oí βάρβαροι τὴν προσβολήν, εἴς τι 30 Φούριον συμφυγόντες ἐν πολιορκίᾳ καϑίσταντο. ϑεασάμενοι δὲ τοὺς ἐξ αὑτῶν ἄλλους ἄλλῃ διασπαρέντας αὖϑις συνειλεγ- μένους, uc τε ἀνεϑάρρησαν καὶ ὑπεξελϑόντες τῷ Ῥωμαϊκῷ στρατοπέδῳ συνέπιπτον. οὐχ ὑποστάντες δὲ τὴν τῶν Μαυ- ᾿ς ρουσίων ὁρμὴν λόγους περὶ σπονδῶν ἐποιήσαντο, οἷς ὁ Φί. im λιππος ῥᾷον ϑέμενος ἀνεχώρει. πολλῶν δὲ κατὰ ταὐτὸν | -— ἀμπεσουσῶν ταραχῶν τοῖς πε μασιν τὰ μὲν κατὰ τὴν ἑῴαν ταῖς τῶν φόρων εἰσπράξεσι καὶ τῷ Πρίσκον, ἄρχειν τῶν -— ἐκεῖσε καϑεσταμένον ἐθνῶν, ἀφόρητον ἅπασιν εἶναι βαρυ- vóueva, καὶ διὰ τοῦτο πρὸς τὸ νεωτερίζειν τραπέντα, lora-

1. στρατιὰ s, στρατεῖα V | 2. ἐκβάσης V et Heumann, ἔκβασις apo- - grapha |8. ἐξῶρμα (sic) V', ἐξορμᾶ γῆς | 9. ἀδραῖς, ^ à m. 2, V | δια- - Óócsct s || 10. τετελεύτηκε ς || 18. οἰκειότατα, ὁ in ras. ex ὦ, V || ἔχουσι & | 16. ἐπίστευσε s | 17 sq. Carpica haec Philippi expeditio ad Dexippi (ᾧ συνανείληπται περὶ ὧν Kdgmot .... ἔπραξαν: Euagr. ἢ. e. V, 24). D Ζκκυϑικὰ redire videtur | 18. ληισαμένους Vs. et sic porro | 21. ἄλλη V?, -. &AMi) V! | 21. 22. συνειλλεγμένους V | 25. ῥᾷον: ῥᾳδίως. cf. 1, 31, 1 | κατὰ ταυτὸν γ᾽", καταυτὸν V!| 27. ταῖς {τε τῶν coni. Sylb || zo/cxov ///// &g- Lo getv (eras. τὸν) V || 28. καϑεστάμενον V || 29. p. 16, 1. ἰωταπιανὸν V, τὸν toc. ᾿ς cum Reitemeiero Bekk (τὸν Παπιανὸν Steph et Sylb, unde 'Pacatiunum*

16 3 UE

πιανὸν παρήγαγον εἰς τὴν τῶν ὅλων ἀρχήν, và δὲ Μυσῶν τάγματα καὶ Παιόνων Μαρῖνον. (21) συνταραχϑέντος δὲ ἐπὶ τούτοις Φιλίππου, καὶ δεομένου τῆς γερουσίας ἢ συλλαβέσϑαι oí πρὸς τὰ καϑεστῶτα ἢ γοῦν, εἰ τῇ αὐτοῦ δυσαρεστοῖεν

ἀρχῇ; ταύτης ἀφεῖναι, μηδενὸς δὲ τὸ παράπαν &zxoxgweau£vov,

Ζέκιος καὶ γένει προέχων καὶ ἀξιώματι, προσέτι δὲ καὶ πάσαις διαπρέπων ταῖς ἀρεταῖς, μάτην ἔλεγεν αὐτὸν ἐπὶ, του- τοις ἀγωνιᾶν: ῥδᾷον γὰρ ἐν ἑαυτοῖς ταῦτα διαφϑαρήσεσϑαι, τὸ βέβαιον ἔχειν οὐδαμόϑεν δυνάμενα. ἐκβάντων δὲ sig ἔργον ὧν ὁ zléxiog ἐκ τῆς τῶν πραγμάτων ἐτεκμήρατο πείρας, ᾿Ιωταπιανοῦ vs καὶ Μαρίνου σὺν οὐ πολλῷ πόνῳ καϑαιρε- ϑέντων, οὐδὲν ἧττον ἐν φόβοις ὁ Φίλιππος ἦν, τὸ τῶν στρατιωτῶν μῖσος περὶ τοὺς ἐκεῖσε ταξιάρχους καὶ ἡγεμόνας εἰδώς. παρεκάλει τοίνυν τὸν Zéxov τῶν ἐν Μυσίᾳ καὶ Παιονίᾳ ταγμάτων ἀναδέξασϑαι τὴν ἀρχήν. τοῦ δὲ διὰ τὸ καὶ ἑαυτῷ καὶ Φιλίππῳ τοῦτ᾽ ἀξύμφορον ἡγεῖσϑαι παραίι- τουμένου, τῇ Θετταλικῇ λεγομένῃ πειϑανάγκῃ χρησάμενος

ἐχπέμπει κατὰ τὴν Παιονίαν αὐτόν, σωφρονιοῦντα τοὺς ἐκεῖσε ὦ

3 τὰ Magívov φρονήσαντας. of δὲ ταύτῃ στρατιῶται τὸν ΖΙέκιον ὁρῶντες τοῖς ἡμαρτηκόσιν ἐπεξιόντα, κάλλιον εἶναι σφίσιν ἡγήσαντο καὶ τὸν παρὰ πόδας ἀποσείσασϑαι κίνδυνον καὶ

ἅμα προστήσασϑαι μόναρχον, ὃς καὶ τῶν κοινῶν ἂν ἐπιμεξλη-᾿

ϑείη κρεῖσσον καὶ οὐ σὺν πόνῳ περιέσται Φιλίππου, πολι- τικῇ τε ἀρετῇ καὶ πολεμικῇ πείρᾳ προήκων. (22) περυϑέντες οὖν αὐτῷ τὴν ἁλουργίδα, καὶ ἐφ᾽ ἑαυτῷ λοιπὸν ὀρρωδοῦντα πρὸς τὴν τῶν πραγμάτων καὶ ἄκοντα συνωθοῦσι κηδεμονίαν. Φίλιππος τοίνυν, τῆς Δεκίου προσαγγελϑείσης ἀναρρήσεως hie scribi voluit Spanheim). cf. Schiller t. I p. 802, 6; Friedlaender- Sallet *Koen. Münzk.? mn. 1039 A]| 1. μυσσῶν //// πράγματα (eras. τοὺ C ?), V. τάγματα corr. Sylb || 4. πρὸς τὰ καϑεστῶτα] πρὸς τὰ ἀφεστῶτα conieci. cf. Zonar. XII, 19 qui eundem ac Zosimus fontem hie sequitur: τῇ συγκλήτῳ διελέχϑη περὶ τῆς στάσεως || ἤγουν V || 5. ἀποκριναμένου V, -ομένου s | 8. ῥᾷον] ϑᾶττον conieci | 11. ᾿Ιωταπιανοῦ scripsi cum Bekk, τῶι ταπιανοῦ V!, vo). ταπιανοῦ V? | 15. παιωνία V | 16. τοῦτ᾽ scripsi, ταῦτα Vs|| 16. ἀξυμφορον (sine acc.) V, ἀξύμφορα ς | 17. Θεττ. πειϑ'.}

cf. Iulian. p. 39, 12; 353, 25; Boissonade ad Eunap. p. 433$q. | 93. -

κρεῖσσον] fort. κρεῖττον reponendum. et sic in similibus- vocabulis || συνπόνω ex cvuzóvo radendo V || 26. κηδεμονείαν V | 9". δεκίου V, τοῦ Zex(ov ς

- SEIT

E S 122 1 1 2

1

— A — 11

αὐτῷ, τὰ στρατόπεδα συναγαγὼν ἤλαυνεν ὡς ἐπιϑησόμενος. οὗ δὲ σὺν τῷ 4)εκίῳ, καίπερ πολλῷ πλείους εἷναι τοὺς évav- j τίους εἰδότες. ὕμως ἐθάρρουν, τῇ zdexíov πεποιϑότες ἐπι- - enun καὶ περὶ πάντα προνοίᾳ. συμπεσόντων δὲ τῶν στρατο- ᾿ς πέδων ἀλλήλοις, καὶ τοῦ μὲν τῷ πλήϑει τοῦ δὲ τῇ στρατηγίᾳ — πλεονεχτοῦντος, ἔπεσον μὲν ἐκ τῆς Φιλίππου μερίδος πολλοί, καὶ αὐτὸς δὲ σὺν αὐτοῖς ἀναιρεῖται, καὶ τοῦ παιδός, ὃν ἔτυχεν τῇ τοῦ Καίσαρος ἀξίᾳ τιμήσας, ἀποσφαγέντος. οὕτω μὲν οὖν Ziéxiog τῆς τῶν ὅλων ἀρχῆς ἐγένετο κύριος.

3 23. Τῶν δὲ πραγμάτων διὰ τὴν Φιλίππου περὶ πάντα — ἐχμέλειαν ταραχῆς Ἀληῤωθέυτων, Σκύϑαι τὸν Τάναϊν δια- βάντες ἐλήξοντο τὰ περὶ τὴν Θράκην χωρία οἷς ἐπεξελθὼν - Ἵέκιος καὶ ἐν πάσαις κρατήσας ταῖς μάχαις, παρελόμενος δὲ καὶ τῆς λείας ἣν ἔτυχον εἰληφότες, ἀποκλείειν αὐτοῖς ἐπει- ; θᾶτο τὴν οἴκαδε ἀναχώρησιν, διαφϑεῖραι πανωλεϑρίᾳ διανοού- μενος, ὡς ἂν μὴ καὶ αὖϑις ἑαυτοὺς συναγαγόντες ἐπέλϑοιεν. Γάλλον δὴ ἐπιστήσας τῇ τοῦ Τανάϊδος ὄχϑῃ μετὰ δυνάμεως p ἀρκούσης αὐτὸς τοῖρ λειπομένοις ἐπῇήει. χωρούντων δὲ τῶν 1 πραγμάτων αὐτῷ κατὰ νοῦν, εἰς τὸ νεωτερίζειν ὁ Γάλλος E ἐραπεὶς émismooxevéra πρὺς τοὺς βαρβάρους. κοινωνῆσαι τῆς ἐπιβουλῆς τῆς κατὰ Zdsxíov παρακαλῶν. ἀσμενέστατα δὲ IUS προταϑὲν δεξαμένων, ὁ Γάλλος μὲν τῆς ἐπὶ «τῇ» τοῦ Τανάϊδος ὄχϑῃ φυλακῆς εἴχετο, οἵ δὲ βάρβαροι διελόντες αὑτοὺς τριχῇ διέταξαν ἔν τινι τόπῳ τὴν πρώτην μοῖραν, οὗ

4. πάντα ς, πάντας V | 5. στρατηγίᾳ Steph, στρατείαι V | 8. ἔτυχε « | Καίσαρος] mirum quod Augustum postea a patre filium factum esse Zosimus non addit. lacuna tamen statui non. potest | errorem, quo filius quoque Veronae caesus dicitur, Zonaras quoque habet (XII, 19) || 10sq. de Gothis haec quamvis admodum neglegenter excerpta ad Dexippi Σκυϑικὰ referri possunt. cf. Mommsen ἢ. R. t. V p. 219, 1|| - πάντα €, πάντας V^, müvvag V'| 11. Τάναϊν] errorem Zosimi — qui nimirum, cum in fonte suo legisset Gothorum sedes tum circa Tanain - fuisse, pro festinatione sua hoc nomen per totam narrationem serva- -. div — iam notavit Wesseling ad Itin. Anton. Aug. p. 225 || 13. ἐν πά- - σαῖς xQ. v. μ.] at Philippopolim a Gothis captam (v. Dexipp. ap. Sync. I p. τοῦ, 14; Amm. M. XXXI, 5, 17) ipse Zosimus I, 24, 2 memorat | 14. λείας, sv )n ras. m. antiq., ^a m. 2, V || αὐτοῖς s, αὐτὸς V || 18. πανολεϑρίαι V || 18. ἐπήει ex ἐπίει V? || 21. ἀσμενέστατα ex ἀσμεναι- σταταὰ (ut vid. V*? | 22. προταϑὲν V!, προσταϑὲν (sine acc.) V*, zrooc- ᾿ς ταχϑὲν ς | vij addidit Sylb. (idem vj Tw». pro τοῦ Tov. coniecit)

ZOSIMUS. 2

e

18 —— Aa

προβέβλητο τέλμα. τοῦ 4Ζεκίου δὲ τοὺς πολλοὺς αὐτῶν

διαφϑείραντος, τὸ δεύτερον ἐπεγένετο τάγμα᾽ τραπέντος δὲ καὶ τούτου, ἐκ τοῦ τρίτου τάγματος ὀλίγοι πλησίον τοῦ

τέλματος ἐπεφάνησαν. τοῦ δὲ Γάλλου διὰ τοῦ τέλματος ἐπ΄

αὐτοὺς δρμῆσαι τῷ 4Ιεκίῳ σημήναντος, ἀγνοίᾳ τῶν τόπων ἀπερισκέπτως ἐπελϑών, ἐμπαγείς τε ἅμα τῇ σὺν αὐτῷ δυνάμει τῷ πηλῷ καὶ πανταχόϑεν ὑπὸ τῶν βαρβάρων ἀκοντιξόμενος μετὰ τῶν συνόντων αὐτῷ διεφϑάρη, διαφυγεῖν οὐδενὸς δυνη- ϑέντος. Ζ4εκίῳ μὲν οὖν ἄριστα βεβασιλευκότι τέλος τοιόνδε συνέβη" (24) παρελϑόντος δὲ εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ Γάλλου, καὶ συναναδείξαντος ἑαυτῷ τὸν παῖδα Οὐολουσιανὸν βασιλέα, μόνον vs οὐχὶ βοῶντος ὡς ἐξ ἐπιβουλῆς αὐτοῦ ΖΙέκιος μετὰ τοῦ στρατεύματος διεφϑάρη, τὰ τῆς εὐημερίας τῶν βαρβάρων αὔξην ἐλάμβανεν. οὐ γὰρ μόνον ἐπανελθεῖν αὐτοῖς εἰς τὰ οἰκεῖα ξυνεχώρει μετὰ τῆς λείας ὃ Γάλλος, ἀλλὰ καὶ χρη- μάτων τι μέτρον ἔτους ἑκάστου χορηγεῖν ὑπέσχετο, καὶ τοὺς αἰχμαλώτους, o? μάλιστα τῶν εὐπατριδῶν ἦσαν, ἐνεδέδου κατ᾽ ἐξουσίαν ἀπάγειν, ὧν οἱ πλείους ἐκ τῆς ἐν Θράκῃ Φι- λιππουπόλεως ἁλούσης ἔτυχον εἰλημμένοι.

25. Ταῦτα οὕτως ὁ Γάλλος διῳκηκὼς εἰς τὴν Ῥώμην ἀφίκετο, μέγα φρονῶν ἐπὶ τῇ τεϑείσῃ πρὸς τοὺς βαρβάρους εἰρήνῃ. καὶ τὴν μὲν ἀρχὴν εὐφήμως τῆς Zsxíov βασιλείας ἐμέμνητο, καὶ τὸν ἔτι περιόντα τῶν αὐτοῦ παίδων ἐποιεῖτο" χρόνου δὲ προϊόντος εἰς δέος καταστὰς μή ποτέ τινες τῶν sig τὰ πράγματα νεωτερίζειν εἰωϑότων εἰς μνήμην τῶν Ζίεκίου

βασιλικῶν ἀρετῶν ἀνατρέχοντες τῷ τούτου παιδὶ τὴν τῶν

ὅλων ἀρχὴν παραδοῖεν, ἐπιβουλεύει ϑάνατον αὐτῷ, οὔτε τῆς ποιήσεως οὔτε τοῦ καλῶς ἔχοντος λόγον τινὰ ποιησάμενος.

1. προβέβλητο] rara admodum ac fortasse corrigenda — nisi ubi hia- tus vitandus erat — augmenti omissi apud Zosimum sunt exempla. eadem in luliano obtinet lex (ἤδη πεποίητο p. 29, 14 H. hiatus causa positum) || 5. σημήναντος s, σημαίναντος V. fort. σημαίνοντος scriben- dum || 11. οὐασπασιανὸν V, corr. Leunclavius || βασιλέα] immo Caesarem.

eodem modo errasse videtur Dexippus, cf. Sync. I p. 705, 20 (ubi.

“Δεκίου vocab. item ac p. 715, 1 vetusto errore additum) || 15. οἰκεῖα V?, οἰκία V! | 17. ἐνεδίδου V?, ἕν ἐδίδου V!| 18. ante τῆς ras. 1 litt. in V | 20. οὕτως V, οὖν οὕτως s| 21. τῆι τεϑ'. V, v&9. «|| 28. ἐποιεῖτο] υἱὸν ἐποιεῖτο vel εἰσεποιεῖτο coni. Steph, inutiliter. in ipsis Hostiliani rebus narrandis a ceteris scriptoribus prorsus discrepat Zosimus

dm uos - 9

- (86) ἐκμελῶς δὲ τοῦ Γάλλου τὴν ἀρχὴν μεταχειριξομένου, - Σχύϑαι πρῶτον μὲν τὰ πλησιόχωρα σφίσι συνετάραττον ἔϑνη, ᾿ προϊόντες 0b ὁδῷ καὶ τὰ μέχρι ϑαλάττης αὐτῆς ἐλήξοντο, t ὥστε μηδὲ ὃν ἔϑινοῦ “Ρωμαίοις, ψυδαρον ἀπόρϑητον ὑπὸ τού- a | TOV καταλειφϑῆναι, πᾶσαν δὲ ὡς εἰπεῖν EUR πόλιν καὶ τῶν ὠχυρωμένων τείχεσι τὰς πλείους ἁλῶναι. οὐχ ἧττον δὲ τοῦ πανταχόϑεν ἐπιβρίσαντος πολέμου καὶ ὃ λοιμὸς πόλεσίν τε χαὶ κώμαις ἐπιγενόμενος, εἴ τι λελειμμένον ἦν ἀνϑρώ- πείὸν γένος, διέφϑειρεν, οὔπω πρότερον ἔν τοῖς φϑάσασι τὸ χρόνοις τοσαύτην ἀνθρώπων ἀπώλειαν ἐργασάμενος.

91. 'Ev τούτοις δὲ τῶν πραγμάτων ὄντων, καὶ τῶν’ - χρατούντων οὐδαμῶς οἵων τε ὄντων ἀμῦναι τῷ πολιτεύματι, πάντα δὲ τὰ τῆς Ῥώμης ἔξω περιορώντων, αὖϑις Γότϑοι καὶ Βορανοὶ καὶ Οὐρουγοῦνδοι καὶ Κάρποι τὰς κατὰ τὴν Εὐρώ- "xs πὴν ἐλήξοντο πόλεις, εἴ τι περιλελειμμένον ἦν οἰκειούμενοι. —— Πέρσαι δὲ τὴν ᾿Ασίαν ἐπήεσαν, τήν vs μέσην καταστρεφό- ᾿ς μενοῖ τῶν ποταμῶν καὶ ἐπὶ Συρίαν προϊόντες ἄχρι καὶ Avr ᾿οχείας αὐτῆς, ἕως εἷλον καὶ ταύτην τῆς ἑῴας πάσης μητρό- mom οὖσαν, καὶ τοὺς μὲν κατασφάξαντες τῶν obixróoov 30 τοὺς δὲ αἰχμαλώτους ἀπαγαγόντες ἅμα λείας ἀναριϑμήτῳ πλήϑει οἴκαδε ἀπήεσαν, πᾶν ὁτιοῦν ἴδιον ἢ δημόσιον τῆς ἢ πόλεως οἰκοδόμημα διαφϑείραντες, οὐδενὸς παντάπασιν ἀντι- στάντος. Πέρσαις μὲν οὖν ἐξεγένετο ῥαδίως τὴν ᾿Ζ4σίαν

4. 5. ὗπο τουτῶν ex ὑπουτῶν (sine acc.) V'| 6. οὐχ V?, οὐκ V! | 1. ἐπιβροίσαντος ex ἐπιβρησαντος V, ἃ m. 1 ut vid. | Y. 8. πόλεσί τε c || 12. —— ἄμυναι V?, ἀμοῖναι V! | 14. Bogevol καὶ Οὐρουγοῦνδοι] cf. Wietersheim- — Dahn 'Geseh. d. Voelkerwand. I p. 219 sq. || 16. ἐπήεσαν ex ἐπίεσαν V?| 18. εὐ ον V', corr. V?. Galli temporibus a Persis captam diru- tamque esse Antiochiam unde acceperit Zosimus, qui Valerianum - eap. 32, 2 τὰ περὶ τὴν ᾿ἀντιόχειαν καὶ τὸν ταύτης οἰκισμὸν οἰκονομοῦντα et cap. 36, 1 ἀπὸ τῆς ᾿Αἀντιοχείας ἄχρι Καππαδοκίας proficiscentem facit recuperatione neutrubi memorata, plane nobis incompertum. De- xippus certe (ap. Sync. I p. 716, 1 et Zonar. t. III p. 141, 4) post deditio- . mem demum Valeriani Antiochiam primum a Persis expugnatam esse - rettulerat. redit tamen error infra III, 32, 5 et ut videtur etiam in - wita trig. tyr. 2, 2. 3 || 20. ἅμα — 21. οἴκαδε vitium traxisse hiatus ᾿ς arguit. possis aut ἀναριϑμήτοις πλήϑεσιν, sicuti saepe plurali numero | posito hiatum evitat scriptor, aut transponendo: ἅμ᾽ ἀναρ. πλήϑει λείας oix. |J pluralem πλήϑη insolite usurpatum habes dir: (ex certa emendatione) ΠῚ, 68, 1| 28. ἐξεγένετο (àv» coni. Steph. at cf. IIl, 15, 5. 6; 29, 3 9*

N

20 — A -

κατακτήσασϑαι πᾶσαν, εἰ μὴ τῇ τῶν λαφύρων ὑπερβολῇ περι- χαρεῖς γεγονότες ἀσμένως ταῦτα περισῶσαι καὶ ἀπαγαγεῖν οἴκοι διενοήϑησαν" (28) τῶν δὲ Σκυϑῶν ὅσον ἦν τῆς Εὐρώ- πης ἐν ἀδείᾳ πολλῇ νεμομένων, ἤδη δὲ καὶ διαβάντων εἰς τὴν ᾿Δσίαν καὶ τὰ μέχρι Καππαδοκίας καὶ Πισινοῦντος καὶ Ἐφέσου λῃσαμένων, Αἰμιλιανὸς Παιονικῶν ἡγούμενος τάξεων, ἀτόλμους ὄντας τοὺς ὑφ᾽ ἑαυτὸν στρατιώτας ἀντιστῆναι τῇ τῶν βαρβάρων εὐημερίᾳ παραϑαρσύνας ὡς οἷός vt ἦν, καὶ τοῦ Ῥωμαίων ἀξιώματος ἀναμνήσας, imis τοῖς εὑρεϑεῖσιν

ἐκεῖδε βαρβάροις ἀπροσδοκήτως. καὶ τοὺς πολλοὺς ἀνελών,

ἤδη δὲ καὶ ἐπὶ τὴν ἐκείνων γῆν τοὺς στρατιώτας διαβιβάσας καὶ παραδόξως πᾶν τὸ προσπεσὸν διαφϑείρας. παρὰ πᾶσάν

τε ἐλπίδα τὰ Ῥωμαίοις ὑπήκοα τῆς ἐκείνων μανίας ἐλευϑε-

ρώσας, αἱρεῖται παρὰ τῶν τῇδε στρατιωτῶν αὐτοκράτωρ. συναγαγὼν δὲ τὰς αὐτόϑι δυνάμεις ἐκ τῆς κατὰ τῶν βαρ- βάρων νίκης ἐρρωμενεστέρας γεγενημένας ἐπὶ τὴν ᾿Ιταλίαν ἤλαυνεν, ἀπαρασκεύῳ τῷ Γάλλῳ βουλόμενος εἰς μάχην ἐλϑεῖν. ὃ δὲ τῶν κατὰ τὴν ἑῴαν πεπραγμένων ἀνήκοος ὧν αὐτὸς μὲν τοῖς παρατυχοῦσι παρεσκευάζετο, Βαλεριανὸν δὲ ἔστελλεν

τὰ ἐν Κελτοῖς καὶ Γερμανοῖς τάγματα oiGovra. μετὰ πολλοῦ 90

δὲ τάχους Αἰμιλιανοῦ τῇ ᾿Ιταλίᾳ προσαγαγόντος, ἐπειδὴ πλη- σίον ἀλλήλων γέγονε τὰ στρατεύματα, πολλῷ τὸν Γάλλον ἐλαττούμενον ταῖς δυνάμεσιν ὁρῶντες οἵ σὺν αὐτῷ, καὶ ἅμα πρὸς τὸ ἐχμελὲς καὶ ἀνειμένον τοῦ ἀνδρὸς ἀποβλέποντες, ἀναιροῦσιν αὐτὸν μετὰ τοῦ παιδός, καὶ προσχωρήσαντες Αὐμι- λιανῷ κρατύνειν ἔδοξαν αὐτῷ τὴν ἀρχήν. (29) Βαλεριανοῦ δὲ μετὰ τῶν ὑπὲρ τὰς "Ἄλπεις δυνάμεων ἐπὶ τὴν Ἰταλίαν

1. λαφύρων V?, λαφυρῶν V!| 8. ὅσον ἦν τῆς Εῤρώπης mihi dubia. sententia vel ὅσ᾽ ἤϑελον vel ὅσα κατέσχον v. E. postulat. *quiequid occuparant in Europa? vertit Leunclavius | 5. πισινοῦντος V, Πεσι- vobvrog Sylb. de re v. Mommsen t. V p. 221, 1 || 10. ἀπροσδοκήτως] con- ieci ἀπροσδοκήτοις coll. I, 43, 2; IV, 46, 2; V, 26, 5 || 12. vzrobczsco//v (o ex o) V | 16. γεγενημενας, ας in ras. m. 1, acc. om., V | 18. τῶν κατὰ τὴν ἑῴαν πεπραγμένων ἀνήκοος ὧν] utrum corruptela lateat an ipse Zosimus pro indiligentia sua haec sensu carentia scripserit in-

certum. 'qui per Orientem gesta cum inaudisset' vertit Leunclavius,

unde ἐνήκοος (debebat ἐπήκοος) coniecit Sylburg || 19. παρασκευάξετο V || ἔστελλε s || 20. κέλτοις V || 21. t//reAto, v eras., V || 24. ἀνέιμενον, ace, sup. t eras, V | 25. 26. αἰμιανῶι V, corr. m. 1

Wo Wwe. AY

9

"vari Lu as ("umi ar

᾿ὰω MC

z ' A ES : IL ducc A GN e beer B SPONSI

-— Eo 21

ἐλαύνοντος καὶ σὺν πολλῷ πλήϑει vov AlyiAwwvOv καταπολε- μῆσαι προϑυμουμένου, ϑεωροῦντες οἵ σὺν αὐτῷ στρατιωτικῶς μᾶλλον αὐτὸν ἢ ἀρχικῶς προσιόντα τοῖς πράγμασιν, ὡς πρὸς βασιλείαν ἀναρμόδιον ἀναιροῦσιν.

t5 Παρελϑὼν δὲ Βαλεριανὸς κοινῇ γνώμῃ πρὸς τὴν τῶν 1 ὅλων ἀρχὴν σπουδὴν ἐποιεῖτο τὰ πράγματα εὖ διαϑεῖναι. Σχυ- $àv δὲ ἐξ 496v ἀναστάντων καὶ Maio aevi πρὸς τούτοις ᾿ ἐξ ἐφόδου τὰ πρόσοικα τῇ Ρωμαίων ἀρχῇ χωρία λεηλατούντων, δίς ἔσχατον μὲν ἡ Θεσσαλονίκη περιέστη κινδύνου, μόλις δὲ καὶ σὺν πόνῳ πολλῷ τῆς πολιορκίας λυϑείδσης τῶν ἔνδον καρ- | τερῶς ἀνεισχόντων: ταραχαῖς ἡ ᾿Ελλὰς ἐξητάξετο πᾶσα. καὶ

- τοῦτο διέφϑειρεν, ἀξιωϑέντος φροντίδος, Πελοποννήσιοι δὲ - τὸν ᾿Ισϑμὸν διετείχιξον, κοινὴ δὲ παρὰ πάσης φυλακὴ τῆς 45 Ἑλλάδος ἐπ᾿ ἀσφαλείᾳ τῆς χώρας ἐγίνετο. (30) συνιδὼν δὲ ὃ Οὐαλεριανὺς τὸν πανταχόϑεν ἐπικείμενον τῇ Ῥωμαίων ἀρχῇ ᾿ κίνδυνον, αἱρεῖται Γαλιηνὸν τὸν παῖδα τῆς ἀρχῆς κοινωνόν. . ἐνοχλουμένων δὲ τῶν πραγμάτων ἁπανταχόϑεν, αὐτὸς μὲν E "ἐπὶ τὴν ἑῴαν ἤλαυνεν Πέρσαις ἀντιστησόμενος, τῷ δὲ παιδὶ υ Τὰ ἐν τῇ Εὐρώπῃ στρατύπεδα παρεδίδου, τοῖς ἀονταχόθεν Eos βαρβάροις μετὰ τῶν ἐκεῖσε δυνάμεων ἀντιστῆναι παρ- - εγγυήσας. ὁρῶν δὲ ὁ Γαλλιηνὸς τῶν ἄλλων ἐϑνῶν ὄντα τὰ — Γερμανικὰ χαλεπώτερα σφοδρότερόν vs τοῖς περὶ τὸν "Pijvov οἰκοῦσιν Κελτικοῖς ἔϑνεσιν ἐνοχλοῦντα, τοῖς μὲν τῇδε πολε-

3. ἀρχικῶς]} οἵ. Zon. t. III p. 138, 28 | 4. ἀναιροῦσι ς || 6. διαϑ'εῖν, - et add. m. recentiore, V | 9. Θεσσαλονέκη] fragmentum Eusebii F. H. G. - f£. V, 1 p. 21 num ad hanc an ad alteram (Zos. I, 43, 1) Thessalonices - obsidionem pertineat incertum. ceterum fortasse Eusebius quoque - Dexippum ante oculos habuit | i1. ταραχαῖς] ταραχϑέντες "EAAQveg E Sync. I p. 715, 11, item ex Dexippo || ἐξετάξετο V || 19. τοῦ τείχους] cf. - Wachsmuth *Stadt Athen* I p. 705 sq. | 13. πελοπονήσιοι V | 14. post ᾿Ισϑμὸν fort. interciderunt: ἀπὸ ϑαλάττης εἰς ϑάλατταν, cf. Sync. I — p. 716, 14 et Zonar. XII, 23 t. III p. 140, 5 Dind. | 15. ἀσφαλεέα ex ᾿ς ἀσφαλία V*| 17. Γαλιηνὸν scripsi, γαληνὸν V, Γαλλιηνὸν Steph, quo modo postea saepius V. utra forma scriptor ipse usus sit dubium est, — eum et scriptores et nummi Graeci (cf. v. c. Z. f. Num. t. XII [Berol. - 1885] p. 308 sq.) inter simplicem et duplicem 4 fluctuent || 19. ἤλαυνε - $]| ἀντιστησόμενος ex -σάμενος radendo V || 23. χαλεπώτερα, pr. & ex o// - (ὦ ut vid.) V | 24. οἰκοῦσι ς |

3

— ᾿Αϑηναῖοι μὲν τοῦ τείχους ἐπεμελοῦντο μηδεμιᾶς, ἐξότε Σύλλας '

T

22 — A -

μέοις αὐτὸς ἀντετάττετο, τοῖς δὲ và περὶ τὴν Ἰταλίαν καὶ τὰ ἐν Ἰλλυριοῖς καὶ τὴν Ελλάδα προϑυμουμένοις λήσασϑαι τοὺς

στρατηγοὺς ἅμα τοῖς ἐκεῖσε στρατεύμασιν ἔταξε διαπολεμεῖν.

αὐτὸς μὲν οὖν τὰς τοῦ Ῥήνου διαβάσεις φυλάττων ὡς οἷόν τὲ

ἦν, πῇ μὲν ἐκώλυεν περαϊοῦσϑαι, πῇ δὲ καὶ διαβαίνουσιν s ἀντετάττετο. πλήϑει δὲ παμπόλλῳ μετὰ δυνάμεως ἐλάττονος

πολεμῶν, ἐν ἀπόροις τὲ (v, ἔδοξεν ἐν μέρει τὸν κίνδυνον.

ἐλαττοῦν τῷ σπονδὰς πρός τινα τῶν ἡγουμένων ἔϑνους Τερ-

μανικοῦ πεποιῆσθαι" τούς τὲ γὰρ ἄλλους βαρβάρους ἐκώλυεν οὗτος συνεχεῖς διὰ τοῦ Ῥήμοην ποιεῖσϑαι τὰς διαβάσεις, καὶ 10. 3 τοῖς ἐπιοῦσιν ἀνϑίστατο. καὶ τὰ μὲν παροικοῦντα τὸν Ῥῆνον ἐν τούτοις ἦν, (31) Βορανοὶ δὲ καὶ Γότϑοι καὶ Κάρποι xol — | Οὐρουγοῦνδοι (γένη δὲ ταῦτα περὶ τὸν Ἴστρον οἰκοῦντα) μέ- ρος οὐδὲν τῆς ᾿Ιταλίας ἢ τῆς ᾿Ιλλυρίδος καταλείποντες ἀδήω- vov διετέλουν, οὐδενὸς ἀνθισταμένου πάντα ἐπινεμόμενοι. i5 - Βορανοὶ δὲ καὶ τῆς εἰς τὴν ᾿4σίαν διαβάσεως ἐπειρῶντο, καὶ ῥᾷόν γε κατεπράξαντο ταύτην διὰ τῶν οἰκούντων τὸν Βόσπο- gov, δέει μᾶλλον ἢ γνώμῃ πλοῖά τε δεδωκότων καὶ ἡγησα- μένων τῆς διαβάσεως. ἕως μὲν γὰρ βασιλεῖς αὐτοῖς ἦσαν παῖς - παρὰ πατρὸς ἐχδεχόμενοι τὴν ἀρχήν, διά τε τὴν πρὸς Ῥω- 30. μαέους φιλίαν καὶ τὸ τῶν ἐμποριῶν εὐσύμβολον καὶ τὰ παρὰ τῶν βασιλέων αὐτοῖς ἔτους ἑκάστου πεμπόμενα δῶρα διετέ- Aovv εἴργοντες ἐπὶ τὴν ᾿Δσίαν διαβῆναι βουλομένους τοὺς — Σκύϑας" ἐπεὶ δὲ τοῦ βασιλείου γένους διαφϑαρέντος ἀνάξιος τινες καὶ ἀπερριμμένοι τῆς ἡγεμονίας κατέστησαν κύριοι, δὲ- 25 διότες ἐφ᾽ ἑαυτοῖς τὴν διὰ τοῦ Βοσπόρου roig Σκύϑαις ἐπὶ | τὴν "Acíav δεδώκασιν πάροδον, πλοίοις αὐτοὺς οἰκείοις δια- βιβάσαντες, ἃ πάλιν ἀναλαβόντες ἀνεχώρησαν ἐπ᾽ οἴκου. (82) τῶν δὲ Σχυϑῶν τὰ ἐν ποσὶ πάντα λῃζομένων, οἵ μὲν τὴν παραλίαν οἰκοῦντες τοῦ Πόντου πρὸς τὰ μεσόγεια καὶ 30. ὀχυρώτατα ἀνεχώρουν, οἵ δὲ βάρβαροι τῷ Πιτυοῦντι πρώτῳ προσέβαλλον, τείχει ve μεγίστῳ περιβεβλημένῳ καὶ λιμένα,

2. ἰλλυρίοις V | b. ἐκώλυε s || 14. καταλείποντες scripsi, κατὰλιπόν- τὲς, , ex εὐ radendo, V, καταλιπόντες & | 21. εὐσύμβολον, v erasa, V || 23. διαβῆναι, y ex εἰ m, 2, V | 24. ἐπεὶ ex ἐπὶ V? | βασιλείου scripsi coll. II, 27, 1; IV, 25, 2; 34, 3, βασιλεικοῦ V, βασιλικοῦ s. de re v. Mommsen h. R. t. V p. 288, 1 | 27. δεδώκασι s | 32. λιμένα, t ex & ra- dendo, V t

we - M ud 23

3 εὐορμότατον ἔχοντι. Σουκεσσιανοῦ δὲ τῶν ἐκεῖσε στρατιω- τῶν ἡγεμόνος καϑεσταμένου μετὰ τῆς οὔσης αὐτόϑι δυνάμεως ἀντιστάντος καὶ τοὺς βαρβάρους ἀποδιώξαντος, δεδιότες οἱ E Σκύϑαι μή ποτε καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις φρουρίοις πυϑόμενοι καὶ L5 συστάντες τοῖς ἐν τῷ Πιτυοῦντι στρατιώταις ἄρδην αὐτοὺς ᾿ ἀπολέσωσιν, ὕσων δεδύνηντο πλοίων ἐπιλαβόμενοι, σὺν κιν- δύνῳ μεγίστῳ τὰ οἰκεῖα κατέλαβον, ἐν τῷ κατὰ Πιτυοῦντα πολέμῳ πολλοὺς τῶν σφετέρων ἀποβαλόντες. o( μὲν οὖν τὸν Ηὔξεινον πόντον οἰκοῦντες τῇ Σουκεσσιανοῦ στρατηγίᾳ περι- τὸ σωθέντες, ὡς διεξήλθομεν, οὐδεπώποτε τοὺς Σικύϑας ἤλπισαν — αὖϑις περαιωϑήσεσϑαι, τὸν εἰρημένον μοι τρόπον ἀποκρου-

σϑέντας' Οὐαλεριανοῦ δὲ Σουκεσσιανὸν μετάπεμπτον ποιησα-΄ ᾿ς μένου καὶ ὕπαρχον τῆς αὐλῆς ἀναδείξαντος καὶ σὺν αὐτῷ τὰ E περὶ τὴν ᾿ἀντιόχειαν καὶ τὸν ταύτης οἰκισμὸν οἰκονομοῦντος, τὸ αὖϑις οἱ Σκύϑαι πλοῖα παρὰ τῶν Βοσπορανῶν λαβόντες ἐπε- ᾿ς ραιώϑησαν. κατασχόντες δὲ τὰ πλοῖα, καὶ οὐχ ὥσπερ πρό- - τερὸν τοῖς Βοσπορανοῖς ἐνδόντες μετὰ τούτων ἐπανελϑεῖν - υἵκαδε, πλησίον τοῦ Φάσιδος ὡρμίσϑησαν, ἔνϑα καὶ τὸ τῆς E- Φασιανῆς ᾿Δρτέμιδος ἱδρῦσϑαι λέγουσιν ἱερὸν καὶ và τοῦ Aüj- - 9 fov βασίλεια. πειραϑέντες δὲ τὸ ἱερὸν ἑλεῖν καὶ οὐ δυνη- ϑέντες εὐθὺ Πιτυοῦντος ἐχώρουν. (33) ἑλόντες δὲ ῥᾷστα τὸ φρούριον καὶ τῆς ἐν αὐτῷ φυλακῆς ἐρημώσαντες ἐχώρουν εἰς τὸ πρόσω. πλοίων δὲ πολλῶν εὐπορήσαντες καὶ τῶν αἰχμα- ᾿ς λώτων τοῖς ἐρέττειν ἐπισταμένοις εἰς ναυτιλίαν χρησάμενοι, κα γαλήνης παρὰ πάντα σχεδὸν τὸν τοῦ ϑέρους καιρὸν γενο- -. μένης τῷ Τραπεζοῦντι προσέπλευσαν, πόλει μεγάλῃ καὶ πολυ- ανϑρώπῳ καὶ πρὸς τοῖς ἐϑάσι στρατιώταις μυρίων ἑτέρων ᾿ς δύναμιν προσλαβούσῃ. καταστάντες δὲ εἰς πολιορκίαν κρα-

4. καὶ (ob) ἐν coni. Steph || ὅ. συνστάντες V || στρατιώταις V?, στρατιώτας V! | 6. δεδύνηντο] δεδύνηνταν conieci cf. L, 51, 1 (yeyó- ᾿ς γασιν) et 1, 53, 3 (δεδύνηνται) | 7. τὰ of κεία V | 8. σφετέρων ἀποβα- —— λόντες ς, σφετερεων ἀποβάλλοντες V || 14. οἰκισμὸν] ἀνοικισμὸν conieci. ex Zosimi narratione (cap. 27, 2) Galli aetate totam Antiochiam Per- sae diruerant | 15. βοσποράνων V || 17. βοσποριανοῖς V || 18. ὡρμέσϑησαν V et Sylb, ὡρμήϑησαν apographa | 19. ἔἱδρύσϑαι Bekk || tegóv sup. scr. V? | 20. βασίλεια V?, βασίλει V*' | 24. ερεττεῖν V || vevrnAéev V | 27. é9// o1, v eras., V | 28. καταστάντες δὲ εἰς πολιορκίαν] ita καταστὰς ἐς μάχην 1, 49, 1. πολιορκέα h. 1. est *oppugnatio'. cf. Iulian. p. 33, 12 H. et Sehweighaeuser lex. Polyb. s. v.

Eu

94 -ἃ --

τήσειν μὲν ἤλπιξον οὐδὲ ὄναρ τῆς πόλεως δύο τείχεσι περι- ειλημμένης᾽ αἰσϑανόμενοι δὲ τοὺς στρατιώτας ῥαᾳϑυμίᾳ καὶ.

μέϑῃ κατειλημμένους, καὶ οὔτε εἰς τὸ τεῖχος λοιπὸν ἀνιόνταο,

οὐδένα δὲ καιρὸν τὴν τρυφὴν καὶ τὰ συμπόσια παριένταδ, δένδρα πάλαι πρὸς τοῦτο εὐτρεπισϑέντα προσϑέντες τῷ τείχει 5.

καϑ' ὃ βάσιμον ἦν. κατ᾽ ὀλίγους τὲ διὰ τούτων νυκτὸς οὔσης ἀναβάντες, αἱροῦσι τὴν πόλιν, τῶν μὲν στρατιωτῶν τῷ αἰφ- νιδίῳ καὶ ἀπροσδοκήτῳ τῆς ἐφόδου καταπλαγέντων καὶ τοῦ ἄστεως ὑποδραμόντων δι᾿ ἑτέρας πύλης, τῶν δὲ ἄλλων παρὰ τῶν πολεμίων ἀναιρεϑέντων. τῆς δὲ πόλεως τοῦτον τὸν τρό- zov ἁλούσης, γεγόνασι πλήϑους ἀφάτου χρημάτων καὶ αἶχ- μαλώτων ot βάρβαροι κύριοι" πάντας γὰρ σχεδὸν τοὺς πέριξ οὐκοῦντας συνέβη κατ᾽ αὐτὴν ὡς εἰς ὀχυρὸν χωρίον συναλι- σϑῆναι. διαφϑείραντες δὲ τά τε ἱερὰ καὶ τὰ οἰκοδομήματα καὶ πᾶν ὅ τι πρὸς κάλλος ἢ μέγεϑος ἤσκητο, καὶ προσέτι τὴν ἄλλην χώραν καταδραμόντες, ἅμα πλήϑει παμπόλλῳ νεῶν ἀνεχώρησαν ἐπ᾽ οἴκου.

84. Τῶν δὲ ὁμορούντων Σκυϑῶν ϑεασαμένων τὸν πλοῦ: τον ὃν ἐπηγάγοντο, καὶ εἰς ἐπιϑυμίαν ἐλϑόντων τοῦ δρᾶσαι τὰ παραπλήσια, πλοῖα μὲν κατεσκευάζετο, τῶν συνόντων αὐ- τοῖς αἰχμαλώτων ἢ ἄλλως κατ᾽ ἐμπορίαν ἐπιμιγνυμένων ὑπουρ- γησάντων εἰς τὴν τούτων δημιουργίαν, τὸν αὐτὸν δὲ voie Βορανοῖς τρόπον ποιήσασϑαι τὸν ἔκπλουν οὐκ ἔγνωσαν ὡς μακρὸν ὄντα καὶ δύσκολον καὶ διὰ τόπων ἤδη πεπορϑημένων. ἀναμείναντες δὲ τὸν χειμῶνα, τὸν Εὔξεινον πόντον ἐν ági- στερᾷ καταλιπόντες, τῆς πεζῆς δυνάμεως αὐτοῖς διὰ τῶν ἠό- νῶν κατὰ τὸ παρεῖχον συμπαραϑεούσης, Ἴστρον καὶ Τομέα καὶ "AyyíuAov κατὰ τὸ δεξιὸν παραμείψαντες μέρος ἐπὶ τὴν

7. ἀναβάντες Bekk, ἀνάγοντες V | 8. τοὺ V | 9. ἄστεως V, ἄστεος s || ὑποδραμόντων)] ὑπεκδραμόντων coni. Bekk, inutiliter | 13. κατ᾽ t/g] hiatus causa fit variatio | 14. διαφϑείραντες, εἴ ex ἔ m. 2, V ἢ 16. παμπόλλῳ scripsi, παν πολλῶν V, παμπόλλων s. ceterum post παμ-

πόλλῳ excidisse quaedam puto, velut παμπόλλῳ {ζλαφύρων, ἐπιβάντες.

τῶν» νεῶν || 21. ἐμπορίαν Bekk ante quem ἀπορίαν legebatur, év/mo- ρέαν V || ἐπιμιγν. ex ἐπιμειγν. radendo V | 26. καταλιπόντες. 9, κατὰ- λειπόντες V | 297. κατὰ τὸ παρεῖκον] cf. Krueger ad Thuc. IV, 36, 2 et Hase ad Leon. Diac. p. 413 Bonn. | evvze«go. V | vógec V || 28. κατὰ τὸ δεξιὸν μέρος] merito offendit, Wietersheim 1. d. I? p. 212 adm.

E

MT TDEECUN CTI

"cd Ec oA o

95

1 NEN

wA ὡ- 25

Φιλεατέναν ἔβησαν λίμνην, ἣ κατὰ δυτικὰς τροπὰς Βυξαντίου ; πρὸς τῷ Πόντῳ διάκειται. γνόντες δὲ τοὺς ταύτῃ ἁλιέας ἐν ᾿ τοῖς ἕλεσιν τοῖς ἐπικειμένοις τῇ λίμνῃ μετὰ τῶν ὄντων αὐτοῖς - πλοίων ἀποχρυβέντας, ὁμολογίᾳ παραστησάμενοι καὶ τὴν πεζὴν - s δύναμιν ἐμβιβάσαντες ἐπὶ τὴν διὰ τοῦ πορϑμοῦ τοῦ μεταξὺ Βυζαντίου καὶ Χαλκηδόνος ἐχώρουν διάβασιν. οὔσης δὲ φυ- : ᾿ς λακῆς ἔν τε αὐτῇ Χαλκηδόνι καὶ μέχρι τοῦ ἱεροῦ τοῦ πρὸς τῷ στόματι τοῦ Πόντου πολλῷ τοὺς ἐπιόντας ὑπεραιρούσης, οὗ μὲν τῶν στρατιωτῶν ἀνεχώρησαν ὑπαντῆσαι δῆϑεν τῷ ^10 πεμφϑέντι παρὰ βασιλέως ἡγεμόνι βουλόμενοι. o? δὲ εἰς το- — σδοῦτον κατέστησαν δέος ὥστε ἅμα τῇ ἀκοῇ προτροπάδην qv- . γεῖν. οὗ δὴ γενομένου, ἅμα τὲ ἐπεραιώϑησαν οἵ βάρβαροι καὶ Χαλκηδόνα μηδενὸς ἀντιστάντος ἑλόντες χρημάτων καὶ - ὕπλων καὶ ἄλλης ὅτι πλείστης ἀποσκευῆς γεγόνασιν ἐγκρατεῖς. κα (35) ἐπὶ δὲ τὴν Νικομήδειαν ἐχώρουν, irdetue οὖσαν καὶ — εὐδαίμονα, διά τε πλοῦτον καὶ τὴν εἰς ἅπαντα εὐπορίαν ὀνο- μαστοτάτην. ἐπεὶ δὲ τῆς φήμης προκαταλαβούσης ἔφϑασαν - οὗ ταύτης οἰκήτορες ἀποδρᾶναι, τῶν χρημάτων, ὅσα περ οἷοί ἢ v5 γεγόνασιν, ἐπικομισάμενοι, τῶν μὲν εὑρεϑέντων οἵ βάρ- — 30 βαροι τὸ πλῆϑος ἐθαύμασαν, διὰ δὲ τιμῆς πάσης καὶ ϑερα- ᾿ς πείας Χρυσόγονον ἦγον τὸν ἐπὶ τὴν Νικομήδειαν αὐτοὺς ἐλ- ϑεῖν ἐκ πολλοῦ παρορμήσαντα. ἐπιδραμόντες δὲ Νικαία καὶ ᾿ς Κίῳ καὶ ᾿Δἀπαμείᾳ καὶ Προύσῃ, τὰ παραπλήσιά τε καὶ ἐν ταύ- ; ταις πεποιηκότες, ἐπὶ τὴν Κύξικον ὥρμησαν. τοῦ "PuvÓcxov — 35 δὲ ποταμοῦ πολλοῦ ῥεύσαντος ἐκ τῶν γενομένων ὄμβρων, .. φεραιωϑῆναι τοῦτον ἀδυνατήσαντες ἀνεχώρησαν ὀπίσω, καὶ τὴν μὲν Νικομήδειαν ἐνέπρησαν καὶ τὴν Νίκαιαν, ἁμάξαις ὃὲ χαὶ πλοίοις ἐμβαλόντες τὰ λάφυρα περὶ τῆς οἴκαδε ἐπανό- δου διενοοῦντο, τοῦτο τῆς δευτέρας ἐφόδου ποιησάμενοι τέλος. - 30 36. Οὐαλεριανὸς δὲ πυϑόμενος τὰ κατὰ τὴν Bi9vvíav, στρατηγῶν μὲν οὐδενὶ τὴν κατὰ τῶν βαρβάρων ἄμυναν ὑπὸ

2. ταύτηι V, ταύτης s. hiatus in locutione continua non offendit || ὃ. ἕλεσι ς || 11. δὲ οσωστε V!, corr. V? || 15. ἐπὶ ex ἐπεὶ V? | νικομη- δείαν, εἰ in ras. m. 1, V | 16. εὐπορίαν c, ἐμπορείαν V | 18. τῶν V, μετὰ τῶν ς | ὅσα περ V?, ὡς ἅπερ V! | 19. ὑπεκκομισάμενοι Heyne, male | 21. νικομηδείαν V | 22. δὲ ς, δὴ Υ || 28. πῃρούσηι V || 29. “τῆς δευτέρας ἐφόδου] cf. Mommsen h. R. t. V p. 222, 1 | 81. στρατηγῶν Steph, στρατιωτῶν V | ἄμυναν ex ἄμοιναν radendo V

26 - dh em

ἀπιστίας ἐθάρρει καταπιστεῦσαι, Φήλικα δὲ φυλάξοντα τὸ .

Βυζάντιον στείλας αὐτὸς ἀπὸ τῆς ᾿Αντιοχείας. ἄχρι Καππα- δοκίας ἐχώρει, τῇ παρόδῳ δὲ μόνον ἐπιτρίψας τὰς πόλεις

ὑπέστρεψεν εἰς τοὐπίσω. λοιμοῦ δὲ τοῖς στρατοπέδοις ἐμπε-.

σόντος καὶ τὴν πλείω μοῖραν αὐτῶν διαφϑείραντος, Σαπώρης

ἐπιὼν τὴν ἑῴαν ἅπαντα κατεστρέφετο. Οὐαλεριανοῦ δὲ διά,

τε μαλακίαν καὶ βίου χαυνότητα βοηϑῆσαι μὲν εἰς ἔσχατον |

ἐλϑοῦσι τοῖς πράγμασιν ἀπογνόντος, χρημάτων δὲ δόσει καταλῦσαι τὸν πόλεμον βουλομένου, τοὺς μὲν ἐπὶ τούτῳ στα- λέντας πρέσβεις ἀπράχτους ὁ Σαπώρης ἀπέπεμψεν, αὐτὸν δὲ ἤτει τὸν βασιλέα περὶ τῶν ἀναγκαίων αὐτῷ νομιξομένων εἰς λόγους ἐλϑεῖν. ὃ δὲ σὺν οὐδεμιᾷ φρονήσει κατανεύσας τοῖς

αἰτουμένοις, ἀπερισκέπτως μετ᾽ ὀλίγων ὁρμήσας ἐπὶ Σαπώρην — |

ὡς δὴ περὶ σπονδῶν αὐτῷ διαλεξόμενος, ἄφνω συλλαμβάνε- ται παρὰ τῶν πολεμίων. καὶ ἐν αἰχμαλώτου τάξει καταστὰς παρὰ Πέρσαις τὸν βίον ἀπέλιπεν, μεγίστην αἰσχύνην ἐν τοῖρ μετὰ ταῦτα τῷ Ῥωμαίων ὀνόματι καταλελοιπώς.

31. Ὄντων δὲ τῶν ἀμφὶ τὴν ἑῴαν ἐν τούτοις, πάντα μὲν ἦν ἄναρχά vs καὶ ἀβοήϑητα, Σκύϑαι δὲ ὁμογνωμονή- σαντες καὶ ἐκ παντὸς ἔϑνους τε καὶ γένους εἰς ἕν συνελϑόντες » τήν τε ᾿Ιλλυρίδα μοίρᾳ τινὶ σφῶν ἐλήξοντο καὶ τὰς ἐν ταύτῃ — πόλεις ἐπόρϑουν, μοίρᾳ δὲ ἄλλῃ τὴν ᾿Ιταλίαν καταλαβόντες καὶ ἄχρι τῆς Ρώμης ἐπήεσαν. Γαλλιηνοῦ δὲ τοῖς ἐπέκεινα τῶν "Ἄλπεων τόποις ἐγκαρτεροῦντος καὶ Γερμανικοῖς ἐνασχο- λουμένου πολέμοις, ἡ γερουσία τὴν 'Ῥώμην εἰς ἔσχατον ἐλή- λακυῖαν δρῶσα κακοῦ, τοὺς κατὰ ταύτην στρατιώτας ὁπλίσασα, δοῦσα δὲ ὕπλα καὶ τῶν ἀπὸ τοῦ δήμου τοῖς ἐρρωμενεστέροις,

1. ἀπιστίας V? ex ἀπιστείας | 3. τῇ παρόδῳ δὲ μόνον V, καὶ τῇ

παρόδῳ μόνον s||4. στρατοπέδοις, s ex αν V? | ὅ. σαπωρις (sine acc.) —

h.l V | 6 sq. de Valeriano haec ad Dexippum redire non possunt, cum illius narratio (ap. Sync. t. I p. 715 sq. et Zonar. XII, 23 t. III

p. 140, 21 sq.) prorsus ab hac discrepet. contra plane consentit Zosi-

mus cum Petro Patricio (F. H. G. t. IV p. 187, 9), quocum vel verba aliquot communia habet. eundem igitur fontem Graecum hi ambo transeripserunt | 8. 9. ἐπὶ μεγάλαις δόσεσι τὸν πόλεμον καταλῦσαι (jov-

λόμενος Petrus | 10. ἀπράκτους αὐτοὺς ἀπολύσας idem || ἀπέμπεψεν V ||

finis fragmenti Petrini (εὐϑὺς ἐπηκολούϑησεν) eclogarii peccato per-

versus est| 14. διαλεξάμενος V | 16. ἀπέλιπε c, ἀπέλειπεν V || 22. ἐπόρ-

Sovv|] ἐπολιόρκουν conieci

100

í5 |

"ER

E

MAT OR S. 27

στράτευμα πλήϑει τοὺς βαρβάρους ὑπεραῖρον συνήγαγεν. ὕπερ ὀρρωδήσαντες o πολέμιοι τὴν. μὲν Ῥώμην ἀπέλιπον, τὴν δὲ ᾿Ιταλίαν πᾶσαν ὡς εἰπεῖν ἐπελϑόντες ἐκάκωσαν. ἐν ἐσχάτῳ δὲ καὶ τῶν ἐν ᾿Ιλλυριοῖς πραγμάτων ἐκ τῆς τῶν Zixv- E 5 ϑῶν ἐφόδου διακειμένων καὶ πάσης τῆς ὑπὸ Ρωμαίους ἀρχῆς ^ de τὸ μηκέτι λοιπὸν εἶναι φαλουομέμησ, λοιμὸς ἐπιβρίσας ᾿ ταῖς πόλεσιν, οἷος οὔπω πρότερον ἐν παντὶ τῷ χρόνῳ συνέβη, ᾿ς τὰς μὲν ἀπὸ τῶν βαρβάρων συμφορὰς μεδριωτέῤας ἀπέφηνεν, τοῖς δὲ τῇ νόσῳ κατειλημμένοις εὐδαιμονίζειν ἑαυτοὺς ἐδίδου x«l τὰς ἑαλωκυίας ἤδη πόλεις, ἀνδρῶν παντάπασιν γενομένας ᾿ ἐρήμους, : s | τς 98t "Eni πᾶσι τούτοις ὁ Γαλιηνὸς συνταραχϑεὶς εἰς τὴν Ῥώμην ἐπανήει, τὸν ὑπὸ Σχυϑῶν ἐπαχϑέντα τῇ ᾿ἸΙταλίᾳ πό- - Aeuov διαϑήσων. ἐν τούτῳ δὲ ἐπαναστάντων αὐτῷ ἩΜΜέμορός τὸ τὲ τοῦ Μαυρουσίου καὶ “ὐριόλου καὶ "Avvovívov καὶ ἑτέρων : | πλειόνων, of μὲν ἄλλοι σχεδὸν ἅπαντες ὑπήχϑησαν (xn, «ὐρίολος δὲ ἀλλοτρίως πρὸς τὸν βασιλέα διετέλεσεν ἔχων. ᾿ ἐπεὶ δὲ καὶ Πόστουμος ἀρχὴν ἐν Κελτοῖς στρατιωτῶν ἐμπε- ᾿ πιστευμένος ἐς τὸ νεωτερίσαι προήχϑη, τοὺς συναποστάντας ἊΝ Ἔ στρατιώτας ἀναλαβὼν ἐπὶ τὴν ᾿Ζγριππῖναν ἤλαυνεν, -— πύλιν ἐπικειμένην τῷ Ῥήνῳ μεγίστην, κἀνταῦϑα Σαλωνῖνον -. τὸν Γαλιηνοῦ παῖδα ἐπολιόρκει, καὶ εἰ μὴ παραδοϑείη, τῆς |. πολιορκίας οὐκ ἔφασκεν ἀποστήσεσθαι. τῶν δὲ στρατιωτῶν —— ἀνάγκῃ τῆς πολιορκίας αὐτόν τε καὶ τὸν παραλαβόντα τὴν L3 τούτου φυλακὴν ἐκ τοῦ πατρὸς Σιλβανὸν παραδόντων, ἀμφο- τέρους ὁ llóórovuog ἀνελὼν αὐτὸς τὴν ἐν Κελτοῖς ἐπικρά- τειαν εἶχε. 39. Τῶν δὲ Σκυϑῶν τὴν «βλλάδα. κάκιστα διαϑέντων καὶ τὰς ᾿άϑήνας αὐτὰς ἐκπολιορκησάντων, Γαλιηνὸς μὲν ἐπὶ

2. ἀπέλιπον Sylb, ἀπέλειπον V | 4. ἰλλυρίοις V || 4. ὅ. σκύϑων V || 6. écro// V | 8. ἀπέφηνε ς || 9. τοῖς s, τῆς V | ἑαυτοὺς ς, δὲ αὐτοὺς V || 10. παντάπασι ς || 12. γαλίηνος (sine acc.) V, Γαλλιηνὸς ς || 14. usuogog (sine aec.) V, Κέκροπος Steph. cf. F.H. 6. t. IV p. 193, 4 | 18. 26. Πό- 6rovuog Wannowski 'ant. Rom.' p. 97, zoorovuog (sine acc.) V, Πο- στοῦμος s || 18. ἀρχὴν] v. Mommsen ἢ. R. t. V p. 149, 2 || κέλτοις V || ἐν memicvevutvo//s (o ex c) V || 20. ἤλαυνε ς | 21. κανταυϑ' (sic) V || 22. γαλιηνοῦ V, Ταλλιηνοῦ ς | παραδοϑείη ex -9z//n V! | 23. πολιορ- xw«g ex -ξέας radendo V || ἀπὸ στῆσασϑαι V | 26. κέλτοις || 29. ἐκπολι-

[Ὁ]

98 τὰ-ν

τὴν πρὸς τούτους μετήει μάχην ἤδη τὴν Θράκην καταλαβόν- di

τας. τοῖς δὲ περὶ τὴν ἑῴαν πράγμασιν οὖσιν ἐν ἀπογνώσει βοηϑεῖν Ὀδαίναϑον ἔταξεν, ἄνδρα Παλμυρηνὸν st ἐκ προ-

γόνων τῆς παρὰ τῶν βασιλέων ἀξιωϑέντα τιμῆς. ὃ δὲ τοῖς αὐτόϑι λελειμμένοις στρατοπέδοις δύναμιν ἀναμέξας ὅτι πλεί- δ᾽

στην οἰκείαν ἐπεξήει τῷ Σαπώρῃ κατὰ τὸ pce καὶ τάς

τὲ πόλεις ἀνεκτᾶτο τὰς ἤδη παρὰ Περσῶν ἐχομένας, καὶ Né.

σιβιν εἰλημμένην uiv ὑπὸ Σαπώρου τὰ Περσῶν δὲ φρονοῦ-

σαν ἑλὼν ἐξ ἐφόδου κατέσκαψεν. ἐπεξελθὼν δὲ μέχρι Κτη-

σιφῶντος αὐτοῖς οὐχ ἅπαξ ἀλλὰ καὶ δεύτερον, Πέρσας μὲν τοῖς οἰκείοις ἐναπέκλεισεν, ἀγάπῶντας εἰ παῖδας καὶ γυναῖκας καὶ ἑαυτοὺς περισώσαιεν, αὐτὸς δὲ τὰ περὶ τὴν ἤδη πεπορ- ϑημένην χώραν, ὡς οἷός τε ἦν, εὖ διετίϑει. ἐπεὶ δὲ διατρί- pov κατὰ τὴν Ἔμισαν καί τινα γενέϑλιον ἄγων ἑορτὴν ἐξ ἐπιβουλῆς ἀνῃρέϑη, τῶν ἐκεῖσε πραγμάτων ἀντιλαμβάνεται Ζηνοβία, συνοικοῦσα μὲν Ὀδαινάϑῳ, φρονήματι δὲ ἀνδρείῳ χρωμένη καὶ διὰ τῶν ἐκείνῳ συνόντων τὴν ἴσην εἰσφέρουσα τοῖς πράγμασιν ἐπιμέλειαν.

40. Οὔσης δὴ τοιαύτης τῆς ἀμφὶ τὴν ἀνατολὴν κατα-

στάσεως, ἀγγέλλεται Γαλλιηνῷ τῷ πρὸς Σκύϑας ἐγκαρτεροῦντι,

πολέμῳ τὸν τῆς ἵππου πάσης ἡγούμενον Αὐρίολον, ἐν Μεδιο- λάνῳ τῇ πόλει τὴν ἐπὶ τὴν ᾿Ιταλίαν πάροδον Ποστούμου τεταγμένον παραφυλάττειν, εἰς τὸ νεωτερέζειν τετράφϑαι καὶ

ορκησάντων) v. Wachsmuth 'Stadt Athen' t. I p. 707 sq. JDexippea est temporis notatio | yeAwnvoc, sine acc., V, Γαλλιηνὸς s || 3. οδαινά- Sov (sic) V, Ὀδάναϑον s. cf. ind. C. 1. G. p. 113 || 5. στρατοπαίδοις V || 6. σαπορὴ (sine acc.) V | V. ἀνεκτᾶτο τὰς scripsi, ἀνέκτατο vog V, ἀνεκτοτάτας apographa, unde ἀνεκτήσατο ((ràg» Bekk) Heyne || 7.8. νη-

σιβιν (sine acc.) h. 1. V, Νίσιβιν sc. cf. ad 1, 18, 3|| 10. αὐτοῖς V, αὖ-

τῆς «|| οὐχ ἀπαξ᾽ V | Ctesiphontem ab Odaenatho expugnatam esse dieit Syncell. I p. 716, 23 (πολιορκίᾳ παραστησάμενος), Dexippum nmi- mirum secutus. cum Zosimo faciunt v. trig. tyr. 15, 4; v. Gall. 10, 6 sq. ; Eutrop. IX, 10; Oros. VII, 22, 12; Fest. brev. c. 23 || 11. ἐναπόκλεισεν V]| 14. ἐμισαν (sine acc.) V, Ἔμεσαν Bekk | γενέϑλειον V. Heracleae Ponticae eum occisum esse unus refert Syncell. I p. 717, 3 || 14. 15. ἐξ ἐπιβουλῆς — 17. συνόντων excerpsit Ioannes Antiochenus F.H. G. t. IV p. 599, 152 | 16. ὁδαναΐίϑω h. l V, ὁδενάϑῳ, ὃ m. 1 ex ὁ, Io., 'Oóa- νάϑῳ s || ἀνδρεέωι͵ V?, ἀνδρίωι Ν᾽ | 20. τῶ προσκύϑας ἐν καρτεροῦντι V ||

21. Αὐρίολον Sylb, αὐρηλιανὸν V. Αὐρίολος πάσης ἄρχων τῆς ἵππου

Zon. XIL, 25 {{32.ὄ ἐτάλειαν V || 23. τεταγμένου V

15

m δ ς ΚΕ ΝΡ RR RE IS ΨΥ ΡΤ AP D

90

“30

m : un. GENE d CRD E VD "ES

ἘΠ 99

μνᾶσϑαι τὴν τῶν ὕλων ἀρχὴν ἑαυτῷ. συνταραχϑεὶς δὲ πρὺς

“τοῦτο παραχρῆμα τῆς ἐπὶ τὴν ᾿Ιταλίαν ὁδοιπορίας εἴχετο, τὴν

στρατηγίαν τοῦ πρὸς Σκύϑας πολέμου Μαρκιανῷ παραδούς,

ἀνδρὶ τὰ πολέμια σφόδρα ἐξησκημένῳ. τούτου δὲ τὸν πόλε-

μὸν εὖ διατιϑέντος, Γαλλιηνὸς ἐχόμενος τῆς ἐπὶ τὴν ᾿Ιταλίαν

ὁδοῦ εἰς τοιάνδε ἐπιβουλὴν ἐμπίπτει. Ἡρακλειανὸς ὁ τῆς

αὐλῆς ὕπαρχος, κοινωνὸν τῆς σκέψεως λαβὼν Κλαύδιον ὃς μετὰ βασιλέα τῶν ὅλων ἐπιτροπεύειν ἐδόκει, ϑάνατον ἐπι-

βουλεύει Γαλιηνῷ. ἄνδρα δὲ εὑρὼν εἰς τὰ τοιαῦτα προχειρό-

τατον ὃς τῆς τῶν ΖΙαλματῶν ἦρχεν ἴλης, ἐγχειρίζει τούτῳ τὴν πρᾶξιν. ὃ δὲ ἐπιστὰς τῷ Γαλλιηνῷ δειπνοποιουμένῳ, καὶ. φήσας ἀγγεῖλαί τινα τῶν κατασκόπων ὡς Αὐρίολος ἅμα τῇ σὺν αὐτῷ δυνάμει προσάγει, τοῖς τοιούτοις ἐπτόησεν λόγοιρ. ὅπλα τε οὖν ἤτει καὶ ἀναϑορὼν ἐς τὸν ἵππον σύνϑημα τοῖς στρατιώταις ἐδίδου μετὰ τῶν ὅπλων ἀκολουϑεῖν, καὶ οὐδὲ τοὺς δορυφοροῦντας ἐκδεξάμενος ἤλαυνεν. γυμνὸν οὖν ὁ ἰλάρχης ϑεασάμενος ἀποσφάττει. (41) τῶν δὲ στρατιωτῶν κελεύσει τῶν ἡγουμένων ἡσυχασάντων, Κλαύδιος τὴν τῶν

ὅλων ἡγεμονίαν παραλαμβάνει, καὶ πρότερον τῆς κοινῆς ψή-

Qov ταύτην δούσης αὐτῷ. Αὐρίολος (0 » ἐπὶ χρόνον συχνὸν ἔξω τῆς Γαλλιηνοῦ καταστήσας ἑαυτὸν ἐξουσίας ἐπεκηρυκεύετό τε παραχρῆμα πρὸς Κλαύδιον, καὶ παραδοὺς ἑαυτὸν ὑπὸ τῶν

- περὶ τὸν βασιλέα στρατιωτῶν ἀναιρεῖται, τῇ διὰ τὴν ἀπόστα-

ο΄ σιν ἐχομένων ὀργῇ.

2. ὁδοιπορείας V | 8. στρατηγειαὰν (sine ace.) V | τοῦ προσκύϑας V | 5. διατιϑέντος V, διαϑέντος « || yoAM//nvog (sine acc.) V || ἰσάλιαν Υ || 6. ὁδοῦ εἰς] corruptelam hiatus prodit. possis aut τῆς ὁδοῦ {τῆς ἐπὶ τὴν "Iv. εἰς aut ὁδοῦ τοιάνδε εἰς. illud praefero (ὁδοιπορίας hiatus vi-

"tandi gratia vs. 2 posuerat) | 6. ἡρακλιανὸς V. proxima neglegenter

excerpta ab Ioanne 1. d., ubi codex ηρακλειανὸς sine spir. ceterum cf. Zon. t. III p. 148, 25 sq. Dind. | 9. γαληινωι (sine acc.) V | 10. ὃς τῆς Bekk, ὅστις V || δελματῶν loannes, bene | ἴλης V', εἴλης V? || ἐγχειρέζει γ᾽, ἐχειρέξει V! | 18. éxvónos s | 14. ἁναϑορῶν radendo ex ἅμα ϑωρρῶν, ut vid., V, ἅμα ϑορὼν s | 16. ἤλαυνε «|| 17. ἰλάρχης V?, εἰλάρχης V' || σὺν τῷ ἀδελφῷ Βελεριανῷ (sic codex) Gallienum occisum esse quod

E- addit Ioannes 1. d., aliunde sumpsisse videtur | 20. A469/o4og loannes,

qui proxima usque ad ὀργῇ. excerpsit (fr. 153), αὐρήλιος V || *adde 9? Bekk || 21. εξουσιας, « in ras. m. 1, V | 23. περὶ τὸν loannes s, παρὰ τὸν V || 23. 24. *sollennius est τῆς ὀργῆς ἔχεσϑαι in ira. persistere Heyne,

vta ne Σ-

30- E oer.

.42. Κατὰ τοῦτον δὴ τὸν χρόνον ZXxvüGv oí migiAst- φϑέντες, ἐκ τῶν προλαβουσῶν ἐπαρϑέντες ἐφόδων, Ἑρούλους καὶ Πεύκας καὶ Γότϑους παραλαβόντες καὶ περὶ τὸν Τύραν ποταμὸν ἀϑροισϑέντες, ὃς εἰς τὸν Πόντον εἰσβάλλει, ναυπη-

γησάμενοι πλοῖα ἑξακισχίλια καὶ τούτοις ἐμβιβάσαντες δύο 5 καὶ τριάκοντα μυριάδας, ἄραντες διὰ τοῦ Πόντου, Τομεῖ μὲν

τειχήρει πόλει προσβαλόντες ἀπεκρούσϑησαν, προελϑόντες δὲ καὶ ἐπὶ Μαρκιανούπολιν, ἣ Μυσίας ἐστίν, ἀναβάντες καὶ ταύτης διαμαρτόντες ἔπλεον ἐπὶ τὸ πρόσω, κατὰ πρύμναν τὸν ἄνεμον ἔχοντες. ἐπεὶ δὲ τὰ στενὰ τῆς Προποντίδος κατέλα-

Bov, τότε δὴ τῶν νεῶν τὸ πλῆϑος ἐνεγκεῖν τὴν τοῦ ῥοῦ vu- - χυτῆτα μὴ δυνάμενον ἀλλήλοις τὰ πλοῖα προσήραττεν, xol |

ἐφέρετο τὰ σκάφη σὺν οὐδενὶ κόσμῳ, τῶν κυβερνητῶν μεϑ-

ιέντων τοὺς οἴακας, ὥστε τὰς μὲν καταδῦναι αὐτάνδρους,

τινὰς δὲ καὶ ἀνδρῶν ἐρήμους ὀκεῖλαι, πλήϑους πολλοῦ καὶ i ἀνθρώπων καὶ πλοίων ἀπολομένου. (43) διά τοι τοῦτο τοῦ

at illud iam legit loannes. cf. ἔχεσθαι ἔρωτι III, 32, 8; πένϑει ΠΙ, 34, 3 | 24. ὀργή! V, ὀργῆν, v exp. m. 1, Io.| 18q. excerpsit Suidas v. Σκχύϑαι | 2. Ερούλους] ᾿Ερούλους editur in Suida. "E4ovoo: forma De- xippus, ex quo proxima fluxerunt, in Chronicis saltem usus erat; sunt- que ea forma alii quoque usi, cf. Gelzer Jahrb. f. prot. Theol. ἃ, 1884 p. 318 sq. 4ἴρουλοι tamen Syncell. I p. 717, 9 et p. 720, 15, qui item Dexippum secutus est | 83. Πεύκας)] Πευκέστας (Πευκέτας) Suidas. *Peuci? v. Claud. 6, 2, ubi Dexippea item expressa sunt. Πευκίνψους Casaubonus || γοϑϑους (sine acc.) V | 4. ἀϑροισϑέντες εἰσέβαλον εἰς τὸν Πόντον. ναυπηγησάμενοι δὲ Suidas | 5. ἑξακισχίλια] ἐνακόσια Suidas, ἐς vel ὡς δισχίλια Casaubonus ad v. Claud. 6, 5, quod probandum vi- detur, cf. Wietersheim-Dahn I p. 557, 4. etiam 'duo navium milia Ammiani XXXI, 5, 15. cum Mommseno ἢ. RH. t. V p. 221, 1 hue tra- henda videntur | ἐμβιβάσ. V?, ἐνβιβάσ. V'| 6. Tous? μὲν Bekk, Τομεῖ Sylb pro apographorum τὸ μὲν ἐν. cvoutw, ἐν V. τόμει Suidae Pari- sinus, τόμοι Suidae Vossianus. ceterum breviavit haec et proxima Suidas |. rsetzmost, pr. & in ras. m. 1, V {[|προσβαλόντες e, πρὸς βαλ- λόντες V | προελϑόντες s, προσελϑόντες V | 8. Μαρκιανούπολιν Bekk, μαρκιανοῦ πόλιν V | 11. νέων V | τοῦ ῥοῦ c, τοὔύρου V. offendit Wie- tersheim I? p. 557, 6, iniuria | 12. δυνάμενον V, δυναμένων Stephanus ex uno apographo προσήραττε s. ceterum cf. IT, 23, 4 | 14. κατα-

δῦναι Suid. κατὰἀὰδυγίναι V || ebvdvógovg Suid., τὰς δὲ αὐτάνδρους V |

16. ἀπολομένου Steph, ἀπολωμένων V. καὶ πλεῖστοι ἀπώλοντο βυϊάαβ,, fort. verba πλήϑους πολλοῦ ex παμπόλλων deformata sunt, ut ἀπολο- μένων (vel ἀπολλυμένων) scribendum sit

e Wes T Wi

] μὲν στενοῦ τῆς Προποντίδος ὑπανεχώρουν οἱ βάρβαροι, τὴν - δὲ ἐπὶ Κύξικον ἔπλεον. ὄπροκτοι 0b διεκπεσόντες καὶ παρα- 1 | πλεύσαντες τὸν ᾿Βλλήσποντον, ἄχρι τε τοῦ 749€ mogevey9év- - weg, κἀκεῖσε. τῶν πλοίων ἐπιμέλειαν ποιησάμενοι, Κασσάν- - s δρειαν καὶ Θεσσαλονίκην ἐπολιόρκουν. μηχανὰς δὲ τοῖς τείχεσι προσαγαγόντες καὶ παρὰ βραχὺ τοῦ ταύτας ἑλεῖν ἐλϑόντες, ἐπειδὴ τὸν βασιλέα προσάγειν ἐπύϑοντο, εἰς τὴν μεσόγειαν - ἀναβάντες τὰ περὶ 4όβηρον καὶ Πελαγονίαν ἐλήξοντο πάντα χωρία. ἐς ἃ δὴ τρισχιλίους ἀποβαλόντες εἰς τὴν τῶν Ζ1αλ- 5 E ματῶν ἵππον ἐμπεπτωκότες, τοῖς λειπομένοις πρὸς τὴν οὖσαν — ἅμα τῷ βασιλεῖ διηγωνίξοντο δύναμιν. μάχης δὲ γενομένη δ P ᾿ἑχατέρου re μέρους πεσόντων ...., ἐτρέποντο μὲν οἵ Po- ᾿ς μαῖοι, διὰ δὲ ἀτρίπτων αὐτοῖς ὁδῶν ἀπροσδοκήτοις ἐπιπεσόντες - πέντε τῶν βαρβάρων μυριάδας διέφϑειραν. μοῖρα δὲ τῶν a5 Σχυϑῶν Θεσσαλίαν καὶ τὴν Ἑλλάδα περιπλεύσασα τοὺς ᾿ ταύτῃ τόπους ἐλήξετο, πόλεσιν μὲν ἐπιέναι μὴ δυναμένη τῷ φϑῆναι ταύτας τειχῶν τε καὶ τῆς ἄλλης ἀσφαλείας φρον- τίδα ποιήσασϑαι, τοὺς δὲ ἐν τοῖς ἀγροῖς εὑρισκομένους ἀπάγουσα.

44. Τῶν Σκυϑῶν τοίνυν, ὡς διεξῆλθον, ἐθυδέσμευων καὶ τὸ πολὺ μέρος ἀποβαλόντων μειζόνων ἐφιεμένη ἡ Ζηνο- ᾿ βία πραγμάτων Ζάβδαν ἐπὶ τὴν Αἴγυπτον ἐχπέμπει, Τιμα- H- “γένους ἀνδρὸς Αἰγυπτίου τὴν ἀρχὴν τῆς Αἰγύπτου Παλμυ- * Qqvoie καταπραττομένου. συναχϑέντος δὲ τοῦ στρατεύματος κῃ ἐκ Παλμυρηνῶν καὶ Σύρων καὶ βαρβάρων ἐς ἑπτὰ μυριάδας, καὶ Αἰγυπτίων δὲ πέντε μυριάσιν ἀντιπαραταξαμένων, μάχης

4. 5. κασσάνδρειαν Suld., κασσανδριαν (sine acc.) V, κασάνδρειαν s | 5. Θεσσαλονίκην] cf. ad 1, 29, 2 | 7. ἐπειδὴ Steph, ἐπεὶ (sine acc.) δὲ ᾿ V [μεσόγειαν ς, μεσόγιαν V, μεσόγειον Suidas | 8. ztóffmoov scripsi, δοβη- |[.— ρον sine aec. V, Ζοβῆρον Steph | 8. 9. πᾶσαν χώραν ἐληίξζοντο Suid., τ΄ qui sequentia non excerpsit | 9. ἐς ἃ : ἐν οἷς, scil. χωρέοις. offendit ta- - men Bekk et ἕως coniecit. si quid mutandum sit, malim ἐς οὗ, quam formam Appianus quoque (Hisp. 18 et 21) ab Herodoto mutuatus est (ἐς ὃ idem Illyr. 22) | 9. 10. &zófleAóvvsg {εἰς δαλμάτων ἐμπεπτωκότες εἰς τὴν τῶν δαλμάτων ἵππον V. verba inclusa notavit m. 1, expunxit m. rec. | 12. lacunam indicavit Steph. excidit πολλῶν, παμπόλλων vel - gim. | 16. πόλεσι ς || 19. 20. ἀπάγουσα τῶν ς, ἐπάγουσατῶν V!, ἐπάγουσα

Ὧν V*| 21. ἀποβαλόντων s, ἀποβαλλόντων V | 22. Ζάβδαν) cf. inser. ap. Salletum “ἃ. Fürsten von Palmyra' p. 50 | 26. δὲ V, et sic voluit

32 — A -

καρτερᾶς γενομένης περιῆσαν οἵ Παλμυρηνοὶ παρὰ πολὺ τῷ πολέμῳ, καὶ φρουρὰν ἐγκαταστήσαντες πεντακισχιλίων ἀνδρῶν ἀνεχώρησαν. Πρόβος δὲ καϑῆραι τῶν καταποντιστῶν τὴν

ϑάλατταν ἐκ βασιλέως ταχϑείς, ἐπειδὴ τὴν Αἴγυπτον ἔγνω

παρὰ Παλμυρηνῶν ἐχομένην, ἅμα τῇ σὺν αὐτῷ δυνάμει καὶ “Αἰγυπτίων ὅσοι μὴ τὰ Παλμυρηνῶν φρονοῦντες ἔτυχον ἐπι- ϑέμενος τὴν μὲν φρουρὰν ἐξέβαλεν: αὖϑις δὲ Παλμυρηνῶν ἐπιστρατευσάντων, συναγαγόντος δὲ καὶ Πρόβου στρατόπεδον “ἰγυπτίων τε xol Διβύων, ὑπέρτεροι μὲν ἦσαν Δ ἰγύπτιοι x«i τῶν ὁρίων τῆς Αἰγύπτου Παλμυρηνοὺς ἤλαυνον, Πρόβου 75: τὸ πρὸς τῇ Βαβυλῶνι καταλαβόντος ὄρος καὶ ταύτῃ τὴν

ἐπὶ Συρίαν τῶν πολεμίων πάροδον ἀποκλείοντος, Τιμαγένης .

ἅτε δὴ ἴδρις τῶν τόπων, ἅμα δισχιλίοις Παλμυρηνῶν τὴν ἄκραν τοῦ ὄρους κατασχών, ἀδοκήτοις ἐπιστὰς τοῖς “ἰγυπτίοις διέφϑειρεν᾽ ἐν οἷς καὶ ὁ Πρόβος ἁλοὺς ἑαυτὸν ἀποσφάττει.

4D. Τῆς Αἰγύπτου τοίνυν ὑπὸ Παλμυρηνοῖς γενομένης, oí ἐκ τῆς ἐν Ναΐσσῳ Κλαυδίου καὶ Σκυϑῶν μάχης περι- λειφϑέντες, προβαλλόμενοι τὰς ἁμάξας. ὡς ἐπὶ Μακεδονίαν ἐχώρουν, σπάνει δὲ τῶν ἐπιτηδείων λιμῷ πιεξόμενοι διεφϑεί- govro αὐτοί τε καὶ ὑποζύγια. προάγουσι δὲ αὐτοῖς ἡ Po- μαίων ἵππος ὑπαντιάσασα, πολλούς τε ἀνελοῦσα, τοὺς λοιποὺς ἐπὶ τὸν Αἷμον ἀπέτρεψεν. κυκλωθέντες δὲ τοῖς Ῥωμαίων στρατοπέδοις οὐκ ὀλίγους ἀπέβαλον. ἐπεὶ δὲ διαστάντων

πρὸς ἑαυτοὺς πεζῶν καὶ ἱππέων ἐδόκει βασιλεῖ τοὺς πεζοὺς

τοῖς βαρβάροις διαμαχέσασϑαι, καρτερᾶς γενομένης μάχης ἐτρέποντο Ῥωμαῖοι" καὶ ἀναιρεϑέντων οὐκ ὀλίγων, ἡ ἵππος ἐπιφανεῖσα μετρίαν αὐτοῖς τὴν τοῦ πταίσματος πεποίηκεν αἴσϑησιν. (40) πρόσω δὲ τῶν Σ;χυϑῶν ἐλασάντων καὶ 'Po- μαίων αὐτοῖς ἐπακολουϑούντων, oí Κρήτην καὶ Ῥόδον περι-

πλεύσαντες βάρβαροι πράξαντες οὐδὲν ἀφηγήσεως ἄξιον ἀνε- 5

Bekk, τὲ ς | 1. παλμυρινοι (sine acc.) V | 2. fort. dativus ad ἐγκατα- στήσαντες pertinens intercidit || 3. IIoófog] sub Aureliano hune ponunt Zonar. XII, 27 et Sync. I p. 721, 8, quos eodem fonte Graeco usos

esse ipsa verborum consonantia docet | 5. 6. 7. παλμυρήνων V | 8. ἐπει-

στρατευσάντων V || στρατόπαιδον V || 10. παλμυρήνους V || 18. παλμυ-

envov sine acc. V | 15. ἁλοὺς ς, ἄλλους V | 16. παλαυρηνοῖς (sic) V || . 20. {τὰν ὑποΐξ. Sylburg | 22. ἀπέτρεψεν V, ἀπέστρεψε ς || 23. ador 1

δοις V | 24. καὶ V, τε καὶ ς [[| 28. σκύϑων V

25

-— Ao Ar B0

1 χώρησαν. λοιμοῦ δὲ κατασχόντος ἅπαντας αὐτούς, oU uiv χατὰ Θράκην οἵ. δὲ κατὰ Μακεδονίαν ἐφϑάρησαν. ὅσοι δὲ διεσώϑησαν, ἢ τάγμασιν Ῥωμαίων συνηρυϑμήϑησαν ἢ γῆν Λαβόντες εἰς γεωργίαν ταύτῃ προσεκαρτέρησαν. ἁψαμένου 5 δὲ τοῦ λοιμοῦ χαὶ Ῥωμαίων, ἀπέϑανον μὲν πολλοὶ τοῦ στρα- τεύματος, τελευτᾷ δὲ καὶ Κλαύδιος, ἐν πάσαις διαπρέψας ταῖς ἀρεταῖς καὶ πολὺν ἑαυτοῦ πόϑον τοῖς ὑπηκόοις ἐναπο- 3 eéusvog. : -. 47. Κυντίλλου δέ, ὃς ἀδελφὸς ἦν Κλαυδίου, βασιλέως ὁ ἀναρρηϑέντος ὀλίγους τε βιώσαντος μῆνας καὶ μνήμης οὐδὲν

-— ferat ϑρόνον, Κυντίλλου κατά τινας τῶν λογοποιῶν ὑπὸ τῶν ἐπιτηδείων συμβουλευϑέντος, ἅμα τῷ γνῶναι τὴν βασιλείαν “ὐρηλιανῷ παραδεδομένην, ἑαυτὸν ὑπεξαγαγεῖν καὶ ἑκόντα i τῆς ἀρχῆς ἀποστῆναι τῷ πολλῷ κρείττονι. ὃ δὴ καὶ πεποιη- χέναι λέγεται, τῶν ἰατρῶν τινὸς φλέβα τεμόντος αὐτῷ καὶ -. ἐνδόντος ὁδεῦσαι τὸ αἷμα, μέχρις αὖος ἐγένετο. (48) 4ὐρη-

ce 2. ἐφϑάρησαν) neglegenter haec et proxima excerpsit Suidas v.

: QE l 3. τάγμασι s | συνηριϑιμήϑησαν Suid., συνηρφύϑμ (fin. ν8.) σαν V || 7 10. ὀλίγους τε (óc. μῆνας] ὀλίγας τε βιώσ. ἡμέρας Casaubonus ad - v. Claud. 12, 5, scilicet ut septendecim dies Zonarae aliorumque scrip- | — torum exprimeret. at is numerus ad Dexippum, quem de Quintilli — morte egisse constat (v. Claud. 12, 6) redire videtur et quidem ad - Chroniea — quae in Quintillo non in Claudio desiisse puto —: Claudio -— enim a Dexippo in Chronicis unum annum tribui quod testatur Eunapius LO (fr. p. 57, 16 Nieb), unum ille annum apud Syncellum I p. 720 quo- - que habet (cf. Zon. t. III p. 151, 25 Dind.) itemque Quintillus septen- ᾿ς decim dies. Chronica autem Dexippi a Zosimo usurpata esse non ᾿ς eredo. errasse vero Dexippum Quintilli nummorum copia demonstrat. ᾿ς ef. Eckhel t. VII p. 478. ceterum 'Quintilus imp. dies LXXVI ᾿ς ehronogr. a. 354 p. 648 M.||13. ἅμα — 17. ἐγένετο excerpsit Ioannes [Antiochenus F. H. G. t. IV p. 599, 154, ubi «vvzíAtog codex. (lemma in éx- | - Aoyjj ἱστοριῶν exstans ap. Cramerum Anm. Par. t. II p. 290 ad Zosimum - ultimo quidem gradu redire potest, at verba ὀλίγας βιώσας ἡμέρας ex - hoe non esse excerpta docet Georg. Mon. p. 361 Mur. (hinc etiam — Oedren. t.I p. 454 Bk.): ἐβασίλευσεν ἡμέρας ζ΄ (immo εξ) | 14. ὑπεξα- - yeysiv {τοῦ βίου» conieci coll. 2x4. for. 1. d. || 17. αὖος] ἄναυδος Ioannes ᾿ς (μέχρις οὗ λειποψυχήσας ἐτελεύτησε᾽ ix. [ov.)| 17 sq. tam neglegenter — ἃ Zosimo concepta sunt ut utrum priorem luthungorum invasionem — (Dexippi fr. 24 F. H. G. t. III p. 682) — quae Wietersheimii t. I? p. 558 sq - aliorumque est opinio — an Vandalorum expeditionem (Dexipp. ib. - — Zosimus. 3

2

᾿ ἄξιον πεπραχότος. “ὐρηλιανὸς εἰς τὸν βασίλειον ἀναβιβά- ΄

94 m EU

λιανὸς δέ, κρατυνάμενος τὴν ἀρχήν. ἐκ τῆς Ῥώμης ἐλάσας

ἐπὶ τὴν "AxvAm(nv ἐχώρει κἀκεῖϑεν ἤλαυνεν. ἐπὶ τὰ Παιόνων ;

ἔϑνη. τούτοις τοὺς Σκύϑας μαϑὼν ἐπιϑέσϑαι. πέμψας δὲ

δκόπους ἀπαγγελοῦντας εἰσάγειν εἰς τὰς πόλεις σιτία χαὶ ὦ

ξῷα καὶ πᾶν ὅ τι οὖν τοὺς ἐναντίους ἔμελλεν ὠφελήσειν, 2 ταύτῃ τὸν ἐπικείμενον αὐτοῖς λιμὸν αὔξειν διενοεῖτο. περαιῶ- ϑέντων δὲ τῶν βαρβάρων καὶ μάχης ἐν τῇ Παιονίᾳ γενο- μένης ἰσοπαλοῦς, νὺξ ἐπιγενομένη τὴν νίκην ἀμφήριστον ἀμφοτέροις πεποίηκεν. ἐν δὲ τῇ νυκτὶ τὸν ποταμὸν of βάρ- βαροι διαβάντες ἅμα ἥμεθα περὶ σπονδῶν ἐπεκηρυκεύοντο.

.40,., Πυϑόμενος δὲ ὁ βασιλεὺς ὡς ᾿4λαμαννοὶ καὶ τὰ

πρόσοικα τούτοις ἔϑνη γνώμην ποιοῦνται τὴν ᾿Ιταλίαν ἐπι- δραμεῖν, ἐπὶ τῇ Ῥώμῃ καὶ τοῖς περὶ ταύτην τόποις εἰχότως πλέον πεφροντικώς, ἱκανὴν τῇ Παιονίᾳ καταλιπὼν ἐπικουρίαν ἐπὶ τὴν ᾿Ιταλίαν ἐτράπη, καὶ καταστὰς ἐς μάχην ἐν ταῖς περὶ τὸν Ἴστρον ἐσχατιαῖς πολλὰς τῶν βαρβάρων ἀπώλεσεν μυρι- 9 ἄδας. ἐν τούτῳ καὶ τὰ περὶ τὴν Ῥώμην ἐταράχϑη, τινῶν ἀπὸ τῆς γερουσίας, ὡς ἐπιβουλῇ κατὰ τοῦ βασιλέως κοινωνη-᾿ σάντων,. - εἰς εὐθύνας ἠγμένων καὶ ϑανάτῳ or θέντας

ἐτειχίσϑη δὲ τότε dj Ῥώμη πρότερον ἀτείχιστος οὖσα καὶ 2) λαβὸν τὴν ἀρχὴν ἐξ 4ὐρηλιανοῦ συνεπληρώϑη βασιλεύοντος Πρόβου τὸ τεῖχος. κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον εἰς ἔννοιαν

p. 685) ille significet ambigi possit. equidem eum Schillero t. I p. 852 | Vandalos intellegendos puto | 1. ἐκ V, καὶ ἐκ «|| 4. σκόπους] accentum .— non mutavi, eum corruptelam subesse credam, quandoquidem *ex- — ploratores' Zosimo ubique sunt κατάσκοποι. conieci πανταχόσε τοὺς | — . ἀπαγγέλουντας (sic) V, ἀπαγγέλλοντας s | εἰσάγειν V, εἰσαγαγεῖν e | — 11. AAcuovvol scripsi eum Steph coll. III 1, 1, ἀλλαμαννοι (sine ace) V, — ᾿Δλαμανοὶ Sylb | 11. 19. τὰ πρόσοικα τούτοις ἔϑνη] sunt Iuthungi (Zeuss —.— p. 312), quorum alteram in Italiam invasionem Dexippus quoque memorat —

.(F. H. 6. t. 1II p. 686) | 12. 15. p. 35, 3 ἰτάλιαν V || 15. xoce))/ (fin. vs.) στάς V | 16. ἐσχατίαις V. in Istri ἐσχατιαῖς Zosimus V, 50, 3 ἄμφω Νωρικοὺς collocat. iam cum proelia cum Alamannis circa Padum gesta

sint (v. Aurel 18, 3; 21; Vict. ep. 35, 2) Ἠριδανὸν pro Ἴστρον repo- —

nerem, nisi in tanta Zosimi et festinatione et rerum geograpbiearum - ignorantia omnia patienter ferenda essent ἀπώλεσε s | 117. καὶ V, δὲ καὶ s| ἐσταράχϑη scripsi de Bekkeri coniectura coll. v. Aurel. 18, 4; -

21, 5, ἐπράχϑη Vs | 18. ἐπιβουλῇ] ἐπιβουλῆς coni. Bekk || 20. UE

cf. lordan *Top d. St. Rom" t. I, 1 p. 340 sq. | 21. λαβὼν V

À E 1 P 3

ges

TCU nem 9b

- ἦλθεν νεωτερισμοῦ Σεπτίμιός τε καὶ Οὐρβανὸς καὶ Zopuri- - q«vóg, καὶ παραχρῆμα τιμωρίαν ὑπέσχον ἁλόντες.

ο΄ DO. διῳκημένων δὲ ὧδε τῶν περὶ τὴν ᾿Ιταλίαν καὶ ᾿ Παιονίαν, ὃ βασιλεὺς στρατείαν ἐπὶ Παλμυρηνοὺς ἄγειν διε- υ vosiro, χρατοῦντας ἤδη τῶν τε Αἰγυπτιακῶν ἐϑνῶν καὶ τῆς L. Éeh«g ἁπάσης καὶ μέχρις ᾿ἀγκύρας τῆς Γαλατίας, ἐθελήσαντας — 0b καὶ Βιϑυνίας μέχρι Χαλκηδόνος ἀντιλαβέσϑαι, εἰ μὴ βε- ᾿ βασιλευκχέναι γνόντες Αὐρηλιανὸν τὴν Παλμυρηνῶν ἀπεσεί. 3 σαντο προστασίαν. ἑἐλάσαντος τοίνυν ἅμα mo τοῦ βασι- ^" λέως, "Ayxóge τε προσετίϑετο τῇ Ῥωμαίων ἀρχῇ καὶ Τύανα μετὰ ταύτην καὶ ἑξῆς ἅπασαι μέχρις ᾿Αντιοχείας, iv ἣ Ζη-΄ ᾿ς ψοβίαν εὑρὼν ἅμα στρατῷ πολλῷ παρεσκευασμένην εἰχότως ἐς μάχην ἀπήντα καὶ αὐτὸς εὐτρεπής. ὁρῶν δὲ τοὺς Hs ρηνῶν ἱππέας ὁπλίσει βαρείᾳ καὶ ἀσφαλεῖ τεϑαρρηκότας καὶ s ἅμα πείρᾳ τῇ περὶ τὴν ἱππασίαν πολὺ τῶν σφετέρων προ- ᾿ ἔχοντας, τοὺς μὲν πεζοὺς πέραν που τοῦ Ὀρόντου ποταμοῦ ᾿ διξχώρισεν, rur δὲ τοῖς Ρωμαίων ἱππεῦσι δέδωκεν μὴ — ἐκ τοῦ εὐϑέος ἀκμῆτι τῇ Παλμυρηνῶν ἵππῳ συνάψαι, δεξα- ᾿ μένοις δὲ τὴν αὐτῶν ἔφοδον ἐς φυγὴν δοκεῖν τρέπεσϑαι, καὶ φῃ τοῦτο ποιεῖν ἄχρις ἂν ἴδωσιν αὐτούς τε καὶ τοὺς ἵππους ὑπὸ τοῦ καύματος ἅμα καὶ τῆς τῶν ὕπλων βαρύτητος πρὸς τὴν δίωξιν ἀπειπόντας. οὗ δὴ γενομένου καὶ τῶν βασιλέως ἱππέων ^ τὸ παράγγελμα φυλαξάντων, ἐπειδὴ τοὺς ἐναντίους ἐθεάσαντο - παρειμένους ἤδη καὶ τοῖς ἵπποις κεχμηκόσιν ἀκινήτους τοὺς 35 ἐπικειμένους, ἀναλαβόντες τοὺς ἵππους ἐπήεσαν καὶ αὐτο- ^ μάτους τῶν ἵππων ἐχπίπτοντας συνεπάτουν. φόνος οὖν ἦν συμμιγής, τῶν μὲν ξίφεσι τῶν δὲ ὑπὸ τῶν ἵππων οἰκείων

1. ἤλϑεν V, ἦλϑε c. cf. V, 1, 8: ἐπέταττε | Σεπτίμιός τε scripsi, "Septiminus" codd. Vict. ep. 35, 3 sec. Opitzium act. soc. Lips. t. II p. 251, ἐπιτίμιός τε Vc, quae forma nulla est δομιτιανὸς V, δομετια- - vóg € || 4. στρατείαν] στρατιὰν coni. Bekk. at cf. Pol. I, 9, 3 || παλμυ- —— ρήνους V ἢ ἄγειν, v postea add., V | 6. καὶ ante μέχρις deleverim [ 8. παλμυρίνων ἀπεσίσαντο V | 18. ἐς V, εἰς Reitemeier | eó//roezijg V ( εὖ. - τρεπῆς fuisse videtur' Mau) | παλμυρήνων V |.14. οπλίσει V^, οπλισι -. V']| 16. ὀρὸν τοῦ V | 17. διεχώρισε s [|σύνϑημα s, συνϑεμα h. 1. V. cf. ΟΠ, 65, 2; IV, 26, 9; 30, 1. 3 | δέδωκε ς || 18. εὐθέως V || παλμυρίνων V || δεξαμένοις V, δεξαμένους s | 19. φυγὴν ex φυγὶν V! || 20. ἴδωσιν c, - £i)ecw V | 22. οὐ δὴ V || 24. κεκμηκόσιν Steph, κεχληκόσιν V || τοὺς (post ἀκινήτους expunxerim e 3*

n2

lÉB

36 -α-

τε καὶ πολεμίων ἀναιρουμένων. (Dl) εἰσελϑόντων δὲ τῶν ὅσοι διαφυγεῖν οἷοί τε γεγόνασιν εἰς τὴν ᾿Δντιόχειαν, Ζάβδας

ὁ Ζηνοβίας στρατηγὸς ὀρρωδῶν μή ποτὲ μαϑόντες οὗ τῆ

᾿Αντιοχείας οἰκήτορες τὸ περὶ τὴν μάχην πταῖσμα σφίσιν ἐπί ϑοιντο, ἄνδρα μεσαιπόλιον ἐμφέρειάν τινα πρὸς τὴν τοῦ βασιλέως ἰδέαν δοκοῦντά πως ἔχειν εὑρών, καὶ σχῆμα mtQu- ϑεὶς οἷον εἰκὸς ἦν Αὐρηλιανὸν ἔχειν μαχόμενον, διὰ μέσης ἄγει τῆς πόλεως ὡς δὴ τὸν βασιλέα ξωγρίαν ἑλών. καὶ τούτῳ τῷ σοφίσματι τοὺς ᾿Αντιοχεῖς ἀπατήσας αὐτός τε ὑπεξέδυ

τῆς πόλεως οὔσης νυχτὸς ἅμα τῷ λελειμμένῳ στρατεύματι, "

καὶ τὴν Ζηνοβίαν ἑαυτῷ συνεξαγαγὼν ἐπὶ τὴν Ἔμισαν ἀνε- χώρησεν. ὃ δὲ βασιλεὺς ἔχων ἐν νῷ γενομένης ἡμέρας ἀνα- λαβεῖν τὴν πεξὴν δύναμιν καὶ ἕκατέρωϑεν ἐπιϑέσϑαι τρα- πεῖσιν ἤδη τοῖς πολεμίοις, ἐπειδὴ τὴν Ζηνοβέας ἔγνω φυγήν,

εἰς τὴν ᾿Αντιόχειαν εἰσήει, δεξαμένων αὐτὸν ἀσμένως τῶν i5. Tj X 8t , u u

πολιτῶν. εὑρὼν δὲ τοὺς πολλοὺς τὴν πόλιν ἀπολιπόντας δέει τοῦ μὴ κακοῦ τινὸς ὡς τὰ Ζηνοβίας φρονήσαντας πειρα- ϑῆναι, προγράμματα πανταχοῦ πέμψας τοὺς πεφευγότας ἐχά- λει, τῷ ἀκουσίῳ καὶ ἀναγκαστῷ πλέον ἢ προαιρέσει τὰ συμ- βάντα ἀνατιϑείς. (02) συνδραμόντων δὲ ἅμα τῷ ϑεάσασϑαι τὰ προγράμματα τῶν πεφευγότων καὶ τῆς τοῦ βασιλέως μετα- σχόντων φιλοφροσύνης, διαϑεὶς τὰ περὶ τὴν πόλιν ἐπὶ τὴν Ἔμισαν ἤλαυνεν. μοῖραν δέ τινα Παλμυρηνῶν λόφον κατα- λαβοῦσαν εὑρὼν ὑπερχείμενον Ζάφνης τοῦ προαστείου, τῷ

2. ἀντιοχιαν (sine acc.) V || ὅ. μεσαιπόλιον ἐμφέρειαν] fort. Suidas 8. v. v. Zosimum respicit. de Eunapio potius cogitavit Boissonade p. 540 | 7. μεσὴης (sine acc.) ἡ in ras, V || 10. οὔσης V, οὔσης τῆς S, pro quo οὔσης ἔτι coni. Sylb | 11. 23. ἐμισαν V, Ἔμεσαν Bekk | 14. φυγὴν ex φυγεῖν V! | 16. εὑρῶν ex εὑρὸν V!| ἀπολιπόντας c, ἀπὸλει- zót«g, v sup. vs. ἃ m. 2, V | 18. πανταχοῦ] cf. IIT, 11, 5: πανταχοῦ διενεγκεῖν | 21. πεφευγότων V?, πεφυγότων V!| 23. ἤλαυνε s || παλμυ- o/vov V || 24. Δάφνης τοῦ zoocortíov (προαστίου Νὴ] cf. v. Aurel. 95, 1. Juwne τοῦ (τῆς ᾿Αντιοχείας) προαστείου coni. Oberdick “ἃ, roemerfeindl. Bewegungen im Orient' (Berol. 1869) p. 99 et 168, conturbans omnia. quamquam Immarum nomen ap. Fest. brev. 24; Iordan. Rom. 291; Syneell. I p. 721, 11 (cf. Eutr. IX, 13, 2) non cum Mommseno ἢ, R. t. V p. 440, 1 ex errore pro Emesa positum puto sed ex communi aliquo fonte repetitum, in quo proelium aliquod revera initio belli apud Immas commissum memoratum erat. cf. Noeldeke ZDMG. t. XXXIX p. 336

- Pdwgücbío τοῦ τύπου τὴν τῶν ἐναντίων πάροδον εἴργειν - οἰὐομένην, τοῖς στρατιώταις ἐνεκελεύσατο συνασπισαμένοις καὶ — muxvij τῇ φάλαγγι τὴν πρὺς τὸ ὄρϑιον ἀνάβασιν ποιουμένοις ᾿ τά τὲ βέλη καὶ τοὺς ὀλοιτρύχους, εἰ καὶ τούτους τυχὸν ἐπ- ον ἀφεῖεν, τῇ πυκχνότητι τῆς φάλαγγος ἀποσείσασϑαι. καὶ πρὸς - v0 παράγγελμα εἶχε προϑύμους. ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὸ προσ- ταχϑὲν τὴν πρὺς τὸ ἄναντες ἄνοδον ἐποίησαντο, καταστάντες E τοῖς ἐναντίοις ἰσοπαλεῖς ἔτρεψαν εὐθὺς εἰς φυγήν" καὶ ot EL μὲν κατὰ τῶν κρημνῶν φερόμενοι διερρήγνυντο, τοὺς δὲ of o διώκοντες ἀπέσφαττον, οὗτοί τε καὶ οἵ μὴ μετασχόντες τῆς

ἐπὶ τὸν λόφον ἀνόδου. μετὰ δὲ τὴν νίκην im ἀδείας τὴν. ᾿ διάβασιν ποιουμένοις... χαίροντας κύρον κατὰ ταῦτα τῇ - ὁδοιπορίᾳ τοῦ βασιλέως χρωμένου. δέχεται μὲν οὖν αὐτὸν : — ᾿ἥπάμεια καὶ Πάρισσα καὶ ᾿ἀρέϑουσα" τὸ δὲ τῶν Παλμυρηνῶν i στρατόπεδον ἰδὼν ἐν τῷ πρὸ τῆς ᾿Εμίσης πεδίῳ συνειλεγ- μένον εἰς πλῆϑος ἑπτὰ μυριάδων ἔκ τε αὐτῶν Παλμυρηνῶν καὶ τῶν ἄλλων, ὅσοι τῆς στρατείας αὐτοῖς εἵλοντο μετασχεῖν, ᾿ἀντεστρατοπεδεύετο τῇ τὲ Δαλματῶν ἵππῳ καὶ Μυσοῖς καὶ " - Hatociw καὶ ἔτι γε Νωρικοῖς καὶ 'Ῥαιτοῖρ, ἅπερ ἐστὶ Κελτικὰ τάγματα. ἦσαν δὲ πρὸς τούτοις οἵ τοῦ βασιλικοῦ τέλους, ἐκ πάντων ἀριστίνδην συνειλεγμένοι καὶ πάντων διαπρε- πέστατοι. συνετέτακτο δὲ καὶ ἡ Μαυρουσία ἵππος αὐτοῖς, — wel ἀπὸ τῆς ᾿Δ4σίας αἵ τε ἀπὸ Τυάνων δυνάμεις καὶ ἐκ τῆς — μέσης τῶν ποταμῶν καὶ Συρίας καὶ Φοινίκης καὶ Παλαι- 20 στίνης τέλη τινὰ τῶν ἀνδρειοτάτων. οἵ δὲ ἀπὸ Παλαιστίνης πρὸς τῇ ἄλλῃ ὁπλίσει κορύνας καὶ ῥόπαλα ἐπεφέροντο. (08)

1. ὑπερδεξιῶι V | 3. ποιουμένοις S, ποιούμενοι V | 4. τά τε V?, τὰ

— V'[ ὀλιτρόχους V || 5. ἀποσείσασϑαι, s; corr. m. 2 vel m. 1 ex v, V | - 8. εὐθὺς V, εὐϑὺ ς | 10. of μὴ V, of s | 12. 13. locus desperatus. ᾿ς x$gov V, κύριον c. 'secure transeuntes gaudebant imperatore hac iter . suum opportune tenente' Leunclavius: ποιούμενοι ἔχαιρον καίριον (sic). κυρίῳ coni. Oberdick 1. d. p. 98. latet fort. εὐκαίρῳ vel εὐκαίρωρ: — fotiose' (cf. Steph. thes. s. v.), sed praeterea lacuna videtur esse || 14. ἀπα- ᾿ς μεία V | 4oéQovcoo scripsi, ἀρεϑοῦσα Vs | 14. 16. παλμυρήνων V | 15. στρατόπαιδον V | 'Euéone Bekk| 17. στρατείας s, στρατιὰς (sine acc.) V.| 18. δαλμάτων V || μύσοις V || 19. παιόσιν (sic) V, Παίοσι s || ἹΡαιτοῖς scripsi, de/roug Vs | Κελτικὰ] at cf. Nissen 'ital. Landesk.? I p. 486 | —— 20. βασιλικοῦ, alt. , radendo ex e, V || 21. ἐκ πάντων] cf. Mommsen - Herm. ὑ. XIX p. 53 | 23. τυανῶν V | 25. ἀνδρειοτάτων, εἰ ex « m. 2, V

2

38 co M ex

συμπεσόντων δὲ τῶν στρατοπέδων ἀλλήλοις, ἔδοξεν ἣ τῶν Ἢ “Ῥωμαίων ἵππος κατά τι μέρος ἐκκλίνειν, ὡς ἂν μὴ πλήϑει τῶν Παλμυρηνῶν ἱππέων πλεονεχτούντων (xol) περιυππαζο-. 4 μένων πὼς τὸ Ρωμαίων στρατόπεδον ἐμπεσὸν ἐς κύχλωσιν λάϑῃ. τῶν τοίνυν Παλμυρηνῶν ἱππέων τοὺς ἐκκλίναντας, εἰ διωκόντων καὶ ταύτῃ τὴν τάξιν τὴν οἰκείαν παρεξελϑόντων, ἐς τοὐναντίον ἀπέβη τοῖς Ῥωμαίων ἱππεῦσιν τὸ βουλευϑέν" ἐδιώκοντο γὰρ τῷ ὄντι πολὺ τῶν πολεμίων ἐλασσωθϑέντες. ὡς δὲ xol ἔπιπτον πλεῖστοι, τότε δὴ τῶν πεζῶν τὸ πᾶν ἔργον γενέσϑαι συνέβη: τὴν γὰρ τάξιν τοῖς Παλμυρηνοῖς. δεᾶρ- τὸ ραγεῖσαν ἰδόντες ἐκ τοῦ τοὺς ἱππέας τῇ διώξει σχολάθδαι, συστραφέντες ἀτάκτοις αὐτοῖς καὶ ἐσκεδασμένοις ἐπέϑεντο. καὶ φόνος ἦν ἐπὶ τούτῳ πολύς, τῶν μὲν τοῖς συνήϑεσιν ἐπιόντων ὕπλοις, τῶν δὲ ἀπὸ Παλαιστίνης τὰς κορύνας καὶ 5 τὰ ῥόπαλα τοῖς σιδήρῳ καὶ χαλκῷ τεϑωρακισμένοις ém- 15. φερόντων, ὕπερ μάλιστα τῆς νίκης ἐν μέρει γέγονεν αἴτιον, 1 τῷ ξένῳ τῆς τῶν ῥοπάλων ἐπιφορᾶς τῶν πολεμίων κατα- πλαγέντων. φευγόντων δὲ ἤδη τῶν Παλμυρηνῶν προτρο- πάδην, καὶ ἐν τῷ φεύγειν ἑαυτούς τε συμπατούντων καὶ ὑπὸ τῶν πολεμίων ἀναιρουμένων, τὸ πεδίον ἐπληροῦτο νεκρῶν so ἀνδρῶν τε καὶ ἵππων, {τῶν ὅσοι διαδρᾶναι δεδύνηνται τὴν πόλιν καταλαβόντων. kauf D4. ᾿ἀϑυμίας δὲ πολλῆς εἰκότως ἐπὶ τῇ ἥττῃ Ζηνοβέαν ἐχούσης, βουλὴ προέκειτο περὶ τοῦ πρακτέου, καὶ κοινῇ γνώμῃ πᾶσιν ἐδόκει τοῖς μὲν περὶ τὴν Ἔμισαν πράγμασιν 95 ἀπογνῶναι διὰ τὸ καὶ τοὺς ᾿Εμισηνοὺς ἀλλοτρίως πρὸς αὐτὴν — ἔχοντας τὰ Ρωμαίων αἱρεῖσθαι, Παλμύραν δὲ καταλαβεῖν καὶ ᾿ τῷ τῆς πόλεως ὀχυρῷ τὴν ἀσφάλειαν ἐπιτρέψαντας σχολαί- τερον σχοπῆσαι τὰ κατὰ σφᾶς. οὐδὲν ἦν ἔργου καὶ λόγου -

PE METTRE ETT

ΨΥ ΘΒ ΩΣ ΨῪ SPI

1. στρατοπαίδων V || 1.2. ἔδοξεν ἡ τ. Ῥ, ἵππος} ἔδοξε τῇ (γ6] τὴν) τ. "P. ἵππῳ (vel ἵππον) conieci: *placuit? | 2. ἐκκλίνειν] de forma ef, Büttner-Wobst praef. Polyb. t. I p. LXXVIII || πλήϑει γ᾽, πλήϑι V* 3. 5. 18. παλμυρήνων V | 8. καὶ s, om. V | 4. στρατόπαιδον V | ες V, εἰς s | 5. ἐκκλείναντας V || T. ἐς V, εἰς ς || ἱππεῦσι & || 10. παλμυρήνοις V || 13. ἣν V | 15. τεϑωρακισμένος, v ἃ m. 1, V | 19. σὺν πατοῦντων V | 20. ἐπληρούτο, ult. o ex ὦ radendo, V | 21. τῶν addidi de Sylburgii con- iectura | 24. προέκειτο Sylb, πρὸσέκειτο V?, πρὸσέκιτο V! | πρακταίου - V | 25. Ἔμεσαν et 26. ᾿Εμεσηνοὺς Bekk | 26. sugewovg V || 29. p. 39, 1. 1 οὐδὲ ἦν ἔργου καὶ λόγου τι μέσον coni, Heyne. at Herodotum VII, 11: τὸ γὰρ —

Ἐπ δι, mt 89

| τὸ μέσον, ἀλλὰ συνέϑεον ἐφ᾽’ ὕπερ ἐδόκει. πυϑόμενος δὲ 9

͵ τὴν Ζηνοβίας φυγὴν “ὐρηλιανὸς εἰς μὲν τὴν Ἔμισαν εἰσήξει,

E- προϑύμως αὐτὸν τῶν πολιτῶν δεχομένων, εὑρὼν δὲ πλοῦτον

ti ὃν οὐχ οἵα τε ἐγεγόνει Ζηνοβία μετακομίσαι, παραχρῆμα σὺν τῷ στρατῷ τῆς ὁδοῦ τῆς ἐπὶ Παλμύραν εἴχετο. καὶ ἐπιστὰς τῇ πόλει, κύκλῳ περιλαβὼν τὸ τεῖχος ἐπολιόρκει, τῆς τροφῆς — £x τῶν πλησιαζόντων ἐθνῶν τῷ στρατοπέδῳ χορηγουμένης. τῶν δὲ Παλμυρηνῶν ἐπιτωϑαξόντων ὡς ἀδυνάτου τῆς ἁλώ- E 6e0g οὔσης, ἤδη δέ τινος καὶ εἰς αὐτὸν τὸν βασιλέα λόγους ^1 αἰσχροὺς ἀφιέντος, παρεστώς τις τῷ βασιλεῖ Πέρσης ἀνήρ εἰ χελεύεις᾽ ἔφη, "vov ὑβριστὴν τοῦτον ὄψει νεκρόν. ἐγκε- ᾿λευσαμένου δὲ τοῦ βασιλέως, προστησάμενος ἑαυτοῦ τινὰς ὃ Πέρσης τοὺς ἀποχρύπτοντας, ἐντείνας τὸ τόξον καὶ βέλος ἁρμόσας ἀφίησιν, ὃ δὴ προκεχυφότι τῆς ἐπάλξεως τῷ ἀν- ϑρώπῳ καὶ