pd an Î Ld IN mn Sb on an, minna EEn an’ Man B er B on pd am! pl pd Pf ann, am an nen OE an OE an ann am an! md — am, a ed lan! an OE an! han _— am bed hf mal ie he Of N on B am med de el od A Un Va Er minn nin Ennn nin in hed ed el ed el hl ed ed el an En en, he ed ed ed ed De Dd | likes ce et: wael anni lanSntalanlnlntn En an, — pe dd el el Hd an amd En hd mn _— lan: en A an OE an, OD an, OD en bed nd dd td ed ed nd Dd hed hel Sonde ond oml bof pob : ved nd ed ed nd ld nd ed ed ed hd md, ee bed end nd od od ed od ed ed ed ed bed ed ed hed bend nd ld bed bed ed hed har Tee Kel Kef ed Land KS 4 Vee En
ee nd nd ond ond ond ond ond on ond oat ed end ond end ond ot maf
_ dd ed on on On nn en en nt
_ Kam _— _—— and en kond _ —_— amd Ed _— Kann —— —
ie nd ond ond ond od ed ed nd af hed ed ed bend od od od oe ond ond ond ed end end od ond on ond ond ond ond ol od
ed hed od hed bend bf FE OE md nd end end nd nd od of et end end ed en en en ed od on nd end oen nd
nd ond ond opn ond of ed on on on on nn nn nd On Ond ond oaf La OE a OE a OE a OE an OE a OE an OE an OE OE a OE a OE en!
en …— - _ . _ — — hd — - - _ _ — — - — en _
it paf opd
He Hét informatieblad voor èlke MSX-er tet
ze nummer 2 maart-april 1987 prijs f 5,95 eaf SHE Progr: DMENU, utility Art. MSX krijgt IBM eigenschappen 4 HH DDATA, hulp utility Softtalk HK HH BAS-DISK, utility Programma besprekingen }
Nummerieke integratie Programmeerwedstrijd Hi
en nog veel meer JR
Ze „_
nn,
al Pl Onl Dd Dn Pd Bend Dd
bd —_ … „ — — _— — — _— _— _ _— _— rd — _— — _— _ rm - - - _ me a - mee Ln! „_ _ _— _— _— _— _— —_—= nd _— _— _— — _— _— _—_ _— _— _ _— _— — _— EE ee „_ —
Een! a „ _ __ nn _— _— _ Kd ed _ …_ Kend —_ Kad _ -_ es —_ ee _—— — —— — —_ _ _— ae …— „_ - nd — nd ee „ _— _ _— _— _— _— _—— _—_ „ ee amd _— _— _— _— # _— _
ed _ Kl _— —_— — _—— —— ee _ _— _— _— _— î —_—— _— —_ _ _ _ _ _ Kad ee _ _ _— _ _— —_ Kd —— —— _— —_— _ —_ ed be and _—_ — ee — — _ „_— nd _— — _ ee kend en —_
— End _— Eed — — — — — _— _— -_ -— En — — — — — - nn OE as an an OE an OE an ns AE an OE an amd _ _ „_. __ od _—_ _ _ _— amd _— _ and km on kem kn „_. _ _ km kend _— _—_— Kam _—_— hand _
-. hef bn be — an an En - _— ee _— — „4 ei end ond od ed a OE as — nn, OE — _ „_ _— bn _— land …_ _— amd _— nd _— _— _ „ _ … ee _ _ ee …… _— _— ie ie _— — — - _ „_
mi …_ 0 … _— amd _ _ _— _ Kd hm hmm _ _ _ _ _ _ _— _ _ _ _—_— _— _ _ hmm a am! _— „ _ _— _— _— — — _ _— _— — — — — —— — _ „_ _ en — _—
Rn ond od on od oa a pad nd Pd Dd ek Pe ee ee er PP pr -
Wie de Wiebstraat 22 1087 XM Amsterdam Telefeon O2O-12D20OS Telefoon 02 Oef Sa or
; wij leveren een zeer ruim assortiment voor uw MSX enMSX2 computer.
DE ENIGE SPECIAALZAAK VOOR AL UW MSX SOFTWARE, BOEKEN EN SUPLIES. RUIM 800 ARTIKELEN IN VOORRAAD.ALTIJD DE NIEUWSTE TITELS IN HUIS. DEMONSTRATIES VAN MSX I EN II, COMMUNICATIE, TEKSTVERWERKING, SPELLEN ‘ETC... OOK IS ER EEN APARTE AFDELING MET PC SOFTWARE, BOEKEN, GAMES, UTILITIES, LOW BUDGET SOFTWARE ETC... WIJ ZIJN DEALER VOOR ALLE MERKEN ZOALS; PHILIPS, SVI, SONY, AACKOSOFT, FILOSOFT FILEX, ALLSOP, NASHUA, STARK....…… OOK IMPORTEREN WIJ DIVERSE PROGRAMMA,S UIT O.A JAPAN EN DUITSLAND.
* * * * * * * * EEN GREEP UIT ONS ASSORTIMENT: ALLE MSX BOEKEN EN SOFTWARE DUS OOK DE ALLER - NIEUWSTE TITELS, TELCOM MODEMS, TELTRON MODEMS, MONITORS, KABELS, PRINTERS, STANDAARDS, DISKETTES + BOXEN, UNIFACE, ROBOTARM, JOYSTICKS ETC.ETC.ETC
* * * * * * * *
TEVENS LEVEREN WIJ OOK AAN SCHOLEN EN BEDRIJVEN TEGEN INTERESSANTE PRIJZEN.
* * he * * * * *
ONZE ARTIKELEN ZIJN OOK VIA DE POST TE BESTELLEN, BEL VOOR INFO 020-183001 * * * * * * * *
ONZE DATABANK DRAAIT OP PROEF TUSSEN 1800-800 UUR OP TEL.NR. 020-123206.
HIERIN VINDT U INFORMATIE EN TELESOFTWARE, TIPS EN DIV.
Kom ook eens kijken op onze PC afdeling.
° Elke zaterdag demonstraties * Vakkundige voorlichting
5 am SS * Zeer scherpe prijzen THE kh ° Oók veel PC software Voor MSX of voor PC (o) [o) (a) 5 “THE Softshop" denkt met u mee!
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 2
MSX-MOZAIK is een uitgave van 'De MSX-er
Hoofdredacteur: Dirk Scheper.
Redacteuren: B. Klop, J. Tompot, A. van Kinderen, J. van Roshum, D. Polman, J. v.d. Berg, J. Duurland, K. Hordijk.
Redactie-adres Benelux: Batterijlaan 39, 1402 SM Bussum.
Vormgeving: Dirk Scheper.
MSX-MOZAIK maart/april nummer 2 1987.
COPYRIGHTS 'De MSX-er’. Niets uit deze uitgave
mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder vooraf- gaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
No part of this publication may be reproduced in any form, by print, photoprint, microtilm or any other
means without written permission from the publisher.
Druk: Salland, Deventer. Verspreiding: Betapress, Gilze, 01615-2900.
MSX-MOZAIK is een twee-maandelijksblad voor de
MSX-gebruikers. Het wordt naar alle geïnteresseerden op MSX-gebied gezonden.
Het abonnement bedraagt Dfl. 30,00 p/j. In België Bf. 600 per jaar.
Losse bladen Dfl. 5,95/Bf. 180. Dubbelnummer Dfl. 7,95/ Bf. 240.
Bank relatie: Amrobank. 45.98.38.008. Postbank. 1367088.
Kopij en advertenties dienen uiterlijk drie weken voor het verschijnen van het eerstvolgende nummer aan- wezig te zijn.
Redactie-adres (schriftelijk): Batterijlaan 39, 1402 SM Bussum.
The publisher cannot be held responsible for any errors printed in this issue, either for copied software from commercial firmes send by editors.
Adresveranderingen: Zend uw nieuwe adres in, verge-
zeld van het oude adres. Vier weken voor dat u gaat verhuizen. Voorzie het nieuwe adres van de postcode.
MSX is geregistreerd handelsmerk van MicroSoft.
Inhoud
Inhoudsopgave MSX-MOZAIK maart-april 1987
Artikelen:
ONOERENNK: „reerde ree Program DERPWEKMIDEN … sonnet inneren
MSX-IBM eigenschappen …
MSX werkgroep cassettes … nn
MSX-MOZAIK cassettes
Lezers reageren: monitor …
Tips en Truuks, deel 2 … PROGRAMMEERWEDSTRIJD Boekbesprekingen … … cú
Lezers reageren: VG-8235 . EEEN tee eene MSA-EDECH
Programma's:
RENE srate oee ene eds wedn BASIC Mover riten wareness kassoest Dao BASES MIOVEE esse varvrnverseawsnerserassreraer DOLERDORMWREREL 25e rn vrannersepeersevourdeedoerseen OENE ANDER OER EREN RIET tin EE EE En BASSO ENEN erneer nn: ne CEN … 34
Nummerieke integratie … ….
Adverteerders index:
MSX SOFTSHOP … …. wesen De MISIOERKENE: 20e osrnsoresevnevserwewoevernerseeenn
Westerkamp … … TTG
OOBEERON orrecrens ne hese ever ee Micro Applicatie … ………… zen AN et NEE: B. nan mannen … 42
EO ec nennen
MSX=-MOZAIK maart-april 1987 pagina 3
mn
11 11 13 14 15
18 27
15
‚16
26 28 31 39
Softtalk
SOFTTALK.
Als software-recensent van dit blad lees ik natuurlijk alles wat los en vast zit in de andere MSX-bladen. Dit om twee redenen. Ten eerste hou ik er niet van om programma’s die reeds uit- voerig in andere bladen aan bod zijn geweest nog eens in dit blad te bespreken en ten tweede is het altijd leerzaam en interessant om kennis en notie te nemen van andermans mening. Als je dan de diverse testen omtrent hetzelfde programma of dezelfde hard- ware naast elkaar legt kom je vaak tot opmerkelijke verschillen. Kwestie van smaak zult u zeggen. Mogelijk.., doch als je b.v. de test van het programma Print X-Press in de MCM en de MSX-Gids onder de loep neemt loopt die smaak wel heel erg uit elkander. In de MCM wordt een aantal keren benadrukt dat het toch vooral om een gebruiksvriendelijk pak- ket gaat terwijl je uit de test in de MSX-Gids mag concluderen dat het tegen- overgestelde juist het geval is.
Ook vraag ik mij weleens af of testen van de hardware zorgvuldig geschieden of dat men een standaard verhaal met wat specifieke zaken van het te testen object aanvult. Om een voorbeeld te ge- ven. In de nr. 12 van MCM werd de NMS- 8250 van Philips onder de loep genamen. Uivoerig wordt verhaald over hoe de ma- chine oogt en wat er aan software wordt meegeleverd. Er wordt echter met geen woord gerept over de 2.1 basic die men in deze machine aantreft en toch wezen- lijk verschilt van de 2.0 basic in de eerdere MSX-2 machines. Onder de kop INWENDIG wordt de lezer geattendeerd op de RAM-disk van 32-K, terwijl je met de 2.l basic de beschikking hebt over een RAM-disk van ruim 90-K!!
Overigens wordt er in de test van de NMS-8250-55 in de MSX-Gids nr.9 wel mel ding gemaakt van de 2.1 basic. Er wordt een vergelijking getrokken met de oude niet geheel foutlose basic in de VG- 8235. Wat echter bij de redactie van de Gids misschien nog niet bekend is, is het feit dat de huidige 8235 ook de 2.1 basic aan boord heeft.
Dit zijn zo een aantal voorbeelden van zaken die mij opvallen wanneer ik aan- dachtig de testen in andere bladen lees Let wel, ik wil geen kritiek uitoefenen maar een beetje vreemd vind ik het op zn minst.
De moraal van dit verhaal?
Lees meerdere bladen, net als u meerde- re kranten leest en distileer uit de verschillende meningen uw eigen conclu- sie.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 4
Dawn Patrol
DAWN PATROL.
De Tweede Wereldoorlog . Nazi legers en Italiaanse troepen bezetten grote delen van Europa, terwijl op de Middelandse Zee de strijd in alle hevigheid voort- woedt. Als kapitein van de Britse “"T"- klasse Onderzeeer Beowulf, vorm jij de speerpunt van het gevecht tegen het gecombineerde front van de Duitse en Italiaanse zeemacht.
Zo begint de handleiding van het onder- zeebootsimalutieprogramma van Aackosoft Een handleiding ondermeer in het Neder- lands en dat ís geen overbodige luxe bij dit programma. Alvorens met het spel te beginnen doe je er verstandig aan om eerst die handleiding goed door te nemen. Hij is duidelijk geschreven en overzichtelijk van opzet, echter toch enige kritiek. Bij het onderdeel koers zetten wordt geen melding gemaakt van het feit dat je de rode koersindi- cator na veranderen van richting weer terug moet zetten op de "N" van noord. Doe je dit niet dan blijf je rondjes draaien en dat schiet niet erg op. Ook heeft men het in de handleiding over de periscoop-diepte, nodig voor het lance- ren van de torpedo’s, deze heb ik ver- geefs gezocht in de handleiding.
Wat is de bedoeling van het spel. Welnu zoals al uit het voorwoord blijkt, ben je de kapitein van een onderzeeer welke zijn werkgebied heeft in de Middel land- se Zee. Het scherm bestaat uit twee de- len. Voor 2/3 wordt het gevuld door het hoofdscherm. Dit hoofdscherm geeft een periscoop-view van de omgeving. Voorts geeft het via enige meters overzicht van de snelheid, diepte, koers, zuur- stof en periscooprichting. Ter rechter- zijde van het hoofdscherm wordt het re- sterende 1/3 deel opgevuld door een keuze uit een vijftal verschillende schermen. Deze vijf schermen kunnen wor
nnn
den geselecteerd d.m.v. de functietoet- sen. Onder F-l vinden we het actie- scherm. Hierin gegevens van de machine- kamer. F-2 toont de torpedokamer, dit scherm moet worden geactiveerd wanneer je de aanval opent op een vijandelijk schip. F-3 toont de stafkaart welke een beeld geeft van de directe omgeving van het schip. F-4 geeft het schaderapport. F-5 toont het logboek. Hierin wordt de opdracht vermeld alsmede de koers van de bestemming. Die bestemming c.q. op- dracht kan varieeren van het onderschep pen van een vijandelijk konvooi tot het oppikken van agenten etc.. Voorts heb-
ben vele andere toetsen een functie. Het zal de speler dan ook enige tijd vergen om tot resultaten te kamen.
Het programma vormt een goede weergave van het onderzeeboot-gebeurern,
echter
geluid ontbreekt op een aantal waar- schuwingssignalen na volkomen.
Grafisch is het echter een goed ver- zorgd programma en het zal voor de lief hebber van simulatie-programma's zeker een uitdaging zijn dit spel te spelen. Het is te koop zowel op cassette als op disk voor de prijs van resp. f. 49,90 en f. 59,90.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 5
STARWARS .
Als kadet van de Kenobiaanse luchtaf- weer onderschep je laserpulsen die de vijandige Darth Ung op jouw steden af- vuren. Met de drie laserstations die je tot je beschikking hebt moet je de zes steden in jouw sector verdedigen. De besturing is zowel met joystick als met keyboard mogelijk. De opzet van het speelscherm is vrij eenvoudig. Onder-
aan drie driehoekjes, de afweerstations voorstellend met daartussen de zes ste- den. Vanuit de ruimte komen uit diverse
richtingen de vijandelijke laserstralen omlaag. Richt je lasers ter verdediging met behulp van het vizier. Hou goed re- kening met de snelheid en druk op de vuurknop. Wanneer jouw laser goed is ge richt dan vind de ontploffing vlak voor de vijandelijke laserstraal plaats en daardoor wordt die straal volledig ge- absorbeerd. Klinkt eenvoudig, nietwaar. Echter naarmate je vordert in de levels komen de vijandelijke stralen sneller en sneller omlaag alsmede vijandelijke schepen die direct jouw afweerstations aanvallen en ruimteschepen die hele se- ries tegelijk afvuren. Ook die zijn wel te vernietigen doch het aantal schoten dat je per level hebt is beperkt. Ge- durende het spel wordt de melodie van de film Starwars gespeeld en ook de
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina
spraak ontbreekt bij dit programma niet Na ieder level wordt een bonus gegeven voor iedere stad en raket die over is. Ook de hoge-scorelijst ontbreekt niet. Ondanks de eenvoudige graphics vind ik het een aardig spel voor een prijs die redelijk mag worden genoemd.
Het wordt uitgebracht op cassette door Eaglesoft voor f. 29,90.
Police Academy
POLICE ACADEMY.
Volgens de handleiding kom je vers van de academie en wordt er direct van je verwacht dat je het gezag herstelt in
deze bedorven wereld. Nu, wanneer je het tweede scherm mag geloven is dat
geen overbodige luxe. Volgens de opsom- ming van dat scherm komen-.er slechts 3 “Good Ones" oftewel rechtschapen bur- gers en / “Bad Ones" oftewel schurken
in het spel voor. Het is niet te hopen dat de verhouding in onze maatschappij werkelijk zo ligt. Afijn, na je keuze te hebben gemaakt tussen een pistool en machinegeweer kan het knalfestijn begin nen. Voortdurend krijg je een straat op het scherm. De ramen en deuren gaan
neetenetenerenegeneenenenennnenndennnennee veen ennen
open en daar verschijnt dan de tronie van een schurk of het vriendelijke ge- zicht van een goedwillende burger. Je begrijpt natuurlijk wel dat je de schur ken moet wegknallen en de burgers moet ontzien. Dat is echter niet al te gemak kelijk daar je hand waarschijnlijk nogal onvast is. Het is namelijk niet eenvoudig om goed te richten. Echter na enige oefening zal het wel lukken. De bedoeling is om alle schurken van het scherm (straat) te knallen en wel bin- nen een bepaalde tijdslimiet. Lukt je dat dan vermeerdert je status zoniet dan neemt je status af. Die tijdslimiet wordt bij de hogere levels steeds krap- per en eigenlijk op een gegeven moment veel te krap. Hierdoor is het spel op dat moment nog nauwelijks speelbaar en moet je je haast opgelucht voelen dat je ontslag krijgt hetgeen via een op je scherm getypte brief wordt medegedeeld. Nee, alhoewel het idee aardig is, ben ik niet kapot van dit programma en ben ik van mening dat de lol er gauw vanaf zal zijn.
Het programma is van Eaglesoft en is voor de prijs van f. 29,90 op cassette verkrijgbaar.
SPRINTER.
In het programma Sprinter van Eaglesoft worden de jongensdromen werkelijkheid. Althans dat is het doel van een simula- tieprogramma. Voor degene die nog niet weten wat een sprinter is wordt dat uit voerig in een in het programma verwerk- te instruktie uit de doeken gedaan. Het doel van het programma is het besturen van het treintype Sprinter. Je neemt dan ook plaats in de cabine met vele in
gewikkelde meters en knoppen voor je neus en uiteraard uitzicht op de rails. lees eerst aandachtig de instruktie door. Denk je het allemaal te weten dan ben je al half machinist, maar dan het echte werk het besturen van de trein. Het uitzicht is vrij eentonig, doch je aandacht kan zich toch niet richten op het landschap want je dient alle binnen komende signalen enz. direct te verwer- ken, zoniet dan wordt er ingegrepen door de Automatische Trein Beinvloeding kortweg ATB genoemd. Je bestuurt een stoptrein, hetgeen uiteraard inhoudt dat iedere halte raak is, m.a.w. bij ieder station stoppen en op de juiste
plaats zoniet dan terug naar af. De op- dracht is in feite zoveel mogelijk kilo meters afleggen hetgeen alles behalve eenvoudig mag worden genoemd. Zoals reeds gezegd is het uitzicht vrij een- tonig, doch dat is de enige kritiek die ik op dit programma heb. Voor het overige is de conclusie dat het een uiterst leerzaam en boeiend programma 1s. De prijs van f. 39,90 vind ik echter vrij fors voor dit programma. Het wordt geleverd op cassette.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 7
WIZARDS LAIR.
In Wizzards Lair van Bubble Bus ben je op zoek naar de vier verborgen delen van de gouden leeuw. Het spel start op met een fraai scherm met op de achter- grond de begeleiding van een mystiek muziekje. Van te voren heb je kunnen kiezen uit drie talen, t.w. Frans, Duits of Engels. Nederlands ontbreekt alhoewel dat bij dit programma geen ramp is. Na een druk op de vuurknop of spatiebalk verschijnt er als laatste waarschuwing nog een boodschap op het scherm. Andere schermen zijn het eind- scherm waarop informatie hoeveel pro- cent je hebt volbracht, het aantal ver- zamelde objecten en het gescoorde aan- tal punten. Ook de bestede tijd en het aantal verzamelde stukken van de gouden leeuw ontbreekt niet. In de * Cave of Legend " mag je je naam zetten mits je een respectabele score hebt behaald.
Het spel zelf speelt zich af over vele schermen. Die schermen worden zeer snel op het beeld gezet en zijn allen zeer fraai om te zien, Je bestuurt de held door deurtjes naar de volgende schermen In het veld liggen tal van voorwerpen,
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 8
zoals wapens, voedsel en goudstafen etc Al deze zaken hebben hun doel. De deuren b.v. zijn niet altijd open. Daar voor heb je dan nodig een sleutel of ring of diamant. Of je een van deze zaken bezit kun je in de tabel ter rechterzijde van het speelscherm zien. Bezit je ze niet en heb je voldoende goud verzameld dan kun je als je een scrol te pakken kunt krijgen die zaken kopen. Het zou echter te eenvoudig zijn als dat de enige zaken in de diverse velden zouden zijn. Ook de vijand ont- breekt in dit spel niet en deze komt razendsnel en in grote getale op je af. Snelheid en het hoofd er bij houden is de boodschap. Wanneer je b.v. nog vol- doende energie hebt laat dan het voedsel liggen, dat kun je misschien later nog hard genoeg nodig hebben. Zo zijn er nog vele tips mogelijk, doch zelf onderzoeken en uitvinden is wel zo mooi. Het spel kent vele locaties. Veel van die locaties zijn te bereiken door een lift die op ieder level in een van de velden aanwezig is. Ook zijn er geheime deuren en er is zelfs een "ma- gic lift". Hiervoor heb je echter een keyword nodig. Dat keyword is de naam van het level waar je naar toe wil. Deze namen kun je echter alleen tijdens het spel vinden als je met de gewone lift meereist. Dan krijg je nl. de naam van dat level te horen. Opschrijven dus De kwaliteit van dit programma, zowel grafisch als geluid, is hoog. Het spel- idee is zeer goed en het verveelt aller minst, integendeel, dit is weer zo’n programma waar je mee bezig blijft. Voor de prijs van: f. 32,-- zeker de moeite waard. Het staat op cassette.
VERA CRUZ.
Je bent zo juist benoemd tot lid van de recherche van de politie van Saint Etienne en er komt reeds de melding van een moord binnen. Ter plaatse ga je op zoek naar aanwijzingen en bewijzen. Het slachtoffer ligt badend in het bloed op de grond en op de tafel ligt een af- scheidsbrief. Alles wijst op zelfmoord maar jij laat je niet om de tuin leiden Met de camera kun je alles vastleggen
en nader onderzoeken. Alle gegevens leg je vast in het proces-verbaal en dan ga je op jacht naar de dader.
Het gehele onderzoek kan je vanachter je bureau cq. computer leiden. Daarvoor staat de modernste aparatuur tot je be- schikking. Via de computer kun je ver- binding met diverse andere diensten leg gen zoals andere politiekorpsen, gevangenissen etc. Je kunt opdracht ge- ven tot het afnemen van verhoren en
verklaringen. Om dit te doen dien je echter wel over naam en adres van de bewuste persoon te beschikken. Wanneer
je zo’n verklaring vraagt dan wordt de foto van de bewuste persoon vertoond. Vervolgens de verklaring. Alle gegevens en verklaringen kun je laten printen.
Volgens de handleiding dien je te be-
schikken over een 80 kolams printer, doch er wordt slechts een kolom of
dertig benut. Deze optie is echter zeer handig aangezien je door dit programma pas goed in de gaten krijgt dat het po- litiewerk in feite een grote papierwin- kel is. Ik vind dit programma weer eens iets heel anders dan de doorsnee adven- tures en het lijkt me een uitdaging voor iedere Sherlock Holmes in spe. Als je vlug bent kan het ook nog dienen als oefening voor Moordspel van de Tros.
Conclusie, een fijn programma welk met een prijskaartje van f. 45,-- zeker de
moeite waard is om te kopen.
‘
worn ZJ 0 330 ve
FIE W ZB tT
OTO 0
os
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 9
mere ee. a'as'e es se .... ee oe ee
we
arne ee ee ee el ee de ee et el ed
merereren nnn ervaren etererevern eren ater”.
ee oe ne na nae eee oe oet ee!
ve
EEE
nnee ereen ereen ee" ss aes ese ese ses ese eee ee ee ee see une ee eene eneen neen al aad nnn an nn a
Formation-Z
FORMATTON-2 .
Jaleco heeft via Eagle-Soft diverse pro gramma s op de markt gebracht met een eenheidsprijs van f. 29,95. Een daarvan is zoals je al had begrepen Formation-Z Het gaat hier om een op het eerste ge= zicht eenvoudig schietspel. Grafisch is het zeer zeker eenvoudig alsmede het ten gehore gebrachte geluid. Om het spel te spelen is echter een andere zaak. Het is het beste om de joystick
@© 1985 JALECO
BP-figuurtjes natuurlijk niet. Zorg er dus voor over voldoende brandstof te be schikken alvorens je boven water ver- zeild raakt. Gaandeweg neemt de vijan- delijke weerstand toe. Het spel blijft echter speelbaar en uitdagend. Nogmaals grafisch niet zo fraai, doch als spel zeer wel de moeite waard.
RENE OTLET Heem Eprom-programmeerkaart voor MSX
Gebruiksklaar
Programmeert snel en eenvoudig Gebruiksvriendelijk Aantrekkelijke prijs TEXTOOL-programmeervoet Uitbreidbaar
Bevat unieke sof tware
te gebruiken. Druk op de vuurknop en je bent in beeld vertolkt door een eenvou-
Ho ok
dig figuurtje. Dit figuurtje moet zich al schietend weren tegenover de alom aanwezige vijand. Maar.. je hebt een fraai hulpmiddel om de vijand te ontko- men. Een druk op de O-vuurknop van je (MSX) joystick en de knuppel naar voren en zie je wordt getransformeerd in een vliegtuig. Met dit toestel kun je de vijand beter weerstaan. Echter, een der gelijke machine loopt niet op dropwater dus zul je zo nu en dan moeten tanken. Op de grond verschijnen zo af en toe kleine blauwe figuurtjes. Deze moet
Standaard geschikt voor 2764, 27128 en 27/2356 eproms. Sof twarematiqgq instelbare programmeerspanning van SV, 12,5V, 21V en 23V. Geen ekstra voeding nodig.
27/2356 ofwel 32kilobytes klaar in 3 min. Prijs ee
Verzendkosten 10,-- rembours, 15,-—- rembours expresse
je of 7, bij vooruitbetaling op Postbank 2009331
zien op te pikken met je toestel en dat t.n.v. A.M.C. van Kinderen, levert dan weer enige punten brandstof Haagbeukhof 243,
op. De actie speelt zich echter ook 3355 AG Papendrecht. boven zee af en dan verschijnen deze O.V... Toeprom.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 10
999 28 CLS:LOCATE 7,9: PRINT"
486 58 SCREENB:WIDTH4B: KEYOFF: COLORIS, 14 OCATE 7,1B:PRINT"basic mover wordt ge jaden”
AUG SE EURIE ArkieRENE eee
215 58 B$="run"+CHRE(ISzFORQ=-1048T0- 188 D:POKEG, B:NEXT:POKE-3873, 240: POKE- 387 1,251: FOKE-SB7E, 2EBHLEN(RS) : POKE-3875 „zals FORGEITOLEN(Q$) : FOKER-1841, ASCOM TDEL84, B, 19): NEXT: CLOAG
ennn tenn oenen eenen
BASIC Mover
ië bbs as el a a a 6 a basic mover versie éÙ C. Hordijk 28 gemaakt voor de MSd-er 29-| 58 38 465 SB CLEAR 6} ° -emmenmennmenvverenvnnn. leest weik slot de computer gebruikt 855 78 LET SLOT=INP (&HAB) Bf ----memeememeenmenenen instaleer mc routine voor slat 5 (+temd hook) 878 98 FORT=GTOEH7 B: READX: POKEGHEFBR+2° 16 +7, Ke NEXTs FOKELHFEBD, &HCS: POKELHFEBE, B: POKEEHFEBF, LHEF IPP °° -----memeneneeneneennn
874
LB IF SLOT=LHAB THEN POKE &HEF11+221 6, LHAG: POKELHEF 26, LHAB: POKELHEF JA, LHA B: POKELHEFAE,LHAD: POKELHEF 62, WHAA [PO meeneenennnennnnennn
38 IF SLOT=&HSÁ THEN POKE &HEFI, GHS d: POKELHEF 26, &HS4: POKELHEFZA, LH5D: POK ELHEFAE,&H5B: POKERHEFG2, HSS
TT enn
am a nn nn nn nn
158 B$="CMD"+CHRSE(HS) 7 FORG=-1048T0-10 DA: POKEG, B:NEKT: POKE-5878, 240: POKE-50 17 251:POKE-SO76, 24B+LEN (AS) : POKE- 307 JeadisFORGELTOLEN(QS): POKED-1B41, ASC (
MIDS (GS, B, 1}): NEXT
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 11
256
559
ä7
bees,
ac keert terug naar basic met een foutmelding. dit wordt hier oogevangen.
188
138 DATAL,8,64,33,8,54,17,8,144, 237,1 18,243,245,197,213,229,42, 252
208 DATA2I1, 168, 1,8,64,33,B,144,17,0, 64,237,175,8,243,245,197,213,22
218 DATA62,252,211,168,1,8,54,33,0,14 4,17,8,64,237,176,243,245,197, 213
228 DATA229,62,248,211,168,1,8,84,33, B,0,17,8,144,237,176,8,245,197,213 230 DATA229,52,248,211,168,1,8,54,33, B,8,17,B,144,237,176,243, 245, 197
2 248 DATA213,229,52,255,211,168,1,0,64
33,8,144,17,8,8,237,175,201
bankswitching routine i5 klaar het verdere demo pragraama verandert de ros adressen die nu in de eerste 52 k ram zitten, ZeR LET OPE de roa is op de bios na niet gestandarizeerd, de demo verandert de romadressen, sommige computers kunnen hier daor crashen, ‘de demo bleek goed te werken op: sanyo, toshiba en canon. het eerste gedeelte { tot 160) moet op alle max caaguters werken 283 CLS:COLOR 15,1: CLEAR 230 FRINT“deao wordt geladen 235 QF= run +CHRIELS) GE FORG=- 18487018 BE: POKER B: NEXT: POKE-3878, 248: POKE-SB 77251: POKE- 5876, 2404LEN (QS) 2 POKE- 507 SeanisFORG=ITOLEN(QS) : POKEQ-1841,ASC{ MIDS(Q8,G, 1): NEXT: CLOAD
Demo BASIC mover
en 343 561 677 569
Tel
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 12
| 360 DATASL,75,5E,53,74,69,55, 20
bh 378 DATA20, 28,28, 20,08,74, 65,7
eeen eenn"
demo prograama
basic mover [8A =eerijnlgzersesensente …. 198 LET START=SHSD/E: RESTORE 278 288 LET EIND=&HSECE 218 FOR R=START TO EIND 228 READ Af 258 POKE R‚VAL(*&H" +45) 248 NEXTR ISR venovuedgtgecnuasste 268 EEA 7 278 DATA4E,45,58,54,28,5A,4F, 4E:
| 288 DATA44,45,52,20,20,46,4F,52:
290 DATABB,54,59,74,20,59,73, 20: 308 DATA&S,6F,75,74,20,88,52,45: 318 DATAS4,55,52,4E,28,7A, óF, BE 328 DATA64,55,72,20,28,47,4F,53: 338 DATASS,42,08,44,41,54, 41,20:
340 DATAAF,50,28,20, 20,20, 08,49:
ets
350 DATASC,AC,65,67,51,50,65, 20:
388 DATAAS,65,5C,28,20,88,57,65:" 398 DATA6B,65,75,47,65,6E,20,bF:' 400 DATA74,20,20,08,72,55,67,65:"
éLB DATAAC,28,61,55,77,65,7A 691"
428 DATAGT,20,28,20, 20,28, 20, 20:
438 DATA28,BB,53,75,62,73,63,72:'
ED76
CD7E
€86
'CDBE
s CD
EDGE
DAE
EDAE
EDB6
: CDBE
: CDC6
IRENE senses nnanansnsen sss sg sss sns sas IRN, IRRNRRRNRRRNRNRNRENNEENNENEN NN sss nn ss a IRENE. senses aasasssnass sss ee s sesam esssansnsses ese ses nessen nesseses es RNR. sss esnsesenesessesnsnsen sp NARREN NEN IIR. IIR ES, IIR EME, IIR IIIA ME. IIR EE NE IIR,
585 448 DATA59,78,74,2B,6F,75,74, 28:
321 458 DATASF,66,28,72,61,6E,67,55: 158 458 DATARB,52,65,64,69,60D,65,5E:
172 478 DATA73, 69, 6F,E, 55,64, 20,61:
132 48B DATA72,72,51,79,08,64,65,6C:
855 49B DATAAS, GE, 28,64, 6F,4F.72, 20:
281 SEB DATALE,75,6C,28,28,8B,49,6C:
222 518 DATASC,65,67,61,6C,28,64,59: 656 528 DATA72,65,55,74,88,54,79,78: 698 538 DATALT,28,55,6F,75,74,20,2B: °
143 540 DATA20,2B,88,75,74,72,69,6E:
848 558 DATA67,72,75,6%,6D,74,55, 20: 494 S&B DATA6I,73,23,6F,18,20, 88,53 126 578 DATA74,72,69,5E,67,28,74,55 746 SER DATA2B,EC,61,5E,57,20,88,55: 568 59P DATA74,72,59,5E,57, 28,55, oF: 176 GBB DATA72,5D,75,5C,55,28,74,65: 655 G1D DATA20,2B,63,5F,5D,78,5C, 65: 554 620 DATA78,0B,6B,&1,5E,20,5E,65 J&4 638 DATA74,28,76,65,72,64,65,72:
831 548 DATABB,57,55,65,5E,28,56,75
24 558 DATAGE,65,74,69,55,28,654,65:
172 668 DATA55, 67, SE,
159 678 DATABB,72,61,5E,64,61,78,7B:
656 688 DATA2E,65,6F,75,74,20,28, 20:
a end ad
488 788 DATA20,65,6F,75,74,20,88,28:
69,74,69,65, 28:
698 DATA20,BB,55,55,72,69,65,79:"
CERó
CEE
CEl6
s 'CESE
CE&S
CE&E
CEJE
CEB5
; CEBE
CE96
s 'CEGE
285
> 718
…...ssssessss ses se see ==... . … …
728 PRINT"DIT PROGRAMMA ZET DE BASIC
ROM IN DE EERSTE 32 K VRIJE R AM *
F5B PRINTSTRINGS (48, 195};
748 PRINT* MSX coaputers (64k) schrij vende basic roa niet over in de ras. 158 PRINT* By MSX is daarce ca 68 k
vrij voor machine taal!
j6B PRINT*Men kan echter de basic {ro a) dan niet veranderen door te poken.
RINT*Door de basic ros in de eer 5 2 k ras over te schrijven,kan ae n wel de basic veranderen.
188 PRINT*Zo kan aen huaor basic make n of van de engelse nederlandse comaa ndos maken, beveiligingen inbouwen ec pe
798 FRINT*als vaorbeeld,de data regel s in dit programma veranderen enige f out meldingen van engels in nederland s bv: return zander gosub ;syntax err or wordt dit is fout”
BP te 3 Ì
| 888 PRINT"Dit programsa is getest op
de sanyo, canon en tashiba asx-l cos suters"
818 PRINTSTRINSS(48, 195);
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 13
Spel-experimenteer
455 ede
827 518
&i2
‘KLEIN SPEELPROGRAMMATJE OM ZELF TE EXPERIMENTEREN VEEL SUCCES
DE REMREGELS GEVEN AAN WELKE REGELS VERANDERD OF ‘AANGEPAST MOETEN WORDEN MSX-MOZAIK
hand Cr CA An bord Pr vn
N
iB B=5 :N=5:5C=0
28 KEYOFF
SB COLOR, ‚to, 10
â8 SCREEN 1,2
43 LOCATE 3,5:PRINT"DRUK OP 5 OM TE 5 TARTEN
2 45 LOCATE 18,7:PRINT*AANVAL ":IF INKE
Y$ ="5" THEN A}
43 'SPELMUZIEKJE
49
58 PLAY“ML18BV1ST25507S12CEFBFEC" ,°NI IVIST25503SBCEFGFEC*: PLAY MI IBBVIST25 507S1ZCEFBFEC*, "MI IBBVISTZSHOSSBCEFEF
CLS ELSE 45
EC*
51’
52 "GPRITEREBELS
53
55 DATA 3,7,3,1,1,1,3,35,119,119,127, 119,13, LLS, 119,7, 192,224,192,128,128 „128, 192,196,238,238,254,238,142, 206,
1 Len
57
58 'SPRITES OPBOUWEN 59
58 FOR Y=t TO 3 18 A$=""
BB FOR X=1 TO 32 GB AS-AE+CHRSLD) LBD NEXT X:SPRITES(Y)=A$:NEIT Y
18
[82 "SPRITE DATA
183 °
LIB DATA 1,3,1,8,8,0,8,0,0,2,8,0,8,2, B,8,128,192,128,192,128,0,8,0,8,0,8,0 EENNNN.
READ D
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 14
192 128 DATA 8,8,8,1,7,31,117,255,213,255 55,27,15,1,8,0,8,0,B,128,224, 248,94, 255,85,255,236, 216, 248,128,0,8 127 128 "SPRITE BOTSING 129 °
148 Y=108:X=2175:R=B 577 145 LOCATE @,21: PRINT pmegesnnsanannd
UEKENEEUEINEN 916 158 LOCATE @,8:COLOR4: PRIN
> 158 SPRITEON:ON SPRITE GOSUB 2000 ]
"SCORE"; 5C
i5l 152 “KANONSTURING
153 'Y = SNELHEID KANON 154
527 155 T=STICK (B)
321 168 IF T=7 THEN Y=V-7.5
259 IJD IF T=3 THEN Y=Y47.5 71 72 'KOGEL SPRITESTURING [73 '1 = SNELHEID KOBEL 174
872 188 PUT SPRITE 3, (Y. 1,12
527 181 Z=l-lé:IF LCB THEN 1=170 185 186 ‘BEIDE ANDERE SPRITES 187 ‘OP SCHERK PLAATSEN 188 *
684 198 PUT SPRITE 1,{V,0 13,1 182 208 PUT SPRITE 2, (B,‚R) „8,3 557 230 B=BiN:IF 89255 THEN B=0:R=R#20: IF R314BTHEN 30703028 383 248 GOTO 150 859 zone SOUND13,8: SOUNDB, 16: SC=5C+1:B=18 =1B: K=N+. 2: RETURN 025 see SOUND, 15: S0UND7 „7: SOUND8, 16: SOU ND9,16:S0UND1B, 16: S0UND11,B: SOUND12, 1 6:50UND13, 934 JA1B SCREEN B:COLORL:LOCATE 4,18: PRIN T*THE ALIENS DISTROYED ALPHA 1*:FOR T =B TO 999:NEXT T 955 3820 RUN
DMENUO34.001
BRENG ORDE IN UW SOFTWARE BIBLIOTHEEK
Hebt u dat nu ook? In het begin heb je een paar diskettes met software en is het geheel nog gemakkelijk te overzien. Langzaam maar zeker echter groeit de software bibliotheek en al spoedig komt het moment, waarop je als een volleerd disc-jockey diskettes wisselt en directories afzoekt naar dat ene handige programma.
Als deze situatie u bekend voorkomt dan zult u ongetwijfeld veel plezier beleven aan de hier beschreven programmaatjes, Disk Menu en Directory to Data, afgekort DMenu en DData.
DE PROGRAMMA'S
Met DData kunt u de directorie van een diskette opnemen in Dataregels en deze MERGEn met DMenu. DMenu dient te worden geSAVEd met SAVE"AUTOEXEC.BAS", zodat bij het aanzetten van de computer de inhoud van de schijf direct op het scherm wordt gezet.
In totaal gaat het om 12 files, die per paar, DMenu en DData, bij elkaar horen. Vier files hebben de extension .00l en maken gebruik van een beeldscherm van 40 kolommen (MSX 1).
De andere acht, met als uitgang 002 zijn speciaal voor MSX 2 en gebruiken 80 kolammen.
Het nummer na de file-naam, bijv. 17 in DMenul7.00l, geeft aan hoeveel program- mas maximaal kunnen worden opgenomen (in dit geval dus 1 7).
Omdat het te ver zou gaan om in dit blad van alle files een listing af te drukken volstaan we met die van DMenu34.00l en DDATA34.001. Deze programmas werken op alle MSX 1 en 2
computers.
Als u overigens geen zin heeft om de listings in te tikken en/of graag alle files wilt hebben, dus ook die voor maximaal 17, 51 en 68 progranma s, dan wil ik u met alle plezier, tegen kost- prijs, een diskette toezenden. Maak F 12,- over op giro 1988668, t.n.v. C. Lindhout, Zonnewijzer 24, Wijk bij Duurstede en u ontvangt hem per omgaande post.
HET INTIKKEN
Het is altijd het beste om bij het inty-pen dezelfde regelnummers aan te houden als in de listing. Het is voor een goede werking echter beslist noodzakelijk dat de regelnummers van de Dataregels niet worden veranderd.
De dataregels (500 — 532) zijn identiek.
Het eenvoudigste is om regel 500 in te tikken en in te voeren,500 te veranderen
in 502, ENTER, enzovoort, tot en met re-
gel 532.
In de regels 35,40,45,50,55,60,80, 130, 155,160,165,1 0,175,852,854,856,858 en 860 wordt gebruik gemaakt van grafische tekens, die kunnen worden ingetoetst met de volgende toetscambinaties: GRAPH + -,R,T,Y,F,H,V,B‚N of K.
GRAPH + SHIFT + \,H of N.
DISK MENU — DE WERKING
De hoofdroutine van Disk Menu leest de gegevens uit de dataregels, zet de data uit het tweede gedeelte van de regels op het scherm, vraagt welk programmanummer u wilt laden en laadt en start het geko-
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 15
zen programma met de in het eerste ge- deelte opgenomen filenaam.
Alle files worden gerund als basic pro- gramma, dus bijv. RUN"DMENUI 7.002", met uitzondering van de files met als exten=-sie .BIN, .BIR of .SBN.
Files met de uitgang .BIR worden gestart als binaire file met BLOAD"'NAAM" ‚r.
Sommige cassette software schakelt ech- ter de drive niet uit.
Als u deze files voorziet van „BIN als uitgang dan wordt dit probleem met de routine in de regels 15 en 20 opgelost. Machinetaalblokken die gebruik maken van de laagste basic adressen (&H8000 — ong.
&H8500) kunnen niet vanuit een basic programma worden gerund.
Wanneer u deze files voorziet van de uitgang .SBN dan kunt u deze met de routine in regel 25 van het scherm laden.
De variabele F in regel 10 geeft aan hoeveel programma s in het menu zijn op-genamen
DISK MENU — INSTALLEREN
Regel 5 is bedoeld om de beruchte pokes op te nemen die nodig zijn om sommige MSX-l software te laten draaien op een MSX-2, Voor de diverse Philips computers en de Sony F9 is dat POKE &HFFFF,&HAA. De Sony 700 luistert naar POKE &HFFFF, &HFF. Als u een MSX 1 machine hebt dan kunt u deze regel weglaten. De LPrint instructies in regels 240 en 250 dienen te worden aangepast aan uw printer.
Regel 240 zet de printer in condensed double width mode, print de diskettenaam en heft de double width mode weer op.
Regel 250 dient de condensed mode te activeren en met de variabele Fl de regelafstand zodanig in te stellen dat alle programmanamen op een sticker van 5 bij 7 am passen. Uitproberen is hier de beste methode.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 16
DIRECTORY TO DATA
DData is een hulprogramma, dat slechts een taak heeft, namelijk u het vervelen-de werkje uit handen te nemen om de Dataregels in DMenu te vullen. Het programma heeft een gebruiksaanwi j- zing ingebouwd en behoeft hier dan ook geen verdere uitleg.
32 5 POKESHFFFF, GHA B67 18 WIDTH4B:COLORI, 14: KEYOPF: CLS: DIMAS (34j sf =24: ONSTOPGOSUB7 8: STOPON: BOTOF
5
BAB 15 BLOADAS(A) : DEFUSR= (PEEK (&HECCH) #25
_ G#PEEK (LHFCBFI) : TIME
ERS 28 IFT IME>L2STHENPRINTUSF (0) ELSE20
E86 25 CLS:PRINT:PRINT:PRINT"BLOAD*+CHR$ 34) +AB (A +CHRS (34) s PRINT: PRINT*DEFUSR = (PEEK (&HFCCH) #2564PEEK (LHFCBF) ) : A=S RIB) CHRS (LID NEN
BBL 3E BLÔADASLA) R
Lef 35 LOCATER B: _
171 48 LOCATEB, 1:PRINT * DMENU 34 CLSOFT *
45 LOCATER, 2:PRINT *
LOCATES, 2B:PRINT® =
5 LOCATE, 22: PRINT "==
8 RESTORE SOR:FORI=1T0L7s IF T=F+1 THEN SOEUBLTBELSEREADAS (1) BS: LOCATER, 142: PRINT” te EELGCATES, (142) PRINT" *c TAB (5) B$: NEXT
h 55 FORI=18T034: IF j= F+1THENSOSUBLS3 EL GEREADAS (1) : READERS: | LOCATEL9, 1-15: PRIN Sar 1: LOCATE23, 1-154 PRINT" “e TAB (24) B4; TAB LSB GPRINT He NEXTI
699 BQ LOCATED, 21: ri “LOC
RIE2?7, 21: PRINT = Print *
Sat 85 LOCATEL.2 2is “PRINTDSKF (B): “Kfree"
474 98 LOCATELS, 21: INPUT “NUMMER A$
252 95 A=VALILEFTSLAS, 2))
539 108 IFAFTHENSR
417 185 IFA=BTHENISB
188 118 IFRIGHTSE(&$(), 3) ="BIN"THENIS
377 115 IFRIGHTS (AS (A) , 3) =" SBN" THEN2S
2? 128 IFRIGHTSCASCA) Ji ="BIR"THENSG
1335 125 RUN A$ (A;
IR 138 FORJ=F#EFEI7sREADAS(J + READBS: LOT
ur
Led an CN un had
CM 11 doe Ce 7
ed De) co en dine ln
…lh ke] cn
e… e Lee |
ATEB,J+2:PRIKT == He TAB(S) s B82NELTJ
Fat?
899 135 FORJ=Fe 17034: READAS (Js READBS:i OC ATEL9 „3-15: PRINT" == Be TAB(24) 0 B$e TA
B(SBI;" “cREITJ:RETURN 30 445 158 CLS 628 155 LOCATEB,B:PRINT *
62 168 LOCATEB, 1: PRINT S_ DNENU 34 LA BELS PRINTER [SOFT * 854 163 LOCATER, 2: PRINT * =
587 178 FORI=31017: LOL KTEB,IsPRINT* *sLOC ATE39, Ls PRINT te NELE
En rr Ca = je _ rm ka Ed ’ Ue Ed La | he MJ . pd A BN | {+ 4
212 17 INT 2 RINTC IR$ { E HIJ) CHRS UF 248 188 LOCATES, 4:PRINT"Met deze routine 738 258 RESTORE 588: FORI=1 TOF: READBS AS (Ì kunt u de inhoud” a NEXTI 352 182 LOCATE3,S:PRINT*van de diskette u 116 255 FORT={T0F/24.5:LPRINT' Takk itprinten op een” FTSCAS(E) 1855" sc LEFTSLAS (TEE ZD 117 185 LOCATE3, 6: PRINT*sticker van 5 bij +5), 16) NELTE 1 centimeter." 939 508 DATA" -------- gn emmen â78 199 LOCATE3,B:PRINT*Deze versie van D ‚i isk Menu is aange-" G45 502 DATA" -----en grond Senn 185 193 LOCATE3, 9:PRINT*past om de FAi-ië zen B printer aan te“ Q51 504 DATA" meme zalf birieenhnnstelensei sien 519 195 LOCATES, IB: PRINT" sturen” pi 666 197 LOCATES,L2:PRINT* Indien u een and Jo} 06 DATA'-------- ee winncmsnssen: ere printer bezit" B 525 208 LOCATE3,1SsPRINT"dient u wellicht 365 508 DATA" gn geeneen de grintercades in” en â85 202 LOCATES, 1A:PRINT*de regels 248 en 941 SIB DATA A Mss 245 te veranderen." zi 521 285 LOCATES, é:PRINT“Zet de printer a TRE OEE RIN ennn ned amen an en plaats de” Ee 275 287 LOCATES, £7:PRINT*sticker voor de CORE ninmnser aen Shanammnmsnsis printkop. * wai 355 218 LOCATEIG,ZZ:PRINT"+444444t44t44 44 1 16 DRI ach Wens tetet* =| 653 215 LOCATEL, 2: INPUT "Diskette naaa”; 1 265 518 DATA*------- mn heemst $ _ E 185 228 IFF>28THENF{=21: 6070240 943 528 DATA" === ged, bmm 254 225 IFID26THENF1=24:60T0240 gn 241 230 IFF222THENF1=27 5 60T0240 VAT DZZ DRAIN meren ont ij emmen 943 235 F1e38 ste 351 on bnn teT$:C 1 JES DORIA smren „ssl, aoesemestben HRS (26) ,
@Q
MSX 50 PROGRAMMA'S VOOR
LEREN PROGRAMMEREN MSX COMPUTERS
M.B. Iimmerz ‚B. Iimmerz MSX PROGRAMMEREN IN ke fl. 24,75 an aa MM 112170 MACHINETAAL ir á EN er d M.B. Immerzeel Bfr. 490 SN Bfr. 430
fl. 32,50 Bfr. 650
le druk/1986/168 pag
ISBN 90 6082 260 9 Bestelnummer 094520
Het eerste deel bestaat uit een onont- beerlijke duidelijke uitleg van de alge- mene werking en de inwendige organi- satie van de processor. In het tweede gedeelte wordt de lezer stap voor stap aan de hand voor voorbeelden wegwijs gemaakt in het programmeren in machinetaal.
EENVOUDIGE INTERFACE p
Bestelnummer 094518 ISBN 90 6082 2730 SCHNEIDER COMPUTERS Bestel 094522 Owen Bishop Stap voor stap leert u de MSX-compu- mega anchdendere
fl. 32,50 Bfr. 650
le druk/1986/106 pag.
ISBN 90 6082 276 5 Bestelnummer 094523
Eenvoudig na te bouwen schakelingen om aan te sluiten op de computer. O.a. hchtpen, modelbesturing, weerstation, beeldaftaster etc.
Voor meer informatie kunt u bellen: Uitgeverij De Muiderkring b.v Postbus 313 1380 AH Weesp
Tel 02940-15210
Telex 151 71 Kamu
LEREN PROGRAMMEREN
en REN > ee NW led. Ei EE nt
le druk/1985/103 pag.
ter programmeren door het invoeren van speciaal hiervoor ontwikkelde pro- gramma's. Achtereenvolgens worden steeds nieuwe instructies toegepast waarvan de werking duidelijk wordt verklaard. De programma's in de eerste hoofdstukken zijn zeer eenvoudig opge- bouwd en worden verder in dit boek meer uitgebreid, zodat het inzicht in het programmeren geleidelijk meegroeit. Het leren in dit boek betekent dat men aan de resultaten op het scherm de werking van het programma en de opbouw van de computer leert kennen.
verkrijgbaar bij: Radiozaken-Boekhandel-Computershops
uitgeverij de muiderkring bv
postbus 313 — 1380 AH — weesp (holland) tel
02940-15210 gironr
(OOR
Een greep uit de inhoud: het leren rekenen met de computer, het bere- kenen van een term, conversie, reken- programma's, renteberekeningen, com- plexe getallen, datum, spelletjes, gok- ken, morse-Cursus.
voor Belgie: Standaard Uitgeverij Belgiele: 147 A
B-2018 ANTWERPEN
Telefoon 03/239 59.00
Telex B, EDISTA Nr. 31421
83214
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina Ì/
PL 80 PRINTER/PLOTTER re er a ne ee" universeel —centronics
& 2 …e zi Je ee ee ee os ese ee se eee eee oee o's 4 kleuren —80 koloms
Jél 526 DATA" ent nnmennnnnenn 957 528 DATA" Nee hennen | 8 945 53D DATA"--— ent Pennen | „ ; / Er Be Mieten 7 4 on 5 951 532 DATA eet, bn | 257 354 OEE eenen nend anitae Bi vevien tee home ot voeinsse Somreverr de 955 536 DATA"-----n- pent eenen GEO KIRANATAS tinnen ie ENE | en dE hi. (mens HAT 5AB DATA"---mnnn Prenen — ú OET ” A tE IK ETE 105 JÂ2 D ATA . ' Werkt op elke computer met centronics/parr, aansluiting ri Leverbaar, demo floppies voor: IBM PC/XT — Apple Il — MSX en Comx 35/PC1, 959 544 DATA" ----- Nhehei eetennintneisdedehsheke Prima ingebouwd PICA schrift voor uw correspondentie en boekhoudgegevens, verwerkt el- …& ke tekstverwerker, zonder aanpassing. Insteekmodules voor andere schriftsoorten verkrijgbaar. 965 544 D KEE men miel EH Grafische tekeningen volgens de standaard software pakketten als: AutoCad Dnver: roland bu > keld RE EEE 800 — Lotus symphony 1-2-3 Driver: amplotii. Maar ook eenvoudig Basic programmeerbaar, met bij- „8 geleverd handboek. Professioneel inzetbaar, solide Epson mechaniek, kast en electronica: Comx. 07 í GAG DATA Mashtatma Shons deenend nT Tekent ongewoon nauwkeurig.
ES r ' Gebruikt normaal A4 papier en van de rol. Tevens mogelijk op transparant, voor overhead nt ae ee df projectie. Plotting formaat 192 x 26000 mm. Snelheid 92 mm. p. sec. of 10 c.p.s. Standaard pen- YâG SSA DATA" ‚--Ì ì hi dtentnedeededndndndedeet sets, overal verkrijgbaar f 13,20 p. set — lange levensduur, schrijft 300 m of meer.
„Î Goede testrapporten in PC World en Info - MSX Comp. Magazine, Info en Mozaïk Daf fais Ti B Seen Ee NIR rn ien 5 8 fas aad DATA gr, PRIJS slechts f 698,- incl. BTW. Gi Laa / Mee Je LED En 5 1 iel 554 DATA , : IT am COMX PL-88. This is my handwritt ing 967 536 DATA*-------- one Pemennmeneeene IT am an ideal OUTPUT DEVICE for your -" home and business computer. Ì can easily 077 5 DEN NE WAE er Senne é . ‘ 275 338 DATA g be controlled with simple programming. 951 55 DATA" ---- an This Is my normal ASCII set: 2 '#$2&’[JQ jud we eri Vet Wa aen tant art: _t C“JOWERTYUIOP_ASDFGHJKL+-X2XCUBNM; & P7 I5E SOZ DATA menne ‚n=k, bememeneenen. 12345678990 <=dqwertyuiopasdighjklzxcubrm; _ ü 1 96E Sá4 DATA" mj For MSX I have them all in ROM pack 8 Si You can make wour own ROM pack. 969 5hb DATA'----- ome, benmeneeneneen EE k [ also can draw too. 1 perform the gra- NS er! 4 GCet FC MEN PN 1 ‘ ' 685 708 CLS:LISTSER-548: END phic plott ing very well.
BESTELBON:
Ja, stuur mij zonder bijkomende kosten:
L De PL 80 met handboek, pennenset en Nederlands garantiebewijs, voor … … … … … ……. f 698 — CJ Doe er IBM demo floppies bij 2 x f 20,—, 54" totaal. ehs ove geessie f 40— CJ Doe er een Apple Il demo floppy bij 51/4” erneer: en alas f 20— 0 Doe er een 312" MSX demo floppy bij … nen. RRC: f_ 20— LJ Doe er een extra kleuren penset bij, groen/rood/blauw/zwart_… …………. EKE AEN f 13,20 [] Doe er een rol papier bij van 27 m VOOR … nn eneennaeerneerverseervenrn evens 08 (] Doe er een ROMpack m. 3 schriftsoorten bij oeren ene rnnenens f 69— 0 Doe er een MSX karakterset ROMpack Dij nennen ovens f 89,—
Aankruisen wat u wenst.
Jl Bijgaand de betaalcheques voor het totaal bestelde bedrag.
_) Betaald heden op uw giro no. 291847 tn.v. West Electronics te Haarlem. J Betaald heden op uw bankrekening no. 47.42.92.908.
Na ontvangst zult u de goederen binnen 48 uur, franco huis leveren.
Met betaalcheques heeft u de goederen het snelst in huis!
PERRE AAS MORBIDE treeeninis ant masecsdenbedaels dieet sdb ai he irma sa kinine eden BREE EERE innen eenen bdedinesresdtse sat n atndn ON nnee DS aeron men EN ENEN TVE a OEE ike en eed rede
Bon uitknippen en opsturen naar: Import West Electronics - Spaarne 40 - 2011 CJ HAARLEM @ Grossiers/dealers gezocht!
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 18
DDATA034.001
322 see DATA" EELEBEEL, BEE", " 928 52 DATA" GELBEEER, BEE", 254 Set DATA" BELEABER, BEE", " j48 sas DATA" @gBLELER, BEE",
9 92
„Eu
6
Ned
rr.
EN A OT 4E 9 m met de in et mk m aline
ur
Li 4
mi Pl
m + «Jl rr
en
hal
mi Pet Cr.
me pl
Las) F
IN 0 EAR 1 EM 4 EA 0 EA GA |
Pr
led BCA WGA Wi
NRR RNR AN E RE NAM za ml (rd a
‚nn un
ur
men mr MEN medie u, Cr
| LAN led
el
LEN 1 EM 0 EAT
„08 DATA" GEELLELE, BEE", Sig DATA"EGERBBEG, BEE,"
DATA"EEEAEEP, BEE," DATA"&EESEEEE, BRB", DATA" 86840H0E, BEE", DATA" ERSEBES, BEE",
DATA"EBELEDEE, EEE",
’ DATA"ESEERESE, BEE,"
DATA" SBEREBES, BAE" ,"
558 DATA"EELBELEE, EEE,”
DATA" BERELBEE, BEE", DATA" GEREEGES, EEE," DATA" @BEELLEL, BEE", DATA" @REGEEES, BEE," DATA" GBELEIEE, GEE,"
2 DATA"&&RBEBEE, BEE",
DATA" GEEEIGEE, BEE",
DATA" EEREEERE, BEE",
manen
zravemanamanesn Ze 8
2 884
an za 0 MD ward
555 DATA"BEBEEBEL, BEE" "-------- 55E DATA" ERBBELIE, BEE","------
Jed DATA"ERBEEERE, LEE", "----------
562 DATA"BRBROBER, BRP" ,"--—
u
b 564 DATA"CBBLEBEE, BAP" ,"-—
is, « ur
; DATArezvaesee, BBR*,"-—— ; DATA" BeREBEED, BRB,"
mcr a)
A0 EN AEN U Mn
4â2 zoe jep 85 è 2 882 LOCATEZ, 3:PRINT"Disk Data 34 lees
t garinaal 4D file-" 883 LOCATE2,4:PRINT*namen uit de dire ctory van een disk"
LDCATE2,5: :PRINT"Deze namen worden
gesorteerd en
} 885 LOCATE2, 6: PRINT “opgenomen in DATA
=regels
886 LOCATE2,7: PRINT"Als het programma doorlopen 15 wordt
887 LOCATE2,B:PRINT"het programma zel f verwijderd, zodat”
883 LOCATE? S:PRINT*alleen de DATA-re gels overblijven.”
t BIB LOCATE? 1B:PRINT Deze kunnen word
en geSAVEd als ASCII-"
7 811 LOCATE, Lis PRINT“file (SAVE“;CHR$
54); "NAAM" ;CHR$(34);",A) en later ge MERGEG”
2E 812 LOCATE?,12:PRINT*get het pragraan
c Bisk Meny 54 5 814 LOCATE2, 14: PRINT*Van prograana 5 bestaande uit geerde"
Of 815 LGCATE2, 5: PRINT re tiles dient a
i Leen de eerste file
ié LOCATEZ, 16: PRINT“in DATA-regels t
Korden Gpgenosen.
zijn LOCATE, 17:PRINT*Door het weghale an REN in regel"
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 19
„esse sea essa sss sns ss se
195 817 LOCATEZ, 18: PR t filenamen zonde: <58 828 LOCATE2, 19:P
NT*374 bereikt u da hi
Ô 18, . - Pal ” LPE] rm mr Ni uitgang worden ü
ha vergesiagen. ac nsd e 443 822 LOCATELE, 2B:PRINT*>>> DRUK EEN TO
117 824 Z8=INKEVS3 IFL$=""THENBZ4ELSEBOSUE 85Â
254 BZ6 LOCATE2, S:PRINT "Het eerste gedeel te van de DâTâ-regel
1/B 827 LOCATE? As PRINT"bevat de filenaan 142 364 EOSUB358 en „48 356 LOCATEIB, Le PRINT* even geduld a,u 150 828 LGCATE2,S:PRINT*De volgende bevat NP tan streepjes, welke" 442 368 FORS=STOi Es AE=DEKIS (B, 5} E54 829 LUCATE2 6:PRINT"kunnen worden ver 82 87/8 FORT=&HEBITTORKEDIESTEP 52: IFPEEK ( vangen daer eed _ IPASZORPEEK(IJGL27THEN878 265 B58 LOCATE? Z:PRINT"welke Disk Menu 3 25 872 F$="":FORJ=OTOL Le SEF $ACHRE(PEEK í 4 ap het scherm goet" dt} de NEKTJ 55% 832 LOCATEZ,B: PRINT "seergeven, (byv. n 874 REM:IF ASCIRIGHTS(FS,2)}=52THEND7 aam of tasscore)" ze 844 554 LOCATE2,S:PRINT"Disk Menu laadt a 258 B76 F$(AF=LEFTS (FS, B)", "+RIGHTS IFS, 4 ile files met” __ dezatl 648 855 LOCATE2, 18: PRINT"RUN*: CHR$ (34) 4 "f 691 578 NEXTI tlenaam":CHR$I34}:*, met uitzondering 743 888 NEXTS van | ' 665 382 LOCATEZ, 3: PRINT" Ik heb";As” files 6 855 LOCATE? ILsPRINT"files met als ui ingelezen, tgang:' 184 884 AFZPEEK(LHFS76) +256RPEEK (&HF577) 415 838 COCATES, 13:PRINT", BIR BLGAD"; 587 886 Ti=PEEKCAl 41): TIIZPEEK(A!+2}
CHR$ (34); "Filenaan” ;CHRÉ(34) ;t‚R! 1/4 383 IFT!=64 ANDTI'=64 THENSPBELSER 184 348 LOCATE 14:PRINT",BIN — BLOAD", zÂ! ti: GOTD8B6
CHRSLS4) ;"filenaaa"sCHRE(T4) ; *-del 155 890 FORR=BTOA-1
« | 859 852 FOR B =R+{TOA €45 841 LOCATEA 15; PRINT® defusr { 865 894 IF FSCR)FECBITHENSWAPFS(K) „FELB) ‚eed AZUSRIÁ)" 789 842 LOCATES, SG:PRINT*,SBN — Voor aa 655 896 NEXTE
_ chinecade die het | Po] 478 NEKTK ef 252 843 LOCATES, 17: PRINT" begin v BES 928 LOCATE2, 4: PRINT*en*sâ;” Files ges an het basicgegied” arteerd,
434 344 LOCATE4, LB: PRINT" (&HS828 âi5 982 FOR K=iT0A -EK8588) gebruikt * Bid 984 FORB={TO1?
386 846 LOCATEZ 2B:PRINT*>>> PLAATS DISKE zi 86 BE(B)=MIDE(FS(K) BI)
FTE EN DRUK TOETS 4447 622 988 NEXTB 357 BAB ZS-INKEYS: IF L$=""THENBAGEL SEBS2 ésB 918 S=j 452 858 CLS 189 912 FORT=AI+I TOA 1d 655 852 LOCATES, B: PRINT * doo 914 C=ASC(BS(S)}
ì 3B8 F16 POKEI, GC: POKEI+i5,C 529 3354 LOCATEB, LePRINT "DDATA34 Sebru (ot JiB S=5ti
iksaanwijzing CLSOFT * 135 928 if S=iSTHENA'=h' +371 Seis NELTKELSE 574 855 LOCATED, Z:PRINT * NEXT]
: | i5b 422 LOCATEZ be PRINTAs "files zijn opge 548 858 FORI=STO2L: LOCATED, 14 PRINT" "21 QC nomen in data-”
ATE39, EePRINTS SE NEXT 198 925 LOCATE2,7:PRINT"regels 508 t/a”;4 149 368 LOCATER, ZL: PRINT" J8H2Â;
"RETURN 574 224 LOCATE2,GePRINT "Het tweede gedeel 112 B52 CLEAR248B:A=B:KEVOFF: CLS: DIMFSCt te van deze regels"
28E Ei WIDTHAA:CO ORE, 14 823 925 LOCATEZ, 1B:PRINT “kunt u nu bewerk
en en de niet" 494 726 LOCATE2, ils PRINT" gebruikte regels
DELETEn. * 58 928 LOCATE? 15:PRINT"Tot slot dient u de regeis als ASCil-® 987 929 LOCATEZ, id:PRINI"tije te SAVEn en te MERGEN get Disk 546 958 LOCATE? 1S:PRINT"Menu 17" @72 952 LOCATE? 17ePRINT"Als er meer dan 34 dataregels zijn"
mmm
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 20
MSX krijgt IBM eigenschappen
Geef uw MSX IBM eigenschappen
Ruim anderhalf jaar geleden ben ik overgegaan tot de aanschaf van een MSX1- machine: het beste systeem dat op dat moment voor een redelijke prijs was te krijgen. Op mijn werk werk ik altijd met een IBM-PC en dan merk je dat MSX-BASIC, waarvan de ‘X’ staat voor eXtended niet meer, maar iets minder kan dan BASIC(A) of GW-BASIC, programmeertalen die op MS- DOS machines werken. Hetzelfde geldt trouwens voor het besturingssysteem MSX- DOS, die ook beperkter is in zijn mogelijkheden dan MS-DOS. Het mogen dan wel allemaal produkten van Microsoft zijn, maar bij MSX-BASIC en ook bij de BASIC-versie van MSX2 heeft Microsoft enkele belangrijke commando ‘s weggelaten: CHAIN en COMMON.
Met Chain kunnen we een programma aan een nieuw in te laden programma koppelen, waarbij het eerste uit het geheugen verdwijnt. Dit kan handig zijn als het werkgeheugen vol raakt en onder BASIC met “28815 bytes free’ of soms nog minder loopt de serieuze MSX-BASIC programmeur snel tegen dit probleem aan.
Het ontbreken van CHAIN is op zich niet zo erg, want MSX kent RUN "naam" of LOAD “naam” ‚R om een vervolgprogramma te starten, maar dan zijn we wel alle waarden van onze variabelen kwijt, die we in het volgende programma nodig hebben. Met het COMMON-cammando geven we een lijst met variabelen op, die aan het vervolgprogramma moeten worden doorgegeven. Dit kunnen strings zijn, maar ook numerieke waarden (integer, enkele precisie en dubbele precisie of E- notatie). Door deze procedure te herhalen, kunnen we in principe een
oneindig lang programma starten, zonder in geheugenproblemen te komen.
MSX kent helaas geen COMMON, maar wees gerust, de C-64, de Atari800XL en vele andere ook niet. Om MSX common- faciliteiten mee te geven heb ik de GOVRAM-routines ontwikkeld. Bij het ontwerp van de GOVRAM routines ben ik uitgegaan van de volgende voorwaarde: l. de opslag van gegevens mag niet ten koste gaan van het normale RAM-geheugen; 2. Alle BASIC-commando ‘s mogen gebruikt worden, dus ook PLAY;
3. alle typen variabelen moeten doorgegeven kunnen worden, zelfs lege (alleen op RETURN drukken) ;
4. De routines moeten zowel met als zonder diskdrive werken;
5. Het moet niet nodig zijn om waarden tijdelijk naar tape of disk weg te schrijven om deze later weer op te halen, vroeg of laat wordt dan het eigen programma overschreven.
Zelf pas ik de GOVRAM-routines in een belasting programma, dat uit drie delen bestaat, namelijk inkomen, vermogenspositie en privé-balans. Het programma is bedoeld voor de particulier. Het programma draait op zowel de IBM PC als op de MSX.
De routines kunnen als utility het hele MSX-gebeuren op een hoger niveau brengen, vandaar dat ze zijn ontwikkeld voor algemeen gebruik. De MSX-programmeur krijgt hierdoor een goed stuk gereedschap in handen om zijn programma’s duidelijk te verbeteren en langere programma's te schrijven, zonder dat hij/zij zijn/haar variabele waarden kwijtraakt.
C. Machielsen
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 21
esse JD. ZN
vleiende ede deleleleteleletejeleletedelsteteleletevetetstetetetetetete verstoren annntennnnenenenene renee nenenenenene negende dend EL Patatntatatetatntetnteteteletntatntetetetetetetelens! prtnntdetnineledededeleeleleleterededererelene gene nenenene nege enenenenn ene annen nennen needed nne neerde enen en LEE EE ES ER EE A EE EL ee ee se a se ee eee ee a oe se ee ese ee eee see ese es see aes sees eeens …. . attente teen" . es et E a rr ee eee ee ee" nee" rn
De routines, inclusief een voorbeeld programma zijn verkrijgbaar door £12,75 (inclusief portokosten) voor de cassetteversie en f£17,75 (inclusief portokosten) over te maken op
girorekening: 13.67.088 van DE MSX-er te
Bussum, onder vermelding van GOVRAM- routines.
De diskettes en de cassettes zijn op voorraad, zodat ze snel worden uitgeleverd! !
MSX werkgroep cassettes
De MSX-werkgroep had een programmeerwedstrijd uitgeschreven, waarvan wij de hand hebben kunnen leggen op een tweetal cassettes (disketteversies zijn ook verkrijgbaar), met een aantal winnende programma’s.
De cassettes zijn verkrijgbaar voor £f12,75 onder vermelding van ‘programma’s werkgroep deel 1’ of ‘deel 2.
Beide gelijktijdig bespaart u eenmaal portokosten, zodat u de beide cassettes kunt verkrijgen door overmaking van £25,00 gulden onder vermelding van ‘programmas werkgroep 1/2.
De disketteversies kosten f17,75 per stuk en beide versies voor f32,75 onder vermelding van ‘programma’s werkgroep deel 1’ of ‘deel 2” of programma’s werkgroep 1/2.
De cassettes en diskettes zijn op voorraad, zodat ze direct kunnen worden verstuurd nadat uw overmaking is bijgeboekt op:
girorekening 13.67.008
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 22
Deel l bevat:
MEMORY, een denkspel
DOE MAAR, een muziekprogramma KASTEEL, een spelprogramma BOTSAUTO ‘s, een autorace PALET, een tekenprogramma SPACEWALK, een spel
SNACKBAR, een spel
Deel 2 bevat: GOBBLE, een happerspel CARRACE, een autorace TEKEN-MUZIEK, een creator CROSSING, een froggerspel JESU JOY, een bach compositie MOUSEJUMP, een spel GITAAR, accoorden
Geef duidelijk aan wat u wilt en welke, zodat uw bestelling snel en efficiënt kan worden uitgevoerd.
MSX-MOZAÏK cassettes
De cassettes en diskettes met de programma’s uit MSX-MOZAIK 1985 en uit MSX-MOZAIK 1986 zijn inmiddels, met veel moeite, ook op voorraad, zodat ook deze bestellingen snel kunnen worden uitgeleverd. De cassettes kosten f£15,75 en de diskette versies kosten f19,95. Deze laatste prijs is mogelijk gewerden doordat de prijs van de diskettes is verlaagd, zodat we de bestellers uiteraard van deze prijsverlaging kunnen laten mee profiteren.
De cassettes en diskettes zijn op voorraad, zodat ze direct kunnen worden verstuurd nadat uw overmaking is bijgeboekt op:
girorekening 13.67.008
MOZAIK programma s uit 1985 die hierop staan zijn:
TEKENS.BAS, een karakter programma GONFIE.BAS, een wiskundig programma SCREEN.BAS, een scherm dump programma GETALLEN.BAS, een programma dat ingevoerde getallen omzet in woorden ICP3, het bekende invoer controle programma, geschikt voor zowel MSX-MOZAIK als MSX-computer magazine. GRAFISCH.BAS, een grafisch programma BENCHMARK.BAS, een benchmark test programma
HEXASCII.BAS, een omzettingsprogramma DEMO.BAS, een demonstratie programma FILELIST, een file programma
HIRES.BAS, een high resolutie programma SPRITEMA.BAS, een spritemaker SPACEMAN.BAS, een spelprogramma
PERMUTAT.BAS, een wiskunde programma ONELINER.BAS, een een-regelig programma FUNCTIES.BAS, een wiskunde programma BASICODE, het basicode 2-c vertaal programma
BLODI . BAS,
GETAL.BAS, een getal lenschrijver DIRSOR.BAS, een directory sorteerroutine BIBLIOTHEEK.BAS, een bestandsprogramma KAARS.BAS, een grafisch programmaatje BLUEMO.BAS, een muziekprogramma SEAWAR.BAS, een spelprogramma
MOZAIK programma’s uit 1986 die hierop staan zijn:
WED.BAS, een schermeditor (tekstverwerker )
TOUR.BAS, een Tour de France programma RENNER.BAS, een wielrenner programma voor boven
REKEN.BAS, een rekenprogramma
SPRITE.BAS, een spritemaker
SORTJE.BAS, een sorteerprogramma GALGJE.BAS, een spelprogramma
RADEN.BAS, een spelprogramma MHLOCKS2.BAS, een Maidenhead Locator voor zendammateurs
KANARE. BAS, een fluitende kanarie KLEUR.BAS, kleurdemonstratie programma RENTE.BAS, een rente berekeningsprogramma TESTB.BAS, testbeeld programma
GETAL.BAS, getallen omschrijver
GETMAS, een stelsel omrekenaar SMAKER.BAS, een spritemaker !
SIADER.BAS, een sprite lader!
Een grote hoeveelheid programmatuur met voor een ieder wat wils, waarbij niet alleen spelletjes zijn opgenomen. Een aantal programma's zijn geschikt voor uitbreidingen in de vorm van geluid en moeilijkheidsgraad. Bovendien kunnen een aantal programma’s verder worden uitgediept, waarbij de programmeur zeker aan zijn trekken kan komen.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 23
Lezers reageren: monitor
LEZERS INZENDINGEN
Onderwerp: Machinetaalmonitor MSX-MOZATK nummer 5 MACHINE TAAL
ET | MONITOR Een dergelijk programma is meestal iets
voor de meer ervaren programmeur, die 4 B ane ef is oen Ep ben. at EKos zich wil gaan verdiepen in het fenomeen uit ezen of willen wensohet yen kaa ; f | it programma kan men allerlei machinetaal p Ik begon daarin ook adressen invullen en men kan ook interesse te hebben en juichte de aan programeren in machinetaal. plaatsing van dit programma op het moment |Hannser dis hek, eel Arse van uitkomen dan ook van harte toe. begin file hoger is dan A0O33 want anders wordt dit prooramma
Ee a rr overschreven en krijat u problemen. Na in invoeren van de listing, bleken er Het pr amma voor de cursor staat echter enkele onvolkomenheden in het op de sen DCB t/m DIFF!! programma te zijn geslopen, die op zijn minst lastig genoemd kunnen worden. Na SUCCES enige tijd stoeien met het programma, Druk een toets voor verder.
bleek dat het invoeren van data niet zo best wilde lukken.
De fout
Kijken we naar regel 1920, waar I afgevraagd wordt. Op het moment dat ‘1 1’ is, dan worden de beide variabelen Ingesteld. Met een GOSUB springt het programma naar regel 2030, waar we de invoer routine vinden tot regel 2130 waar een RETURN wordt gevonden. Hierop wordt teruggesprongen naar regel 1920 plus 1’. De volgende instructie in regel 1920 laat het programma terug springen naar regel 1270 en zijn we aangeland bij een subroutine ‘MENU voor het invoeren en controleren. Het commando RETURN 1270, hoort in regel 1920 niet thuis en werd verwijderd. Daarna wordt de invoer routine functioneel.
ML ROUTINE LADEN ROUTINE SAVE GEHEUGEN TONEN
1 2 3 4 5 6 nj 8 9 1
Als schoonheid foutje wordt verwezen naar regel 1870, waar alleen maar met de kapitale letter ‘M’ naar het menu gesprongen kan worden. Aangevuld met IF INKEYS<>"M" AND INKEYS<>"m' GOTO 1820
mmm mmm nn
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 24
.. … sss ess se aen ne NN
IK nn
ss ese esse. es. . . . …
INVOEREN KONTROLE
MENU STOPPEN
2m maakt het programma nog gebruikersvriendelijker.
Tenslotte wil je als gebruiker een eventuele afdrukmogelijkheid ook gebruiken. In feite functioneerde de zaak goed, maar iedere keer als het Beginadres in HEX voor de routine : beeldscherm was volgeschreven, verdween > 8906 de bovenste regel uit beeld, voordat ik met afdrukken kon beginnen. Een regel minder afbeelden was de eenvoudigste wijze om dit op te lossen, maar ik koos voor een andere mogelijkheid. Schakel de functietoetsen tijdens de verwerking even >INVOERENS uit: die regel is gewonnen aan de onderkant van het beeldscherm, die eerst 2E aan de bovenzijde verloren was gegaan. Hiervoor wordt regel 2170 gewijzigd naar: 2170 KEY OFF: LOCATE 3,21 LADEN SAVEN TONEN VERDER TERUG In regel 910 wordt het volgende geplaatst: 910 KEY ON:TE=46
Als laatste: het versieren van menuschermen kan beter gebeuren met wat grafische tekens, dan met letters uit het
8008 08 08 18 Eel 08 8 da a Na. cm ALESRELE ich ge was bij di : oorspronkelijke programma ook het geval,
5020 zE EE ep aa JE é5 3e 56 alleen de printer waarop de listing was 28 30 F6 Af 32 DO FR BO afgedrukt herkende deze grafische
5030 LE 28 Pe A 55 pe 58 oe karakters toen nog niet en ging daarom
He FB AL GR MS CD 36 DO FF cijfers afdrukken! ). Enkele screendumps
8050 2: sj Se ie ep Se ie, Oe zijn bijgevoegd ter illustratie.
Se BERNE SR
8068 AF FC B7 20 35 7B FE FO P. Vollenberg.
3070 38 30 Th el OL 58 Be
800 5 55 68 DA Sa 80 ge 79 (Red.: Een positieve bijdrage van een
8088 C1 20 CE 4F 21 17 30 CD F lezer, waarvan we allemaal kunnen
8098 1A B é5 56 50 AE 55 5 A „2e profiteren. Hebt u ook iets te vertellen,
80A0 FF C9 3A AF FC 3D 28 3E B :»*=> laat het ons dan weten, zodat een ieder Druk een funktietoets voor verder van uw programmeer ideeën kan
profiteren! ).
me
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 25
me Hi ED
PATA
17 / /
Ip ID
/
Eer AANEEN 1EErt 1
Hints ii
bi
! HN iN if ! Hi ii = k 4 EKL OET VENTEN AAN HEN il SEE Eh MAAIKE Í EEN // - Ne \ HEEEEEEMEEEEEEEEEEEEOOAIEEEEEOEOEE ELLE (AN SNE EIN KI KK HEEEL
EELEEOLELEEOENEOROE ETEN
Í
INE
Inde TERMINAL-mode:
auto dial/redial
auto login/logon
auto answer
auto baudrate select
files-up en downloading van en naar MSX, Commodore en andere computers
de mogelijkheid om de gastcomputer
p |_ te besturen De veelzijdige software … ‚mina host-functie:
Het bedieningsgemak 3
De TEL-TRON 1200/MSX is direkt | * aansluitbaar op alle MSX-computers. : Geen gezeur met kabels en connectoren, gewoon de stekker in de uitbreidingsleuf van de computer en . . . klaar!
maak uw eigen 300 of 75/1200 baud full duplex databank, inclusief up- en
De TEL-TRON 1200/MSX wordt geleverd met een geavanceerd communicatieprogramma. U kunt meteen aan de slag. | De nieuwe versie 2.5 wordt GRATIS meegeleverd.
Dit VIEWDATA- en TERMINALPROGRAMMA maakt optimaal gebruik van de mogelijkheden van het modem. -
Bijvoorbeeld:
* in de VIDITEL-mode: * auto dial/redial
auto login/logon 5 J *_ complete VIDITEL editor
local mode (de systeemcommando's zijn beschikbaar) | beeldopslag (op diskette en cassette) | De TEL-TRON 1200/MSX is een produkt zwart/wit-kleur schakelaar van TRON BV.
uitgebreide afdrukmogelijkheden U vindt de TEL-TRON 1200/MSX bij *_ VIDITEL host-functie: V&D, DIXONS, WEHKAMP en alle grote
maak uw eigen VIDITEL-databank met | computershops. meer dan 300 pagina's per diskette. Voor informatie, bel 085 - 426 777
*
*
II NN | HININNIN HN NNS II IJ IJ
EEEEEEELELE EEKEKKEEKEEKEREEKEEKEELLALLAS
ALLEL ELCO AVA \ ennen Es 4 RS == li 2 p
II HEt
BELEEEEEEEEKEEEEE BEEELEEEELEEE EEH HIL | | Ut \ AAAAIE 8 A \ AN AK „A : \ IN ost
ven
| DD
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 26
Postbus 144, 6800 AC Arnhem
1 // en is \ ve Il A : NIN \ : \\ \ \ \ \ \ \ AEL U
| AAELLEELLELLLELE EL KAAIMAN
IODEM?
\ \ U \ HELLE
‚ downloading van files, automatische
modem instelling (bij versturen van een file schakelt het modem automatisch van 300 naar 1200 baud).
De informatiediensten
U wordt gratis lid van twee databanken, waarop u Onder andere nieuwe versies van de TEL-TRON/MSX software vindt De upgrades zijn gratis.
En u krijgt toegang tot meer dan 80 TEL-TRON compatible databases in Nederland.
en de TEL-TRON 1200/MSX zelf. . .
PTT goedgekeurd 1986 *_ 300, 600, 75/1200, 1200/75 baud “_ visuele functie-indicatie van alle modemfuncties fraaie vormgeving 3 maanden garantie
*
*
Ny 1 / ij
EIN / 1
/
Telefoon 085 - 426 777* Telex: 75075 dcs
BAS-disk utility
BAS-DISK utility
Deze utility maakt het mogelijk om programma’s, die op een cassette staan weggeschreven met CLOAD, op disk te zetten, zonder tussenkomst van de gebruiker. Het programma maakt daarbij gebruik van het buffer van het toetsenbord (keyboard buffer) en het video-
geheugen.
De werkwijze is als volgt:
Laadt het programma BAS-DISK en vervang de diskette;
zet de cassette recorder op PLAY;
druk F5 in of toets in RUN [RETURN].
Opmerking: Het programma maakt gebruik van een CMD-hook. Qm deze voor uw computer aan te passen, moet het laatste byte in de dataregel 690 worden aangepast in Ol, 02 of 03 (zie *). Wil het programma dan nog niet starten, dan is er waarschijunlijk te weinig geheugen vrij. Zet de computer uit, of geef een RESET. Start de computer weer met de CTRL-toets ingedrukt. Schrijf (save) het ingetoetste programma is weg voordat u het gaat draaien (runnen).
Dataregl 690 moet onder andere voor de Spectravideo 01 zijn, voor de Sony 02 en voor de Philips 03.
a ‘save“C-L28.UTI® '4-2-87 784 2 CLEARZO8, &HDDO8 HA7 28 LOCATEB, Bs FORX=BTOI5F: VPOKEN, 52: NE XT
ât5 48 ON ERROR 6070478
882 58 A=DSKF (0)
685 &B IFVPEEK (37514 2ASC(CHRE(195)) THENGG TIJ5/8
859 78 IF AC2STHENPRINTSLESS A5 25 k FREE ON DISK": END
556 88 FORXEB TU 5
Lap)
785 Täù
RS,
836
D5é 54e
98 Af-AEACHRE (PEEK (L+LHFET 1} LDB NEXT
[18 FORK=1TOG: J=INSTR(AS," "):IF 1420 THENMIDS (A8, L,1)="—"
28 NET
(38 NAME *X" AS A$+",y"
[48 LOCATE? 9: FILES"E,4*
EXT
168 PRINTS ERKKE ch5 HEERE utility #44 tr ch3 &Eraet
178 LOCATE 8, 1:PRINTSTRINGS (39, 195) 138 LOCATER, 2
198 LOCATE 25,5:PRINT* "dekt "rÂ
208 LOCATE 25,5:PRINT* bezet”; (354-A) 218 LOCATER, 3
220 PRINTSTRINSS(39, 195)
EN 258 LOCATE 8,2 248 DEFUSR=EHFD?E : FORBA=BT0255: BL=USR (BA): NEXTBE 258 DEFUSR=EHI 56: A=USR (0) 2e POKESHFSFA, &HFB
3 278 POKEGHFSFB, SHFB 3 288 RESTORE 418
2398 X=kHFBFOF2" 16 SRO READ A$:IF A$="E"THENSU
2 518 IF Af="i" THEN POKE 4,15:60T0350 L 528 IF A$="#" THEN POKE X,54:60T035
338 IF A$=""" THEN POKE X,30:G0T03S50 348 POKEN, ASC (AS)
j 558 X=l+1 :EOTO 308
36B KedtleA=((1/256)-INT(X/256) 14255 378 B=INT (X/255)
327 S3B POKEGHFSFS,A
Pr À bri klef,
142 858 Laá 172 5/8 578 529
598 POKELHF3FG,B 488 1234 418 DATA *‚c‚l,o, 328 DATA 5,a,v‚e, 458 DATA CMD, 448 DATA run, 358 DATA &
458 END
478 IF ERRZESTHENNAME"X"AS A$+", BAK":
RESUME 1 &0
VERSOLG PaGiN 2»
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 27
DE Canon
T-22A MSX In maart-april zeer PRINTER speciale prijs f 339,00 incl. BTW
TE KOPPELEN AAN ALLE MSX HOMECOMPUTERS.
|) Soort printer: Thermische Printer met een matrix van 5 x / punten. 2) Interface: 8-bit parallel/Centronic 3) Volledige MSX karakter set met plotter- en grafische mogelijkheden.
4) Aantal karakters per regel- standaard: 80 - vergroot: 40 - gecomprimeerd: 140 5) Print snelheid: - standaard: 56 kar./sec.
- gecomprimeerd: 62 kar./sec.
6) Papierdoorvoer: friction-feed. | 7) Stroomvoorziening: 230 V, 50 Hz / 24 W. Importeur in Nederland:
8) Afmetingen: 312 mm (B) x 220 mm (D) x 89 mm (H) 28 9) Gewicht: £ 3 kg. HOL
10) Geluidsniveau: minder dan 56 dB 8 ND _SYSTEMA®”
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 28 Bloemendalerweg 30-42 - | 382 KC Weesp Tat MIQAN 1CSr1re
jp
Gen EE
Iips en Truuks, deel 2
Tips en truuks, deel 2
De eerste aflevering van deze rubriek, gestart in het vorige nummer, ging helemaal over het op diskette zetten van op cassette beschikbare programma’s: deze aflevering bevat diverse soorten handigheidjes.
Het lijkt goed om nog eens te vermelden dat iedere MSX-gebruiker dergelijke gebruikstoepassingen aan de redactie kan zenden. Daar kan dat materiaal dan worden gebruikt om nieuwe afleveringen van deze rubriek mee (aan) te vullen. Uiteindelijk is MSX-MOZAIK toch het blad van en voor MSX-gebruikers, nietwaar?
Gebruik van MT-base
TiD 1
Bijna iedere MSX-bezitter kent waarschijnlijk dit naar mijn mening op dit moment nog het beste ‘kaartenbak ’- programma voor onze machines.
Als je je oor te luisteren legt, dan blijkt dat er nogal wat ‘gekraakte’ versies (op diskette of cassette) van dit programma in omloop 1s.
Dat is in een aantal opzichten niet verstandig. In de eerste plaats mis je zo de goede service van Micro Technology na aankoop van een programma (bijvoorbeeld de gelegenheid om het programma tegen een nieuwere versie - tegen betaling uiteraard — om te ruilen).
In de tweede plaats en dat is bijna net zo belangrijk: het gebruik van een dergelijke ‘kraak-versie’ kan tot grote problemen leiden. Het programma is namelijk zo gemaakt dat bijna de volledige geheugenruimte van de MSX-
computer (vooral bij MSXÌ) gebruikt kan worden voor de opslag van gegevens: de voor het programma zelf noodzakelijke 16 kbyte is verwerkt in de cartridge.
Bij de kraakversies ligt dat even anders. Bij een ruim gevuld bestand zal dat bestand bij het wegschrijven van de gegevens naar cassette en diskette over het programma zelf heen schrijven, waarna het voor dat moment uit is met de pret: een fraaie reset zal het resultaat zijn (weg bestand en bij diskette meestal: opnieuw formatteren).
TIP 1: koop het originele programma.
TIP 2: Geef bij het gebruik van diskettes om MT-base op te starten altijd bij het wegschrijven een bestandsnaam zonder spaties. Bijvoorbeeld een datumaanduiding als bestandsnaam. Je bent snel geneigd om bijvoorbeeld 27 juli in te voeren.
Gevolg daarvan is wel dat bij bijvoorbeeld een ‘reorganisatie’ van de diskette dat bestand op de gebruikerswijze nooit meer geKILLED kan worden: KILL 27 juli zal namelijk leiden tot een ‘bad file name — error.
Restaureren van Headers (cassette)
Het zal iedere MSX-gebruiker al eens zijn overkomen, of misschien wel meerdere malen, dat een programma niet (meer) kan worden ingeladen: op de plek waar het programma op de band begint verschijnt de boodschap van de computer ‘FOUND : NAAM ° niet of er volgt een ‘DEVICE 1/0 ERROR of iets dergelijks.
Meestal wordt dit probleem veroorzaakt door een verloren gegane dan wel niet goed op de band gezette header van het programma (of programmadeel). Een header
mmm Dee
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 29
is een lange fluittoon, gevolgd door enkele krassen aan het begin van een programma (deel). Aan die header herkent de computer de naam van het programma (deel) en de manier waarop het programma is weggeschreven, zoals normaal BASIC, ASCII enzovoorts, waarbij het geRUNned moet worden als respectievelijk CLOAD, BLOAD of RUN"CAS:"., ‘Blokken’ machinetaal of ASCII (fluittoon gevolgd door cirkelzaag muziek) gedurende meerdere seconden tot zelfs enkele minuten kunnen, zoals wellicht bekend zal zijn, niet op eenvoudige wijze door een laadcommando worden ingelezen.
Terug naar die header. Het ‘restaureren’
daarvan gaat als volgt te werk:
l. Neem een programma om een backup (kopie) van een programma op cassette te kunnen maken.. Het gemakkelijkste werkt “TONUS, omdat je daarmee de naam van het ingeladen programma kunt veranderen.
2. Neem een programma dat dezelfde laadinstructie heeft als het te laden cq restaureren’ programma (deel) en zet de band op het begin
daarvan.
3. Tapekopieerder laden: cassette inleggen met programma als onder 2 bedoeld.
4, Header van dat programma inladen
(Tonus: A uitschakelen, op L drukken: backup: l blok laden. COPEVE: 1 x D.
5. Schrijf dit kleine stukje weg op een lege cassette, spoel die band weer terug naar het begin van de opname en reset de camputer (of zet hem even uit).
6. Tik de bij het beschadigde programma (deel) behorende laadopdracht in zonder executie-opdracht
nm
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 30
veen nnn,
(MERGE"CAS:*" in plaats van RUN"CAS: " of LOAD"CAS:",R en BLOAD"CAS:" in plaats van BLOAD"CAS:",R) en druk op RETURN.
7. Begin met de weggeschreven header (punt 5): de computer meld FOUND:NAAM, Stop de band na die melding.
8. Leg de cassette met de beschadigde header in (let op: WEL NA DIE BESCHADIGDE HEADER!) en laat de band lopen. Het programma zal in de meeste gevallen gewoon worden ingeladen.
9, Schrijf na de OK-melding het ingeladen programma (deel) weg op een lege cassette (SAVE"NAAM", BSAVE"NAAM", begin-, eind-en executie-adres of CSAVE).
Het programma zal na deze operatie
vrijwel altijd weer op de normale wijze
kunnen worden ingeladen.
Restaureren van een diskette
Het is bij gebruik van een diskdrive bijna niet te vermijden: op een gegeven moment zal een bepaalde diskette niet meer ingelezen of beschreven kunnen worden(de drive schakelt na een commando wel in, maar na enkele ogenblikken komt het systeem met de melding "DISK 1/0 ERROR" .
Als die melding ook na het cammando FILES (of DIR onder MSX-DOS) verschijnt is er iets aan de hand.
De eerste handeling in een dergelijke situatie: computer even helemaal uitzetten, daarna weer starten en opnieuw het commando FILES geven.
Als het probleem zich blijft voordoen, dan is het mogelijk (zelfs zeer waarschijnlijk) de zogenoemde DIRECTORY
TED 0
31
1na
JJ spell. } spuerJepen “087 ep UEA vesewwerborg SIVZ ANNOOY OO*ELhL } OO*h6LL 3 “Jos+"sed ‘WAI/NOSd3 *S/400£ “DIN OOEL-dN VHSONIJS tol } JISVA XSN UT S,Puwesboud ayostzerd On "ALISTOVIN oO*zgLL 4 0O*OOGL 3 terresed ‘war/01-NOSaa *S/AGEL 08-IS VHSONIJS ele Ee Ver en nnen nnen MANIE Se 00*h6l 4 00*8OOL H"JoS +"sed WAI/NOSHI “S/302L “DIN IVOOZL-4S VHSOMIJS ofoffx | ( euwesBbord vayar ) YINDISIA + I IIIJ40 IWOH SHITIHd 00*6Z9 H 00*B6L FI8OOONWOJ JO "JET NOSdI *S/Z00OL DIN OB8L-dS VHSONTIS of Kal PO mg: oee ei manmnnnmennnennnnr ZeRSN SÁITIMJ 4ODA UAATTE ——m= QG 988 4 OO BZhl 4 uabem apasq °OOOE-dWO STE OOOh-dWO BIUIINHIS jn 00*66L 4 00'66h H Z/L-XSW ‘SPueTJapaN Joy UT uapTaagsoon ua 00°66R 4 00°8H6 F TOTTeved “WaI/NOSd3 *S/45OL “ODIN OOOE-dWO UIUTINHIS Ourprerpuey optesgebjin jew *ystp zow abprJg ttds aameenenmenennvvnn SH IOT dSAILNIDd == 4 =Je9 do Jexyed pnoyyaoqg praaqabin CRLR-IA SHIAIHY ‘beesAuee do SAATIP MNOQUT BSSOT NONYJ BN a === LIN ALLVELSINIWOV u6°€ XSW ===== 00°859 JH 00°66, 3 QUOI uG°E LLOO-AA SHITIHd ft + 0069 4 0O'H6L 3 vassorip + (AIT W/E) 499) 499 + ANINITIG 00*096 4 00'8OLL 3 AIEJJAFUT-KSW + AIO uG'E OLOO-AA SHITIHH wijd 3 5 + ISIS + dISLS + INOUNVIS + YIULSOS + AdOINSIG o00*gzLL 4 OO*H6EZ FH ZLGL-Id JOO OWOZ PIEIPIEY LZ PIE)SSAUISNE NOONVI SN eggs SOU-XSW NI IISVE LINNNVEIUVMLIOS ASIO uG*E KSW === 00*hGh JF 00°50G 3 ZLSL-Id SOON OIO £-04 BAUTINKIS Ee: sc UL LLL H OO ZEEL 3 ON30 30 + ISV8-IN + 13LIOIA mennen mennneenneeenn menne mennen SENTER URE RE ee pan Ne SHITIHd + dapJooas SHITIHd + Je3ndwo9 0208-IA SIHITIHd -GeesAuee do uvasoFTUOW NYXVI Se ele d0040309 ores nan gen LIS LUVLS XS We 00°ZZ0L 4 00*6LLL } T9QEH-XSW *GZXO8 °GBZKOOG “INATKA 08OO-SA STITIHd A iid0 = 40 “varreguee o7YJadeg ‘Maru ————- 00*686L + 00*G6zz 3 TL x00 “GZXOg “O8HXO06 “anar ELBB-WI STITIHd EE Ge NIA METEN 23 TIJ IdsS===== O0*GzLL 3 00°662L 4 ILL 400 *GZXOg *GRZKOOL *INOTA 258B-WI SHIIIHd En beesnuee do asempJey ua -3J0S XSW UO WAI/YIUIJNHIS 9JaPpue 00*6E6 JF 00°460L } Tt Yoo “GZx0g *GRZKOOG “NAT EEBB-WI SHITIHd Io) kelk: 00 SOL } dooy uaa UT YVISTJL + Id OOZL NOYLJTIL 00063 JF 00°6HL } Gex0g *GRzx06E *JNATA Z098-WI SHITIHd NEE o 006E5 + 00666 WAI/SAUIINHIS JOOA FAYYed TIL LOTA BVISIJL 00°Z6Z 4 00°66£ 4 TAGeA-XSW “GZx08 “OOEXO26 *UAOID OHOO-SA SAITIHd RS 2 00 8EL 4 OO'hER 3 WICOWLEVWS SOKEH Jd OOZL NOULITIL 00*EOE F 00*68h H "Fedwoo WAT *GZXOB “OGEKOZ6 ‘Howe EZGL-WB SAITIHd al + O0O*ELL 4 00°66L 4 13JHS OV34dS Z0L8-SWN SHITIHd 00°€06 +4 00*68h + “vedwoo War *Gexog “OGEKOZ6 *uaorbd ELGL-WA SHITIHd op ° 009 + 0066 3 JINGOWNAIZNW __ SOZL-SWN SdITIHd 00°262 4 00664 4 GEX08 “OOEXOZ6 “FIM ZhGL-WB SÁITIHd BEES 00*2En 4 00*66h 4 NIUVOT NMOG “WOJOWIN *IUVMLIOSIIIL *TALICTA 00*0Lz 4 00°686 3 GZX08 *00E*0Z6 “Jaqwe ZZGL-WI SAINIHd ® ee "e°O AJEMZJOS [AAA JAW WIOOW GGEL-SWN SHITIHd 00°04Z 4 00695 4 G2x08 “OOEXOZ6 *uaoab ZOGL-WE SAITIHd Ee 00% : 0050 3 E/L-XSW “WY AN69 hEOO-NA SHITINd —==-- „menen === menemen == NU OLINOW == en 00 Sd } 00 98 } axnT ap *YIILSAOP GOOO-NA SHITIHd 00*h2lL } 00°6602 } JAFTJMOBPTA 0EOE-SWN SdI Hd Bes 0022 4 0062 4 amnatu ap *YIILSAON OLLL=SWN SJITIHd Jeeqsanar JJ0yuauurg OJMIA-ISOINIJIINS Few GGZ8-SWN STE O8Z8-SWN SdI Hd RS E 0088 + OOLLZ } Burpoon jow YI0YOIIN VIVO OLSL-SWN SdITIHd 00°686L 4 006622 4 II 991440 9WOU of, 008 4 006 SINW __ 0L8E-IAS SIITIHd ua SOU-XSW “AATIP ANOZLXZ *Z-KSW GGZ8-SWN STITIHd es w 00£82 4 00'G2 3 E/L-XSW *LITAVL IIHdVD OO/OSLL-SWN SAITIHd 0O°GLGL 4 0O*6HÂL } II 991}j0 awoy ol boeie een meehad en ne HN EN Be ER en ua SOU-XSW “BATIP OYOZL *Z-XSW OSZ8-SWN SdITIHd et bel 00 ot Î HSIp OWAP XSW FO IlddV “WII O8-1d XWOJ 0O*GzLL 4 00°66hL 4 [ 29T4J0 9WOY cf — 00 0d } 00°68 3 }8S XSW + PJeepuejs Hed WOY 08-Id XWOJ UA SOU-XSW “eATIP AI0GE *Z-XSW SELG-IA SAINIHd loss 4 00°69 4 pJeepuejs YIed WOY 08-Id XWOJ 00069 JF 00664 } Z-XSW OZ28-SWN SHI 1IHd ap Ja3301d op jew vawes uaarre s,‚owap J0/ua YIed WOY 00*zl£ 4 00°509 4 L-XSW 0208-9A SHIJIHd 00*686 4 00°869 4 NIZI139 TIM SISIL JO ISVA *"Hed “1aIFord 08-Id XWOJ 00*€LBZ 4 00*OhbZ 4 Jnar “sentap Z Oursaongin OVULSWY " " "beesnuee do SYIINIUJIJIMSILLJT O00*OhG 4 00*009 Joztuow uaJnary s[TadJaow 5 00606 4 00'6H0L 3 LOQeY-XSW *S/FOZL *“OIN LEHL-SWN SHIJIHd 0O*€L8E } 00°8OEH } OATIP*H OWOZ + ATP | Jow 38 Ege 00 L49 } 00 S4L L200-K SN “S/300L “OTN LZHL-SWN SdIJIHd 00*286Z 4 008982 } SaATIp 7 jew g ERS ge 00 ILL } 00 hóLh } "Jas+"Jed *WAI/NOSd3 *S/302h VAOZhG-dA VHSOMIJS 00*OGLZ + 00*89EZ } AATp | Jow xNo 6 ee 00 #59 } 00 00LZ } uabem apauq *OOEL-dW ST@ OOEG-dW VHSONIJS *s,ewwesboud ua S,aIezJazur “sTnW 8a8SBESO0'OL8L 4 008622 3 uasnars / Few OOEL-dW VHSOYIJS ‘Joztuow *WyY OYZLG Jow FaaTdwoy ZLGL-Id BIULINHIS 5 ee Be Wenn an he mr an NEE …e BAEFFOTE — SIRFUTIU DJOAMDA voer —ammmermeenmnn inenten mat SEIAN END IJ en ostormzsltid gwp sCTtadryaon sCtud gwp sCtad- Huon
april 1987 pag
MSX-MOZAIK maart-
van de diskette is op de een of andere wijze ‘naar de knoppen gegaan” (zie ook de eerste aflevering van deze rubriek: bij het proberen om programmatuur van cassette naar diskette over te zetten, kan er iets mis gaan, waardoor de directory wordt beschadigd).
In principe zou een dergelijke diskette opnieuw geformatteerd moeten worden, maar het resultaat daarna is dat alle programma s, die op die schijf stonden, verdwenen zouden zijn: met andere woorden niet meer ingeladen kunnen worden, omdat ze er niet meer opstaan. Het is daarom goed om te weten, dat na een wat ernstige lees- of schrijffout van de drive, waardoor de eerste sectoren van een schijf verminkt zijn (met het bovengeschetste resultaat) de program,ma‘s en bestanden in de meeste gevallen nog volledig intakt zijn en op schijf liggen. Het systeem kan alleen die directory niet meet inlezen en weet dus niet meer waar, welk programma op de schijf is opgeslagen.
Voor PC's (personal computers), die met MS-DOS werken is er voor dergelijke gevallen een hulpprogramma RECOVERY ° beschikbaar. Dat programma zorgt voor het zogenoemde ‘re-indexen” van een diskette: het programma kijkt in alle sectoren van de schijf wat de inhoud daarvan is en reconstrueert op basis daarvan de directory:resultaat is een wederom bruikbare diskette met de oorspronkelijke programma’s.
Voor MSX-machines zijn dergelijke programma’s er inmiddels ook: Filosoft levert er een, bij de MSX-versie van Wordstar (originele versie) zit ook een recovery-routine.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 32
ss sseseseseseseseses ss es a e= es ee ee ea «u se
In dit verband nog een tip: na een uitgevoerd KILL-commando is de naam van het programma verwijdert uit de directory en zijn de desbetreffende sectoren van de diskette weer vrij gegeven om te worden beschreven, maar zolang dat nog niet is gebeurd, ligt het programma nog steeds vast op zijn plaats op de schijf!!
Een per ongeluk gewist programma of bestand kan met de genoemde programmatuur eveneens in ere worden hersteld.
BASIC-startadres verplaatsen
Vooral bij het gebruik van een diskdrive komt het wel eens voor dat een bepaald programma niet wil starten (na het overzetten van cassette dus), omdat de ROM-BASIC in de weg zit.
Het is te proberen om, we werken immers met een klad-diskette, nietwaar, om BASIC op een ander adres te laten starten en dan opnieuw te kijken of het programma wil starten.
Met POKESHF676, &HOO : POKE&HF6 7 7 , &HCO bereik je zoiets (adres &HF676 is het gebruikelijke adres voor het opstarten van BASIC). Een dergelijke dubbele poke kan uitstekend in een ASCII-lader worden opgenomen (zie deel 1 van deze rubriek). Iet er wel op dat hierna de gewone BASIC- commando ’s als NEW en RUN leiden tot een SYNTAX-ERROR, een foutmelding.
MSX1 poke voor MSX2 machines
Algemeen bekend zijn inmiddels de pokes, die je bij een MSX2 machine moet intikken om een flink aantal MSXl-programma's te kunnen laden. Het is uiteraard slim om een dergelijke poke in de ASCII-lader van het programma op de schijf te zetten. Je
kunt de programma’s daarna zonder elke keer na te denken van: moet die poke nu wel of niet ingevoerd worden om te kunnen starten.
BASICODE op MSX2-machines
Hiervoor is van het luxe vertaal programma van de Spectravideo gebruikers stichting versie 3.14 of hoger benodigd (voor de Sony HB-500P is een speciale versie geschreven: versie 3.18, die ook op de Daewoo CPC-300 MSX2 werkt). Sommige erg grote basicode programma’s eisen dat het vertaalprogramma van cassette geladen wordt in de machine met bij het opstarten de SHIFT- en CTRL-toets ingedrukt.
P,S.: is het bij iedereen al bekend dat de TROS op woensdagmiddag van 17.40 tot 17.45 op Hilversum 5 (of is het Radio-5) Basicode-3 programma’s uitzendt? (Basicode 2 van hobbyscoop en Basicode 3 kunnen beide door genoemd vertaalprogramma worden vertaald! ).
Bepalen HIMEM bij disk-gebruik
In de vorige af levering hebben we het al gehad over het hoogste adres dat in een machinetaal-programma (of BASIC- programma!) gebruikt mag worden om dergelijke programma’s van diskette te kunnen laden.
Aangezien dat hoogste adres (meestal HIMEM genoemd), ondanks de standaard, per MSX merk of soort MSX-computer kan verschillen, hebben we in de vorige aflevering een erg veilig hoogste adres genoemd. Het is echter mogelijk om het voor de eigen machine geldende echte HIMEM vast te stellen:
Reset de computer en houdt bij het opnieuw opstarten de CTRL-toets ingedrukt. Tik daarna in:
PRINT PEEK (&HFC4B)+PEEK (&HFC4A) *256 en geef RETURN. De op het scherm getoonde waarde 1s HIMEM in decimale notatie. Van dat getal kan de hexadecimale waarde worden bepaald door in te tikken: PRINT HEXS (getal) en de RETURN.
Rectificatie
In het kleine listinkje in het vorige artikel (pagina 43) heeft het zetduiveltje huisgehouden. In de regels 10 en 20 komt “ten onrechte uiteraard
het minteken voor. Dat minteken moet bij
het intikken van de listing worden weggelaten.
J. van den Berg
VERVOLG VAN PasiNA 27
855 488 IF ERL=140 THEN RESUME 180 EL 438 PRINT ERR, ERL SUB DEFUSRI=EHL 5E: A=USRI (0) zi POKEAHF3FS, 2HEG 133 528 POKE&HFSFS,LHFB 538 ON ERROR 60709 ‚548 BEEP: GOTS 5 zl STOP 5 5d RESUME NEXT 578
548 SCREENB: HIDTH43: KEVOFF: COLO R1,15 538 GÜSUBAG 7 &10 DEF USRZ=EHDDER SIB A=USR2 (8) 628 PRINT" serre chs kr ch5 Heter” ? &5B LOCATE A, 1: PRINTSTRINGE(39, 195} G4D LOCATE B,I:PRINTSTRINGE(39, 195) fe GOTOL48 &Â wenona ssersee 578 RESTORE 698: „FORR= LKDDGATOLHDD47 6 638 READA$: POKE R,VALCTEHT+AE); NEXTR 9D DATA21 „BL,FE, sb, F7 25:36, die Jae DATA23, 36,38, 23,36, DD, 25,36 718 DATAC9,21,08,88, 1188, 18, 8l 5 728 DAT AEB ,08, Ch, |E ag, C 41,53
738 DATA32,49, 4E,54, 32 AF? B, 1 740 DATAZ0 52,34, â1,32,54, 45, „8 2 758 DATAZ1,00, 10,1! 80, 88,01, E3 zie &0 DATABB, CD, 59, 00,24, 15, FES 42 778 DATA23, 3 25de D7 20, FD,23 138 DATA ERS 13,12, EB, 5E, 23 3 790 DATA56,23,7A,B3, 20, F1,22, CÀ 888 DATAF 622,04, Fb, 22,Cb, F6 3 JE dig DATAFF „32,A9,F6,C3,28, 41,09 43 0 828 RETURN
ër ere utility tre
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 33
Nummerieke integratie
IB REM BEEBKERREERKEEEEEKEEREEREN 058 552 INPUT "geef de ondergrens";A:PRIN 28 REN + J. Duurland Lj T 38 REN # batterijlaan 57 ' 146 335 INPUT "geef de bovengrens*;B: PRIN 48 REN « 1482 SM Bussua : Ï SR REM FEEEEREREEEREEEEEEEEERS HERE ig4 T48 SOSUR 520 5 REN 593 358 PRINT:PRINT*de benaderde opper vla SE REM EREERREREREREEEEEEEREREERKH kte is":PRINT :PRINT LePRINT JO REN + menu t 488 348 GOTO 818 ER REM SREREEREEREEEERKEREEEEERE EE JR REM BEREREEEEEREEEREEEKEREEEE REE 38 KEN 123 188 CLS:WIDTH 39 588 REM therhaalde regel van simpsont 215 118 LOCATE B,B:PRINT*+# numerieke int egratie ##°:PRINT IG8 REM BEREREREREEERERKEEREREREREREE 534 158 DEF FNF (KX) =1/X 689 178 PRINT 488 REN 982 188 PRINT * fzherhaalde trapeziuarege L 815 198 PRINT * Z=herhaalde regel van sia pson
385 195 PRINT * J=uitleg"
576 288 PRINT * 4=beeindigen programma
758 218 PRINT: INPUT" maak keuze” s;NR
114 228 IF NR=1 THEN GOTO 25
181 238 IF NR=2 THEN 60TO 578
248 235 IF NR=3 THEN GOTO 820 Ld
177 248 IF NR=4 THEN GOTO 810 238 REM BRRREREERKEREEEEREERKEREE EEN = \0 268 REM # herhaalde trageziumregel + Fla) ° D 5e (2e 2) da IR REM BERBEERKERKEREEEREEEEREERE EE L
361 288 CLS:LOCATE 4, B:PRINT"herhaalde tr apeziusregel *
B32 298 FRINT:PRINT "geef het aantal (twe e of seer *:
423 388 PRINT "intervallen. Een aantal kl einer dan *: DÀ
144 318 PRINT "twee doet het prograama be eindeigen*: \ ( :)
486 328 INPUT"aantal intervallen*:N f xXx /. cos 2 dx
358 338 IF N=42 THEN PRINT "aantal kleine r dan twee, probeer het nog eens”:60T \ 0 328
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 34
482 418 CLS:LOCATE2,B: PRINT "herhaalde re gel van siepson”
i56 428 PRINT:PRINT "geef het aantal (even en =ò4) *
856 438 PRINT"intervallen, een aantal kle iner dan 4”
155 440 PRINT “doet het programma beeindi gen”
583 4508 PRINT
495 468 INPUT" aantal intervallen";N
548 478 IF NX4 THEN PRINT"aantal kleiner dan twee.probeer opnieuw" :60T0 468
567 48B IF N/2824)N THEN PRINT*aantal is niet even, grobeer opnieuw":60T0 468
Béi 482 INPUT "geef de ondergrens";A:PRIN T
157 485 INPUT "geef de bovengrens";B: PRIN Ï
174 498 GOSUB 670
&19 SOB PRINT:PRINT"benaderde oppervlakte is “sPRINT:PRINT 1 :PRINT
498 518 GOTO 810 520 REM BEREEERBEEREREREEREREEEEREEE : 538 REM « subroutine trapeziua : SAR REM HEEREEREEREEEEREREREREEREEEER : 5o8 REN J6B REM nuserieke integratie get behu ip van de herhaalde trapeziuaregel 378 REM de functie is F‚ de integrati egrenzen zijn Â,B 588 REM N (N=22) is het aantal deelin tervallen, het resultaat 15 I 598 REN
975 608 HI=FNF(A)/2
399 618 H=(B-A)/N
898 528 FOR T=t TO N-í
448 63B HI=HI+FNF (A+T#H)
599 648 THE (HI+FNF(B)/2)
149 658 NEXT T
4355 56B RETURN bJR REM SEREREEEBEREEEREEERERSEREEREE : 688 REN « subroutine siapson : GIR REM SEEEEEEBERTEREREEERERERERI EER : 788 REM numerieke integratie met behu ip van de regel van siapson 718 REM de functie is F‚ De integrati egrenzen zijn Â,B 128 REM N (nzeven en N=24) is het aan tal deelintervallen 738 REM het resultaat is |
485 748 H=(B-A)/N 188 758 HI=FNF (A) +4EFNF (A+H) 893 768 FORT = 1 TO (N/2 -1) 195 778 HI=HI+2eFNF (A+24TeH) +48FNF (A+ {247 +1) #H) 643 788 T=He(HI+FNF(B))/3 J58 798 NEXT T 426 388 RETURN 572 B18 END DI REM BERKEREESEREREREREREBEREEEEE 858 REM « uitleg Li TP REM HREEREREREREERKERRERERREREES 455 845 CLS 218 847 PRINT * # nuaerieke integratie t+*; PRINT 928 858 PRINT "Door nusserieke integratie kan de * 885 868 PRINT “oppervlakte tussen de graf iek, de x-as” 125 878 PRINT "en de twee intervallen bep aald worden," 152 888 PRINT “plaats uw functie in basic =notering op” 999 898 PRINT “regel ió® . Hoe groter het aantal” 852 988 PRINT "intervallen dat u invoert hoe groter" B23 SIB PRINT "de naumkeurigheid. De bere keningstijd * 557 928 PRINT “wordt echter ook snel grot er.” 785 938 LOCATE B,21:PRINT*DRUK SPATIEBALK VOOR MENU" 881 948 STRIG(B) ON ij8 958 IF STRIG (B)=-1 THEN GOTO 60 453 968 GOTO 950
ANA
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 35
PROGRAMMEER
WEDSTRIJD MET ALS DE COMX PL-80
INZET
PROGRAMMEERWEDSTRIJD MET ALS INZET DE COMX PL-80 PRINTER PLOTTER
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 36
PRINTER PLOTTER
In tegenstelling tot vorige prijsuitschrijvingen, waarbij de ingezonden programma's, inclusief de surprise, teruggestuurd werden naar de inzenders, nadat de uitslag bekend was, worden de ontvangen programma's ditmaal op verzoek en ter controle direct na binnenkomst gekopieerd en met de voor iedere inzender aanwezige verrassing teruggestuurd.
Het programma moet voor 15 mei 1987 in ons bezit zijn, zodat de uitslag in ons dubbelnummer kan worden vermeld en de prijswinnaar bekend kan worden gemaakt. Inzendingen na 15 mei worden voor de wedstrijd niet meer geaccepteerd (uiteraard wel voor plaatsing in MSX-MOZAIK).
Enkele punten:
l. Het programma moet te allen tijde of worden gepubliceerd of op cassette worden aangeboden.
2. Het programma moet op een standaard MSX1 of MSX2 computer draaien.
5. Het programma moet op cassette of diskette worden ingestuurd.
4, Over de uitslag kan niet worden gecorrespondeerd.
>. De uitslag van de wedstrijd is bindend. 6. De eindbeslissing in alle zaken betreffende de wedstrijd ligt bij de deskundige jury.
7. Het inzenden van een programma betekent automatisch dat u bekend bent met de voorwaarden.
8. Het programma moet zelf zijn geschreven en de inzender staat daar borg voor.
9. De copyrights vervallen aan de MSX-er, tenzij anders vermeld.
10. Het programma wordt alleen teruggezonden indien deze vergezeld gaat van een gefrankeerde enveloppe met daarop vermeld naam, adres, postcode en woonplaats.
mm
PL 80PRINTER/PLOTTER universeel —centronics 4 kleuren —80 koloms
Werkt op elke computer met centronics/parr. aansluiting. Leverbaar, demo floppies voor: IBM PC/XT — Apple Il — MSX en Comx 35/PC1.
Prima ingebouwd PIGA schrift voor uw correspondentie en boekhoudgegevens, verwerkt el- ke tekstverwerker, zonder aanpassing. Insteekmodules voor andere schriftsoorten verkrijgbaar,
Grafische tekeningen volgens de standaard software pakketten als: AutoCad Driver: roland 800 — Lotus symphony 1-2-3 Driver: amplotii. Maar ook eenvoudig Basic programmeerbaar, met bij- geleverd handboek. Professioneel inzetbaar, solide Epson mechaniek, kast en electronica: Comx. Tekent ongewoon nauwkeurig.
Gebruikt normaal A4 papier en van de rol. Tevens mogelijk op transparant, voor overhead projectie. Plotting formaat 192 x 25000 mm. Snelheid 92 mm. p. sec. of 10 c.p.s. Standaard pen- sets, overal verkrijgbaar f 13.20 p. set — lange levensduur, schrijft 300 m of meer.
Goede testrapporten in PC World en Info - MSX Comp. Magazine, Info en Mozaïk
PRIJS slechts f 698,- incl. BTW.
IT am COMX PL-88. This is my handuritt ing IT am an ideal OUTPUT DEVICE for vour home and business computer. I can easily be controlled with simple proeramming. This is my normal ASCII set: 9"#$x&’[JQ C*“JQWERTYUIOP _ASDFGHJKL+-XEXCUBNM; * ?7 1234567890 <=daqwertyuiopasdtghjklzxcubrm, For MSX I have them all in ROM pack 8 You can make wour own ROM pack.
Ï also can draw too. 1 perform the gra- phiec plotting very well.
elo Ar ed ETE EEE EEE oer
BESTELBON:
Ja, stuur mij zonder bijkomende kosten:
() De PL 80 met handboek, pennenset en Nederlands garantiebewijs, voor … … wen ustdzens f 698, — CL) Doe er IBM demo floppies bij 2x f 20,-, 5/4”totaal.… vh bakel f 40 CO Doeer een Apple Il derno floppy bij SUe” an aarnersanrsenneneeeneenee en. …f 20 LI Doe ereen 32” MSX demo floppy bij … … … … … EE CELAN mf 20, Ll Doe er een extra kleuren penset bij, groen/rood/blauw/zwart…… ‚f 13,20 0 Doe er een rol papier bij van 27 M VOOr … a heien f 7.95 TJ Doe er een ROMpack m. 3 schriftsoorten bij. …… ……… … SE SALer KRO …f 69,— L) Doe er een MSX karakterset ROMpack bij … arken { 89—
Aankruisen wat u wenst.
Jl Bijgaand de betaalcheques voor het totaal bestelde bedrag.
_J Betaald heden op uw giro no. 291847 t‚n.v. West Electronics te Haarlem … Betaald heden op uw bankrekening no. 47.42.92 908.
Na ontvangst zult u de goederen binnen 48 uur, franco huis leveren.
Met betaalcheques heeft u de goederen het snelst in huis!
Naam en voorletter: … … … … nnen RE sds 9 TT EE EN Se Ene ome norksec vur EPE be ER DONEREN vri zaaknr mede EE EN se aties bie ern EEND O naars tess wksika OENE iere anderen min erde:
Bon uitknippen en opsturen naar: Import West Electronics - Spaarne 40 - 2011 CJ HAARLEM Grossiers/dealers gezocht!
WELEER ESTEN
u. RRARARARARARARAARARARARARARARANR. ……..seeses.ss ese se. ee es nnn MMA) senses... es... se... esse « us AAM, NRN LM RRA esse... se. se... es es an a nessen anasaseseses sss see. snares essen sss... ee s nn RMA RR LN} RARA NRN NN na RARA ……...eeesse..... es... ses... . es. LN | RARA NRE NN NN NN LN | RAAR ………....e.se.se....e. se... es na assess aeassesesessssses se. ………..ennssesess.s.s..e...se... ss... LK essen. sss. e. ………..se.ss.ssse.. se... ses LN sas saseseseessanssseses esse. …………..eeasesssese. ee. se... ses se LN | RRRS sss ses III u a s. esse sasessesssesssese.e. ….…...sses es ARA. … RAAR .… sss e ese... se se asss nessess ee e RN NK RE B RARA essa... ese RRA ……….……s.sessssesess..e....s..........e. Ed KMAR ……..e.e. eee eseeseseseseese > MMA EE KRAAN ……...sesess..s... se. e .. ARRA KN MN KRAAN ss seseseesee ee
es ARRA HE LAMARR KR
Boekbesprekingen
Titel: Het geheim van de drie burchten Auteur: Albert Sickler en Loek Klaassen Uitgeverij: Kluwer Technische Boeken ISBN: 90 201 1951 6
Prijs: £24,75
Een van de zinnen uit het voorwoord, wordt ter illustratie even eruit gelicht: "Verschillende doorgewinterde adventure specialisten hebben deze adventure uitgeprobeerd en op basis van hun ervaringen is duidelijk dat Het geheim van de drie burchten een adventure is die beslist niet eenvoudig is te kraken". De beginner krijgt eerst een uitgebreide inleiding over hoe het spel gespeeld moet worden. Rekening wordt gehouden met mensen die na dagen het spoor bijster raken, door middel van een spiegelschrift geschreven pagina worden belangrijke hints gegeven, die de speler weer op nieuwe ideeën zal brengen. Het avonturenspel is origineel van opzet met fraaie tekeningen, die het spel aantrekkelijker maken.
Titel: Computer en modemgebruik voor alle homecomputers
Auteur: W. Akkermans en P. den Heijer Uitgeverij: Stark Texel
ISBN: 90 6398 798 65
Prijs: f 36,75
Datacommunicatie vormt in deze tijd een van de meest revolutionaire toepassingen van de computer. Diegene die zijn computer al heeft laten communiceren via telefoonlijnen weet daarvan mee te praten. Tot voor kort was datacommunicatie alleen weggelegd voor specialisten, waar op dit moment duidelijk verandering in komt, mede dankzij de databanken en bulletinboards, die het communiceren voor de hobbyist aantrekkelijker maakt. Het maken van verbindingen is eenvoudiger gezegd dan gedaan en kan in de praktijk vele problemen opleveren.
Het begint al bij het kiezen van een modem, zoals welk type en de terminologie die daarbij wordt gebruikt vormt vaak een acacadabra. Daarnaast komen vragen aan bod, zoals ‘Hoe werkt een telefoon?, Hoe wordt de modem hierop aangesloten?“ en ‘Hoe controleren we of de modem werkt? Andere moeilijkheden die vaak ter sprake komen zijn de snelheid waarmee wordt gewerkt, de code en hoe kan gecontroleerd worden of de data wel of niet is overgekamen en bovendien ook nog goed is.
Dit boekje tracht op al deze vragen een antwoord te geven. Het is gericht op de hobbyist, die niet of nauwelijks begonnen is met het fenomeen datacommunicatie. De auteurs beginnen vanaf de basis en verdiepen de stof al lezend. Het boek is het aanraden waard voor die hobbyist, die zich op de datacommunicatie wil gaan storten.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 3/
Titel: MSX2-BASIC
Auteur: Albert Sickler
Uitgeverij: Kluwer Technische Boeken ISBN: 90 201 1961 3
Frl js: 530,75
MSX2-BASIC is het vervolg op de MSX-BASIC standaard, zoals de meeste MSX-gebruikers die kennen. Dit boek behandelt de belangrijkste principes van MSX-BASIC. De verschillen in MSX2-BASIC komen daarbij goed aan de orde. In een aantal afzonderlijke appendices komt de omgang met de randapparaten aan de orde, waarbij de ingebouwde diskette station een belangrijke plaats inneemt. De MSX2-BASIC opdrachten worden op alfabetische volgorde behandelt en beschreven. Iedere opdracht wordt geîllustreerd door een voorbeeld programma, waarin de
Titel: Educatieve programma's in MSX- toepasbaarheid duidelijk wordt gemaakt. BASIC
Auteur: M., Voorburg Tenslotte is een aparte appendix Uitgeverij: Kluwer Technische Boeken opgenomen voor de gevorderde progranmeur ISBN: 90 201 1296 5 met de monitor gegevens. Hier staan kort Prijs: £29,75 omschreven de BIOS-routines.
In de praktijk blijkt dat de camputer een uitstekend hulpmiddel is bij het geven van onderwijs, waarbij afhankelijk van het programma, de computer niet alleen antwoord met ‘goed’ of ‘fout, maar geeft het apparaat bij een foutief antwoord een suggestie omtrent de oorzaak van de fout. Op deze wijze wordt een leerling spelenderwijs op weg geholpen naar een goed antwoord.
De programma’s in dit boek zijn bestemd voor jongeren tussen de vier en veertien jaar, waarbij een splitsing is gemaakt in hoofdgroepen: taalkundige programmas, rekenkundige programma’s en begrippen als grootste-kleinste, bovenste-onderste enzovoorts. Bij de beschrijving van de programma’s worden suggesties gegeven op welke wijze deze verder kunnen worden uitgebouwd met bijvoorbeeld kleur en geluid, maar ook hoe de vragen kunnen worden uitgebreid en hoe de moeilijkheidsgraad kan worden opgevoerd. Op deze wijze levert de ouder, die de programmas aanpast, een steentje bij tot de ontwikkeling van hun kind en doet hij/zij bovendien ervaring op in het programmeren.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 38}
182001
oF lglelefel=ijd=lg
leerboeken software
MSX handboeken |
MSX Basic handboek voor iedereen
Voor zowel de professionele program- meur als voor de amateur is het Basic handboek de ware steun en toeverlaat. ISBN 90 6398 100 7 prijs f 49,95
MSX Disk handboek voor iedereen
Alles over het Basic in verband met de schijveneenheid, Voor de Disk gebrui- ker een aanvulling op het Basic hand- boek.
ISBN 90 6398 407 3 prijs f 28,80 MSX DOS handboek voor iedereen Volledige behandeling van het eerste professionele MSX operating system: het MSX DOS.
ISBN 90 6398 674 2 prijs f 26,75 MSX Quick disk handboek voor iedereen Behandeling van alle Quick disk kom- mando’s. Voor de Quick disk gebruikers een aanvulling op het Basic handboek, ISBN 90 6398 254 2 prijs f 23,70
MSX Zakboekje
Alle belangrijke gegevens voor de Basic- en machinetaalprogrammeur, zover mogelijk in de vorm van tabelíen.
ISBN 90 6398 888 5 prijs f 19,70
MSX Machinetaalhandboek
Om het uiterste uit uw MSX computer te halen. De meeste machinetaalfunk ties worden aan de hand van duidelijke voor- beelden zeer uitvoerig uitgelegd.
prijs f 34,80
ISBN 90 6398 735 8
MSX voor kinderen /_
MSX Basic voor kinderen
Alle onderdelen van programmeertech- nieken die niet beslist nodig zijn, worden niet behandeld. Een kursus programmeren voor kinderen vanaf de leeftijd van 8 jaar.
deel 1 ISBN 90 6398 084 1 prijs f 19,70 deel 2 ISBN 90 6398 304 2 prijs f 24,75
/ MSX en datakorumunikatie |
Computer en modemgebruik
voor alle homecomputers
Alle gegevens die nodig zijn om sukses- vol te kunnen deelnemen aan het ge- gevensverkeer met andere homecompu- ters.
ISBN 90 6398 798 6 prijs f 36,75 Over dit onderwerp is bij ons ook een boek verschenen voor personal compu- ters.
ISBN 90 6398 070 1 prijs f 41,50
MSX en datakommunikatie
Alles over Videotex en Bulletin Board Systems. De wegwijzer voor iedere modemgebruiker.
ISBN 90 6398 959 8 prijs f 28,75
ACJ Groeneveld
BASIC handboek
MSX leerboeken |
De meest komplete kursus MSX Basic ín drie delen, gericht op de beginnende programmeur. Zowel voor individueel als voor schoolgebruik. Opdrachten- boekjes toetsen de opgedane kennis. In elk deel is een voorbeeldprogramma op- genomen, dat ook op kassette verkrijg- baar is. Het vierde deel (nieuw!) in deze serie geldt als MSX2 leerboek, een aan- vulling op de delen 1 tot en met 3.
Leerboeken: prijs f 24,75
deel 1 ISBN 90 6398 649 1
deel 2 ISBN 90 6398 769 2
deel 3 ISBN 90 6398 519 3
deel 4 ISBN 90 6398 737 4 Opdrachtenboekjes: prijs f 11,10 bij deel 1: ISBN 90 6398 596 7 bij deel 2: ISBN 90 6398 556 8 bij deel 3: ISBN 90 6398 516 9 bij deel 4: ISBN 90 6398 368 0
MSX Basic
met vpoke en sprite toepassingen
De ideale kursus om kennis van het MSX Basic toe te passen, Op een popu- laire manier en met een knipoog ge- bracht.
ISBN 90 6398 372 7 prijs f 27,50
Schrijf zelf een boek of kommercieel softwareprogramma
Wij zijn op zoek naar professionals en hobbyisten die kennis bezitten over zaken die nog niet in boeken te vinden zijn en die in het belang zijn van MSX, IBM of 1BM-compatible gebrui- kers. Bent u zo iemand? Aarzel niet en bel ons!
Bel of schrijf voor een kompleet KU C TALORIGLDE b.v. MSX(2) uitgaven overzicht:
postbus 302
_MSX2 handboeken |_
MSX2 Basic handboek
Onmisbaar handboek, de meest komple- te ruggesteun voor iedere MSX2 gebrui- ker.
ISBN 90 6398 221 6 prijs f 57,05 MSX2 Disk/Dos uitbreidingshandboek De volledige behandeling van het MSX2 Disk Basic en het MSX Dos. Verder praktische tabellen, duidelijke afbeeldin- gen en zinvolle voorbeelden. ISBN 90 6398 222 4 prijs f 37,85 MSX2 Utility-Toepassingshandboek
Een bibliotheek van hulpprogramma's die onontbeerlijk zijn voor elke MSX er. Alle programma's zijn geschikt voor zowel MSX als MSX2 computers.
ISBN 90 6398 223 2 prijs f 30,05
MSX2 Zakboekje
Alle belangrijke gegevens voor MSX2 Basic- en machinetaalprogrammeurs. Een naslagwerk voor alle MSX- en MSX 2-ers.
ISBN 90 6398 224 0 prijs f 27,75
WLA
MSX Truuks en tips (reeks) Programmeren is en blijft een kunst. Daarom vindt u in Truuks en tips een enorme sortering truuks, tips, routines en programma's, die als het ware alle- maal wieltjes vormen die u niet voor de tweede maal hoeft uit te vinden. Boor- devol slimmigheidjes en listigheden, soms ín machinetaal, in elk geval altijd razend interessant.
deel 1 ISBN 90 6398 900 8 prijs f 25,15 deel 2 ISBN 90 6398 340 9 prijs f 25,15 deel 3 ISBN 90 6398 910 5 prijs f 25,15 deel 4 ISBN 90 6398 897 4 prijs f 25,15 deel 5 ISBN 90 6398 745 5 prijs f 25,15 deel 6 ISBN 90 6398 879 6 prijs f 25,15 deel 7 ISBN 90 6398 789 7 prijs f 25,15 deel 8 ISBN 90 6398 850 8 prijs f 25,15
truuks en tips deel 1 |
A.C.J. Groeneveld
Onze uitgeverij heeft zich gespecialiseerd in neder- landstalige computerhandboeken. Geen vertaalde uit- gaven maar praktische, handige en duidelijk geschreven boeken van nederlandse auteurs, toegespitst op de interesses van nederlanders. Tevens zijn wij leverancier van softwarepakketten voor leerlingenadministraties, dokumentatiebestanden, les- makerprogramma's enz. Vraag even om dokumentatie.
basisscholen, zoals
MSX kompleet ||
MSX Computers en printers aansluiten en gebruiken
Aansluiten, programmeren van printers, grafische modes, zelf tekens definiëren… ISBN 90 6398 405 7 prijs f 27,75
MSX Verder uitgediept
Alles over peeks en pokes, RAM en VRAM adressen, diskloader utility, be- veiligingen en interessante programma's. ISBN 90 6398 447 2 prijs f 24,10
MSX Praktijkprogramma's
De gegeven programma's zijn van uitge- breid kommentaar voorzien.
ISBN 90 6398 437 5 prijs f 24,75
MSX en MSX2 mogelijkheden
Wat kan, wat mankeert, wat kan ik met mijn computer. Het programma onder- zoekt volledig de goede werking van MSX en MSX2 computers.
ISBN 90 6398 606 8 prijs f 29,80
VLZZETETA
FISTAN
Geavanceerd professioneel softwarepak- ket voor financiële administratie, met bijzonder grote kapaciteiten en een zeer groot aantal menukeuzen. Kapaciteits- richtgetallen: 2000 deb;teuren, 2000 krediteuren, 2000 openstaande posten en 10.000 mutatieregels (afhankelijk van de opslagkapaciteit van de aangeslo- ten diskdrive{s)). Voorzien van uitge- breide handleiding en veiligheid tegen kopiëren van afgebroken verwerkingen.
Interaktieve boekingsmethode volgens dagboekmethode: kas, bank, giro, me- moriaal en in- en verkoopfakturen. Vanaf de programmadiskette kan indien gewenst nog een tweede administratie worden ingericht. ISBN 90 6398 819 2 prijs f 300,50 FASTAN (begin spril 1987 Geavanceerd professioneel programma voor professionele fakturering met een groot aantal ingebouwde extra's voor optimale kwaliteit en betrouwbaarheid. Mogelijkheid tot volledige fananciële vastlegging in FISTAN,
ISBN 90 6398 889 3 prijs f 300,50
Nieuw: FLASH, een snelle, eenvoudig te bedienen nederlandse assembler- en disassembler voor alle MSX en MSX2 computers met diskdrive. Bij het programma is een uitgebreide handlei- ding gevoegd; het wordt geleverd op diskette en kost f 119,—.
(VASE WACHERO To 1 CIC In Te
tel. 02223 -661
© eee oa oee ooo oe eee ee
Titel: MSX-BASIC voor kinderen deel 2 Auteur: H.C. de Heer
Uitgeverij: Stark Texel
ISBN: 90 6398 304 2
Prijs: £24,75
Dit tweede deel voor kinderen gaat verder in op het leren programmeren in MSX- BASIC, waarbij vooropgesteld is dat het eerste deel volledig is doorgewerkt. Het geheugen van de computer wordt meer uitgediept en aan de hand van een huiswerk hulp en een adressenbestand worden nieuwe commando’s aan de reeds geleerde in deel 1 toegevoegd. Ruimte voor muziek, tekenen en het ontwerpen van sprites komen voorzichtig om de hoek kijken. Het boekje sluit met een aantal programma’s, die volledig zijn te begrijpen als het werkje compleet is doorgewerkt.
Evenals het eerste deeltje een goed doordacht werkje, dat kinderen zeker aanspreekt en waarin menig volwassene ook nog iets van zijn gading zal vinden.
Titel: MSX2 zakboekje Auteur: W. Akkermans Uitgeverij: Stark Texel ISBN: 90 6398 224 0 PEST E24, 12
Een kort overzicht van wat het boek bevat is voor de lezer nuttiger dan in dit geval aangeven of het boek wel of niet goed is. De auteur heeft de gegevens overzichtelijk gerangschikt en staan in grote lijnen de gegevens in, zoals alc=mene omzettings tabellen, BASIC- tabellen met een compleet overzicht van alle BASIC statements, inclusief de RS- 232 en MSX2 uitbreidingen, machinetaal tabellen, interface connectoren, BIOS entry points, DISK 1/0 entry points, systeem geheugen adressen en voorbeeld programmas. Een naslagwerkje dat eigenlijk voor iedere MSX2 gebruiker interessant is.
Titel: MSX truuks en tips deel 8 Auteur: M. Kreeft
Uitgeverij: Stark Texel
ISBN: 90 6398 850 8
Prijs: 140,15
Deze reeks wordt gewoon voortgezet, alsof er iedere keer weer nieuws onder de zon is te ontdekken. Het alweer achtste deeltje bevat wederom een aantal routines, zoals een anti=scroll routine, een sprite editor voor cassette gebruik, werken met joystick en toetsenbord gelijktijdig, het genereren van 3D- grafieken, het zelf instellen van de cursorhoogte en naar de auteur zegt een foutloze ‘cload en runnen’ routine. Daarnaast zijn opgenomen een langzame scroll=-routine (Smooth scroll), waarmee de teksten vloeiend over het beeldscherm kunnen worden gerold en een utility waarmee meer dan 80 tekens per regel afgedrukt kunnen worden. Het geheel wordt afgesloten met een trefwoordenlijst van alle delen in de serie ‘MSX truuks en tips.
LAATSTE NIEUWS
FLASH, een assembler-disassembler. Het programma bestaat uit twee delen, namelijk een tweestaps assembler, die binnen enkele seconden honderden assembler instructies kan verwerken, en een speciaal voor de MSX-computers ontwikkelde disassembler, die in staat is het gehele ROM en RAM geheugen van de MSX1l en MSX2 computers, inclusief de uitbreidingssloten, uit te lezen. De assembler accepteert alleen standaard ZILOG assembler instructies, maar kent ook een aantal verborgen instructies die betrekking hebben op de afzonderlijke helften van de IX- en YX-registers.
Het programma werkt samen met de BASIC editor en is eenvoudig in gebruik. Prijs £119,00.
LAATSTE NIEUWS, we komen in het volgende nummer hierop terug.
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 40
RRA NENNENEN NN
. » .
RRNRRARARARNRNRERENNENENNENNNNN „sss sees... 8 NRR EN
„esse ess sss... es.
RRRARRNRARARARARARARNRNRENRNENENENNENE
RAARSTE RRA RNRENNENENNEN NN
n - »
se RRA NNNENNEN
ner
ss sessesesesesesesese.s es. se ee ea ee == … «
Lezers reageren: VG-8235
Philips VG-8235
Test van een gebruiker van de Philips VG-8235.
De betreffende computer heb ik reeds een aantal maanden in mijn bezit en beschikt over een beter toetsenbord dan zijn voorganger de VG-8230. Daarnaast heeft deze versie een geheugen van 128 kbyte, naast een videogeheugen van 128 kbyte.
De machine ziet er wel niet zo mooi uit als de Sony HB-F500p, maar voldoet in zijn tijdloze zwarte kleur uitstekend. Het toetsenbord werkt goed en kan in verschillende standen worden geplaatst, afhankelijk van de persoonlijke wensen van de gebruiker.
De diskette-eenheid werkt relatief gezien vrij geluidsarm, waarbij mijn ervaring is dat alleen de drive van de X-press stiller is (red: die op de redactie maakt een hels kabaal vergele- ken met de genoemde drive in de Philips machine). De disk drive werkt bovendien snel, alhoewel bij foutmeldingen moet de gebruiker langer op de foutboodschap in Disk BASIC wachten dan bij de andere merken. Na een interne test bleek het geheugen van de VG-8235 als volgt in elkaar te steken:
In eerste instantie kwam de gedachte naar boven dat het hierbij om een 64 kbyte machine ging en niet om een camputer met ene geheugen van 128 kbyte. Bij navraag bleek dat deze machine werkt volgens het ‘bankswit- ching’ systeem. Wat is er namelijk aan de hand? In het secundaire slot #3-2 is een zogenoemde memory-mapper aange- bracht, waarin de tweede 64 kbyte geheugen staat en parallel geschakeld wordt met x-maal het aantal RAM-geheu- gen van 64 kbyte. Deze memory-mapper is als volgt gedefinieerd:
de VG-88235 beschikt over acht RAM-een- heden van elk 16384 byte.
Slot #3-2:
COO0O-FFFF in geheugeneenheid O=INP(&HFF)MOD8
8000-BFFF in geheugeneenheid 1=INP(&HFE)MOD8
4000-7FFF in geheugeneenheid 2=INP(&HFD)MOD8
0000-3FFF in geheugeneenheid 3=INP( &HFC)MOD8
Met OUT(&HFC,&HFD,&HFE of &HFF), 0 tot en met 7 het nummer van de geheugeneen- heid.
Dit kan zowel in BASIC als in machine- taal. Wees alleen voorzichtig met pagina drie, omdat hierin ook het systeemgeheugen zit. In BASIC bi jvoor- beeld OUT &HFE levert een nieuw stuk geheugen op. Denk er om dat hierin niet het geschreven BASIC-programma staat. Op deze wijze kan de gebruiker in BASIC het omschakelen toepassen. Op deze wijze verkrijgt de gebruiker zijn 128 kbyte geheugen, namelijk 8 x 16 kbyte.
Voordelen:
Het zogenoemde bankswitching is sneller dan omschakelen via de primaire en secundaire slot-call entry punten. Nadelen:
Geen BIOS entry punt aanwezig voor dit systeem, waardoor de flexibiliteit van de MSX-standaard wordt verminderd. Dat betekent in feite dat de gebruiker zich vastlegt op een bepaalde uitgangspoort chip, wat meer materiaal kost en boven-
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 41
Ps
,. 4
‚
DDI
Ab Do
‚eer
…e eer
„
… heen nn dn nnn nn nn nn en en NE, ME mn nn nn nn nn a nn gekend | mn ne A
en megen nn te en en
pn nnn ne oe OE en Ev
nn nnn enn a nme nnee ge edna Wee edeekeh. Vaethad eend ae ed ang ERR ee ee Uiers „-RRORR veggie ie semen en
hd
5/% INCH DISKETTES
OOK VERKRIJGBAAR
u... ns. anr. m..
„nn ke . „nnn mas. „.annn en... ……nnnann u.
„naat. …auunus. „Rt . „anr. „ete 0e
MDID, MDIDD, MD2DD EN MD2HD.
HIERAAN HERKENT
nan nn er mmm messe eRVUREEREE vn nne en puaveesseir
…R en en nn
ES
VERROR-FREE” DE BESTE DISKETTES
DAWIDENKO
42
l 1987 pagina
1
MSX-MOZAIK maart-apr
dien ligt het memory-map systeem hard- warematig vast en niet softwarematig.
Ik hoop dat leden, die in machinetaal programmeren en die de volle 128 kbyte willen gebruiken hier wat aan hebben. De laatste aanmerking die gemaakt moet worden is waarom dit nieuwe systeem, dat als standaard wordt aangeduid, niet wordt ondersteund door de nieuwe RAM-disk. Deze geeft slechts ‘32.000 byte allocated’ in plaats van de 96.000 byte die het hadden moeten zijn, omdat de bovenste 32 kbyte gebruikt wordt voor BASIC.
conclusie;
MSX2-standaard is toch niet zo stan=- daard als de MSXl-standaard. Daarente- gen bezit deze machine wel een prach- tige nieuwe videochip, namelijk de Video MS Video Nippon Gakki Yamaha V9938 met minimaal 64 kbyte videogeheu- gen. Daarnaast staat een nieuwe geluidschip op stapel, namelijk de MSX Audio Y8950 met 256 kbyte aan geluids- geheugen. Deze voorziening opent naar alle waarschijnlijkheid perspectieven voor de echte synthesizer-enthousiast.
Ben Hiep. a ì 2 Kd 4 Î Î Î Î . . Î Î Î t Î Î Î Î Î Î Î Î Î Î Î Î Î Ì , Î Î Î Î : Î Î t Î , Î Î Î i lbhasi! Î Î Î Î Î Î Î Î ig Ì ! Í Î Î Î i : Î (BIOS! Keek t 1MSX tt! | Î Î Î Î Î Br. Î Î Í CARTR. CARTR
DISKETTES
UIT VOORRAAD LEVERBAAR 3,5 inch diskettes van SKC
100% gegarandeerd SSDD
alleen bij De MSX-er' voor
de uiterst scherpe prijs,
inclusief BTW en portokosten,
van f 55,00 de tien stuks.
Minimale afname tien stuks, (alleen tientallen)
tegen vooruitbetaling op
postgiro: 13.67.088
onder vermelding van
3,5 inch diskettes
ALLEEN BIJ °’DE MSX-ER’ 3,5”’-DISKETTES GEGARANDEERD 100% GOED VOOR f 55,00 PER TIEN STUKS
nnn nennen nn annen enandenand
MSX-MOZAIK maart-april 1987 pagina 43
MSX-special
MSX-special van Elektuur
Uitgeversmaatschappij Elektuur B.V. brengt naast de bij veel MSX-bezitters bekende elektronicamaandbladen, zoals Elektuur en Elex, ook regelmatig boeken en zogeheten ‘specials’ uit. In een dergelijke special loopt steeds één en hetzelfde onderwerp als een rode draad door de hele uitgave.
Rond 31 maart a.s. verschijnt er een nieuwe Elektuur-special, dit keer helemaal gewijd aan zowel de eerste generatie MSX- machines als aan de MSX-2-versie. Een aanradertje voor alle MSX-bezitters, want er staat altijd wel iets in dat gebruikt kan worden.
Naast beschrijvende artikelen waarin ingegaan wordt op de theoretische achtergronden van de seriële interface en de specifieke bijzonderheden van MSX-2- machines, staan er heel wat programma ‘s in. En niet alleen spelletjes komen aan bod. Ook nuttige programma’s, zoals bijvoorbeeld een disk-kopieerder en een karakter-converterprogramma zijn in de special opgenomen. Vooral het laatstgenoemde programma is erg aardig, omdat daarmee elke IBM-(of compatibele) printer probleemloos in kombinatie met een MSX-computer kan worden gebruikt!
En, hoe kan ook anders bij een special die door Elektuur wordt uitgegeven, een niet onaanzienlijk gedeelte van de inhoud van het blad is gevuld met zelfbouwprojekten. Zo bevat de special een zelfbouw-artikel omtrent een meetschakeling voor MSX- machines, een cartridge die onder andere past op een elders in het blad beschreven multi- slotkaart (die maar liefst acht
MSX-MOZAIK maart-april 1987
uitbreidingsprinten kan bevatten), enzovoorts, enzovoorts.
De uitgave bestaat uit zo’n dikke 100 pagina’s en zal £14,75 gaan kosten. De MSX- special is op de normale verkoopadressen van de bladen Elektuur en Elex verkrijgbaar, maar kan ook rechtstreeks bij de uitgever worden besteld.
Bel of schrijf daartoe naar: Uitgeversmij. Elektuur B.V., Postbus 75, 6190 AB Beek (L), tel.: 04402 89444,