.« ..« m m M m -^m m m m m m m m m i
« «ji ««.««« « « « « « 1^^ L*.« • « • « • • «««««« «:^
rs '«j« MM « « « m '« ^« I « « . fti«^« « « « « I « ^ ««11« iJLt 1 « « « « « «li^^ « «^
*JIJ»JI-«J>JiJ« ^ «^«2«^ «H
L« Ji l^iJijijiji :«!« «
'JiA.i '-;• » :« » « « siiiii 1«
9.
V
i
'WiJ
.11 « i
fc.,i«_.ii-
11»^
M^B
M
|
LO |
|
2^^ 00 O" .^ |
|
UNIVERSI 1 11 III 1761 |
%\
\l
M
BIBLIOTHECA SCRIPTORUill 6RAEC0RUNI ET ROMANORUM TEUBNERII!'
«eh.
6.40 1.50 -.80 3.60 1.'— 7.20 1.— 1.20 7.50
AelijinaH ed. Hercher. S ■
— — varift hiatorl» 90
AoaeaH ed. Hug i 35
' oAchiiies ed. Frank« —.90
- cd. niast . S.40
£d. mai. e. Ind. AeBohia. » — [ ] Ind. Aeschiu. comp. Pren*». Aeschyll tT»goediae ed. Wfil . . . SinguUo tragoediae [ - ] Schol. in Pero. ed. Ddknhardt Alexander Ljcop. ed. Brinhmaim. AmniianBN H. ^.Gardthausen. 2 toII. AnacreOD od. Rose. Ed. II ... . Andocides ed. Bkus. Ed. n . . . Anna Comne-ia ed. Reifffrtcheid. 2vll.
ABthintDH ed. Bose 1. —
AuthologiA Gt, ed. Stadtmuller. I 6.—
n,i 8,-
— Lat. I, 1 ed. Riese. Ed. H. . 4.—
- n ed. Buecheler. 2 fasoc. 9.20
Antlphon q± Bla»a " . . 2.10
Antoninos od. Stich 2.40
ApoiIonJas Perp. ed. Heiberg. 2 voU. 9 .—
Apollonias Bhodiaa 6d. Merlcel . . 1 —
Applnnas ed. MendeUaobn. 2 voU. . 9.—
Apulei metamorph. ed. v. d. Vliet . 3. —
Apologia, Florida ed. t>. d. Vliet 4.—
ArcKimedeB ed. Heiberg. 3 voll. . 18.—
Ariflteae epist ed. Wendiand ... 4.—
Aristophanes ed. Bergk. 2 voU. Bd. II 3 —
Singalae oomoedlae — .45 Iristotelos, de partibus animal.
ed. Langkavel 1.80
- de arte poctica ed. CTirist . . — .60 ~ 'fbyBiea ed. Prantl 1.5C
- ethica Eudemla ed. Smemihl . 1
— Nicomachea ed. Sutemihl 1.80
- de coelo, aL ed. Fran« . ... 1.20 de coloribus, al. ed. Prantl . . —.60
politica ed. Sutemihl. Ed. III 2.40
raagna moralia ed. Susemihl . 1
de anima Ubri IH ed. Biehl . 1.20
- ars rhetorica ed. Roiner. Bd. n 8 . oO methaphysioa ^ Christ 2.40
fragmenta ed. Rose 4.50
- oecoaomica ed. SusendU ... 1.50
— de pkmtis ed. Apelt 3
— rtoXit.lA^ijv. ed. BUus. Ed.ni 1.80 parva naturalia 6d..Biehi. . . 1.80
Arriaui expeditio Aler. ed. Abicht 1.20
- Bcripta miaora ed. Eberhard . 1
Athen«eu8 «d. Aa/6fi. 3 volL. . . 17.10 Aagnstini de civ. dei ed. Domba/t.
Ed. II. 2 voU . 6.—
coufesaionum IL XTTI ed. Knoll 2 . VO
AnlQlarlft ed. Peiper 1.50
AusoniaN ed. Peiper 6.60
Autolycufl ed. Hultsch. . 3.60
Avlenl Aratea ed. Breysij 1. —
Babriai ed. ischneidewin -.60
— ed. Crzmus. Ed. maior. ... 8,40 Ed. ninor 4. — |
UacekTlldlfl oanuina ed. »ku4 Ed.n 2.40!
BeBOdletl reffula ed Wolfflin 1.60|
geb. M \
10.05 •J.30 1.75 1.80 2.80 8.60
-60 4.20 1.25 8.40 1.40 1.60 8.60 1.25 6.60 8. 60 4.60
10.35 2.50 2.80
10.— 140
10 — 3.50 4.50
19.80 4.50 4
— .75
2.20
— 90 1.90 2.10 2.10 1.60
— .90 2.80 1
160 4.— 2.80 5 — 1.90 8.40 2.10 2.10 1.70 2.20
18.90
20
7.20
4
1.40
1
9
4.60
2.90
%.—
BoetluH de Inat. arithm. ed, Friedlcin
de oouBolatione ed. Peijter . .
oomm. in llbr. AriBtoteUg itiQl
fpurveiag reo. Meiser. 2 voU. .
Bacollcl Graed ed. Ahrens. Ed. II
Caosar od. Dinter. Ed. II mii>. . .
beU. GalL Ed. 11 min. .
bolL clvUe. Bd. II min.
- ed. Kiibler. beU. GaU. Ed. min. EjI. niaior ...
■ beU. oiv. Ed. mln
„ — E4, malor
- b. Alex., b. Afr. Ed. m»l.
Ed. miu
b. Hisp. Fragm. Indices
Callinicl vita 8 HypatU
Calyurnii Flacci deelamationes
ed. Lehnert
Casgios Felix ed. Rose .
Cato ed. Keil
Catallug ed. Miilkr
, Tiball., Propert. ed. MuUer Cehetis tabula ed. Praechter. . . . Chronica mln. ed. Frick. 2 volL Vol. I Cicero ed. Muiler. 5 pariea (=11 voU = 37fascc.). Parsl,!. 2...^8.45 geb.^4.40.ParBlI,l— 8.v/r6.30. geb. .^ 7 . 80. Pars III, 1. 2. .^7 . 80. geb. .,«9 . — .Pars IV, 1—3.^6 . 80
geb. .^^17.80 . .-
~ oratt. sel. ed. MiiUer. 2 partOB edd. Eherhard-Hirschfelder
- epistolae ed- Wesenberg. 2 voU. — sel. ed. Dielsch. 2 partea
Claudiaui carmiua ed. iTocA. . . .
Cleomedea ed. Ziegler
Commodianng ed. Ludurig. 2 voU. [Constantinas] Inc. 1. de C. Magno
ed. Heydenreich
Cornelios Nepos ed. Fleckf^isen Cornatas ed. Lang ... Cnrtias Bafas ed. Vogel
Daniasas ed. Ihm
Demotrius Cydonias ed. Deckelnuxnn Demosthenes edd. Dindorf-Bliiss.
3 voIL (=6 parte»). Ed. IV mln.
8 voU. Ed.IVmaior
Dictys ed. Meister
Dtnarchas ed. Bkus
Dio Cassius ed. Melber. 5 vU. VoL t n Dio Chrysost. ed. Dindorf. VoL II Diodoras ed. Vogel. 5 voU. VoL I— rtt DlouysiasHallc.od.Jacoftj/.Vol.I-in ~ opuBC. rhet. edd. Usener et Rader-
macher. VoL I
Diophantas ed. Ta.nnery. 2. voU . Donatas rec. P. Wessner. Vol. I . Eplc. Gr. fra^m. ed. Rinkel. 1. . . Eplc. poes. 6r. ladlb. corpusc. L
edd. Brandt et Wachsmuth. ^valL Epictetas ed. Schenkl. Ed. minor
Ed. maior
Eaelldls Elementa ed. Heiberg. 5 vU. Data ed..Menge. Optica«dJ5r«6tfr(>
5.1U 2.70
!..„; -.75i ■^.«0
— .731 1.20J
— .601
— .90 1 —
— .60 1.50 8.—
-.45 2.70
— 60 6 80
23.85 29
1.50
2. — ' 6.— I 2.60 3.60| 2.70! 2.7o:
2.8('
.SO - 60
2. - l*vn
1.— 8.10t . S.70I 11.20J1.' 9.60 I
6.-
10-.- 10.
3.-
Kuolldts Suppi. ed. Curue .... Ead«eis, Procl., CIa«d. ed. I^udwici Eadoeiae Tiolarlum ed. Flaeh . . . SoripldeR ed. Nauak. 3 toIL £d. m •Singulae tra.goedlae EttSebin»; ed. Dindcr/. 4 toII.. . .
• ntropins ed. .Rw^hl
fiimlae Aesopicao ed. iTatm . . .
£om»n. od, EOcinard. VoL L
FtiTonil Enlog^. de aomil Scip. ed.
Eoider
Firmlcas Hat. edd. KroU, SkutKh. I. Fiorfleir* Gra^t. Sing. faBco. 1/10 je -— ~ — 11/15 ...... je
FlOTM ed. Rosnhach
—r~ *d./fal7/i. Ampellns ed. Woelflin Froatlni Btrategem. ed, Gnndemuinn Fali^eQtii opera reo. ITelm ....
Gale^i 3cripta minora. 3 voll. . . -r^ instit. logioa ed. Kalhjfeisck- . — de Tiotu atten. ed. Kalb/teUch CioUins ed. Ilosius. 2 toIL JBJd. n deoyonlca ed. Beckh .......
Oeorgtas Cyprlas ed. Gelter . . Geor^ii Acropol. roo. Beisenberg. I
-r^ — n
HerinippQS dlal. edd. A'roU et Viereck Herodiauos ed. Bekker ......
HerodotQB edd. DieUcJi - Kalienherg.
2 Toll. (= 5 faacc). Bd. n. . Herondae mim. ed. Cruvus. Ed. n
Ed. in min
lleronlsAlez. op.I. Sappl. ed.Schmidi -- — n, I odd- Niz et Schmidt
— - -: ni ed. Schone. ■
Heiiodas ed. Hzach
HlerecUs STnecdemns a^Burekhardi Hleronyml de vir. HL lib. ed. Berding Hildegardls oansae et corae ed.
Kaiser
HipparcbiQS Bltli. od. Manitiu» . . HlppOcrates edd. Kihlewein-Jlberg. I
n
Hlstor. Apoll. reg.Tyr.ed.«t>ae. Ed.II Hlnoriae Aagnstae scr. ed. Peter.
i ToiL Ed. n .....;. .
Hlstor. Gr. min. ed. Dindorf. 2 voll.
Bom. fragm. ed- Peter
>m«)rl carrn. ed. Dindorf. Ed. IV
oiim Sengobuschii dlflsert. Hiao
- - Odyssea ......
Ed.Vcur.ireM<zcIUa8.2 part,
OdyBsea. 2 partes.
ed Ludxjtrich. OdjBa. 2 toIL
Ed. roln. Utrumque toL
Jadia carmiaa ed. Koechly
' '>r;UiuH od. Miiller. Ed. II maior
Ed. II minor ......
ij^inuH gromatlcQS ed, 6>moy . iyperldes ed. Blass. Ed. in . imbllciil ProtrepticuB od. Pistelli de mathematica ecient. ed. Festa — r de Kicom, aritbm. ed. PistelU blMr. gr. ad Inlustr. dial. ed, Solmsen
Iiaeffl ed. Thalheim
Y^ivkivn edd. Benseler-mass. 2 tH Ut^ul opera ed. Hertiein. 2 Toa
|
geh. |
geb. |
|
.,H. A |
JC \ |
|
6.— |
6.60 |
|
4.— |
4.40 |
|
7.50 |
8.20 |
|
5.70 |
7.80 |
|
-30 |
-.60 |
|
15.- |
17.20 |
|
-.45 |
— .75 |
|
— .90 |
1.30 |
|
3.76 |
4.30 |
|
1.40 |
1.80 |
|
4 — |
4.50 |
|
-.50 |
|
|
— .60 |
|
|
2.80 |
8.20 |
|
1- |
1.40 |
|
1.60 |
1.90 |
|
4- |
4.50 |
|
7.50 |
3.20 |
|
1.20 |
1.60 |
|
1.40 |
1.80 |
|
6.80 |
8.- |
|
10.— |
10.80 |
|
8.— |
8.50 |
|
8.— |
9.— |
|
,3,60 |
4.20 |
|
1.80 |
2 20 |
|
1.20 |
1.6« |
|
2.70 |
3.60 |
|
8.20 |
|
|
2.40 |
2.80 |
|
12.— |
13.20 |
|
8.— |
9.- |
|
8.— |
!1.- |
|
1.50 |
2 - |
|
1.20 |
1.60 |
|
2.40 |
2.80 |
|
4.40 |
5 — |
|
4.- |
4.60 |
|
8.>- |
6.60 |
|
5.- |
5.:>o |
|
1.40 |
1.80 |
|
7.50 |
8.60 |
|
8.25 |
9.30 |
|
4.50 |
5.— |
|
2.25 |
|
|
2.25 |
|
|
1.50 |
2.20 |
|
1.50 |
2 20 |
|
—.75 |
1.10 |
|
8 — |
3.60 |
|
1.— |
1.40 |
|
— .75 |
1.10 |
|
— .75 |
1.10 |
|
2 10 |
2.50 |
|
1.80 |
2.20 |
|
1.80 |
2.20 |
|
2.40 |
2.80 |
|
2.— |
|
|
2.40 |
2,80 |
|
2.70 |
3.60 |
|
6.75| |
7.60 |
iBrisprodentide auteiustlnianae rp- liquiae ed. Huschke. Ed. V . .
■ - Indio^B ed. i^a6n«Ms
— Supplementnm . .
* antehadrianae ed. Bremer. I
n, 1 ^H. 8.— geb. cH. 8.60. U, 2
lastlnlani iaatitut. ed. Euschke . .
noToUae ed. Zachariae, 2 toI».
appendix I. II .
lustlnns ed. RHhl
luTeaalis ed. Hermann
lurenci libb, OTang. ed. Marold . .
Libanil op. rec. Foerster.Vol. I. Fa«c. I
LlTins edd. Weissenborn-Miller. 6to1L Voi. I— rv =-- 8 faaco.-, atng. f asoe.
lib. I et II. . . . . . .
Lacaui de beUo ciT. libb. ed. Hosius
Lucianns ed. Jacobitt. 3 tII. (=:6ptt)
Lucretias ed. Brieger. Ed. II. .
Lycophron ed. Kinkcl
LycurgQS ed. Blats. Ed. minor. ed. Blass. Ed. maior . .
Lydas ed. Wachsmupti. Ed. II.
de menslb. ed. WHnsch ... .
- - do magistratibus ed. Wuensch . Lyrica, Anthol., ed. Hiller. Bd. IV Lysias ed. Thalheim. Ed. minor. .
Ed. malor
Marceiius ed. Helmreich
Martlalis od. f.nbert. Ed. II . . . UartiannR Cnpella ed. Eyssenhardt Maximus et Ammen ed. Ludwieh . Ketrief scr. Gr. ed. Westphal. VoL I 3IetrologicI scr. od Hultsch. 2 toU. [Mlllt.] Ine. Bcr. Byz. de re m. ed, Vdri Minucii Felicis OctaTiue rec. Bjenig Malomedlcina Chironis ed. Oder . Musici scriptores Graeci od. Jan Snppl. : molod. reliquiae Mythogr. Gr. I. Apollod. ed. Wagner II, 1. Parthen.yAjitonin.Lib.
— n, 1. Supplem. ed. ifar^tnf
m, 1. EratoathenlB Cataat.
m, 2. Palaephati jttQl
ie/tiatojv ed. Festa. ......
Natnr. rer. scr. Graeci ed. Keller. I Nicephori opuecc. hist. ed. de Boor Nlcephoras Blemm. ed. Meisenberg Nlcomachos ed. Hoche . . ...
Nonnl Dionys. ed. Koechly. 2 toIL
paraphrasiB ed. ScAetniifer . . Odonls abb. Cluiu Occup. ed, Swoboda
Onosandros ed. Koechly
Oroslas ed. Zangemeister
Ovldins edd. Merkel-Ehwald. 3 toU. — Tristia
Fastl. ........
metamorphoB. del. ed. Polle .
Palladlns ed. Schiniit
Panegyrlci Lat. XII ed. Baehrev.x. Patr. Nicaen. nom. edd. GeUrr uL.
Paasanias ed. Spiro. I
-- - II
Pelagonii ar« Teterinaria «d. Ihm.
Perstus ad. Hermann
Phaedrui ed. i£tt«(fr ,.,... Philodfcml de masica llbri od. Kemke
|
«eb. |
ffeb |
|
Jt A |
JC A |
|
6.75 |
7.40 |
|
1.1(0 |
|
|
-.75 |
|
|
5.-^ |
5.60 |
|
8.— |
8.80 |
|
1 — - |
1.40 |
|
10 50 |
11.60 |
|
1.8P |
2.60 |
|
1.50 |
2.— |
|
-.45 |
— .75 |
|
1.80 |
2.40 |
|
5 — |
:..60 |
|
6 — |
9.^ |
|
— .60 |
1.— |
|
-.45 |
|
|
3.60 |
4.20 |
|
6.30 |
7.80 |
|
2.10 |
2.50 |
|
1.80 |
2.20 |
|
-.60 |
-.90 |
|
— .90 |
1.30 |
|
6 — |
6.60 |
|
5.20 |
5.60 |
|
6- |
b.m |
|
8 - |
' 3.60 |
|
1.20 |
1.60 |
|
8- |
, 8.60 |
|
8. 60 |
1 4.20 |
|
2.70 |
8.20 |
|
4.50 |
5- |
|
1.80 |
2.20 |
|
2.70 |
8.20 |
|
5.10 |
R~ |
|
2.40 |
1 2.80 |
|
l.CO |
2.— |
|
12,- |
12.80 |
|
.9.- |
9.80 |
|
1.20 |
1.60 |
|
8.60 |
4.20 |
|
2.40 |
2.80 |
|
2.40 |
2.80 |
|
1.20 |
1.60 |
|
2.80 |
3.20 |
|
2.70 |
3.10 |
|
3.30 |
3.70 |
|
4 — |
4.40 |
|
1.80 |
2 10 |
|
9.— |
10 — |
|
4.00 |
15.- |
|
4 — |
4.60 |
|
1.20 |
1.60 |
|
3 - |
3.50 |
|
2 90 |
4.10 |
|
— .46 |
— .75 |
|
— .60 |
— .90 |
|
-.60 |
-.90 |
|
6.20 |
5.60 |
|
8.60 |
4.20 |
|
6 — |
6.60 |
|
2.80 |
3.40 |
|
2.40 |
2.80 |
|
2.40 |
2.90 |
|
-.30 |
— .60 |
|
^.30 |
-.60 |
|
1,50 |
2.— |
geh. geb JC \JC ^, rhilotlo:iii voll. rhot ed. SudMam.
i; Ti; sppi n.— 12.8O
Phlloponui d» oplf. mundl ed.
Kachardt 4.— 14.60
dp aetera. mondt ed. Rabe . . 10.— 10.80 PhiloNlratl opera od. Kayter. 2 toIL 8. 25 9. 26 niinoris imagineset CftlllHtratl deBCrlptionos edd. 5c//rMJIri-ifei«cA 2,40 2 Pindaraii od. Chrisl. Bd. n .... 1.80 2.80 Plfiiii 6dd. Herviann-Wofilrab. 6 voll. 10.60 13.60 PlantHS td.d. Ooetz Scfioell Faso. I.
Aniphitrno. Asinaria. Aulularia 1.50 2.— II. Bacch. Oapt C^aBina 1.20 1
III. Ciet. Curc. EpidicuB 1.— 1.40
IV. *Men. Mero. *M11. gl 1.60 2 V. *Mo8t. Porsa. •Poen 1.80 2
VL *P8eud. •Rud. Stich. 1.50 2 Vn. *Trin. Truc. Fragm. 1.50 2.— _ _. — guppl.: de Pl. teat., metr. —.45 —.75 Sing. oomoed. (*not — . 60. geb.
^« — .90; rel.) _.45 _.75
Plial eplstolae reo. Miiller .... 2.80 8.40
libb. dub. Berm. rell. ed. Beck 1.40 1
nathlBted./an-3fayAo/.II— VI 22.-24.70
PiiBins et Gargilins Mart. ed. Jto^e 2.70 8.10 PlotiDDS ed. Volkmann. 2 toIL . . 9.— 10.10 PlDtarehi ritae ed. 5tn/«m«. 5 roll. 8.40 10.90
moralla ed. SerTiarrfait*. 7volL 28. — 182.20
Poet. Lat. min. ed. Baehrens. 6 voll. 20.10128.40 — - Eom. fragra. «d. Baehrent. . . 4.20| 4.80
LatlD. eclogae ed. Brandt . . 1. — j 1.40
Clraec. eologae ed. Stadtmuller 2.70! 3.20
Anth. a. rOm. Dioht v. Mann — .60i — .90
Polemon ed. iriwcJfc 1 — ; 1.40
Pol jraenuR edd. Wolflin -Melber. Ed.H 7 . 50 Polybiatedd Buttner-Dindorf.ZyoVL 10.80 Pomponins fflela ed. Frick .... 1 . 20 Porphyrll opp. eel. ed. Nauck. Bd. U 8 . — Prlsctanas, Theod., ed. Rose ... 6.— Proclns ed. Friedlein 6.75
- ed. iTroK. VoL I ' 5.—
— VoLH 8.—
Propertias ed. iftZM^r —.60
Pseadacronis Scholia td. Keller. 1 9.— Ptolemaei opera. I. Sjntaxia math.
ed. Heiberg. I 8.—
VoLn 12.—
<2nlntilianl inst ed. /;onn«n. 2 TOlL 2.40
declamationeB ed. Ritter ... 4.80
Bemigii Aatlssiodorensls in artem
Uonati min. comm. ed. Fox . . 1.80 Rbetores Graecl ed. SpengeU 2volL 9.60 Kutillas Namatianas edLMiiller. . —.78
Sallastias ed. Eussner — .45
Scaen. Bom. poes. frgm. ed. Ribbeck.
Ed. HL 2 ToU 9.—
Scholta vetora in Pindari oarmina
roc. Drachmann. VoL I . . . . 8. — Seriboni! Largi oonp. ed. Helmreich 1 .80 Sorlptores originnm Constantino-
politanarum ed. Preger Fasc. I 4. — physiognom. ed. i^ora^^. 2 toU. 14. —
sacri. Faac. V 6. —
Senecae (phlL) opp ed. Haase. 8 toIL 8 . 10
— SuppL 1.80
(I, 2) de benof., de olem.
ed. Ronut 2.40
Senecae (III) epistulao ed. Hfnse .
trag. reac. Feiper et Richter .
Serenas ed. Ileiherg
Sldonlas ipolllnarls od. Mohr . Sill Itallci Punioa ftd.Bauer. 2 volL Sophocles odd./)/nd/.-lfeJtter.Ed.min
--' Ed. maior
Singulao tragoodlae [ - ]8choliaTeteraed,Pop«96orf?iwj
Soranns ed. Rose
Statlas edd. Klntz, Kohlmann. 2 vlL
11,1. AohllleiB ed. .Rof». . .
HL Lactant. Plac. 9d. Jahnke Stobaei floril. ed. Meineke. VoL IV
eclogae od. Meineke. 8 voll. . . Strabo ed. Meineke. 3 voll. . .
Saetonlns ed. Roth
Sjrianas ed. Rahe. 2 toII ....
Tacitas ed. ffalrn. 2 toU. Ed. IV
VoL I. Annalea. Uterque faao. .
VoL n. Faso. L Hlstoriae ....
Vol. n. Faso. n. Germ.,Agrrc.,dial.
TerentlDS e^ Fleckeisen. Ed. II .
Singulae comoediae
Ed. I
[— ] SchoUa ed. Schlee
Testamentam, noTum, Graece ed.
Buttmann. Ed. V
Themlstias ed. Spengel. 2 toU. . . Theodorns Prodromag ed Hercher Theophrastns ed. Wimmer. VoL m Theophjlacti hietorlao ed. de Boor TMofrldl vitaWilUbr. ed. Ros.tberg Thncydldes ed. Hude. 2 volL . .
ed. Hude. 2 voU. Ed. maior.
Ttballas ed. Miiller
Tryphlod., Collathos ed. Weinberger Ulptanns ed. Huschke. Ed. V . . Valertas Flaccas od. Baehren$ . .
lolias, ed. Kuebler . . Talerias Maximas ed. Kempf . . . Tarronts rer. ruatlc. Ubb. ed. Keil Tegetlns ed. Lang. Ed. n . Yellelns Patercnlas ed. Haa»e . .
ed. Halm
Tergillas Haro ed. Ribbeek. Ed. n
BucoUca et Georgioa . .
Aonels
ed. Guthling. 2 volL Vol L
BuooUca ot Georglca
VoL n. Aonois . . .
Yergllias gramm. ed. Huemer . . Yltae sanct. IX metr. ed. Harater . YitroTii do archltectura Ubri X.
Iterum ed. V. Rose
Xenophontis expeditio C7TI ed.
GemoU. Ed. min.
— Ed. maior . ...
hist Graeoa ed. Keller. Ed. min.
institutio Oyri od. JHuj7. El.min.
— Ed. maior
oommentarii ed.Gilbert. Ed. roin.
Ed. maior
Boripta miu. ed. Dindorf. i facoo. Zacharlas Bhetor, Kirehcngeeoh.v.
Ahren» n. Kruger
Zonaras ed. Dindorf. 6 voU .
12.60
1.60
3.50
5.60
7.30|Yalerias
5.
8. — .90 10.—
8.60
13.—
3.25
5.40
1.10
— .75
10.20
8.60 2.20
4.60 15.20
6.60 10 —
8.40
ft.fli 5- 4 -
4.80 i.85 1.65, -.80j 4.80 4.801 7.55i 1.20| 8,-1 2.40| 6.— 7.80 1.50i 3 . 2) 2 ' '
— ^75
— .45 2.10
— .45 1.20 2.—
2.25 6.—
— .50 2.40 6.— 1.80 2.40 4.80
— .80 1.40
-.75 1.50 2.70 4.50 1.50 8.90
—.60 1.— 1.50
— .45
— .90
— .45
— .90 8.40 8 —
5.—
— .76 1.80
—.90
— .90 1.50
— .45 1.— 1.S5
10.- lf.60i
»
1 . I
. K613SL
NONII MARCELLI
DE CONPENDIOSA DOCTEINA
LIBROS XX
ONIONSIAIvIS COPIIS VSVS EDIDIT
WALLACE M. LINDSAY
VOLVMEN III
LL.T— XX ET IXDICES CONTINENS
LIPSIAE IN AEDIBVS B. G. TEVBNERI
MCiini
^3 SIGLA CODICYM
QVI IN HOC VOLVMINE ADHIBENTVE.
AA BA
Bamb.
CA
DA
E
G
H
L
Lugd.
Montepess.
Oxon.
Paris. 7665 Paris. 7666
2
fons codicmn H et PE. fons codicis Ct et correctionum H^L^P-E^. codex Bambergensis M. V. 18, saec. X'. — XI^. fons codicum Paris. 7666, Lugd., Bamb. fons codicum Paris. 7665, Montepess., Oxon. codex Escorialensis M. EI 14, saec. X'. codex Gudianus (Wolfenbuettel. 96), saec. X\ codex Harleianus (Mus.Britann. 2719),saec.IXi.— Xi. codex Lugdunensis (Voss. lat. fol. 73), saec. IX'. codex Lugdunensis (Voss. 4*°. 116 \ saec. X\— XI'. codex Montepessulanus (212), saec. IX'. — X'. codex Oxoniensis (Bibl. Bodl, Canon. Class. Lat.
279), saec. X'. codex Parisinus (lat. 7667), saec. X'. codex Parisinus (lat. 7665), saec. X'. codex Parisinus (lat. 7666), saec. X^. codices recentiores vel aliquot vel plerique.
V . 421 M.
INCIPIT 10
DE DIFFEEENTIA SIMILIYM SIGOTFICATIONVM.
CVPIDO et AMOR idem significare videntur. et est diversitas. cupido enim inconsideratae est necessitatis, amor iudicii. Plautus Bacchidibus (fr. xix):
Cupidon te consevit anne Amor? 15
idem in Curculione discrevit et vim eiusdem diversi- tatis expressit dicens (3):
quod Venu' Cupidoque imperat suadetque Amor. Afranius in Omine (221):
amabit sapiens, cupient ceteri. 20
cupidinem cum feminino genere dicimus, cupidi- tatem significamus. Vergilius (Aen. VI, 721):
quae lucis miseris tam dira cupido? cum masculino, deum ipsum. Plautus Mercatore (854):' Cupido, quantus es! 25
10 — 14 INC. — iud. ; 21 — 24 cupidinem — ipsum.
10 riS^C. om. D^ II 11 sic in indice ad init. lih. I; h. l. post SIGNIFICATIONVM add. PER LITTERAS ID EST (PER L. PRIMO INCIPIT PE) PER C LITTERAM LA^C^: PER LITTERAS omissis rell. verbis D^ (IXC. DE DIFFERENTIIS VERBORVM G) \\ 12 set est d. Mu. \\ 15 tecum saevis: tecum sicut Servii Daniel. codd. ad Aen. IV, 194: correxi: tecum saevus Mu. \\ 16 discr. baec et (?) Mu. \\ 18 quo Flaut. \\ (suadet a. P) || 20 ambit LB^ || 25 0 Cupido Flaut.
NONIVS MAKCELLVS ed. LlNDSAY. III. 44
682 NONIVS MARCELLYS.
421. 422 M.
Naevius Gymnastico (55):
edepol Cupido, cuin tam pauxilliis sis, nimi' multum vales.
Inter amare et diligere hoc interest, quod amare
vim habet maiorem, diligere autem est levius amare.
30 Cicero ad Brutum (fr. 5): 'sic igitur facies et me aut
amabis aut, quod contentus sum, diliges'. — et lib.
IX (I, I, l): ^Lucius Clodius, tribunus plebis designatus,
valde me diligit vel, ut i^cpammeqov dicam, valde me
amat'. — idem ad Dolabellam (ad Fam. IX, xiv, 5):
1 Viuis erat qui putaret || ad eum amorem, quem erga te
habebam, posse aliquid accedere? tantum accessit, ut
mihi nunc denique amare videar, ante dilexisse'.
PERiRE et rsTERiRE. plurimum differentiae habet, quod 5 perire levior res est et habet inventionis spem et non omnium rerum finem. Plautus Captivis (690): qui per virtutem periit, at non mterit.
ALERE et EDVCARE hoc distant: alere est victu tem- porali sustentare, educare autem ad satietatem perpetuam 10 educere. Plautus in Menaechmis (98):
nam illic homo hominis non alit, verum educat.
Accius Andi'omeda (114): alui, educavi: id facite gratum ut sit seni.
Inter tollere et avferre est diversitas. tollere est 15 levare et erigere; auferre, levatum transferre. Yergilius lib. YIII (439): tollite cuncta, inquit, coeptosque auferte labores.
28 — 29 Inter — amare; 4 — 10 Per. — educere; 14 — 15 Inter — transf .
27 tam pau. cum Havet. (2Iel. Graux, p. 810) P paus. (pauc. ex paul. L^) \ 30 — 31 cf. 264. 6 {s. v. contentus) | 31 quod om. L'. quid codd. 264: quo ed. a. 1476 \\ 32 lib. IX sec7. (?) 3Iu. \\ lucilius II 2 habeam LB^ || 3 antea codd. Cic. |l 4 habent Ald., fort. recte {sed cf. Class. Bev. XVI, 50) i| 5 innovationis JIu. || 7 perit {etiam Plauti codd.) \\ aut B^C^D-^ \\ 11 non aut verte (vere E-) ducat ,: 15 ^et om. G^) '\ legatum: corr. Passerat.
Y. DE DITFERENTIA SHVnLIYM SIGNIFICATIONVM. 683
422. 423 M.
Turpilius Philopatro (194):
simul circumspectat: libi praeter se neminem videt esse, tollit, aiifert; ego clam consequor.
Varro Sexagesi (496): ^nunc quis patrem decem 20 annorum natus non modo aufert, sed tollit, nisi veneno?'
HORRENDVii ct HORRiDVM habent plurimam diversitatem. est enim horrendum taetrum et vitabile. Vergilius Aen. lib. III (679):
concilium horrendum.
horridum plerumque exstans et prominens et erectum. 25 Vergilius Aen. lib. IV (251):
et glacie riget horrida barba.
Plautus in Pseudolo (68):
papillarum horridularum oppressiiinculae.
Accius Medea (412): 30
ut tristis turbinum toleraret hiemes, mare cum horreret fluctibus.
Lucilius Satyrarum lib. XVI (15):
•j* etit II quos divitiae producunt, et caput ungunt 1
horridulum.
M. Tullius de Republica Hb. I (63): 'sed ut ille qui navigat, cum subito mare coepit horrescere'. — idem de Republica lib. IV (6): ^horum in severitatem 5
22 — 25 Horr. — prom.
19 tulit LA^: tollit vel tolit (sic in archetypo) B^ \\ 20 — 21 cf. 407. 10 \\ 20 nunquis (numquis) codd. 407 \\ 21 tollet codd. h. l II 23 II C^D^ 25 et terestum A^: et terenstum LB^: corr. Me. \\ 29 -ungulae: corr. B^ \\ 32 hiemens L \\ m. c. horret: corr. Both.: c. m. horret Voss. \\ •! et ii (hii, i) B^: hic (plur.) Mu. II fort. en quo i| ut c. u. h. Mu. \\ 5 h. enim s. Maius: h. se- veritate (?) Mu.
44*
684 NONIVS MARCELLVS.
423 M.
dicitur inhorruisse primum civitas'. — VaiTO epistula
ad Caesarem:
"interea prope ad occidentem solem inliorrescit mare." Sisenna Hist. lib. IV (104): ^subito mare subhorrere,
caecosque fluctus in se provolvere'. 10 Inter menetricem et prostibvlvm hoc interest. mene-
trix honestioris loci est et quaestus; nam menetrices
a manendo dictae sunt, quod copiam sui tantummodo
noctu facerent; prostibula, quod ante stabulum stent
quaestus diurni et nocturni causa. Plautus in Cistellaria
manifestissime discrevit (331): ^5 intrabo :
nam meretricem adstare m via solam prostibuli sane est. GENETEix a MATRE hauc habet distantiam, quod gene-
trix semper quae genuerit nuncupatur; mater aliquando
pro nutrice ponitur. Vergilius lib. VIII (631): 20 geminos huic ubera circum
ludere pendentis pueros et lambere matrem
inpavidos.
Plautus Menaechmis (19):
ita forma simili piieri, ut mater sua 25 non internosse posset, quae mammam dabat,
neque adeo mater ipsa, quae illos pepererat.
10 — 14 Inter — causa; 17 — 19 Gen. — pon.
6 inaruisse {pro inoruisse): coir. Ald. j| 7 horrescit (praec. m) : C07T. edd. ex Pacuvii versu ap. Cic. Div. I, 2i i. p. iam occi- dente sole inh. m. || 8 cf. 449. 7 (s. v. caecum) || III codd. li.l. \\ subhorrescere Bentin.: persubhorrescere codd^ 449 [\ 10 — 11 men- LB^: mer- A^ ut vid. C-^D^ \\ 10 prostibulam: corr. B^ 11 12 man. tuetur Tliiehnann. (Arch. Lat. Lex. III, 539) 11 13 prostibulo C^D^ || stabulo L: -Ib> A^C^D^: corr. B^ \\ starent 3Iu. \\ 15 intra bonam H^ ut vid.: intro honam LA^: intro abonam B^ ut. vid. {sic G\ intrad b. H-, intra b. E'^): intro abeo nam Both.: codd. PI. n. l. | 16 prostibula: corr. Me. \\ 17 habet] debet L^C^ {non Bamb. Lugd.) D^ || 19 — 21 (pu.) cf. 816. 17 11 21(et) — 22 cf 343. 35 \\ 23-26 cf 343. 30 \\ 24 uti Ca7nerarius.
Y. DE DIFFERENTIA SIMILIYM SIGNIFICATIONYM. 685
423. 424 M.
PVDET et PiGET. hoc distat; pudet enim verecundiae est, pigere paenitentiae. Plautus in Pseudolo (281):
nimio id quod pudet facilius fertur, quam illud quod piget: non dedisse istum pudet; me, quia non accepi, piget. so
idem Trinummo (345): pol pudere quam pigere praestat totidem litteris.
Accius II Neoptolemo (471): i
dolet pudetque Graiium me et vero piget.
idem Andromeda (103): nec qui te adiutem, invenio. hortari piidet; non prodesse, id piget.
Turpilius Demetrio (18): 5
pudet pigetque mei me.
Pacuvius Doloreste (143):
quid quod iam (ei mihi!) piget paternum nomen, matemum pudet profari? lo
Sallustius in lugurtae Bello (95, 4): ^nam postea quae fecerit incertum habeo pudeat an pigeat magis dis- serere'. — Varro Parmenone (395): "^pudet me tui et Musarum. agnoscere. piget currere et una sequi'.
oscvLVM et SAviVM his intellectibus discernuntur, quod i5 ab ore osculum, savium a suavitate dicitur. Varro de
27 — 28 Pud.— paen.; 15 — 16 Osc— dic.
27 distant ed. princ. || pudere en. Quich. \\ 28 piget ed. princ. \\ 29 pudet Pl.: piget || 1 neoptole modo et p. gravium: corr. Fruter. \\ 3 — 4 anpromedane: corr. Lips. \\ 4 quiete: corr. lun. \\ inveni {seci. ho.) A^^\\ piget Ald.: pudet || 8 quid quondam et mihi: corr. Mu. post Bergk. et Umpfenhach. \\ 12 quae fecerat A^: quae te fecerat L: quae te fecerit B^ \\ incretum L 11 deserere L \\ 14 agn.] ac nostri Bue.: agonos cerei Vahlen. \\ vana s. Haupt.: foi't. non assequi.
686 NONIVS MARCELLVS.
424. 425 M.
Vita Populi Romani I: *ideoque hoc ab ore dicitur osculum, non a suavitate, unde, quod simile sit, savium'. Inter sacrificare et litare hoc interest: sacrificare 20 est veniam petere; litare est propitiare et votum inpetrare. Vergilius Aen. lib. IV (50): tu modo posce deos veniam sacrisque litatis; id est: impetratis. Plautus in Poenulo (489):
si hercle istuc umquam factum est, tum me Iiippiter 25 faciat ut semper sacrificem, neque umquam litem!
expleri et SATiARi hauc habent differentiam. expleri est tantummodo plenum esse; satiari, supra modum et ad abundantiam. Lucretius lib. III (1003):
deinde animi ingratam naturam pascere semper 30 atque explere bonis rebus satiareque numquam.
M. Tullius de Republica lib. VI (l): ^graves enim dominae cogitationum lubidines infinita quaedam cogunt atque imperant: quae quia nec expleri nec satiari uUo modo possunt, ad omne facinus inpellunt eos quos in-
35 lecebris suis incenderunt'.
1 ARCvs et ARQvvs hoc distant. arcus enim || omnis
suspensus fornix appellatur; arquus non nisi qui in caelo apparet, quam L'im poetae dixerunt. unde et arquati dicuntur quibus color et oculi virent quasi in arqui similitudinem. Lucretius lib. VI (526):
5 tum color in nigris exsistit nubibus arqui.
19 — 20 Int.— imp.; 26 — 28 Expl— abund. ; 1 — 3 Arc— di- xerunt.
17 I (E) vel L (LG) vel om. (HP): lib. I Both. (seq.i) \\ 18 simile] suave 3Ie. \\ saviunt: corr. Me. \\ 23 imp. <;votis>> Mu. II 24 — 25 tu me lup. fac iam u. (?) Mu. \\ 25 faciam (fac iam) II nec codd. Pl \\ 28 add. Mu. \\ 30 cf. 298. 9 \\ VI codd. h. l. II 30 expleri codd. h. l. \\ satiareque H^: -rique rell. \\ 83 quia erp.: corr. B^.
V. DE DIFFERENTLA. SBIILIVM SIGNIFICATIOXYM. 687
425 M.
FORS et FORTVNA hoc distant. fors est casus ternpo- ralis; Fortuna dea ipsa est. Accius Astyanacte (179):
itera in quibu' partibu' (namque audire volo,
si est quem exopto) et quo captu' modo, lo
fortiinane an forte repertus.
idem Andromeda (109):
multi iniquo, miilier, animo sibi mala auxere in malis, quibu' natura prava magi' quam fors aut fortuna obfait.
Lucilius Satjraruin lib. XIII (4): i5
cui parilem fortuna locum fatumque tulit fors.
idem in eodem (2):
aut forte omuino ac fortuna vincere bello:
si forte ac temere omnino, quid rursum ad honorem?
VaiTO epistula ad Fufium: ^dices (Ter. Phorm. 841): 20
«0 Fors Fortuna, quantis conmoditatibus hiinc diem!»'
FERvs et FEROx. hauc habet distantiam. ferus est saevus; ferox, fortis. Accius Tereo (644):
novus [nova dabunt] advena animo audaci in medium 25 proripit sese ferox.
Sallustius in lugurtae Bello' (106, 3): ^ille animo feroci negat se totiens fusum Xumidam pertimescere '.
6 — 7 Fors — ipsa est; 23 — 24 Ferus — fort.
7 est ipsa LB^ ut vid.: est del. Ald. \\ 10 qnam B^ 11 repertur (-ritur B"^): corr. Me. [j 13 inquo: corr. lun. ausere (haus.): corr. Gulielm., Me. \\ 19 cursum: corr. Mu. 20 — 22 cf. 117,4 II di quaeso fors fort. codd. h. l: dices o for tuna 0 fors fort. codd. 117 \\ 23 habent Ald., fort. recte (sed cf. Class. Bev. XVI,50) \\ 24 saevum: corr. ed. x>rinc. \\ 25 secl. Mu. jl novus nova d. JL^: novus novo d. LB-^ \\ 27 fusam B^ \\ numidiam LB^.
688 NONIVS MARCELLVS.
425. 426 M.
Vergilius Aen. lib. II (326):
ferus oinnia luppiter Argos transtulit.
30 idem lib. IV (135):
et frena ferox spumantia mandit.
ANTicvs et ANTiQviOR ut gradu, ita et intellectu distant. nam anticum significat vetus. Vergilius in Georgicon lib. II (209):
35 antiquasque domos avium.
antiquior melior. VaiTO Renim Humanarum lib. XX: 1 ^neque idonei cives aliquid habent || antiquius salute con- muni'. — Accius Phoenissis (596):
ab dracontis stii-pe annata exortus, genere antiquior.
LucHius Hb. XIV (8):
5 quin potius vitam degat sedatu' quietam, quam tu antiquiu' quam facere hoc fecisse videris.
M. Tullius de Amicitia (26): ^hoc quidem proprium est amicitiae; sed antiquior et pulcrior et magis a natura ipsa profecta'. — idem de Republica lib. I (inc. 2): 10 '^sic, quoniam plura beneficia continet patria et est anti- quior parens quam is qui creavit, maior ei profecto quam parenti debetur gi-atia'. — M. TuUius ad Caesarem
32 — 33 Ant.— vetus.
27—29 cf. 307.15 \\ 30 — 31 cf. 304.38 \\ 31 ac Verg.: at codd. 304 11 mandet: corr. A^ \\ 33 anticus ed. princ. \\ 35 cf. 461.18 II 1 bonei 3Iu. \\ 2 fenissarum: corr. Ald. (cf. ad v. 4) \\ 3 sui-pe L I amata: corr. Gulielm. \\ exoratus: corr. Fruter. et Scal. II 4 fort. L. Satyrarum 1. Illud Sat. compendio adscr. in mg. causa erat erroris in v. 2 \\ b vita: corr. ed. a. 1471 \\ degas lun. II 6 videaris: corr. Dousa, Me. \ 7 an esset h. c. p. a. codd. Cic. I! 10 — 13 patria — lucrum om. LA^ || 11 siqui: corr. cod. lun. {Animadv. p. 261).
y. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONYM. 689
426. 427 M.
mniorem lib. III (27): ^ego autem antiqmssimmn j ori- undmn Scythis, quibus antiquior laetitia est quam lucrum'.
FAVSTVM et FESTVM his iutellectibus discemuntur. etenim faustum quasi a favendo dictum ac per hoc i5 prosperum et propitium, unde contra infaustum minax et inprospemm; festum vero soUemniter laetum et feria- tum. Vergilius Aen. lib. VI (70):
festosque dies de nomine Phoebi. et Terentius (Andr. 956):
0 faiistum et felicem diem! 20
cvivs et cviATis. haec est differentia. cuius ad per- sonam refertur hominis; cuiatis unde significat. Accius Telepho (625):
qui neque cuiatis esset umquam potuimus, multa erogitantes, sciscere
ANBivs et ANiMA hoc distaut. animus est quo 25 sapimus, anima qua vivimus. Accius Epigonis (296): sapimus animo, fruimur anima. sme animo anima est debilis.
Varro Andabatis (32): 'in reliquo corpore ab hoc fonte diffusast anima ; hinc animus ad intellegentiam tributus'.
VVLTVS et FACiES hoc distant. vultus || est voluntas 1 quae pro motu animi in facie ostenditm-; facies ipsa oris species. Sallustius in Catilina (15, 5): "^prorsus in facie vultuque vaecordia inerat'. — Lucilius Satyrarum lib. 1(29): vultus item ut facies mors, f citer morbu', venenum. 5
14 — 17 Faust.— fer.; 21 — 22 Cuius — sign.; 25 — 26 Ani- mus — viv. ; 1 — 3 Vultus — spec.
12 antiquissimis or. 3Iu.: antiquus sum oriundus C. F. Mueller.: fort. antiquissimum oriundus || 13 scitis: corr. Me. 11 laetitiae est (-tia est est): corr. cod. lun.: iustitia est il/«. || 16 propitium A^B^: proprium LD^C^ ut vid. \\ 19 — 20 om. LA^: secl. Mu. {in G stant in marg.) \\ 21 Inter add. Mu. \\ 24 ergitantes isciscere (ow. A^): corr. Me. \\ 26 epigone: corr. Both.: Erigona Me. ] 28 teliquo X J.^ |! 29 diffusus: corr. Vahlen. post Fium li 5 citera A^: teter Passerat., Platner {Class. Rev. IX, 30) : icterus Scal.
690 NONIYS MARCELLVS.
427 M.
M. Tullius de Officiis lib. I (90): ' praeclaraque est aequabilitas in omni vita et idem semper vultus eadem- que frons'.
SEBVM et VNGVENTVM hauc habeut diversitatem, sebum fit ex adipe ruminantium.. Lucilius Satyrarum lib. IV(35): 10 Tisiphone Tityi e pulmonibus atque adipe unguen excoctum attulit, Eumenidum sanctissima Erinys.
MVSSARE et MVRMVRARE ita discemuntur, quod mussare hominum sit, occulte quid et pressa voce loquentium, quod celatum velint. Vergilius lib. XI (345): 15 quid fortuna ferat populi, set dicere mussant. et alibi (Aen. XI, 454): flent maesti mussantque patres.
murmur autem maioris soni est, proximi ad tumul- tum. VergiLius in Georg. lib. I (358): 20 et resonantia longe
litora misceri et nemorum increbrescere murmur.
PRiORES et PRiMORES hanc habent diversitatem. priores enim conparativi sunt gradus; primores summae quae- que res. Lucilius Satyrarum lib. VIII (15): 25 gaUinaceu' cum victor se gallus honeste •j* mtelitus digitos primoresque erigit unguis.
Turpilius Demetrio (31): .... sandalio innixa digitis primoribus.
12 — 18 Muss.— tum.; 22 — 24 Priores — res.
7 aequaUtas LA^ \\ semper] saepe |1 9 lacunam post rum. sign. Me. II 10 tisifonetitene p. : corr. Mu. post GerJach. \\ adipe ed. princ. : adirem |i unguem: corr. cod. lun. \\ 11 atuli eumenidibus: corr. lun. II erynis || 13 qui depressa L: quid d. C^B^ \\ 14 X || 20 aut Verg. || 26 altius in d. Marx. {Zeitschr. oest. Gymn. XLIX, 1091) : sustulit in d. Ald. : intulit in d. Quich. : caelitus et d. ed. a. 1476 \\ erigunt u.: corr. ed. princ. \\ 28 dicigitis J^ ^^
{pro dicitis): digituhs Passerat.: digitis in Qiiich.: fort. digitibus (S pro B. , tit in vv. 29, 32).
Y. DE DIFFERENTIA SBIILIVM SIGXIFICATIONVM. 691
427. 428 M.
Varro Armoruni ludicio (42): ^ut in litore cancri digitibus primoribus stare'. — Lucilius Satji-arum lib. so XX (10):
Calpurni saevam legem Pisoni' reprendi eduxique animam in primoribu' naribus.
Airanius Vopisco (383):
apagesis clivum tuum! animam in naribus primoribus || yix pertuli edepol. i
M. Tullius in Hortensio (93): 'qui illud nescioquid, quod in primoribus habent, ut aiunt, labris'. — idem de Oratore (I, 87): ^quae isti rhetores ne primoribus quidem labris attigissent'.
POESIS et POEMA hanc habent distantiam. poesis est 5 textus scriptorum; poema inventio parva quae paucis verbis expeditur. Lucilius Satyrarum lib. IX (36):
non haec quid valeant quidve hoc intersiet illud
cognoscis? primum hoc quod dicimus esse poema,
pars est parva poesis. lo
idem (39):
epistula item quaevis non magna poema est. illa poesis opus totum, ut tota Ilias una est una d-sGtg sunt Annales Enni atque eTtog unum,
5 — 7 Poesis — exp.
29 digiti (-tis) A^: digitulis Oehler. j| 31 saeva lege in P. reprehendi: corr. lun. \\ 32 in del. Mu. \\ naris: corr. Ald. \\ 34 tum animnm: corr. Bue. \\ odium, tuam animam Studemund.: diram tuam animam Ribh. \\ 2 illum: corr. OrelU. || 4 in o. questi vel quaesti: {corr. H^ \\ 6 scripturorum C^B^ 7 versibus Mu. \\ 8 ualeat: corr. Lachm. \\ huic I. Bousa intersit et (?) Mu. |1 8 — 9 nunc . . cognosces I. Dousa !| 10 poesis A^: poema LB^ \\ 10 — 12 poema; idyllion ecce poema aut | disticha, epistula Mu. \\ 13 totum totaque illa summa est: corr. I. Dousa \\ 14 avvdsCLs Francken. \\ sunt Lachm., Vahlen: ut II ^TCos Lachm., Vahlen: estoc.
692 NONIVS MARCELLVS.
128. 429 M.
15 et inaius multo est quam quod dixi ante poema. quapropter dico: nemo, qui culpat Homerum, perpetuo culpat neque quod dixi ante poesin: versum unum culpat, verbum, enthymema locumve.
Varro Parmenone (398): ^poema est lexis enryth-
20 mos, id est, verba plura modice in quandam coniecta formam. itaque etiam disticbon, epigrammation vocant poema. poesis est perpetuum argumentum ex rythmis', [fora et FORi ut genere, ita et sensibus distant. nam neutro iudiciorum et litium sedes est, masculino spatia
25 in navibus apertiora vel in gladiatoriis ludis.] 'ut Ilias Homeri et Annalis Enni. poetice est ars earum rerum'. DOCTVM et PERiTVM. cum simile videatur, a M. Tullio discretum est, ut sit peritum plus quam quod doctum, de Officiis lib. III (15): ^itaque cum sint docti a peritis, desistunt facile sententia'. ||
1 Inter vrbem et civitatem hoc interest. urbs est aedificia, civitas incolae. Vergilius Aen. lib. I (12): urbs antiqua fuit.
Ennius Telepho (291):
5 sed civitatem video Argivum incendere. Pacuvius Atalanta (54): nil sollicita stiidio, obstupida siispenso animo civitas?
23 — 25 Fora — apertiora; 27 — 28 Doct. — doctum; 1- Int. — incolae.
15 est (est hoc A^) m. m. est: correxi: est m. m. {del. est) lun. II 17 perpetuom I. Dousa, Mu. || poesin in: (corr. P^) || 18 Yerum u. 3Iu.\\ enthymema Jwn. : entymema tema (tima B^) \\ locumve Lachni.: locumque A^: locum {seq. v) LB^ || 20 me- trice 3Iu. || 22 et r. || 23 (foea) — 25 (ludis) secl. Mu. {cf. "Non. Marc' p. 18): post v. 26 colloc. ed. princ. \\ 24 sed est C-^J),A II 25 ut Ald.: minut (praec. mis) |[ 26 enni JB^: en LA^ || 28 pl. quod d. CADA: (pl. quam d. Bamb.) \\ doctus L^ \\ 2 (aedificatio H') \\ 4 — 5 Telepho, set Mu.: telefus et LA^: telefo et B-^ \\ 5 incendere tuetur Vahlen ad Enn.: cogitaveram de incedere || 7 hil (hic E^P) (nihil G^ ut vid.) || stupida {praec. o)(?) Mu.
V. DE DIFFERENTIA SIMILIYM SIGmFICATIONYM. 693
429. 430 M.
M. TulUus de Republica lib. I (41): ^quam cum locis manuque sepsissent, eiusmodi coniunctionem tectorum oppidum vel urbem appellaverunt, delubris distinctam lo spatiisque communibus. omnis ergo populus, qui est talis coetus multitudinis qualem exposui; omnis civitas, quaest constitutio populi'. — et II (46): ^quo auctore et principe concitata civitas'. — Sisenna Hist. lib. IV(78): Menique cum variis voluntatibus incerta civitas trepidaret, Pomponius cum f vertice superiorem locum inscendere'. i5
Inter cogitare et deliberare hoc interest. cogi- tare est considerare; deliberare, confirmare. Turpilius Boethuntibus (6):
quaeso, cogita ac delibera.
idem Philopatro (180):
certum ac deliberatum est me illis obsequi. 20
scivs et coNSCivs hoc differunt, quod scius secum, conscius cum alio scius est; licet conscium indifferenter positum legerimus.
AvspiciVM et AVGVRiVM his intellectibus discernuntur, quod sit auspicium avium inspectio et quae ex volatu earum significentur et vocibus; augurium autem rerum 25 omnium coniecturas prudentes ac diligentes amplectitur.
MONSTRA et OSTENTA similiter intelleguntur, quod in- minentia monstrent et ostendant. || omen vero votum est 1 mentis et vocis; unde sacrificantibus dicitur: "bona omina habete", id est, ut circumstantes et mente recta velint et
16 — 26 Int. — ampl. ; 27 — 2 Monstra — vocis.
9 1. m. munitam Eitsch. Opusc. III, 814: 1. munitam manu quoque Mu. 1} 14 trepidare: corr. Me. j] 15 velite Quich.: mei- lite (?) Mu. Ii inscende: corr. Quich.: insedit Mu. || 17 cons. Mu.: confirmare || 18 — 20 delibera — ac om. C^Ba \\ 19 — 20 cf. 282. 10 {s. V. deliberatum) l| 26 prudenter ac diligenter: corr. Mu. '| 1 monstrant et ostentant A^ \\ votum] votis D^ || 3 recte A^.
694 NONIVS MARCELLVS.
430 M.
bona oribus proferant. portentvm non solum quod por- 5 tendat, sed quod etiam portenta adportet et faciat ex his siguiiicationibus quae in auspiciis, auguiiis, extispiciis ostenduntur. prodigivm autem semper pessimum est, dictum quasi poiTO adigendum. Vergilius lib.III (Aen. 365):
sola novum dictuque nefas Harpyia Celaeno prodigium canit et tristes denuntiat iras.
10 iNiVRiA a CONTVMELIA boc distat. iniuria enim levior res est. Pacuvius Periboea (279):
patior facile iniuriam, si est vacua a contumelia.
Caecilius Fallacia (47):
facile aemmnam ferre possunt, si mde abest iniiiria; 15 etiam iniuriam, nisi contra constat contumeliam.
FVLMEN et FVLGVR et FVLGVRiTVM his intellectibus secernuntur. est enim fulmen telum ipsum quod iacitur; ut Vergilius Georg. lib. I (328):
ipse pater media nimborum in nocte corusca 20 fulmina molitur dextra.
fulgur ignis qui coruscat fulmine: unde et fulgetrae dicuntur et fulgor; ut Vergilius lib. V. (87):
maculosus et auro squamam incendebat fulgor.
25 fulguritum fulgure tactum vel exustum.
4 — 5 Portentum — adp. et faciat; 7 Prod. — adigendum; 10 — 11 Ini.— est res: 16 — 21 Fulm.— coruscat.
5 port. eliciat ex Mu. \\ 6 auguriis extispiciis om. A^L (propter homoeotel.) \\ 7—9 cf. 436. 2 \\ 11 est res C^B^ \\ 14 possum Mu. il 15 misi LB^ \\ constant LB^ \\ contumelia {abl) Botli. !| 16 et folgur om.: siippl. A^ |i 21 fulminine L \\ 21 — 22 fulge- trae d. et lun.: fulgere dicuntur %i B^: fulgore (-gor) dicitur et A^: fulgur dicuntur et L: fulgetra dicitur ed. princ. || 22 et fulgur L A^ II 24 squama L A^.
Y. DE DIFFERENTIA SIMILmi SIGNIEICATIONYM. 695
430. 431 M.
iVRGiVM et Lis hanc habent distantiam. iurgium levior res est; siquidem inter benevolos aut propinquos dissensio vel concertatio iurgium dicitur; inter inimicos dissensio lis appellatur. M. Tullius de Republica lib. IV (8): "^admiror, nec rerum solum, || sed verbomm etiam ele- gantiam. «si iurgant», inquit: benevolorum concertatio, non lis inimicorum, iurgium dicitur'. — et in sequenti (8): ^iurgare igitur lex putet inter se vicinos, non litigare'.
AVDACiA et AVDENTiA hoc diversa sunt, quod audacia temeritatis est, audentia fortitudinis. Sallustius Catilinae Bello (58,17): ^audacia pro muro habetur'. — Vergilius Aen. (X, 284):
audentis fortuna iuvat.
et saepe sic.
MERX et MERCATVRA hoc distaut. merx est species ipsa; mercatura actus ipse vel lucrum de merce; mercatus, locus in quo agitur mercatura. M. Tullius de Republica lib. III (inc. 3): ^Poeni primi mercaturis et mercibus suis avaritiam et magnificentiam et inexplebiles cupiditates omnium rerum inportaverunt in Graeciam'. — Varro Sexagesi (497):
. ubi tum comitia habebant, ibi nunc fit mercatus . Serenus Opusculis (8):
ad mercatum eo, vilice: quid vis inde vehi aiit agi?
26 — 29 lurg.— app.; 4 — 5 Aud.— fort.; 9 — 11 Merx— mer- catura.
28 discessio C^: disceptatio 3Iu. || 1 distinctionem , sed Mu. II 3 sequentibus (?) Mu. \\ putat LB^ \\ 4—8 {cf. 442) del AU., lun. II 5 — 6 cf. 242. 20; 442. 18 \\ 6 — 7 cf 442. 19 \\ 9 M. et M. et Mercatus h. d. Quich. \\ 10 de mercede C^B^ || 11 locum L II 12 Poeni {vel lones) Me.: pione || mercaturis sed m.: corr. Ald. \\ 14 io portaverunt LB^: dep. A^: (inpot. ut vid.Hmg.): corr. Me. || 14—17 cf. 212.25 (s. v. mercatus gen. masc).
696 NONIVS MARCELLVS.
431. 432 M.
Cicero Tusculanarum lib. V (9): ^item nos quasi in 20 mercatus quandam celebritatem ex urbe aliqua'. — et de Officiis (III, 6) : ' quom tamquam ad mercaturam bonarum artium sis profectus, inanem redire turpissimum est'.
svPERSTiTiONis et RELiGiONis distautiam manifestissime
discrevit M. TuUius de Deorum Natura lib. II (71): ^non
25 enim pbilosophi solum, verum etiam maiores nostri super-
stitionem a religione separaverunt. nam qui tota die
precabantur et inmolabant, ut sibi sui liberi superstites
essent, superstitiosi sunt appellati; quod nomen patuit
postea latius; qui autem omnia, quae ad cultum deorum
1 pertinerent, diligenter retractarent et || tamquam religerent,
hi sunt religiosi ex religendo'. — -- sed vere super-
stitiosi proprietatem ex lioc habent quod prae cultura
deorum supersedeant cetera, id est neglegant; itidem et
5 religiosi, quasi relinquosi omnium ceterorum sacrificiis
deserviant.
PEivs et DETERivs Ms seusibus discernuntur, quod sit peius a malo; quod in usu est et creberrime frequentatur; deterius vero a bono, ut minoris sit meriti quam id quod placet. Vergilius Georg. lib. IV (89):
10 deterior qui visus, eum, ne prodigus obsit, dede neci.
idem lib. Vni (326):
deterior donec paulatim ac decolor aetas.
haec enim melioribus conparata sunt.
23 — 26 Sup.— sep.; 6 — 9 Peius — placet.
19 ini II iter I 20(et) — 22 secl. Mu. \\ 21—22 (prof.) cf. 213. 4 \ 21 ad quos cum t. codd. Cic. et codd. 213: quo t. codd. h. Z. ; coir. Mu.'. fort. quo quom 1. 1| 26 a om. \\ totos dies Cic. | 27 pre- catus et inmolabat (imm.) |1 1 et aliquam (praec. t) rem eli- gerent jj 2 sunt dicti r. Cic. \\ eligendo || 3 prae culturam L: per culturam A^ |j 7 peius peius a 3Iu.
V. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONYIVI. 697
432. 433 M.
Inter circvm et globvm hoc interest. circus est i5 planities rutunda, ut circuitus; globus soliditas undique- versum rutunda, ut est sphaera et staminum glomera. M. Tullius de Deonim Xatura lib. II (47): ^cumque duae formae praestantissimae sint, ex solidis globus (sic enim sphaeram interpretari placet), ex planis autem circulus 20 aut orbis'. — Yergilius lib. V (288):
mediaque in valle theatri circus erat.
et (Aen. VI, 725):
lucentemque globum lunae Titaniaque astra.
MANVBiAS a PRAEDA hoc distarc veteres aestknaverunt, 25 ut sit praeda corpora ipsa rerum quae capiuntur, manu- biae pecuniae ex praeda vendita redactae. et sic aput plurimos. nam et M. Tullium ita sensisse voluerunt de Lege Agraria (fr. 4): "^praedam, manubias, sectionem, castra denique Gnaei Pompei sedente imperatore censores'. 30
PERviCACiA et PERTiNACiA hoc distaut. pervicacia est interdum bonarum rerum || perseverantia, pertinacia 1 semper malarum. Accius Myrmidonibus (4):
tu pertinaciam esse, Antiloche, hanc praedicas,
ego pervicaciam aio et a me uti volo.
nam pervicacem dici me esse et vincere, 5
perfacile patior, pertinacem nihil moror.
haec fortis sequitur, illam indocti possident;
tu addis quod vitio est, demis quod laudi datur.
15 — 17 Int. — glomera; 25 — 27 Man.— redactae; 31 — 2 Perv. — malarum.
15 I. circulum L C^ ut vid. D^ j| circulus est X J)-^ {cum E^) \\ 19 praestantes sint codd. Cic. p 20 circulus L (cum Cic.): circus B^AA {non E^) \\ 29 sectionem Gell. XIII^, 25. 6: sectiles I 30 censores] decemviri vendent codd. Gell. \\ 3 — 4 2^ost 5 — 6 Mu., post 8 BotJi. \\ 4 aio Ald.-. ai || et ea me Fruter.: et hac me Scal. \\ 5 dici Scal. : dicis || vincier Mu.
XONIVS MAECELLVS ed. LlXDSAY. m. 45
G98 NONIVS MARCELLYS.
43:5 M.
SENSVS et SENSA boc separautiir. sensus enim sunt
10 qui sentiunt, sensa quae sentiuntur. Cicero de Oratore
(I, 32): ^et quod exprimere dicendo sensa possumus
* * * nam primum manifestum est et sapere nos, cum
incitatio sit vel sensus'.
ivvENTVS et ivvENTA et ivvENiLiTAS differuut lioc. iuventus, iuvenes; iuventa, aetas ipsa, iuvenilitas, 15 quod oQ^i^v vel Ttu&og vocant Graeci. Vergilius Georg. lib. II (472):
et patiens operis parvoque adsueta iuventus.
Sallustius in Catilinae Bello (5,2): [^ibique iuven-
tutem suam exercuit'. — idem in Catilina (14,7):]
*scio fuisse nonnuUos qui ita existumarent , iuventutem,
20 quae domum Catilinae frequentabant'. Vergilius Georg.
lib. III (63):
interea, superat gregibus cum laeta iuventa, solve mares.
VaiTO Titbono, Tteol yrjQcog (545):
quam dereliquit 25 multicupida iuvenilitas.
MORATA, quod est morigera, et morosa banc babent distantiam, quod morosa est contrariis et perversis moribus.
9 — 10 Sensns — sentiuntur; 13 — 15 luventus — vocant; 26 — 27 Morata — moribus.
12 nam — sensus Ciceroni ascribit Both. '] 13 iuveniUtas] iuventas JMu. \< 15 ormenu vel L B-^ '| HI i| 16 patruoque L \ 17 — 18 secl Mu. \\ 20 -bat cocld. Sall. \\ 20 — 21 cf. 3S9. 1 \ 21 iuventa A^: -tas LB^ {seq. s): -tus codd. 3S9 22 cf. 390.31 :i morales L \\ 23 — 25 cf 123.6 {uhi iuvenitas G^) fort. secludend. {cf. 'Xon. 3Iarc.' p. 84) 26 — 27 Morata et Morosa b. b. d. quod morata est morigera, morosa [est] contr. 3Iu.
Y. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. 699
433. 434 M.
Afranius Vopisco (372): dum morigeram, dum morosam praebeo, deinde aliquid dedita opera controversiae concmno, laedo interdum contumeliis.
M. Tullius de Senectute (65): ^at sunt morosi et anxii et iracundi et difficiles senes'. — Plautus Aulu- laria (239): diim modo || morata recte veniat, dotata est satis.
Inter vegetvm et vigens hoc interest, quod vegetum sit incolume; vigens forte. nam vegetum corporis, vigens etiam animi possmnus dicere; ut in multis.
PROFESTi et FESTi dies discernuntur sic. profesti sunt a festivitate vacui. Afranius Privigno (260): quae festis facere nos solemus, die cotidiano opere promisce omnia aeque profesto concelebras focum.
QVAERERE et REQviRERE. hoc diffcrt, quouiam re- quirere est diu quaerere. Afranius Fratriis (186):
proin tii, cum quaeram, ne requiram te vide.
SPECVLA et SPECVLVM sicut gcuere, ita significantia differunt. nam specula despicientiam significat. Vergilius lib. X (454):
2 — 4 Int.— dic; 5 — 6 Prof— vac; 10 — 11 Quaer.— quaer. ; 13 — 14 Specula — significat.
29 tum — tum Both. || d. me mor. Passerat. \\ morigeran (seq. dum) : corr. Bentin. \\ 30 — 31 (conc) cf. 529. 5 (s. v. opera, opportunitas) || 32 ac L A^ \\ 2 vegetumst Mu. \\ 3 veg. tantum corp. Mu. II 5 et fasti Mu. \\ 7 festi {seq. f) LB^ \\ fort. sole- bamus || q. festi fa. n. s. de die (?) Mu.: q. fa. n. s. festivo (lun.) d. Bibb. post Scal. \\ 8 c tu o. Herm. \\ fort. operare (sed vide Journ. PMl. XXVI, 314) vel operatus || promiscit: corr. Ribb. 11 omnino A^ \\ 9 profesto ac festo c Herm. \\ (concelebrans G^) \\ 10 differunt ed. princ. \\ quod (?) Mu. \\ 11 diu om. L^ \\ 12 tum: corr. cod. N. Fabri \\ 13 sicuti B^ || 14 disp. L.
45*
700 NONIVS MAECELLVS.
■m. 485 M.
15 utque loo, specula cum vidit ab alta
stare procul campis meditantem in proelia taurum. speculum, quo imago redditur. M. Tullius in Clodium et Curionem (25): 'sed, credo, postquam tibi speculum adlatum est, longe te a pulcris abesse sensisti'. — Varro Eumenidibus (117):
20 sed nos simul atque in siimmam speculam venimus, videmus populum Furiis instinctum tribus.
coNFiTERi et PROFiTERi. hoc distat, quod profiteri voluntatis est, confiteri necessitatis et coactus. quod ita positum saepius legimus. Cicero pro Manilio: ^hic
25 ego non solum confiteor, verum etiam profiteor'. — honestius profiteri quam confiteri.
1 VLCvs et vvLNVs hoc distant, quod ulcus || tecta et clausa est malignitas. Vergilius Georg. lib. III (453): quam siquis ferro potuit rescindere summum ulceris os. alitur vitium vivitque tegendo;
5 vulnus hians et patens. Vergilius lib. IX (487):
produxi pressive oculos aut vulnera lavi,
veste tegens.
QVARTVM et QVARTO prudeutes differre dixerunt. Varro
DiscipHnarum V: ^aliud est quarto praetorem fieri et 10 [aliud] quartum: quarto locum significat et tres ante
22 — 23 Conf. — coactus: 1 — 2 Ulcus — maliffuitas.
16 in del Ba \\ 17 — 19 cf. 339.23 (s. v. longe) || 18 spec. tibi cod. Cic. \\ 20 simul Bentin.: simis LB^: simus A^ || perv.: corr. Guietus, 3Ieinek. || 21 cf. 295.27 \\ futuriis L || incinctum codd. h. l. \\ 22 distant ed. princ. \\ 22 — 23 quod con- fiteri vol. L \\ 24 pro M. Tullio Cuiacius \\ 24 — 25 hoc ego Clericus || 26 hon. (vel h. est) prof. B^: unde hon. prof (?) Mu. \\ 2 — 4 (os) cf 459.15 IJ 5— 7 cf 364.29; 372.35 |! 8 dix. diff. A-^ II 9 — 10 al. est quarto praet. fi. et quarto loc. L: al. est quarto praet. fi, aliud quartum et quartum loc. B^: al. est quarto et aliud quartum praet. fi. quartum loc. A^: al. est quarto praet. fi. et (et aliud) quartum quod quarto loc. codd. GeU. X, 1.6 \\ 10 sign. tres L A-^: sign. et tres B^: ads. ac tres codd. Gell.
Y. DE DITFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. 701
435. 436 M.
factos; quartum tempus significat et ter ante factum. Ennius recte. (Aen. 326): «Quintu^ pater quartum fit consul.»'
TVRPE et FOEDVM quam liabeant distantiam manifestum est. nam turpe levior res est, foedum vim habet maiorem. M. Tullius de Officiis (I, 123): ^luxuria vero cum omni i5 aetati turpis, tunc senectuti foedissima est'.
FORMAE et FiGVRAE quac sit diff^eritas, M. Tullius mani- festator est. nam formam integi-itatem speciei voluit esse, figuram formam nostram, de Officiis lib. I (126): 'principio corporis nostri magnam natura ipsa videtur 20 habuisse rationem: quae formam nostram reliquamque figu- ram, in qua esset species honesta, eam posuit in promtu'.
DiGNiTATEM et VENVSTATEM disccrni voluit M. Tullius, ut dignitas viris, venustas feminis sit adtribuenda, de Officiis lib. I (130): Venustatem muliebrem ducere debe- 25 mus, dignitatem virilem'.
MONSTRA et PRODiGiA et PORTENTA hoc distant, quod sunt monstra ostenta et monita deorum. Vergilius Hb. in (Aen., 58):
primumque parentem || monstra deum refero, 1
pr 0 di gia deorum minae vel irae. Vergilius Aen. lib. III (365) : sola novum dictuque nefas harpyia Celaeno prodigium canit.
et lib. VI (379): 5
prodigiis acti caelestibus ossa piabunt.
17 — 19 For.— nostram ; 23 — 24 Dign.— adtribuenda.
11 quartum temp, adsign. et ter codd. Gell.: quarto temp. sign. ter (sign. et ter B^) |! 12 quintus B^ cum Gell.: quintum LA^ \\ 13 habeatiJ.^ || 13 — 14 distantiam — habet om. L {propter homoeotel.) \\ 15 M. Tullius om. L \\ 21 fo. nostra i: minus a fo.(?) Mu. II 21 — 22 figura i^ 22 post esset versus vacat in L \\ (-tum E^P) \\ 25 dicere ut vid. ^^ || 1 cf. 350.3 \\ monstrat L \\ 2 — 4 cf. 430. 7 \\ 5—6 cf 243. 36; 370. 0.
702 NONIVS MARCELLVS.
486 M.
portenta ostenta quae aliqnid inminere significant.
Lueiliiis lib. XXVI (34): nisi portenta anguisque volucres ac pinnatos scribitis.
10 CELARE et CAELAKE hanc babent diversitatem , quod est celare tegere, abscondere. Terentius in Andria (132): bene dissimulatum amorem et celatum mdicans.
Vergilius lib. VI (443): secreti celant calles.
15 caelare insculpere. Vergilius Aen. lib. I (640):
caelataque in aui'o fortia facta patnim.
Van'o Agathone (?):
numnam caelatus in manu dextra scyphus,
20 caelo dolitus, artem ostentat Mentoris?
IGNOSCERE et CONCEDERE quemadmodum inter se distent, aperit M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I (fr. 15): ^quo y mihi et Philippo vacationem das, bis gaudeo; nam et praeteritis ignoscis et concedis futura'.
25 CONTEMXERE et DESPiCERE 60 distant, quod est de- spicere gravius quam contemnere. M. Tullius in Verrem, actione II (i, 123): ^quemque contemserit, despexerit, liberum esse numquam duxerit'. — idem ad Caesarem lib. III (10): ^amici nonnulli a te contemni ac despici
30 et pro nihilo haberi senatum volunt'. — et de Senectute (65): ^contemni se putant, despici, inludi'.
10 — 15 Celare — insc: 21 — 26 lofn. — contemnere.
8 — 9 cf. 191. 19 (s. V. angues masc. gen.) {| 10 C. et caelatum CADA j| 10 — 11 q. est celeri L: q. est celere A^: q. est celari (-re) B^: est celari (cael.) C^D^ 1] 12 indicat codd. Ter. 15 sculpere(?) Mu. \ 18 — 20 cf. 99.16 {s. v. dolitum) :| 19 ce- latus 3Iu. 11 21 distant B^ '\ 22 II C^B^ \\ 23 quod ed. a. 1476: quom Hahn. \\ dabis gaudeo J.-^: dabis gaudio B^ i| 26 — 28 cf. 2S8. i^ Ij 27 In codd. h. l. [ quemadmodum [iste] tenuissimum quemqne etc. Cic. 28 ad Caes. iuniorem (?) 3Iu. \\ 29 a add. Lips. II 30 te — a senatu velint Patricius.
Y. DE DEFFERENTIA SIMILIYM SIGNIFICATIONYM. 703
436. 437 M.
cvpiDiTAS et CVPIDO diversa sunt. nam cupiditas levior est. Lucilius lib. XXIX (69): ciipiditas ex homine cupido, ex stiilto numquam tollitur;
quod cupiditas pars quaedam sit temperatior, || defluens i ex cupidine.
AEMVLATio ab IMITATIONE hoc distat, quod imitatio simplex est et livorem atque invidiam non admittit; aemulatio autem habet quidem imitandi studium, sed 5 cum malitiae operatione. Yergilius lib. YI (173): aemulus exceptum Triton, si credere dignum est, inter saxa virum spumosa inmerserat unda.
M. Tullius in Caesarianis (pro Marcello 2): "^quasi quodam aemulo atque imitatore studiorum et laborum lo meorum et comite abstracto'.
PROBATVM et SPECTATVM Jioc clifferimt , quod spedahim vis maions est. Lucilius lib. XXYI (95): tuam probatam mi et spectatam maxume adulescentiam.
BELLVM et PROELivM hoc differuut, quod proelia partes sunt belli, hoc est in bello congressiones. Lucilius lib. i5 XXYI (53):
lit Romanus populus victus vei, superatus proeliis saepe est multis, bello vero mimquam, in quo sunt omnia.
Yergilius lib. XI (541): infantem fugiens media inter proelia belli.
31 — 32 Cupiditas — est; 3 — 6 Aem. — operatione; 11 — 13 Prob. — ad.; 14 — 15 Bell. — congressiones.
32 levior es X^: levior res est (?) 3Iu. \\ XYIIII: corr. Mu. (*XYIin pi) II 33 fort. ciip. e'x h. cupido, cupido ex || et st. Duebner. \\ 1 temperatio: -tior H^ \\ 4 leviorem L A-^: levior CABA II 6—7 (Tri.) cf. 238. 33 \\ 9 — 10 (meor.) cf 239. 1 \\ 10 imitatoriae Ij A^ (imm.): imitatori 5^: {corr. H^ \\ distracto codd. Cic. II 12 suppl. Quich.: fort. huius maior vis est || 15—16 cf 420. 31 {s. V. vis) || 16 at Mu. {om. codd. 420) \\ vei Mu.: vi et codd. Ti. l: vel codd. 420 \\ 17 in secl. Mu. || 19 medi- amter L: media ter A^.
704 NONIVS MARCELLYS.
437. 438 M.
20 Inter cavere et vitare Lucilius esse distantiam voluit lib. XXVI et esse plus vitare (11): quid cavendum tibi censere, quid vitandum maxume.
vetvstiscere et veterascere. quid intersit, Nigidius Conmentariorum Grammaticorum lib. X deplanavit (3): 25 ^dicemus quae vetustate deteriora fiunt, vetustiscere; inveterascere, quae meliora'. — M. Tidlius ad
Hirtium lib. VII (3): "^cum enim nobilitas nihil aliud sit quam cognita virtus, quis in eo, quem veterascentem videat ad gloriam, generis antiquitatem desideret'? ||
1 NOCENS a NEFARio et iNPio distare, uti nocens le™s videri possit, M. Tullius voluit de Officiis lib. II (51): ^nec tamen, ut hoc fugiendum est, item est habendum religioni nocentem aliquando,modo ne nefarium inpiumque, defendere'.
5 ixxvERE et adnvere hoc distant, quod est innuere
facie significare. Terentius Adelphis (171): . . , si innuerim, quin pugnus continuo in mala haereat;
et (174): non innueram: verum in istam partem potius peccato tamen. 10 adnuere concedere. Vergilius lib. XII (841): adnuit his luno et mentem laetata retorsit.
20 — 22 Tnt.— max.; 1 — 2 Noc— pot. ; 5 — 6 Inn.— sign. ; 10 adn. concedere.
22 censerem Quich. \\ 23 Inter Vet. 3Iu. \\ et vetnstascere LB^ i 24 Conmentariomm CTrammaticorum Quich. |' 25 dicimus Quich.: dicens Both. 26 inveterescere i: veterascere ed. princ. || quam m. L ' Tull. add. ed. princ. \' 27 lib. VII om. L ij 28 qui sine eo X^ ! 28 — 29 quem veterascente videat gloria 3Iu. I|
I uti A^B^: ut his LC-^D^ T 2 potest C^D^ \\ 3 (item) — 4 cf. 379. 22 3 item est codd. 379: item esse codd. h. l {corr.G^ || religione codd. h. J. \[ 4 ne om. codd. h. 1. \ defenderes codd. /l Z. Ij 7 ne mora sit si innuerim quin Ter.: adnuere (ann.) qui in: si {praec. is) innuero Me. Ij 8 et om. [ 9 (verrem p?-o verum H^: om. G) post h. v. stant vv. 16 — 18 | 10 a. est concedere (cedere) ^^ || X {quod ad Verg. Aen. X, 115 refeii; Mu) |i
II mente L || laetata Verg. : leta (lae.).
Y. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICi^TIONYM. 705
438 M.
M. Tullius in Hortensio (16): ^quod cum uterque nostrum adnuissent omnesque ad id tempus, quod erat dictum, postero die venissemus'. positum est adnuere pro innuere. Plautus Asinaria (784): neque illa ulli homini nutet, nictet, annuat. 15
FLAGRARE et FRAGLARE itsi discemuntur, quod flagrare est ignescere, incendi et ardere, fraglare vero olere. et in plurimis invenitur ista discretio.
NOXA et NOxiA hanc habent diversitatem , quod est noxa peccatum leve. Vergilius Aen. lib. I (41): 20
unius ob noxam et furias Aiacis Oilei.
noxia, nocentia. Vergilius lib. VII (326): iraeque et crimina noxia cordi.
M. Tullius in Hortensio (84): ^et ceteras quidem res, in quibus peccata non maxumas adferunt noxias, 25 tamen inscii non attingunt'.
PLvs a srvLTO vetustas voluit discrepare: et potest videri hanc habere posse distantiam, ut sit multum a plurimo minus ac non supra modum; ut [est] Vergilius Georg. lib. I (94):
multum adeo rastris glebas qui frangit inertis; plus, sicut in plerisque, [quae] maioris modi est quam 30 necessarium est; atque ideo M. Tullius maius discrevit
16 — 17 Flag.— ardere; 19 — 22 Xoxa — nocentia; 26 — 28 Plus — modum.
13 adnuisset Mu. {sed vide Plasherg., p. 25) [| 14 posteri die X^: postridie Mu. |] 14(posi.) — 15 sed. jSLu. \ cf. 439. 29 1| 15 nictes LB^ il 16 — 18 post V. 9 [corr. A^, sign. transpositionis add.)-. fort. secludend. \\ 16 Fl. et fragrare Ald. : Fl. et ignescere jj 16. 17 Flag- lare L \\ 16 — 17 flagrare est add. Ald. jj 22 (Yerg.) — 23 secl. Mu. II 22 Yin II 23 iraeque insidiaeque et cri.Verg. \\ 25 maxume: corr. Me. I| insciinnat attingunt LBA-. inscii innat att. A-^: corr. Me. |1 27 posse secl. Mu. \\ h. distantiam posse ut C-^D^^ 28 ut Yerg. (est secl) Mu. : ut est Yergilii Quich. || 29 rastri
30 quae del. Roth. {praec. que) : quod lun. \\ est secl. Mu.
31 maius secl. 3Iu.
706 ' NONIVS MARCELLVS.
■18S. 439 M.
epistola ad Catonem (fr. xii): ^nec idcirco mihi desi- 1 derandam || esse dignitatem meam, quod eam multum inpuguarint; sed eo magis recolendam, quod plus desi- derarint '.
Inter SPERATAii et dictam et pactam et spoxsam hoc 5 interest, quod virgo, priusquam petatur, sperata dicitur. Plautus [in] Amphitryone (676): AmpMtryo uxorem salutat laetus speratam suam.
dehinc promissa dicta vel pacta vel sponsa dici potest. Yergilius Aen. lib. II (678): 10 cui pater et coniunx quondam tua dicta relinquor? et idem in alio loco (Aen. X, 79): et gremiis abducere pactas. Titinius Quinto (lOl): qui exacta aetate sponsa sit desponsa.
15 MVTVVM a FENOREhoc distat, quod mutuum sine usuris, fenus cum usuris sumitur. et est quasi accepti fetus, unde et fenus dictum est, ut graece Tojcog, quasi partus mutui sumti. Plautus Asinaria (248): nam si mutuas non potero certum est sumam fenore.
20 unde honestius mutuum, quod sub amico affectu fiat meum tuum usu temporis necessarii.
siMVLARE et DissiMVLARE hauc habeut distantiam. simulare est fingere scire quae nescias, dissimulare fingere nescire quae scias. Sallustius in Catilinae Bello (5,4) :
25 ^cuius rei libet simulator ac dissimulator'.
4—9 Int.— pot.; 15—18 Mut.— sum.; 22 — 29 Sim.— decr.
32 — 1 deserendam Madv. Adv. II, 245 \\ 2 plures B^ 11 6 Pl. in Am. A^ \\ 7 Am. om. \\ lectus || 11 et secl. 3Iu. \\ 14 cui Bentin. ! desp. sech Bibb. | qui (adv.) ex. aet. sponso desponsata sit Both. || 16 acc. foenus C-^ D-^ | 17—18 quasi — sumti secl Mu. II 18 — 29 Pl. Asin.— decreverint om. L^ \\ 21 tum: corr. H^.
y. DE DIFFERENTIA SIMILIYM SIGNIFICATIONVM. 707
439. 440 M.
Inter nvtare, adnvere, nictare veteres hoc interesse voluerunt, ut nutare capitis, adnuere vel innuere narium vel labrorum, nictare oculorum significantiam esse decreverint. Plautus Asinaria (784): neque illa ulli homini niitet, nictet, adnuat. 30
castitas et PVDiciTiA paria deputantur, || cum sit. i pudicitia ab iniuria turpium libidinum libera; castitas et ab bis continens ac remota praeterea et religiosa munditia et puritas. Vergilius Georg. lib. II (524): casta pudicitiam servat domus. 5
et in Aen. lib. VI (661): quique sacerdotes casti, dum vita maneret.
et lib. VII (71): praeterea castis adolet cum altaria taedis.
atque ideo plus est castitas a pudicitia, quod pars lo sit pudicitia, cum aliis ceteris castitas.
PASCERE et ALERE. hoc distat auctoritate Varronis Gerontodidascalo, ut sit alere sufficiendi generis curam babere, pascere natos cibo saginare (183): ubi graves pascantur atqiie aldntiir pavonum greges. i5
ORA vel ORAE licet paria esse videantur, tamen ut genere, ita intellectibus distant. nam quoties in his neutrum genus tangitur, vultus vel facies nostra significatur.
22 — 29 Sim.— decr.; 1 — 4 Cast.— pur.; 12 — 14Pasc.— sag. 16 — 22 Ora — fines. .
27 vel in. sed. Mu. \\ 29 — 30 cf. 438. 14 \\ 30 n. uUa LB^ \\ 2 ab inluvie Mu. |i 3 ad rem. L \\ et praet. 3Iu. |i 4 — 7 cf. 267. 5 II 7 qnisqueLA^ \\ manebat codd.Verg. || 8 — 9 cf 58. 25; 247. 39 II 10 — 11 par sit L \\ 11 pud. om. L \\ citeriis LA^ \\ castitatis 3Iu. \\ 12 distat i^: -ant rell. \\ 12—13 Varro Ger. Qiaec post v. 14 saginare transp. B^) : corr. Ald. \\ 15 cf. 314. 33 (s. V. grave, multum) || atque alantur om. codd. h. l. \\ 16 0. et 0. Ald. II IS Yostrsi; L B^ C'-i D^ : vel rostrum Jft*. || significat LB^C^DA
708 NONIVS MARCELLVS.
440. 441 M.
Vergilius (Aen. I, 589): os umerosque deo similis;
20 et lib. Xn (373):
ora citatorum dertra detorsit equorum.
quoties femininum, cuiusrei libetfines. et lib. I idem (306):
exire locosque explorare novos, quas vento accesserit oras.
25 Inter extingvere et [inter] obprimerb interesse Cicero voluit de Ajnicitia, ut sit maius obprimere quam extin- guere (78): 'quamobrem primum danda opera est, nequa amicorum discidia fiant; sin tale aliquid evenerit, ut extinctae potius amicitiae quam obpressae videantur'; 30 quasi quod extinguitur, possit reflammari; quod obpri- mitur, non queat.
MORBVM a viTio prudeutia veterum sic voluit separari, ut
1 sit morbus cum accessu utique || aut temporis aut contagii;
vitium perpetua et insanabilis atque inrevocabilis causa.
iMEMcsissE et iN MEMOEiAM EEDiEE hoc diffen'e Aristotelcs
putat (tveqI ^vrj(i7]gy. dLacpSQSL fxvrjiiovsvsLV tov ava^siivT^G&aL.
5 et vult meminisse omnium esse animantium, ut cibi,
potionis, somni, voluptatis; in memoriam revocare
quod exciderit non nisi bomines posse.
DiE QVARTE ct DZE QVAETO boc differre prudentis volunt, quorum tamen auctoritas in obscuro est, ut sit die quarto 10 temporis praeteriti, die quarte futm'i.
16— 22 0ra — fines; 25—27 Inter — ext.; 31— TMorb.- posse; 8 — 16 Die — dicat.
19 — 21 cf. 459.7 II 19 — 20 os — et secl. 3Iu. \\ 20 — 21 cf. 459.10 II 22 fines (vel -nis) * * * et lib. I [idem] 3hi. \\ 23 — 24 (nov.) cf 294.6 \\ 25 inter oni. C^B^ \\ 29 o. esse videantur codd. Cic. \\ 30 posset L A^ I! 1 ^. acc. et decessu vique Mu. jj contagis C-^JD^ {non Oxon.) \\ 2 causa mali 3Iu. li 3 hoc secl. Mu. \\ 4 ro iLvrni. Mti. \\ avaiiLiLvr]6Qs: corr. Me. 5 amantium C-^D^ || 8 quarte et Me. {ex GeJl. X, 24.10) quarta et i; 10 quarte codd. Gell.\ quaria.
y. DE DIFrERENTIA SBIILIVM SiaNIFICATIONYM. 709
441. 442 M.
MENTiEi et MEKDACiYM DiCEEE quemadmodum distent, Publius Nigidius , studiis bonarum artium praecellentissimus, manifestissime separavit (49): 'qui mentitur, ipse non falsus, alterum fallere conatur; qui mendacium dicit, ipse fallitur. quantum in se est, vir bonus praestare debet ne i5 mentiatur; prudens, ne mendacium dicat. alterum incidit in bominem, altemm non'.
FESTiNAEE et PEOPEEAEE vetercs voluerunt habere distantiam. Cato oratione quam de Suis Virtutibus scripsit (11,4): '^aliud est properare, aliud festinare. qui unum quidquid mature transigit, is properat; qui multa simul 20 incipit neque perficit, festinat'. — verum utrorumque verborum ratio sub bac significantia proxuma est veritati, ut sit saepe animi properare studiose ad res aHquas contendentis ; festinare corpore necessitatibus obseqnendi.
Vergnius Ub. IV (Aen. 310): et mediis properas aquilonibus ire per altum. 25
idem Aen. lib. II (373): festinate, viri: nam quae tam sera moratur segnities? |j
MATEOXAE et MATEis FAMiLiAS dissimilitudiuem hoc 1 modo veteres docti separant quidam, ut sit matrona quae peperit semel, mater familias quae saepius. sed haec definitio videtur absurda. at haec fidelis locupletiorque
8—16 Die — dic; 17 — 24 Fest.— obs.; 1 — 7 Matr.— spe.
13 siprauit L^ \\ 14 falsus] fallitur codd. Gell. XI, 11. 1 || 15 fallitur. qui mentitur, fallit, quantum in se est; at qui mendacium dicit, ipse non fallit, quantum in se est. vir Gell. || debet et ne LA^B^ \\ 16 p. mend. (om. ne) C^DA \\ 16 iudicet LA^ il hominem codd. Gell.: homine || 20 quidquid] quid B^ {cum codd. Gell. XVI, 14. 2) \\ mutare: {corr. H^ \\ transit B^ \\ 21 pe. is f. codd. Gell. || utrumque (-rom-) C^B^ \\ 23 p. a. Me.: p. animo Mu. |} 24 corporis ed. princ, Me. \\ obsequentia Me. II 26 Aen. secl 3Iu. || 27 festinare i^ || 1 et matres fam. C^L: et matrones fam. Z)^ || 4 obsurda C^B^ \\ 4 — 5 locu- pletiores m..- corr. 3Iu.
710 NONIVS MARCELLVS.
442 M.
5 est: matronam, quae iu matrimonio sit mariti, etiam ante susceptos liberos dictam, meliore tamen matris futurae spe matronae nomine nuncupatam. matrem vero familias, quae in familia mancipioque sit patria, etsi in mariti matrimonio esset.
ATARVM et AviDVM ita discernuntur. avarum enim
10 semper in reprehensione est; avidum autem ab avendo, quod est etiam honeste cupiendo, et a dilectione intellegi potest, ac per hoc aliquando malis, aliquando bonis adiungitur causis. ut Vergilius in Georg. lib. II (375);
pascuntur oves avidaeque iuvencae.
15 Sallustius in Bello Catilinae (7,6): ^laudis avidi, pecuniae liberales erant'.
AVDACiA et AVDENTiA hoc diffenint, quod audentia fortitudinis sit, audacia temeritatis; ut Sallustius (Cat. 58, 17): 'audacia pro muro habetur'; et apud veteres saepe sic. Audentia. Vergilius (Aen. X, 284):
20 audentis fortuna iuvat;
et (Aen. IX, 291):
audentior ibo in casus omnis.
1 — 7 Matr. — spe; 9 — 18 Avarum — temeritatis.
6 melior et non ma. C-^ D^ H futura LA^C^D^: -rae J5^ |1 7 MT (matronae vel matris) nom. || fort. iUiid matris (v. 6) Jiuius compendii explicatio marginalis erat \\ omine Quicli. \\ 6 — 7 mulierem. ita enim a matris nomine futuri spe nuncup. Mu. II 8 sit patris Me.-. sit aut mariti aut eius patris Mu. \\ 10 in r. est <quasi avidum aeris> (?) Mu. \\ 11 et. hon. post dil. {v. 11) transp. Mu. |i dil. Mu.: delectione B^C^ ut vid.: delectatione L A^ || 12 mal. aliq. om. i^ || 15 Cat. Be. (?) Mu. II 17 — 18 audac. tem. est audent. fort. edd. {ex 431) \\ 18 — 19 cf. 242.20; 431.5 \\ 19 et ap. vet. sae. sic ^^ost omnis {v. 23) transp. Mu. \\ Aud. secl. Mu. || 19 — 20 cf. 431. 6.
Y. DE DIFFERENTIA SBIILIVM SICINIFICATIONVM. 711
.442. 443 M.
^quamquam et audaciam pro fortitudine positum lege- rimus, ut Vergilius lib. IX (2): 25
Irim de caelo misit Saturnia luno audacem ad Turnum.
■ et (Aen. VIII, 364):
aude, hospes, contemnere opes.
humanitatis sit potius quam temeritatis. 30
PROSPiCERE et RESPiCERE distaut, ut advorsum videre prospicere recte dicatui-; respicere quasi retro aspicere. Varro Manio (260): ^sedens altus alieno sumptu neque post respiciens neque || ante prospiciens'. i
FVROR ab iNSANiA hoc distat, ut Cicero Tusculanarum lib. ni ostendit (ll): ^itaque non est scriptum: si insanus, set: si furiosus escit. insaniam enim censuerunt constantiam, id est sanitatem, tamen posse tueri, medio- 5 critatem officiorum et vitae conmunem cultum atque usitatum; furorem esse rati sunt mentis ad omnia caeci- tatem. quod cum maius esse videatur quam insania, tamen eiusmodi est, ut furor in sapientem cadere possit, insania non'. coxFiDENTiAE ct FiDENTiAE discrctionem M. TuUius pandit Tusculanarum lib. III (14): ^qui foi-tis est, idem lo fidens, quoniam confidens mala consuetudine loquendi in vitio ponitur, ductum verbum a confidendo, quod laudis
443.9 — 444. 11 (pern.).
25 (ut 07)1. G) II 28 — 30 secl. Mu. \\ 30 quod hum. lun. \\ 31 — 32 ut prosp. rec. dic. adv. vid. Mu. \\ 32 q. retro spicere Mu. II 32 — 33 cf. 133.28; 237.15 (s. v. altum ab alimento dictum) II 2 hoc om. Ald. \\ ut addidi '\ Fm-orem — distare Ald., Qidch. I! 3 non esse LA^ \\ 4 sed si Cic: et (praec. s) |j escit BuJierius: esset: esse incipit (glossema) codd. Cic. h. L, id. de inv. II, 148: erit codd. rhet. ad Herenn. I, 23 || 5 constantia id est sanitate vacantem Cic. || 7 fur. autem esse codd. Cic. \\ 8 malus: corr. H^ ut vid. \\ ins. non possit ed. a. 1476: non possit insania codd. Cic. \\ 10 — 11 i. est fi. codd. Cic. \\ 11 quon. conf. om. L^ \\ loquendum L^: loquentium rell. \\ 12 dictum B^.
712 NONIVS MARCELLVS.
est. qiii autern est fidens, is profecto non extimescit,
discrepat enim a timendo fidere'.
iNViDiA et INVIDENTIA. Cicero Tusculanarum lib. 15 III (20): "^posset etiam in misericordiam , posset in in-
videntiam. non dixi in invidiam, quae tum est cum in-
videtur; ab invidendo autem invidentia recte dici potest,
ut ecfugiamus ambiguum nomen invidiae'. — et lib.
IV (16): ^ut aegritudini invidentia. utendum est enim 20 docendi causa verbo minus usitato, quoniam invidia non
in eo, qui invidet, solum dicitur, sed etiam in eo, cui
invidetur'.
AEGROTATio et AEGRiTVDO. Cicero Tusculanarum Hb.
ni (23): 'sed proprie, ut aegrotatio in corpore, sic
aegritudo in animo nomen habet'.
IRACVNDVS et IRATVS, EBRIVS et EBRIOSVS, AMATOR et
1 AMATfS et alia || quid inter se distent, Cicero discrevit Tusculanarum lib. IV (27): ^aliud iracundum esse, aliud iratum; ut differt anxietas ab angore: neque enim onmes anxii qui anguntur aliquando. . . . inter ebrietatem et
5 ebriositatem interest; aliud est amatorem esse, aliud amantem'.
LAETARi et GAVDERE. distat, ut Cicsro Tusculanarum lib. rV (66): ^atque ut confidere decet, timere non decet sic gaudere decet, laetari non decet'.
PERNiciTATEM ct VELOCiTATEM Ciccro discrevit Tuscu- lanarum lib. V (45): ^praestans valetudine, viribus,
443.9 — 444. 11 (pern.).
13 confidens || fidere Quich.: fidens: confidere codd. Cic. 11
15 posse: (corr. H^E'^) \\ 15 — 16 in {om. A^B^) invidiam ||
16 non dixi invidiam codd. Cic: non dixi in invidentia (-am H") II 17 au. invidia || 18 ut ecf. Eoth.: ut et l L^: et ut f. rell. II 23 nominavet L^: -avit rell. (-atur H^) \\ 1 quid] qui CA ut vid. D^ ut vid. \\ 2 estque aliud Cic. \\ 4 aliq. nec qui anxii semper anguntur; ut inter Cic. \\ 4 — 5 et ebriositatem om. L^ II 5 aliudque codd. plerique Cic. \\ 6 distant A-^C^L^ || ut secl. Mu. II 7 ut non conf. Cic. I| decet — non om. \\ 8 Pern. et vel.] Pern. (Pern. et praestantiam^-4) : (Pem. vel. i7id. marg. in B^).
Y. DE DIFFERENTIA SBIILIYM SIGNIFICATIONVM. 713
444. 445 M.
forma, aceiTimis integerrimisque sensibus; adde etiam, si lo
lubet, pemicitatem et veIocitafem\ — et Vergilius Georg.
lib. m hoc sensit (229):
dura iacet pemix instrato saxa cubili;
ut iUud sit celeritatis, hoc patientissimae fortitudinis.
METVM, TEVIOEEM, rOEMIDrNEM, PATOEEM CicerO dis-
crevit Tusculanarum lib. V (52): Mn quem autem metus, 15 in eum formido, timiditas, pavor, ignavia'.
iNNOCENS et INNOCWM. boc distat, quod sit innocens, non nocens; innocuum, inlaesum. Vergilius lib. X (301):
et sedere carinae omnes innocuae. 20
LEGEEE et ELiGEEE uou sub eadcm significatione intellegi vult Varro.de Rusticatione lib. I (R. R. 54,1): ^aprica prius debet descendere de vite. in vindemia diligentis uva non solum legitur, sed etiam eHgitur. ad bibendum legitur, eligitur ad edendum'; ut sit legitur colligitur, || 25 ut plerumque; eligitur melior quaeque de plurimis. 1
MiSEEAEi et msEEEEi veteres his sensibus esse voluemnt, ut sit miserari flere et lamentari; misereri miserationem alienis casibus exhibere; et activo ad primum affectum, passivo ad secundum. Accius Eurysace (351): 5
ei mihi, ut etiam haec aemmna mihi luctum addit Iiictibus!
443. 9 — 444. 11 (pern.); 17 — 18 Inn.— inl.; 2 — 5 Mis.— sec.
10 acerrimas A^ \\ integrisque (quae) || 11 et veloc. om. 11 — 12 cf. 368.21 II 12 et inter d. codd. 368 {cum Verg.) duro B^ ll 16 in eundem codd. Cic !| 17 distant ed. princ. 21 eadem Quich.: ea || 22 de Re Rnstica Ald.: foH. Rerum Rusticarum {cf. 'Non. Marc' p. 112) jl 22 — 23 et quae pars arbusti ac vinea magis aprica, prius Varr.: africa prius || 23 de vite in vind. cod. Varr.: vitae (-te) vind. || 24 — 25 leg. s. e. eligitur. ad bib. legitur H^ ut vid. : leg. s, e. eligitur ad bib. rell.: leg. ad bib. cod. Varr. \\ 21 ad vivendum: corr. H^ {cum E) \\ 1 el. legitur mel. Mu. \\ 2 veteres A^: ceteri LB^C^D^ {A^ marg. ut vid.) || in his C^D^ |; 3 miserari mis. i^ || 6 haec erumna haec m. : corr. ed. princ.
NONTVS MASCELLVS ed. LlNDSAT. m. 46
714 NONIYS MARCELLVS.
445 M.
alia persona (353): quid miserare?
idein Erisace (355):
10 tuam solitatem memoras, formidas tibi. te conmiserabam magi' quam miserebar mei.
et multi similia, set aliquando j vexata generibus.
ACEROSYM et ACEEATYM. utrumque nove positum, sed distanti proprietate signatum. acerosum namque panem 15 farre minus purgato nec sordibus a candido separatis dicendum veteres putaverunt. Lucilius lib. XV (28):
quae gallam bibere ac mgas conducere ventris farre aceroso, oleis, decumano pane coegit.
hunc Graeci avTOTtvQOv vocant. aceratum vero est 20 lutum paleis mixtum, ut laterariis usus est. Lucilius Hb. IX (46):
. laterem qui ducit, habet nihil ampliu' numquam quam conmune lutum ac paleas caenumque aceratum.
MYiiTVM et SATis eo distant, quod multum infinitum est, satis finitum: aYaris illud, hoc parcis seu continen- 25 tibus applicandum est. Lucilius lib. V (46):
13 — 16 Acero. — put.; 23 — 25 Mult.— est.
8 miserari {seq. i): miseras (?) Mu. \\ 9 — 10 cf. 173.22 (s. V. solitate) Ij 9 id me Erysacem (-ris-): corr. Mu., qiii locum sic refingit, qnid miserans tuam soL mem. formidans tibi? | Idem Erysace te conm. etc. \\ 10 memorans formidans codd. 173 \\ 11 fort. -ebam jj miserebar lun.-. -abar |! 12 et mnltis mei et aL LA^: et multis talia et aL B^: correxi: et in multis similia set al. 3Iu. |i variata JIu. \\ 15 ferre LB^C^D^ i| purgatio LB^C^B^ i! separato: corr. Mu.\\ 17 bibere Paul. 96: vivere jl ventri Baul. ij 18 oleis scripsi: -ei: -eo Iu7i.: fort. Olei (i. e. Auli) || poena 3Iu. \\ d. p. cumano co.: corr. Turneh. \\ 19 tunc (praec.t) LB^ II 21 latere: nam laterem lun. \\ 21 — 22 ampl. nam quam co.: correxi \\ 22 a paleis: corr. Franclcen. \\ aceroso: corr. F. Dousa li 24 seu A-^: se reU.
Y. DE DIFFERENTIA SIMILIYM SIGNIFICATIONYM. 715
445. 446 M.
nam si, quod satis est homini, id satis esse potesset, hoc sat erat. nunc cum hoc non est, qui credimu' porro divitias ullas animum mi explere potesse?
et lib. XIX (4): denique uti stulto nil sit satis, omnia cum sint. 30
OMJfE atque totvm. volunt quidam esse {| seiunctum, 1 ut ab omni plus esse totum putent, cum indiscretim [inter] frequenter positum legerimus utrumque et cum significantia universitatis. Lucretius lib. III (17):
totum video per inane geri res. 5
Yergilius in Bucolicis (X, 69): omnia vincit amor.
et idem Georg. lib. III (242): omne adeo genus in terris hominumque ferarumque et genus aequoreum, pecudes pictaeque volucres 10
in furias ignemque ruunt: amor omnibus idem.
idem Aen. lib. YI (726):
totamque infusa per artus mcns agitat molem et magno se corpore miscet.
quid quod totum, quod plus putatur, non pro cuncto 15 alicubi accipi potest? Yergilius Georg. lib. III (377):
totasque advolvere focis ulmos ignique dedere;
ut sit totas integras, non omnes quae in mundo sunt, uLmos.
1 — 4 Om. — universitatis.
26 potesset quid. ap. Dousam: potis esse potisset (-tuisset A^): potisset lun. || 28 mihi: illi Mu. \\ potesse quid. ap. JDousam: potisse B^: posse i J.^ || 30 ut st. nihil || 1 seiuncta (?) Mu. II 2 — 3 indiscretis inter: corr. Me.: indiscretis inter se {add. Quich) sensibus Mu. \\ 3 et utr.: c(yrr. Mu. || 4 I || lib. I * * * idem lib. III Mu., qui laudat J, 388 sq. vel I, 1089 l| 6 — 7 cf. 526.33 \\ 8 et secl. Mu. \\ 10 equorum LA^ (aeq.) || 11 ignem quaerunt L \\ idem om. X || 19 ut sit totas integras sint non L: ut tot. int. sint non A^.
46*
716 NONIVS MARCELLYS.
446. 447 M.
20 ENiTi, iNNiTi et OBNiTi. cum ex uno sit intellectu, acceptis tamen praepositionibus fit divcrsum. eniti enim potest videri ad aliquam gratiam aut honorem aut utilitatem aerumnose tendere sive laboriose; quamquam in aliquibus gravius audiatur, ut sint enixae pariendi labore defunctae.
25 inniti autem incumbere manifesto est. Vergilius lib. VI (760):
ille, vides, pura iuvenis qui innititur hasta.
obniti vero est contra adversa obluctari. Vergilius saepe (Georg. IV, 84):
usque adeo obnixi non cedere;
et aHbi (Aen. III, 208; cf. IV, 583):
30 obnixi torquent spumas et caerula verrunt.
Terentius Andria (161):
pedibus manibusque obnixe omnia factiirum.
iNLix et iNLEX hoc discernuutur. ab inliciendo inlix; 35 inlex a quo lex non servetur. Plautus Poenulo (745):
1 quia iUi tantae rei fuimus || inlices.
20 — 25 Niti — est; 34 — 35 Inlix — servetur.
20 Niti et obniti LB^C^D^^-. Niti inniti et obniti J.^: En. et inn. et obn. 3Iu. \\ sint 3Iic. \\ 21 prop. L^ \\ niti LB^: eniti A^C-^D-^ \\ 22 ad Mu.: aut j| 23 erumnoso tendere (eiimi- nos ostendere C^D^) sine labore: corr. Mu. \\ 24 audiat Mu. \\ defuncti {seq. i): corr. ed. a. 1476 \\ 25 manifestum (-tatum CAD^): corr. Mu. \\ 25 — 26 cf. 353. 13 '\ 26 iuves A^: iuvenes L \\ qui nititur LB^ {cum codd. 353) || 27 s. ut Mu., qui etiam jyrohat ut Verg. saepe, del. vv. 28 — 30 \\ 30 cf. 420. 4 \\ obnixae L: adnixi codd. 420 (cum codd. Verg.) || 32 man. pedibusque codd. Ter. \\ 34 ab iniciendo L^C^D^ (-iti-) || 1 quid i. t. r. fumus inlix (ill.) corr. Mu. : qui illi malae rei tantae fuimus inlices codd. Pl.
V. DE DIFFERENTIA SIMILIYM SIGJSTIFICATIONYM. 717
447 M.
idem Persa (408):
iniure, inlex, labes, popli;
hoc est vivens sine lege, sine iure.
EEGASTYiiVM et ERGASTYLVS, ut genere, ita intellectibus 5 differunt. nam neutro carceris locus est; masculino custos poenalis loci. Lucilius lib. XV (30):
non ergastylus unus.
et alius: ^indicem adposuit, quasi ergastylum, ut nemo sententiam libere possit dicere'. lo
FEEMEEE ct EEENDEEE hoc disparautur, quod est fre- mere magnum sonare. Vergilius Georg. lib. II (160): fluctibus et fremitu adsurgens, Benace, marino.
frendere alicubi cum gemitu vel iracundia miserum aut minax sonare, alicuM frmigere. Vergilius Aen. lib. III (663): i5 luminis ecfossi fluvidum lavit inde cruorem, dentibus infrendens gemitu.
Pacuvius Antiopa (10): frendere noctes, misera quas perpessa sum.
Plautus (inc. fr. xxxiv): 20
nec macbaera aiides dentes frendere?
Pacuvius Antiopa (H): . fniges frendo sola saxi robore.
5 — 7 Erg.— loci; 11 — 15 Frem.
2 — 3 cf. 10.10 II 4 post inlex (v. 3): transp. Quich.: secl. Mu. II 5 ita om. L^ \\ 7 loci * * « Luc. 3£u. \\ 9 ind. I. Bousa: iudicem || 9 — 10 q. ergastylum u. n. s. L Mu.: u. n. s. 1. q. er gastylus (-telus, -tilus) || 10 sentiam A^ \\ posset Quich. 11 disputantur C^: distare putantur D^ \\ 12 conare L^ V C-4D^ II 13 bienace LC^n^\\lb alicubi frangere add. Mu. 16 ecforsi L: et forsi A^ \\ 19 ISTyctes 3Iu. \\ quae Both. || per- pessarum: (corr. H^) \\ 21 macberam (-ce-): corr. Both. \\ 23 fruge f. LB^ frendeto 31u. || solido Mu. \\ saxi Voss.: sacsic (s hac si P) II robore Scal. Coniect. 157: probore LB^: probo rem A^ (pro pro ro, ut in 131.4; 251.33).
718 NONIVS MAHCELLVS.
447. 448 M.
Accius Troadibus (478): 25 saxo fruges frendas.
FOEA et roEi ut genere, ita [et] intellectibus discer- nuntur. neutro enim loca sunt quibus ius dicitur; mas- culino spatia in navibus; ut Vergilius lib. VI (411): inde alias animas, quae per iuga longa sedebant, 30 deturbat laxatque foros; simul accipit alveo ingentem Aenean;
vel locus apertus ac patens. unde et gladiatores foros facere dicuntui' cum longo circuitu sectantur.
EDVCEEE et EDVCAEE hanc babent distantiam. educere 35 est extrahere; educare nutrire et provebere. Varro Cato vel de liberis educandis (5): ^educit enim obstetrix, 1 educat nutrix, instituit || paedagogus, docet magister.
ABOESVS et ABOETVS significationes varias habent.
aborsus enim ille dicendus est, qui est in primis mensibus,
cum conceptui exordium factumst; abortus, prope tempus
5 pariendi: tunc enim moritur quod nascitur. in plurimis
haec reconditis invenimus.
26 — 35 Fora — prov.; 2 — 5 Aborsns — nascitur.
25 frendas] franges codd. Serv. Dan. in Aen. I, 179 \\ 26 et om. L^ \\ 28 — 30 (det.) cf. 101. 16 \\ 30 feros L"^ \\ 32 bello cus ap. ae pat. L^: vel locuples (locus Oxon.) ap. velpat. C^D^ \\ 35 extruere (-uh-) C^D^ >. enutrire {loraec. e) LA^^B^ i 1 docet lun.: hoc et (hoc est A^) ji 3 qui eiectus est Mii. j 4 ab. qui prope Mu. \\ 5 quid: {corr. H^ \\ 6 recondita(?) Mu.
VI. DE mPROPRIIS. 719
448 M.
YI.
INCIPIT DE INPROPRnS.
EDOLARE fabrorum est verum verbum, cmn materiarum lo conplanatur asperitas. usi sunt eo laudandi scriptores vetu- statis etiam ad alias fabricas rerum. Varro Bimarco (59): ^cum Quintipor Clodius tot comoedias sine ulla fecerit musa, ego unum libellum non "edolem", ut ait Ennius'? (inc. XXXII.)
sviiCvs omne, quidquid in longitudinem aculeatum i5 est, dici potest vetemm auctoritate doctorum. Varro Bimarco (54):
et pater divum trisulcum fiilmen igni fervido actum mittit in tholmn macelli.
Vergilius Aen. lib. 11 (475):
et linguis micat ore trisulcis. 20
PAENVLAM abusive ad omne quidquid tegit nobilissimi veteres transtulerunt. Varro Manio (267): ^et cum corrigia disrupta sonat aridum, relicum pedem paenula scortea pertegere'.
448.8 — 456.10.
8 — 9 om. BA II 9 INPROBIS C^ \\ 10 verum del. Mu. || 13 dolius C^B^ II 13 — 14 f. mnsa lun.: fecerimus || 15 longi- tudinem L^C^ ut vid.: -ne A^B^I)^ \\ 17 fervido Z, ed.princ: fruido II 20 ora A^C^B^ || 21 ad add. Bitsch. Parerg. 453 || 22 ut cum (?) Mu. \\ 23 dir. sonat a. r. Quich. : diruptas (disr.) tonat har. (ar.) r. : disruptast, enatare cum reliqua Bue. \\ pedem lun.: pede {om. A^) \\ protegere Popma.
720 NONIVS MARCELLVS.
448. 449 M.
viTREVM pertenue et perlucidum, quidquid est, aucto-
25 ritate veterum dici potest. Varro Modio (313): '^quamst
horum, quonim vitreae togae ostentant tunicae clavos'.
TELA etiam lapides dici posse auctoritas docuit et 1 omnia quaequae iaciuntur. Sisenna Hist. || lib. III (23): ^manualis lapides dispertit, propterea quod is ager omnis eiusmodi telis indigebat'.
SELENTiVM FiEEi consuetudine sumptum est. Sisenna de contrario Hist. lib. IV oriri (I2l): [de contrario] ^silentium oritur'.
5 CAECVM non solum oculis captum, sed et insidiosum
et occulte malum et tacitum vel latens quid dicendum veteres aestimaverunt. Sisenna Hist. lib. IV (104): ^subito mare persubhon-escere caecosque fluctus in se provolvere leniter occepit'. — Yergilius Aen. lib. VI (30):
caeca regens filo vestigia.
10 LABEA non bominum solum, sed et margines vel fines dici posse auctoritas persuadet. nam et labruscam genus esse erraticae vitis volunt, quae in saepibus et in labris agi^orum et in terminis nascitur; ut Vergilius in Bucolicis (V, 7):
silvestris raris sparsit labrusca racemis.
448.8 — 456. 10.
24 Vitr. quidq. est pert. et perluc. (?) 3Iu. \\ 25 — 26 cf. 336. 32 (s. V. tunica) !! quam storum codd. utrobiqiie j| 26 quorum om. codd. k. l. ; bitae (-te) (bitea C^D^) estote ostenant (-neant G^) unice clavos codd. h. l. \\ 27 dici esse posse C^I)^ \\ 2 teliis L^ \\ 3 null. lemm. LA^ \\ 3 — 4 sis. de contiario LA^B^C^ ut vid. \\ de contrario Sis. Hist. lib. IIII, sil. or. Mu. II 7 — 8 (prov.) cf. 423.8 (s. v. borrendum et horridum) || 8 subhorrere codd. 422 \\ I L ante corr.: V A^ \\ 12 — 13 quod — nascatur Mu. \\ 13 — 14 ut — rac. deZ. (?) Mu. || cf. 211. 23.
YI. DE mPROPRnS. 721
449. 450 M.
Sisenna Hjst. lib. IV (103): Unnoxios trementibus i5 artubus repente extrahis atque in labro summo fluminis caelo albente'. Vergilius lib. Vni (22):
sicut aquae tremulum labris ubi lumen aenis.
iNTEKFici et occiDi et inanimalia posse veteres Yehe- menti auctoritate posuerunt. Plautus in Menaechmis (512): 20
occisa est haec res,
Lucilius (inc. 92): durum, moUe voras, fragmenta interfici' panis.
Vergilius Georg. lib. IV (330): fer stabulis inimicum ignem atque interfice messes. 25
SaUustius Hist. lib. II (96): ^multique conmeatus interierant insidiis latronum'. — Plautus Mercatore (832):
tisus mihi harunc aedium
mteremtus, interfectus est.
Lucilius (inc. 93): 30
intereunt, labuntur, eunt vestra omnia vorsum.
M. Tullius Oiconomico (12): Sullo modo facilius arbitror || posse neque herbas arescere et interfici neque 1 terram ab sole perquoqui'. — idem ad Hirtium lib. IX (4): ^dicis quasi istuc intereat. nescio; nisi tamen
448.8 — 456.10.
15 innoxos: corr. Ald. \\ 16 repetente B^: repentes Quich. extrahit lun.: trahis (?) Mu. \\ sumni (-nio, fort. -mi) B^ 17 alvente: corr. Ald. \\ Vn || 19 et occ. tZeZ. (?) Mu. \\ et in inani {sic) C-^D-^ \\ vet. posse: corr. Mu. || 23 vorans (-ras) 3Iu. interficit: {corr. G^ ut vid.) \\ 21 — 25 cf. 330.26 || 25 fers C^DA 11 28 usus fractus victus cultus iam mihi PZ. : mihi 11 haram || 29 interemtust codd. Pl.: interitus (-tum C^D^) \\ interfectust Pl. \\ 31 intereunti I.: corr. Ald. \\ euntnr om.: correxi: eunt rarsum I. Dousa \\ 1 arisceret interf. Z/^ || 3 dices, quaeso Nohh., istuc tua Mu., intererat ed. princ.
722 NONIYS MARCELLVS.
450 M.
erat mihi iocundum; sed veritus nequi casus perimeret 5 superioris'.
GANisiRE cum sit proprie canum (Varro [Men. Sat. 3,- cf. L. L. fr. 3] asinos mdere, canes gannire, puUos i^ipare dixit; et Lucretius lib. V [1070]:
alio pacto gannitu vocis adulent),
etiam humanam vocem nonnulli gannitum vocaverunt. 10 Afranius Prosa (283):
gannire ad aurem numquam didici. LuciHus lib. VII (29):
eodem pacto oggannis.
15 DOTATAM uon a dotc dici, sed ab omni qualibet copia Cicero de Oratore lib. I auctor est (234): ^cuius artem cum indotatam esse [et incomitatam] et incomtam videres, verborum eam dote locupletasti et ornasti'.
PVTIDVM et sensibus et auribus probari Cicero de
20 Oratore lib. III scribit (51): ^quoniam haec satis spero
vobis quidem certe maioribus natu inhonesta et putida videri'.
cixciNNOS ac Fvcvivi, quod est alibi coloris, etiam non
talium remm Tullio auctore dicimus, de Oratore lib.
448.8 — 456. 10.
4 severitus neqni (neque A^) L A^ B^ : severitudine qui C^D^: corr. marg. lun. \\ casus lun.: casum {fort. ex voce sum in mg. archetypi add.) \\ 5 sup. * * * 3Iu. \\ 6 Garrire: corr. A^ || 7 garrire: corr. A^ \\ 8 (ga.— ad.) cf. 17.6 || cannitu LC^D^ ut vid.: cannit (canit) codd. 17 \\ voces codd. h. l: {corr. H^ \\ adulsbnt Lucr. \\ 10 Uosa, Ald.: Persa ed. princ. || 14 pactolo- gannis: corr. I Dousa \\ 15 do. tantum di. 3Iu. || 17 et in- comptam om. L^: et comptam (conp.) C^: et comtam D^ videris: corr. H^ \\ 19 P. ut naribus ita au. 3hi. || 21 certa C^D^ II natum inho. L^: na. molesta Cic. \\ 22 Cinnos: corr. Quich. II aliud: correxi \\ quom sit * =•: * aliud 3Iu. \\ 23 dis- cimus B^: didicimus C^D'^.
VI. DE INPROPRIIS. 723
450. 451 M.
III (100): ^atque eo citius in oratoris aut poetae cin- cinnis ac fuco ofFenditur '.
ABDiCARE non solum de patris facto potest dici, quod 25 est familia abicere, sed rem quamlibet negare. Pacuvius Atalanta (55):
mortem ostentant, regno expellunt, consanguineam esse abdicant.
EQVisoNES non equorum tantum moderatores aut ma- gistros, sed omnis quibus regimen || conceditur cuiuslibet i rei dici posse veteres probaverunt. Varro Marcipore (276): ^hic in ambivio navem conscendimus palustrem, quam nautici equisones per viam quam ducerent loro'.
MERXDiEM mediam diei partem omnes putant solum 5 esse dicendam, cum et noctis et aetatis partem doctorum auctoritas dixerit. VaiTo Marcipore (269):
repente noctis circiter meridie,
cum pictus aer fervidis late ignibus
caeli chorean astricen ostenderet. lo
nos in Epistulis quae inscribuntur a Doctrinis de Pere- grinando: ^exvigila igitur aliquando et moracium cogi- tationum, priusquam aetas in meridie est, toi^pedinem pelle'.
448.8 — 456.10.
24 oratore | aut in p. codd. Cic. \\ cinnis || 26 est e f. Mu. \\ abigere(?) Mu. \ 3 plaustrem: corr. A^ ut vid. (palustrem II\ palstrem E^F) [3 (quam) — 4 cf. 106. 1 || 4 viam] ulvam Bue. || qua codd. 106: quum Scal. catal. p. 242 \\ loco codd. h. l.: lora codd. 106: corr. lun. \\ 6 c. e. n. et eam temporis partem: cor- rexi: c. e. n. et aetatis eam temporis partem Mu. \\ 8 repe- tente B^ || 10 c. orean astrice o.: C07'r. Both. \\ ostenderent (-runt C^B^): corr. lun. || 11 — 12 de per. a doctr. 3Iu. \\ 12 et vigilia: evigila Gifan. \\ fort. et vigila || moratinm C^D^: morantium ed. princ. || 13 mer. et: corr. lun. in Erratis \\ tor- pidinem (-pitudinem B^): corr. ed. a. 1476: turpidinem (?) Mu. \\ pelle lun. in Erratis: pellere L^: -ret rell. {seq. red).
724 NONIVS MARCELLVS.
151. -152 M.
eaeda:m pro curru Varro Marcipore (284): 15 dixe
regi Medeain advectam per aera in reda anguibus.
FASCEAM pro cortice Varro Gerontodidascalo (182): in quibus Libyssa citrus fasciis cingit forem.
LiBRVZM pro cortice Vergilius Georg. lib. II (77): 20 ndoque docent inolescere libro.
YiscvM positum pro rete, a tenacitate. Varro Par- menone (385):
lepusculi timentis hoc quadrangulum dedit Diana rete nexile, arcyas, viscum fugai lineamque conpedam. 25 CALCAE pro Impetu Varro Sesqueulixe (472):'
ventu' buccas vehementiu' sufflare et calcar admovere.
EBEios et lEivi^^GS uon vinulentos aut sine cibo, sed
expletos qualibet re possumus dicere. Varro Eumenidi-
1 bus (144): ^et ceteri scolastici saturis auribus || scholica
dape atque ebriis sophistice aperantologia [consurgia]
consurgimus, ieiunis oculis'.
448.8—456.10.
15 dixi JD^: dixenint Mu. \\ 16 pro aera C-^I)^ \\ redam: corr. ed. a. 1476 \\ advectam post red. 3Iu. \\ 17 — 18 cf. 86.7 (s. V. cytrus) || 18 citrus codd. 86: cratury (-ri) (-rus A^ ut vid.) 11 faciis L^ \\ frontem A^: fores codd. S6 \\ 19 null. lemm. L \\ 19 — 20 cf. 62.24 \\ 21 tenuacitate D^ |1 21 — 21 cf 2S.9 {s. v. conpedes) || 23 fort. Dianai (dat. casu) \\ 23-24 archias viscmn codd. 2S: araviscum D-^: braviscum C^: ataviscum LA^B^ \\ 21 fugai Me.: fuge codd. h. l: fugam codd. 28 \\ 26 ventus succasu ve.: corr. Bies.: ven. sub occasum veh. Lips. || 28 Ebrius: corr. B^ \\ et ticinius (-tinius C-^D^): corr. H^ \\ non solum vin. Mu. II sino civo: {corr. H-) \\ 29 expl. aut destitutos qu. Mu. II 1 ceteris sc. C^D^ || scolasticis auris auribus: corr. BotJi. II 2 atque lun.: aqua || sophistice Bue.: festicae (-ce) 11 2 — 3 consurgia consurgimum C^: consurgia ac consurgimum D-^ || consurgia del. lun. \\ 3 c. set ie. Mu.
VI. DE lOTROPRnS. 725
452 M.
GiBBEEYM, pro extanti et eminenti. Yarro Eumenidi- bus (156): Htem tragici prodeunt cum capite gibbero, 5 cum antiqua lege ad frontem superficias j accedebat'.
TOEEERE non solum ignis, sed etiam frigus potest auctoritate. Yarro Eumenidibus (l6l): ^capite aperto esse iubet, ante lucem suscitat, frigore torret, venatum eicit, ieiunio veUicat'. — cuius auctoritatis gravitatem lo secutus Maro a vero non aberravit Georgicon lib. I (93):
aut Boreae penetrabile frigus adui'at.
AEDrpicANDi manifesta est significatio. ab eo tractum est ut quaequae fabricantur qualibet opera aedificari dicantur. Yergilius Aen. lib. II (15): i5
instar montis ecum divina PaUadis arte aedificant.
SQVALEEE non sordium plenum esse tantummodo, ut nunc consuetudine persuasum est, sed et honesta re abundare et refertum esse veteres honesta auctoritate posuerunt; 20 ducique hanc significantiam a squamis putant. ut enim est in corporibus sordium alta congeries, qua squalere dicuntur, ita quod fuerit quaUbet re densatum, oneratum inculcatumque squalere voluerunt. YergUius Ub. X (314):
et tunicam squalentem auro. 25
448.8 — 456. 10.
5 item — 8 Eum. om. C^D^ (propter homoeotel.) || 5 cuni om. Ald. II libero L B^ \\ 6 -bat LB^: -bant A^ \\ superficies accedat (?) £i*e. : superficia succedant Jfi^. || fm^. superfigia || 7 — 8 p. dici auct. (?) Mu. \\ 8 Yarronis Ald. |l cf. 236.24 (s. v. apertum) i| operto L A^ \\ 10 eicit LB^: eiecit A^C^B^ \\ veUicem: correxi: veUicum {i. e. viUcmn) Oehler., Mu. \\ ie. vexat V. Mu. II quivis auct. L^ \\ 13 ab ea 3Iu. \\ 15 III (seq. i) 1 19 sed et A^: sed B^: om. LC^B^ \\ 20 honesta del. Mu. \ 22 — 23 quae (qua H^) sq. dic. ante sord. transp. Mu. \\ 24 — 25 cf 319. 25; 404. 13 jj 24 XI codd. h. l. || 25 per t. B^ cum Verg. {etiam codd. 319, 404).
726 NONIVS MARCELLVS.
•152. -453 M.
Accius Pelopidis (517):
eius serpentis squamae squalido auro et purpura praetextae.
TEANSGRESSVS a pedum gradu proprie dicitur; sed
auctoritas vetustatis liberiorem loquendi usum dedit; ut
30 Sallustius Historiarum lib. I et de his qui navigassent et
1 de ipsis navibus, eo verbo uti || voluit, in quibus gi^adus non sit. de Sertorio (104): "^nactus obscuram noctem aestu secundo furtim aut ceJeritate vitare proelium in transgressu conatus est\ — ac inde infra (105): Hrans-
5 gressos omnis recipit mons praeceptus a Lusitanis'. — alibi de scapbis (98): 'earum aliae paulum progressae nimio simul et incerto onere, cum pavor corpora agitaverat, deprimebantur'. — Lucretius (IV, 528):
praeterea radit vox fauces saepe facitque asperiora foras gradiens arteria clamor.
BiBERE recte dici •j' ea omnia quae baustus habent, ut 10 animalia et ten-ae. ut Vergilius in Bucolicis (III, 111):
sat prata biberunt.
verum auctoritate litterata etiam arida ac sicca et quibus haustus non sint bibere positum invenimus. VergiHus lib. XI (803):
hasta sub exsertam donec perlata papillam 15 haesit virgineumque alte bibit acta cruorem.
448.8 — 456. 10.
27 sqnamae Gell. II, 6. 35: sqnama || praetextae (pert.?) Gell.: textae [| 1 — 2 in q. g. n. s. post navibns transp. Mu. 11
2 desertio: corr. H^: ut de Sei-t. (?) Mu. \\ 3 aestns A^ (seq. s) ||
3 — 4 furtim — conatus Gell. X, 26: om. || 4 ac deinde infra Mu. {ex Gell.): ac inde quin (seq. tra) || o praeceptus L^A^: -pturus rell. \\ lutanis X^ || 6 paululum codd. Gell. \\ progr. nim. sim. et inc. on. Gell.: nimio progressae inter cum sicco onere: fort. item cum tum pav. C^IM \\ 7 radit Lucr.: pavit || vos B^ Ij fau. sae. (seq. facitque) om. \\ 8 asperiora Lucr.: aspera || 9 dicta o. Mu.: fort. dicimus ea o. || 10 (ut om. E^) \\ 13 sint 3Iu.: sit || 14 exerta (exserata L^).
YI. DE IKPROPRIIS. 727
453. 454= M.
LEBiDrNEM et adpetitum vel aemulationem etiam honestae rei possumus dicere, ut sit libido omne quod libuerit. Sallustius in Catilinae bello (7, 4): ^magisque in decoris armis et militaribus equis quam in scortis atque conviviis lubidinem habebant'.
VSY, id est utendo. unde et usurpare dictum est 20 optinere quidquam y possit. veteres usu perire, hoc est non utendo, aliquid posse. Plautus Amphitryone (845):
Amphitryo es profecto. cave sis ne tu te usu perduis.
EVRTVM etiam non ablata res, sed omne quidquid occulte geritur auctoritate veterum dici potest. Vergilius Georg. 25 Hb. IV (346): Vulcani Martisque dolos et dulcia furta.
Plautus Amphitrjone (fr. ix): manifestum hunc optorto coUo teneo furem flagiti.
iNGEEDi, non solum, ut est manifesta eius || verbi 1 significatio, sed et venire ac se ostendere auctoritate Plauti possumus dicere in Amphitryone (fr. viii): nilne te pudet, sceleste, populi in conspectum ingredi?
OBSEQviA non solum minorem maioribus exhibere, sed 5 et minoribus per vicem veterum excellens auctoritas voluit.
Plautus Asiaaria (76): ego sane cupio obsequi gnato meo.
448.8 — 456.10.
16 et del. Quich. \\ 20—21 est, hoc est usu opt. Mu. 11 21 Opt. (nov. lemm.) L (cum Montepess.) \\ quid quamqnaui Mu. \\ posses- sioneilfe. : posuit (vetustas) J.?c?. : del. Quich. || perire post ut. transp. Mu. II 22 posse putaverunt. Pl. Goetz.: fort. posuenint. Pl. || 23 Amphitryo es PZ. : est {om. Am.) || 24 ablatas: corr. H^ || 25 ueteres U \\ 25 — 26 cf. 310. 9 \\ 27 furti fl. Goetz. || 1 non] in (praec. i) C^D^ \\ n. s. intrare, ut Quich. || 4 scelesta Me. 11 5 minora C^D^: minores H^ iH^7) \\ 6 et maiores min. Mu. \\ 8 c. id obs. Mu. \\ et id ego percupio obsequi gnato meo codd. Fl
728 NONIVS MARCELLVS.
454. 455 M.
VEKSVTOS non solum ad malitiam callidos, venim et recte 10 peritos intellegi posse Plautus informat in Asinaria (119): nec magi' versutus nec quo ah caveas aegrius; eidem homini versuto, siquid recte curatum velis, mandes.
DEVOBAEI non solum cibus gutture, sed et vox auribus 15 potest. Plautus in Asinaria (649):
ausciiltate atque operam date et mea dicta devorate.
et in Aulularia (537): nimiiim libenter edi sennonem tuum.
BiciPiTEM quod incorporatum est posse dici Varro de
20 Vita Populi Romani lib. IV aperuit: *^in spem adducebat
non plus soluturos quam vellent; iniquus equestri ordini
iudicia tradidit ac bicipitem civitatem fecit, discordiarum
civilium fontem'.
DEEAECATA omnia pura et inturbata et sine sordibus possu- mus dicere, ut vinum sine faecibus. Plautus in Aulularia (79) : 25 nunc defaecato demum animo egi-edior domo.
iMAiiiTiAM veteres, ut dolimi, mediam ponendam esse duxemnt, quasi sit et bona. Plautus in Aulularia (215): certo edepol equidem te civem sine mala omni malitia;
adeo ut inprobo praeposuerit malum, quod levius putatur, 30 in eadem (213): 1 "quid factis?" — || "neque malis neque mprobis".
448.8 — 456.10.
9 recti 3Iu. \\ 11 versntum || ab om. \\ 12 idem || vers. om. Pl. II 16 me L^C^D^ \\ devorante L^C^D^ :| 19 Bicipite 3Iu. II 20 apparnit L^ \\ spe: corr. ed. a. 1476 \\ 21 vellem B^ \\ V. senatui in. Pojwia, Stadius \\ iniquius B^: iniqius L ante corr. II 23 Defecta L^ \\ 26 medium: corr. Quich. \\ 28 acerto (jpraec. a): certe codd. Pl. \\ 29 inprobum: corr. Mu. \\ propo- suerit: {corr. H^ ut vid.) || malo: corr. Mu. \\ ut improbum post- posuerit malo Quich. \\ putaretur 3Iu.
YI. DE mPROPRIIS. 729
455 M.
BELVAM indifferenter posuit auctoritas vetenun. Plautus Aulularia (561):
quo quidem agno sat scio magi' cmiosam nmnquam esse ullam beluam. 5
Cum sit grocire corvorum, Plautus in Aulularia CANTAEE eos dixit (624):
non temere est quod corvus cantat mihi nunc ab laeva manu.
KOSTRVM hominis dici non debere consuetudo praesumpsit. set apud Plautum in Menaechmis positum sic (89): lo
aput mensam plenam hominis rostrum deligis.
Novius Paedio (67):
nec umquam vidit rostrum in tragoedia tantiim Titi . . .
Lucilius Satyrarum lib. V (49): 15
ne designati rostrum praetorf pedesque spectes.
idem lib. IX (74):
arripio et rostrum labeasque huic zopyriatim
percutio dentesque advorsos discutio omnis. 20
Varro Periplu lib. 11, TteQt cpLloGocplag (419): ^taque videas barbato rostro illum conmentari et unumquodque
448.8 — 456.10.
3 — 4 aululariam quo L^C^D^: aidularia in qao^ A^B^: corr. Me. \\ 4 agnoscat || 5 nusquam Fl. \\ ad belua ma. I)^ \\ 9 non orti. A^ \\ 10 set {praec. sit) add. Mu. \\ 11 homini codd. Pl. II deliges Pl. \\ 12 Novius Me.: nonbis || 14 vidi Bibb., Mu. II in om. \\ r. ego in tr. Mu. \\ titus C^ ut vid. B^ {seq. Lucilius): aiiTityus? || 16 praetores (pret.): corr. B^ \\ pedesve (?) Mu. II 19 labeatque L {-2,di^ L") A^BA-. libeatque C^BA; corr. Bentin. \\ huic Westerhovius , zopyriatim Varges.: hoc zefe- riat in || 22 inlum X\
NONTVS DIAECELLVS ed. LlNDSAY. III. 47
730 NONIVS MARCELLVS.
455. 456 M.
verbum statera auraria pendere'. — idem Sen*ano, TteQi aQyciLQEGLCbv (455):
rostrum inprotrudentum incesserent.
25 FATVM, sicuti conmuniter intellegitur, significantiam decreti habet; e doctis tamen indagationibus invenimus positum esse pro voluntate.
Yergilius lib. VII (293):
heu stirpem invisam et fatis contraria nostris 30 fata Phrygum!
nec enim luno aut quisquam deorum fatum habet, quod ipsi faciunt. et in eodem (Aen. VII, 50):
filius huic fato divum prolesque virilis nulla.
35 et in alio (Aen. IV, 614):
et sic fata lovis poscunt, hic terminus haeret.
EiCTVM ferarum dici volunt, cum Titinius auctor sit etiam hominis dici debere (172):
cave! || 1 exporge frontem; habeat semper facito rictus.
item Pomponius Prostibulo (156):
quis hic est? quam ob rem hic prostat? rictum et labeas cum considero.
448.8 — 456. 10.
24 ne nos (?) rostr. inprudentum incesseret 3Iu. \\ inpro- trndentum A^: -dum rell.: protrudendo lun. \\ cesserent: corr. lun. II 25 Factum A^ \\ 26 habet e A^ ut vid. : habet a B^ C^ D^: habita L^ \\ indagationis A^: -nes rell.: corr. Mu.: (indagantes H^: -ne Both. \\ invenimur C^IM \\ 28 — 30 cf. 226.29; 303.32 II 32 — 34 cf. 303.35 \\ 33 viris D^ || 37 fer. tantum (?) di. Mu. II 38 decere(?) Mu. \\ 39 — 1 cf 221.19 || calve, exp. Quich. II 1 excorde codd. h. l. \\ labeat codd. h. l.: labea Bibh. \\ facto codd. utrobiqiie: corr. lun. \\ ric. rideat pars codd. 221.
VI. DE INPROPRIIS. 731
456 M.
Lucilius Satyrarum lib. III (49): 5
malas tollimu' nos atque utimur rictu.
Varro Papia Papae, jteQl iyy.co^Lcov (375): "^ante auris modo ex subolibus parvuli intorti demittebantur sex cincinni; oculis suppaetulis nigelli pupuli quam hilaritatem significantes animi ! rictus parvissimus, ut refrenato risu roseo'. lo
STVPEVM quod cum viduis conmittitur, hoc solum dici putant; veteres pro adulterio et vitio ponunt. Plautus Amphitryone (883): stupri, dedecoris a viro argutam meo.
Sallustius Hist. lib III (98): ^ac statim fugitivi contra praeceptum ducis rapere ad stuprum vii'gines matronasque'. 15
THENSAVEVM etiam copiam pessimae rei dici posse Plautus voluit in Amphitryone (fr. x):
qui domi uxorem meam inpudicitia inpedivit, teneo thensaunim stupri.
cojviPOTEM in bonam partem solum accipi putatur, cum 20 et in malam positum sit. Plautus Epidico (559): ^"^cedo manum". — "accipe aerumnarum et miseriarum compotem". Naevius Danae (5):
eam niinc esse inventam probris conpotem scis. 25
448.8 — 456. 10.
6 utimns Butgers. \\ 7—10 metrice discr. Scal., Mu. \\ 8 nodo Scal. \\ subolibusj crobyli Gifan., bis Mu.: fort. exso- luti II dim. : corr. Lips. \\ 9 oculi suppaetuli Palmerius || nigellis: corr. Bies. \\ populi: coir. Bibb.: pupulis Palmerius \\ quam] aliquam Gifan. {praec. -uli); quandam Scal.: liquidam J5we.: quantam Bies. \\ 11 quod — conm. post put. colloc. Mu. \\ 12 vet. et pro Mu. \\ 13 argutam m. Pl: -ta m. || 17—19 (inpe.) cf. 331.14 II 19 impediunt (7-4 || 20 bonam om. C^ \\ 21 mala LA^C^: malo B^: corr. ed. princ. \\ 22 aerumnosam codd. Pl. || 24 propris L^: -riis rell: corr. Bibb. de trag. Lat. 53 post Me. || eam n. p. s. es. i. c. Mu.
47*
732 NONIVS MARCELLVS.
456. 457 M.
vivA posse dici ea quae neque anima nec spiritu moveantur Vergilius auctor est Aen. lib. I (167): intus aquae dulcis vivoque sedilia saxo, Nympharum domus.
30 INDOLEM adulescentium tantum consuetudo dicit, quasi novae subolis. indoles autem est crementum. veteres autem senum dixerunt. Plautus in Milite (631):
1 si albet capillus, hic videtur neutiquam || ab ingenio senex, inest in hoc emussitata siia sibi ingenua indoles.
ALACEiTATEM iu malis habendam Cicero Tusculanarum ostendit Wb. V (48): ^vir igitur temperatus, constans, 5 sine metu, sine aegritudine, sine alacritate uUa, lubidine non vexatus'.
CATVLi von solum canum diminutive, verum omnium animalium appellantur. Vergilius Georg. lib. III (245): tempore non alio catulomm oblita leaena.
et alio loco de serpentibus (Georg. III, 437): 10 cum positis novus exuviis nitidusque iuventa volvitur aut catulos tectis aut ova relinquens.
Plautus Truculento (268): iam hercle ego hic te, miilier, quasi sus catulos, pedibus proteram.
Lucretius lib. V (1036): 15 at catuli pantherarum scymnique leonum.
26 — 28 Viva — saxo; 30 — 31 Ind— crern.; 6 — 11 Cai— reh
26 d. et ea Mu. \\ 28 vivo sed. {om. que) C^D^ \\ 31 suboles A^C^: subs L^: subsole B^ \\ ind. — crem. secl. Guietus || 32 aut. et sen. Mu. \\ 1 aJlbicapillus Pl. \\ ab ingenio senes: ibi ingenio senex codd. Pl.: ab ingeniost senex docti ap. Plaut. \\ 2 cf. 9. 8 \\ emeus si aetas sua codd. h. l. \\ 4 lib. V om. {inter -t v-): add. Quich. ante ost. |] 5 s. al., nulla lib. Saupp.: s. al, uUa, sine lib. codd. Cic. \\ non vex.] nonne beatus codd. Cic. \\ 6 can. fetus(?) Mu. II 9 serpente Qiiich. || 10 — 11 (vo.) cf. 458. 8 || 13 poteram -L || 15 ychimnique.
YI. DE INPROPRnS. 733
457. 458 M.
Lucilius Satyrarmn lib. IV (37): concursaret agros; catulos fetumque ferarum.
idem lib. VII (23): iratae ad catulos accedere inultum.
coxPEESSYS cum virgine admissus dicitur. Plautus in 20 Truculento etiam coitum cum meretrice conpressum dici vult (497):
niinc ad amicam decimo mense post Athenas Atticas viso, quam gravidam hic reliqui meo conpressu, quid ea agat.
OPrpiCEM non ex opere posse dici Cicero Tusculanarum lib. V auctor est (34): ^advena quidam et ignobilis 25 verborum opifex insinuasse in antiquam philosophiam videtur'.
SEMTNA pro vergultis vel malleolis vel surcalis dici posse auctoritatem Vergilius dedit in Georg. lib. II (354):
seminibus positis superest deducere terram
saepius ad capita et duros iactare || bidentis. 1
SVMEX proprie a sugendo dictum; nam et mulieris mammam sumen veteres dici volunt. Lucilius Satyrarum lib. IV (38):
2 — 6 Sumen — sidat.
17 (concnssaret Paris. 7666); concursare et Mu. [1 apros Scal. \\ ferat: corr. Pius: ferai 3hi. 'j 19 rate (praec. I): cor- rexi post Quich.: pantherai vel ferai 3Iu.: rete I. Dousa \\ accederet: {corr. E ^) [j 20 Con. coitus cum Mu. \\ in om. C^ j| 21 mele- tricem: corr. B^ j! conpressus (compr.): corr. ed. a. 1476 \\ 22 ad om. codd. Pl. !! decimi C-^ \\ post Ath. Atticas Pl.: athenas attis eas (-isteas C^) \\ 23 hic om. codd. Pl. |! quid codd. Pl.: quod || 24 non solum ex Quich. \\ ope: corr. ed. a. 1476 \\ (0. non ex ope sed ex opere d. index marg. in B^) |j dici posse C^ j| 26 ins. se in codd. Cic. \\ 29 did. pars codd. Verg. \\ 2 proprietas urguendo L^.
734 NONIVS MARCELLVS.
158 M.
quodsi nulla i^otest mulier tam corporc duro 5 esse, tamen tenero maneatque *j' sucus lacerto, et manus f uberi lactanti in sumine sidat.
ExvYiAS et SPOLIA uou solum hominum tegmina aut yestes dici posse Yergilius auctor est in Georg. lib. III, dicens de serpente (437):
cum positis novus exuviis nitidusque iuventa 10 volvitui'.
Accius Bacchis (256):
. . tunc pecudum exuvias laevo pictas lateri accommodant.
Lucretius (r\", 61):
nam saepe videmus 15 illorum spoliis vepres volitantibus auctas.
DiYOETiA non coniugii dici distractionem solum, sed etiam omnium inflexionem, quae a recto detorquentur, Vergilius auctor est lib. IX (379):
obiciunt equites sese ad divortia nota 20 huc illuc.
vmGiNES non solum feminae dicuntur, verum etiam pueri investes; nam et quicumque ex ephebis excesserant, devirginari dicebantur. Varro TtSQl e'^aycoyrig (409):
2 — 6 Sumen — sidat: 16 — 19 Div.— nota.
4 quodsin uUa Mu. \\ 5 tenere C^ D^ j! maneat suc(c)usque A-^: manat quoi sucus Mu. | fort. tenerum maneatque exuta lacertum i| 6 ei 3Iu. | minus Palmer. {Hermathena XXII, 406) \\ ubertim Mu.: fort. uberius || 7 hom. sed omnium animalium teg. (?) Mu. 11 8 — 10 cf 457.9 Ij 8 II codd. h. l \\ 11 — 12 cf 244. 20 (s. V. accommodatum) |[ 12 pecudum codd. h.l.: silvestres codd. 244: silvestrium On.: -strum Eihh. \\ 13 — 15 cf. 231.17 '] 15 vere codd. h. l. I 16 coniugia L \ dici om.: add. Quich. ante sed ij 17 inflexionum: corr. Mu. j! 18 — 19 cf 290.23 ,; 20 hinc atque hinc codd. Verg. \\ 22 ephebiis Stoivasser. {Arch. Lat. Lex. I, 441) 11 excesserat: corr. ed. a. 1476 \\ 23 -batur(?) 3Iic.
YI. DE INPROPRnS. 735
458. 459 M.
'quam sympatliiaii lumbi ad oculos haberent, quid magnum interesset, puerum utrum essem devirginatum usurus an 25 fj.ovoKSQcog ac puros, dum cogito'.
EisnxAS non in partu solum possumus dicere, sed etiam omni labore exercitas auctore Vergilio Aeneidos lib. III (326):
stirpis Achilleae fastus iuvenemque superbum servitio enixae tulimus.
PEANSi non solum qui pranderint dicuntur, sed etiam 30 quibus nihil desit. Varro Flaxtabulis, || TtSQl eTtaQp&v (175): 1 ^quare, 0 Marce, pransum ac paratum esse[t] hoc mi- numo oportet'.
os rostrum vel laciem hominum tantum dici putant; ut de rostro Vergilius lib. IX (442):
donec Rutuli clamantis in ore 5
condidit advorso;
[sed] de facie idem Aeneidos lib. I (589):
os umerosque deo similis;
cum auctoritate veterum et pecudum et ferarum dici possit.
Vergilius lib. XII (373): 10
ora citatorum dextra detorsit equorum.
et de leone lib. XII idem (8):
inpavidus frangit telum et fremit ore cruento.
24 fort. s. ni 1. || Inmbi ad Zdpsnis: lubiat || magnum lun.: imagnum C^: imaginum LB^: imaginem A^ ut vid.: inguinum Lipsius jl 25 puermn u. lun.: puer u.: u. puerum Bue. \\ esse: corr. Popma: esset lun. || fort. visurus j| monuce qcos ac {QaGag): correxi: ^ovoysQovrag Oehler. |[ purus: puros putos Mu.: pueras Stoicasser. || coito Stowasser. || 27 exercitus C^: -tos LA^B^: corr. ed. a. 1476 i| 28 (iuv.) — 29 cf 297.12; 405.22; 407.14 \\ 28 iuuemque A^ || 30 pranderent: corr. Guietus \\ 2 minume LA-^B^ II esse hominem 0. Lips.: esse te, hoc minume 0. Both.: vix esse te omnium 0. !| 6 contendit || 7 sed de f. A^: de f. L^B^: sed f. C^ II 7—8 cf 440. 19 \\ 10 — 11 cf 440. 20 || 12 — 13 post V. 17: huc transp. Quich. \\ 12 lib. XII idem secl. Mu.
736 NONIVS MARCELLVS.
459. 460 M.
os etiain alicuius rei et omne patens accipi potest. 15 Vcrgilius Georg. lib. III (453):
quam siquis ferro potuit rescindere summmn ulceris os.
idem lib. II (Aen. 482):
et ingentem lato dedit ore fenestram. 20 M. Tullius de suppliciis, in Verrem (II, v, 30): ^nam in ipso aditu atque ore portus'.
DORSA et TEEGOKA homiuum vel aliorum animantium dici tantum consuetudo putat, cum et aquarum dici possint. Vergilius in Georg. lib. III (361): 25 undaque iam tergo ferratos sustinet orbes. et in Aeneidos lib. I (110): dorsum inmane mari summo.
Omne castum et incoiTuptum veteres sub virginis vocabulo appellaverunt. Cicero in Oratore (64): ^philo- 30 sophia casta, verecunda, vii^go incon^upta'.
NiDOS non solum domicilia avium, sed et fetus eamm Vergilio auctore dicere possumus, in Georg. lib. IV (16):
ipsaeque volantis ore ferunt dulcem nidis inmitibus escam.
35 iMBEES consuetudo agmen caelestium aquarum et plu- viarum induxit solum dici, cum auctoritas variet. Vergilius omnium aquarum dixit in Georg. lib. IV (114):
ipse feracis 1 figat humo plantas || et amicos inriget imbres.
31 — 34 Nidos — escam.
14 Os e. ora alic. 3Iu. || 15 — 17 cf. 434.2 \\ 17 post himc V. stant vv. 12 — 13 \\ 20 — 21 cf. 237. 42 \\ 20 in Verr. de suppl. Quicli. II 21 ora codd. h. l: opere codd. 237 \\ 23 possit: corr. Quwh. \\ 25 ferratus: corr. B^ \\ 2G — 27 cf 203.2 \\ 28 0. c. vet. incorr.: corr. Mu. \\ sub secl. Mu. \\ 29 — 30 C. in Or. de phil., casta Quich. \\ 30 ueneranda C^ \\ 32 III O^ || 33 ipsasque Verg. \\ 36 duci L \\ uaries L"^ \\ 37 omnino (?) 3Iu.
VI. DE INPROPRIIS. 737
460 M.
PECVDES non solas quadrupedes, sed et alia animalia dicere Vergilio auctore possumus in Georg. lib. IV (327):
quem mihi vix frugum et pecudum custodia sollers.
et (Georg. IV, 168): 5
ignavum fucos pecus a praesepibus arcent.
Varro Sexagesi (489): neque quas agipmnis anates remipedes biixeirostris pecu- des paliidibus nocte nigra ad lumina lampadis sequens .
PACEM peti et a dis posse Vergilius significat in Georg. lo lib. IV (534):
tu[m] munera . . tende petens pacem.
et in Aeneidos lib. III (369): hic Helenus caesis primum de more iuvencis 15
exorat pacem divum.
Plautus Amphitryone (1127): lit lovis supremi multis hostiis pacem expetam.
• PEOEVNDVM non solum imum altum, sed etiam summum dici posse auctoritas usurpavit. Vergilius in Aen. lib. 1(58): 20 ni faciat, maria ac terras caelumque profundum.
PROCACiTATEM uou animantium solum (a precando et poscendo) dici posse Vergilius auctoritatem dedit lib. I (Aen. 536):
22 — 31 Proc— putidus.
2 sed om. L^ \\ 4 (et — soll.) cf. 158.37 \\ 6 cf. 33.18 \\ 8 nequeiquam 3Iu. post Bies.: neque qua Bue. \\ agi pennis LA^B^: aqui pennis C^\ corr. Mu.: acupinnis (?) Mu. \\ tremipedas: remipedes Passerat., Both. '{ bnxeis rostris: corr. Boeper. \\ 9 sequentes Mu.: sequeris Bue. \\ 12 tu (y. l. tum) munera supplex t. Verg.: tum munere t. || 14 IIII A-^ {H^ n. l.) il 16 c/. 371.2 \\ 17 — 18 cf 388.12 \\ 19 s. in imum: {corr. P2) II 22 — 23 a prec. et posc. del. Quich.
738 NONIVS MARCELLVS.
460. i61 M.
penitusque procacibus austris;
25 quod est: saevientibus, procellosis.
PVTIDYM non solum ab odore faetido et gravi quod naribus probetur, sed et quod auribus triste, insuave, austerum, rancidum est putidum dici posse auctoritas vetustatis admisit. Cicero in Oratore (27): ^quonam 30 igitur modo audiretur Mysus aut Phiyx Athenis, cum etiam Demosthenes exagitetur ut putidus'?
DEYOTVM ad prosperum tantum usus ti'ahit, sed auctoritas 1 et adversum significare voluit. Vergilius || [in] Aen. lib. 1(712):
praecipue infelix, pesti devota futurae.
EEOS non solum crimini et culpae obnoxios, sed etiam honesti voti debitores vel promissi auctoritas voluit. Vergilius in lib. V (237):
5 constituam ante aras voti reus.
DAPES non tantum opiparos adparatus aut religiosos, sicuti plerumque, significare, sed et vitabilis et infandos cibos auctore Vergilio possumus dicere. in Aen. lib. III Cyclopem describens his designat humana viscera (630):
10 nam sioiul expletus dapibus vinoque sepultus. et in Bucolicis (VI, 79): quas illi Philomela dapes, quae dona pararit.
22 — 31 Proc— putidus.
27 inprobetur Mu. : praebetur ed. a. 1471 \\ 28 est J.--1 iit vid.: se LJB^C^: (seu H-): om. D^: sit Quich. \\ putidum secl. Mu. II 29 quoniam LA^JB^: quo C-^ D^ \\ 31 agitetur {praec. es) II ut om. II 1 adversus: corr. Me. |! significare ed. a. 1471 \\ in 0771. A^ I! 3 — 5 foii. post 461.12 coJlocaTid. {cf. 'No7i. 2Iarc.' p. 22) II 4 honeste Qiiich. \[ vel vo. deb. prom.: corr. Mu.: vel vo. vel deb. prom. Quich.: fort. veluti deb. prom. Ij 5 reos A-^C-^ || 8 doceri qui in Mu. |j 9 his designat Mu.: hostes ad || 12 cf. 527. 17.
YI. DE INPROPEnS. 739
461. 462 M.
DOMVM consuetudo hominum tantum habitacula dici putat, cum auctoritas et templum et nidos domos dixerit.
Vergilius lib. VI (81): i5
ostia iamque domus patuere ingentia centum sponte sua.
et in Georg. Hb. II (209):
antiquasque domos avium cum stirpibus imis
eruit. 20
INCESTVM usu dicitur fiagitium in affines admissum; sed et incestare funere polluere auctore Vergilio possu- mus dicere lib. VI (149):
praeterea iacet exanimum tibi corpus amici,
heu nescis! totamque incestat funere classem. 25
EEVOCAEE PEDEM cum homiuum et aliquarum animan- tium dici manifestum sit, Vergilius lib. IX etiam fluviorum dici posse ostendit (124):
cunctatur et amnis rauca sonans revocatque pedem Tiberinus ab alto. 30
et Plautus remos navium (Men. 350) pedes dixit. MVEiCES vetustas etiam saxorum asperitates et talia omnia voluit posse dici. Vergilius lib. V (205): ||
et acuto in murice remi i
obnixi crepuere.
21 — 22 Inc— poU.; 24 — 25 Virg. praet.— classem; 32 — 2 Mur. — crepuere.
13 tanta L"^ j| 14 templa Mu. \\ 18 — 19 (av) cf. 425.33 \\ 22 (fanere om. G^) \\ 24 licet C^D^ \\ 26 Rev. Ped. om. C^: Rev. del. Quich. \\ 29 animis A^C^ || 32 — 2 fort. secludend. {cf. 'Non. Marc' p. 22) \\ 32 et talia Bittershusius : telsbLA^B^: vela C^ II 32 — 33 asp. dici posse {cet. om.) Ba \\ 33-2 cf 255. 22 II 33 VI codd. h. l (lib. V om. B^).
740 NONIVS MARCELLVS.
462 M.
DENTES non solum quibus cibus adteritur, sed omnia quibus aliquid exsicari vel teneri potest Vergilius dici 5 voluit; ut in Georg. lib. II de falce (406):
et curvo Saturai dente relictam persequitur vitem adtondens fingitque putando.
et in Aen. lib. VI (3):
tum dente tenaci 10 anchora fundabat navis.
LOCVPLETis non magnarum opum tantummodo, sed et ad quamlibet rem firmos et certos M. Tullius dici voluit ad Caesarem iuniorem lib. 11 (fr. 24): ^nihil omnino certi nec locupletem ad hoc auctorem habebamus '. — et de
15 Officiis lib. III (10) : ^ accedit eo testis locuples Posidonius '.
MONVMENTA ct templa dici posse M. Tullius auctor est
in Verrem, actione II (i, 129): ^ausum esse in aede
Castoris, celeberrimo clarissimoque monumento, quodtemplum
in oculis coticlianoque aspectu xjopuli Bomani positum est'.
20 PEOMERiTVM etiam in malam partem posuit Plautus in Amphitryone (570):
quid mali sum, ere, tua ex re promeritus?
PALLOEEM vetustatem et neglegentiam Lucilius lib. XXX voluit dici posse (68):
25 lana, opus omne perit; pallor, tiniae omnia caedunt.
23 — 25 Pallorem — caedunt.
3 — 4 omne qu. : corr. Mu.: omne quo ed. a. 1471 \\ 4 teri
C^ !| 7 cf. 308. 25; 369. 24 \\ 11 et su^^ra add. i !| 14 adhuc Mu. \\ habeamus C^i || 15 eodem codd. Cic. \\ 18 a mon. C^ \\ 18 — 19 quod — Romani ex Cic. add. Me. {nov. lemma a Positum est incipiunt LA^) \\ 20 in mala parte: corr. Quicli. \\ 22 tua] tanta 11 24 dicere i || 25 cf. 272. 18 {s. v. caedere) || luna
VI. DE INPROPRnS. 741
462. 463 M.
BONVS et fortis et pius dici potest. Lucilius lib. XXX (128):
Calvu' Palantina quidam vir non bonu^ bello. Vergilius in Georg. lib. II (447):
et bona beUo cornus. 30
MVLTAEE cum sit coudemnare, positum est augere, votis conpotem reddere. Naevius Colace (32):
et asseri laudes ago, cum votis me multat meis, i
quod praeter quam veUem aiidiebam. hoc mi annuis.
DiscrPLrNosvs etiam de pessima arte potest dici. Cato de Re MiUtari (14): "^quam gladiator disciplinosus '.
PROPiTios et bomines placatos dici vetustas voluit. 5 Lucilms lib. XXVII (14):
in bonis porro est viris, si irati seu cui propitii siint, ut diutiiis eadem una maneant in sententia.
nam cum benignitate solHcitos propitios posuit Terentius in Adelpbis (31): 10
. . . quam ut ea quae parentes propitii.
31 — 32 Mult.— redd. ; 1 Naev. laud.— meis; 3 Disc— dici; 4 Cato glad. disciplinosus.
26 et pius om. C^: et aptus Mu. \\ 27 panantino: corr. Fruter. (-lat-) Ij nobilis bonus (pro nobonus, i. e. no bonus): corr. Guietus ij 32 voti Bentin. || colare: corr. Bentin. \\ 33 et me ads. Mu. || adseri X^C^ |! 1 c. v. me multatis meis: corr. Hermann. : sum votis multatus meis vel tu v. me multas m. 3Iu. II 2 mihi ennius (hennius L): corr. Quich. \\ quod p. q. mihi veUem audibam hoc eminus Hermann.: q. p. q. veUe audebam hoc mihi annuis Quich. || 3 de add. Mu. || 5 vet. dici C-4 II 6 LucUius Ub. add. Ald. (Luc. [sic] in ed. 1476) {jpraec. luit) li 7 bonis lun.: uonis || 8 ui Ald.: ui LA^C^: di B^ \\ diutius ut Mu. \\ 9 nam — prop. Lucilio dat Klu^mann. (Philol. XX, 166) II solUcito: corr. lun. marg.: -ta Quich. 11 propitios (Quich.) posuit scripsi: propositos || 10 — 11 cf. 59.12 || 11 quam ea codd. 59: quam Ula Ter. \\ parenter C^.
742 NONIYS MARCELLVS.
463 M.
CACHiNNARE non risu tantum, sed et de sono vehe- mentiore vetustas dici voluit. Accius Phinidis (571): simul et circum merga sonantibus 15 excita saxis saeva sonando crepitii clangente cachinnat.
TACERE etiam ea possumus dicere quae sine voce vel sono sunt. Vergilius Aen. lib. IV (363): totumque pererrat 20 luminibus tacitis.
et (Aen. IV, 525): cum tacet omnis ager.
ADFAEi non solum respondere vel fabulare, sed etiam rogare positum. Accius Tereo (642): 25 deiim Cadmigena natum Semela affare et famulanter pete. Vergilius Aen. lib. IV (424): i, soror, atque hostem supplex adfare superbum.
EASTiGiA consuetudine summae altitudines dici putantur, cum sint et imae; significant et finis. Vergilius Georg. lib. n (288): 30 forsitan et scrobibus quae sint fastigia quaeras.
M. Tullius de Officiis Hb. III (33): 'sed quoniam opere incobato, prope tamen absoluto, tamquam fastigium inponimus '.
28 — 32 Fast. — inponimus.
12 non de ri. 3Iu. \\ de quolibet so. (?) Mu. \\ 14 merga scripsi: megna LA^C^ ut vid.: magna JB^ {cum Bamb., Paris. 7666): stagna Bentl. \\ 15 saeva Celeno BentL: saevisona echo BergJc. \\ 16 clangentes cachinnant: corr. Scal. j| 21 — 25 cf. 111.34 (s. V. famulanter) [j 25 Cadmo generatum codd. h. L: catmo venatum codd. 111: corr.Voss. || semel a. et famularent perpetuere (-ture C^) codd. h. 1. (seq.Yerg.) |; 27 supplexa a. A^ 28 vel altitudinis i| 29 finem D^ \\ 29—30 cf. 302. 10. forf. secludend. (cf 'Non. Marc' p. 22) \\ 30 forsan D^-^ \\ 32 operi Cic.
YI. DE mpROPRns. 743
463. 464 M.
NTMEEVM et de liis quae noii numerantur, || sed i admetiuntur, dici auctoritas voluit. M. Tullius de Officiis lib. ni (50): ^si exempli gratia vir bonus Alexandria Rhodum magnum frumenti numerum advexerit'.
FERVOR cum ex igni sit et ex flammis, ex contrario 5 ex frigoribus positus invenitur, ut sit fervere non solum ex incendio calere, sedex quibuscumque molestiis perturbari; unde et iactatus marini et exaestuatio animi sub hac signi- ficantia recte positi sentiuntur. Vergilius Georg. lib. I (455):
omnia tunc pariter vento nimbisque videbis lo
fervere.
TEMPLVM et sepulchrum dici potest veterum auctoritate. Vergilius Aen. (IV, 457):
praeterea fuit in tectis de marmore templum
coniugis antiqui. 15
VESTiGiA consuetudine signa inpressorum pedum dicimus. lectum invenimus partes extremas pedum dicta vestigia. Vergilius lib. V (566):
vestigia primi alba pedis frontemque ostentans arduus albam. 20
PAREEE etiam viros dici posse Caecilius auctor est Chalciis (18):
ait hic vicmus, se eas peperisse, et vobis datum.
5 — 11 Fer. — fervere.
3 — 4 alexandri archodum C^ || 4 frmnentum L || adlixerit L^CA: allexerit ^^ :B-4 (adl.) || 6 ex fr. Quich.'. et fr.: et de fr. Mu. II 7 sed et Mu. \\ 8 iactus: corr. Quich. \\ 18 — 20 cf.
420.22 II 20 ostentans a. i: ostentant sardus ^-4: ostentans aydus C-^ j| 21 auctor est] auctorem A^ \\ Chalciis Spengel.: calchis II 22 sat {praec. s): corr. Grauert.: at Spengel.: scit Havet. {Mel. Graux. p. 804): at ait Mu. Ij se eas pep. Iim.: se asperisse (-rasse C^): se has pep. Bue. \\ et] id Mic: fort. it.
744 NONIYS MAECELLVS.
461. 165 M.
id prudenter mutuatiim ab Homero (II. VI, 155): ciVTCiQ rXciVKog exLKTev aiivfjiova BeXXeQOcpovrriv.
25 parere etiam dicta ea quae non concipiant. Vergilius lib. XI (24):
ite, ait, egregias animas, quae sanguine nobis hanc patriam peperere suo.
VXROS etiam de animalibus posse dici Vergilii auctoritas iubet in Bucolicis (VII, 7): 30 vir gregis ipse caper deerraverat;
cum posset maritum dicere; sicut in Georg. lib. III (125): quem legere ducem et pecori dixere maritum.
1 GEVNDiRE cum sit proprie suum, ut Laberius || in Sedigito (82): grundientem aspexi scrofam;
et Claudius lib. XVI Annalium (77): ^grundibant graviter pecus suillum'; etiam bominum esse grunditum 5 Caecilius [in] Imbriis designavit (103):
cruento ita ore grundibat miser. HTSANiAM non hominibus solum aut animalibus, verum et bds, quae sine anima sint. Vergilius in Bucolicis (IX, 43): huc ades, insani feriant sine litora fluctus.
10 ELEGANTES uou solum, ut cousuetudine , ab elegantia ingenii aut cultus electione et dilectu plerumque, dici
28 Viros — dici; 30 — 3 Virg. vir— et claud. agni gi-.; 7—15 Ins. — potes carmine.
23 prudentemutuatum : corr. JRoth. \\ 25 dictum: corr. Quich. \\ eo C^ II 25—27 cf. 466.33 \\ 26 i. aite e. B^ || 27 pepere LA^ il 31 posset et m. 3Iu. || 1 — 2 cf. 114.27 \\ 1 1. in sedicit (1. dicit D^) codd. h. l: 1. in sedicito codd.114: corr. Bentin. \\ 2 scrofum G^ \\ 3 Annal. Me.: agni (anni P^) || 4 graviter Diomedes 379: grnmiter || 5 in om. L^C^ || 8 qui 5^ jj sint * * * Verg. edd. \\ 10 Elegans Mu. \\ 10 — 11 ut cons. plerum- que — dil. dici Mu. \\ 11 dilectus: corr. Mu.
YI. DE rNPROPEns. 745
465. 466 M.
potest; sed a veteribus etiam vitio datur. M. Tullius in Clodium et Curionem (22): Hu elegans, tu solus urbanus, quem decet mulieris ornatus, quem incessus psaltriae; qui levare vultum, moUire vocem potes'. — Cato Carmine i5 de Moribus (l): ^avaritiam omnia vitia habere putant: sumtuosus, cupidus, elegans, vitiosus'.
AMABVM non solum ex sapore triste, sed ex quacumque causa terribile et infensum Maronis auctoritate dicimus. idem lib. X (900):
hostis amare, quid increpitas moriemque minaris?
MVLTiTVDO cum sit numeri populorumt, ut quidam 20 putant, Varro pro multo non absurde etiam scripsit de Yita Populi Romani lib. II: ^nihilo magis propter argenti facti multitudinem is erat furandum, quod propter censorum severitatem nihil luxuriosum habere Licebat'.
SANGVTNYLENTVM corporum potest esse. lectum est et 25 de incorporeis. Varro de Vita Populi Romani lib. IV: ^itaque propter amorem imperii magistratus gradatim sedi- tionibus sanguinulentis || aut dominatus quo appellerent'. 1
PONDVS, pro numero. Varro de Vita Populi Romani lib. IV: ^e Graecia, Asia in villas conporiasse magnum pondus omnium artificum'.
7 — 15 Ins. — potes carmine.
12 ab aetheribus i^: veteribus {om. b) A-^ \\ 13 tum C^ 11 tu vero festiyus, tu el. cod. Cic. \\ 14 muliebris cod. Cic. || 15 qui effeminare vultum, attenuare vocem, laevare corpus potes cod. Cic. \\ Cato H^: om. rell \\ 16 putabant Gell XI, 2 \\ 18 inpensum (imp.): corr. R^ \\ dicimus * * * idem {vel Ecl. III, 110 vel Aen. IV, 203 suppl) Mu. \\ 18 — 19 cf. 329.16 11 20 numerus vel populus ut (?) Mu. : fort. numeri proprie ut || ut om. L^ || 21 asscripsit (praec. -am) (adscr.) (abscr.): corr. ed. a. 1476 \\ 22 propter del Mu. |[ 23 miserat B^ \\ 25 potest] putant Mu.: fort. oporiet || 1 ad dom. quom aspeirarent Mu.: ut dom. quos appeterent Me.: fort. ut dom. quom pet. || 3 asias (sias C^): corr. Mu.: e Graecia suas Me. || in villas] SuUa Mu.
NOKIVS MAECELLVS ed. LlNDSAY. III. 48
746 NONIYS MARCELLYS.
466 M.
CAEERE etiam re bona potest dici. Turpilius Demetrio, 5 dolentis persona (32): meos parentes careo.
AVDiENDi sensum etiam is rebus Vergilius dedit, quae nec' aures habent nec sensum, Georgicon lib. I (513):
et frustra retinacula tendens 10 fertui' equis auriga neque audit currus habenas.
CAYi proprietas est sinuosi et concavi, ac per hoc sine dubitatione corporale. Vergilius vero etiam de incor- poralibus, quae sunt inania tantum vel obscura, dici posse testatur lib. VI (292):
ac ni docta comes tenues sine corpore vitas 15 admoneat volitare cava sub imagine formae.
et lib. X (636): tum dea nube cava tenuem sine viribus umbram.
LAVAEE, cum sit elucre et emaculare et aquis sordida quaeque purgare, vetustatis auctoritas posuit etiam poUuere. 20 VergiHus Georg. Hb. III (221):
lavit ater vulnera sanguis.
et X (727):
lavit inproba taeter ora cruor.
25 Plautus Pseudulo (10):
eas lacrimis lavis.
7—10 Aud.— habenas; 18 — 26 Lav.— lavi.
4 — 467. 3 fort secludend. (cf. 'Non. 3Iarc.' p. 23) \\ 5 per sonat ^^ II 6 cf. 497. 21 {s. v. acc. pro abl.) || eos codd. h. l. 12 corporali (-le H^): -Hs ed. a. 1471 \\ 14 — 15 cf 419.25 14 et ni codd. 419 {cum codd.Verg.) \\ 15 admoueat A^C^ famae L^C^ \\ 16 XII C^ || 20 — 21 cf 337.17; 503.36 22 — 24 cf 327. 7; 413.9; 503.40 \\ 23 improbec A^ \\ 25 — 26 cf 503. 43 II 26 lacrimas C^D^ \\ lavi codd. h. l
YI. DE mPROPRnS. 747
466. 467 M.
Ennius Hecuba (164): heii me miserani, intem! pergunt lavere sanguen sanguine.
Varro Hecatombe (94): pater lit cruore laveret ararum aggeres. 30
Afranius Suspecta (322):
viden [ut] lavere lacrimis me tuum collum, pater?
ANTMAs pro corporibus. Vergilius lib. XI (24):
ite, ait, egregias animas, quae sanguine nobis
hanc patriam peperere suo, decorate supremis || 35
muneribus. i
in quo etiam hoc novum est, quod patriam posuit pro regione vel ten-a, cum patria sit civitas vel urbis parentum.
27—28 cf. 224.10 (s. v. sanguis neutr. gen.); 504.6 (s. v. lavere) || 28 miserum C^ || sanguen ow. L^ \\2d — S0 cf. 504. 14 (s. V. lavere) i| 30 labre (-bere B-^) terramm codd. h.l. \\ aggerem codd. 504 31 — 32 cf 504. 16 (s. v. lavere) || 32 viden i:-. vident codd. 504: vident nt codd. h. l.: viden tu Me. \\ tuum Iim.: tum codd. 504: tu codd. h. l. \\ 33—35 cf 464. 25 \\ 3 urbs A^ (urb ^s E^): urbes L B^ CA
48'
748 NONIVS MARCELLVS.
467 M.
vn.
5 INCIPIT
DE CONTEAEnS GENEEIBVS VEEBOEVM.
AvcvPAVi, activum positum pro passivo. Titinius VeUterna (151):
id ego aiicupavi; plenas auris adfero. Plautus Truculento (964): 10 lepide ecastor aiicupavi atque e mea sententia. idem Menaechmis (570): liuc concedamus; ex insidiis aiicupa. Ennius Medea (218):
fructus verborum aures aiicupant. 15 Pacuvius Chrjse (95):
incipio saxum temptans scandere vorticem in summum, inde in omnis partes prospectum aiicupo.
Accius Astyanacte (165): nunc in consilio id reges Argivum aucupant, 20 id quaerunt.
idem Medea (407): ego me extollo in abietem, alte ex tiito prospectum aiicupo.
6 — 8 DE — auc. ; 14 Enn. fructus — auc. ; 19 — 20 Acc. nunc — quaerunt.
10 1. mecastor aucnpabatque ex mea s. codd. Pl. \\ 12 buc] ut II 14 fremitus Mu. \\ 17 in summis dein: corr. Me. \\ in o. Lips.: hominis i| 22 in ab. altam BotJi. \\ prospectans: corr. Z \\ prospectum aucupans 3Iu.
yil. DE CONTRARnS GENERIBYS YERBORVM. 749
467 M.
VAGAS, pro vagaris. Plautus in Milite (423):
te adloquor, viti probrique plenus qui circum vicinos vagas. 25
Serenus in Opusculis (15): rui-e puella vagat virido.
Pacuvius Medo (225): '^quid tandem? ubi ea est? quo receptat"? — "exul incerta vagat".
Accius Bacclieis (235): 30
deinde omnis stirpe cum inclyta Cadmeide vagant matronae, percitatae . . .
Turpilius Leucadia (121):
viiltu vecordi vagas insania.
Accius Tereo (643): 35
famam, nam nobilitas late ex stirpe praeclara evagat.
item Medea (409): . . . vagant, pavore pecuda in tumulis deserunt.
Ennius Hectoris Lytris (151): constitit, credo, Scamander; arboris vento vagant. 40
23
•27 Yag. — vir.; 29 Pac. ex. inc. vagat.
24 probarique L^: propinque codd. Fl. \\ 24 — 25 plenos qui L^'. plena quae PZ. || 27 uiridi D^ || 29 qui t. C^ (cum E^) \\ quo Me.: quod |1 receptast e. incerte BergJc. (sed cf. Class. Bev. XVI, 49) II 31 cadmide: corr. Me.: Cadmeides Quich. || 32 va- gam L^ II 32 — 34 percitate (-tae) tumultu vec. vag. ins. turp. leuc. vultu vec. vag. ins. L^A^B^: percitate (-tae) tumultu vec. vag. ins. {cett. om.) C^: Pro Turp. Leuc. vultu prave scriptum erat tumultu, qui error in marg. archetypi correctus est. Illud insania in fine v. 32 collocat Mu. \\ 36 feminam nob. Mu. lata ex (latae ex E) \\ praeclarae {om. vagat) L^ \\ 37 idem Ald. 37 — 38 cf. 159. 13 {s. v. pecua et pecuda) || 40 credo] cerno Mu. arboris: corr. Bentin. || uacant Columna {cf. Enn. Sat. 12 M.)
750 NONIYS MAECELLVS.
467. 468 M.
Pacuvius Periboea (302): 1 triplici pertimefactus || maerore animi incerte errans vagat.
Varro Pseudulo Apolline, TtEQl Q-s&v dLayvmOscog (438): cum sex pueri et puellulae pariter item sex aut septem in utroque ciim choro pari vagariint.
5 idem Hercules Tuam Fidem (215):
per maritimas oras vagat.
svFFRAGANT^ pro suffiragantur. Pomponius Macco Prae- terito (105):
populis voluntas haec est et vulgo datast: refragabunt primo, subfragabunt post, scio.
10 Sisenna Historiarum lib. XXIH (132): ^multi populi, plurimae contiones dictaturam omnibus animis et studiis suffragaverunt'.
MERET, pro meretur. Plautus in Menaecbmis (359):
item hinc ultro fit ut meret, potissimus nostrae domi ut sit.
idem in eadem (707): 15 adibo atque hominem accipiam dictis quibu' meret.
Turpilius PhHopatro (192): litinam possim tibi refen-e gratias, ut de me meres!
idem Hetaera (85): mereto merito ut diligare.
41 — 1 periboeam tripl. L^C^: periboea in tripl. A^B^: corr. Gifanius: Perib. multiplici Passerat. \\ 2 pseudo ap. C^ \\ diayvcooscog Bue.: ccLatvco6£cog {-ayv- B^ ut vid) \\ 3 puellae: corr. Lachm. Opusc. II, 69 \\ ^ aut s. sin vero quae cum: corr. Me., LacTim. |! 6 horas: corr. Ald. \\ 7 add. lun. \\ mappo: corr. Both.: Pappo Bentin. \\ 8 populi Ald. \\ h. enim et Bihh. \\ datas: corr. Bibh.: ratast Leo Atial. Plaut. II, p. 10 || 9 Refr. (nov. lemma) L A^ \\ r. pro su. : refragant primo su. Both. \\ 10 Histor. om. L^ \\ 13 i. hic u. (i. in cultro Bamh.) |; 15 q. dic. codd. Pl. II 17 possint {seq. t): corr. ed. princ. \\ 19 meret merito: corr. Biie.
I
YII. DE CONTRARnS GENERIByS YERBORVM. 751
468. 469 M.
AvspiCAvi, pro auspicatus sum. Plautus in Persa (689): 20 lucro faciendo ego aiispicavi.
idem [in] Sticho (502): ea ego auspicavi in re capitali mea?
Atta Lucubratione (8): . . . cum primo luci liodie ut exomata sit 25
atque ut auspicetis: cras est conmunis dies . . .
Caecilius Plocio (I8I): "insanum auspicium"! — "aliter histrionium est, atque lit magistratus piiblice cum auspicant".
Naevius Belli Poenici lib. IV (40): 30
virum praetor adveneit, auspicat auspicium prosperum.
DELvcTAvi, pro dcluctatus sum. Plautus in Tri- nummo (839):
cum hisce aerumnis deluctavi.
idem in Vidularia (fr. ix): 35
quid multa verba? plurimum luctavimus.
Terentius Hecyra (829): dicitque illi anulum sese, dum liictat, detraxisse. ||
SCRVTO. Plautus in Aulularia (657): 1
postremo hunc iam perscrutavi.
20 — 21 Ausp.— ausp. ; 33 — 34 Del.— del. ; 38 Ter. dic— detr.
22 isticho LB^: istic hoc C^ \\ 23 ea om. C^ \\ ausp. his LA^ fort. anspicavin || 27—29 caec. ploc. ut mag. p. c. a. (-ciant A^) iterum exhib. post 32 '\ 28 hospitium LA^ (-cium) || haud al. Spengel.; fort. num al. || istrionum |j 29 publicitus c. a. Maehly.: publice quando a. Both.: a. cum publice 3Iu.: publicae rei c. a. Bibb. \\ 30 — 32 om. C^ \\ 31 verum lun. adveniet: correxi \\ 33 luctatus C^D^ \\ 34 deluctauit || 38 illis sese illi a. vel sese a didigito codd. Ter. \\ 1 Scuto C^ 1 — 2 cf. 317. 33 fort. secludend. {cf 'Non. Marc' p. 23).
752 NONIYS MARCELLVS.
469 M.
AVGVRO. Accius Oenomao (497):
atque ea coniectura auguro.
6 idem Ampliitryone (87):
si sati' recte aut vera ratione augurem.
Ennius Melanippa (245):
certatio hic est nulla, quin monstrum siet: hoc ego tibi dico et coniectura auguro.
10 Pacuvius Chryse (78):
propemodum animus coniectura de errore eiius augurat.
Cicero ad Calvum (3): ^praesentit animus et augurat quodammodo, quae futm-a sit suavitas'. — Yergilius lib. VII (272):
hunc illum poscere fata 15 et reor et siquid veri mens augurat opto.
M. Tullius de Kepublica lib. IV (8): ^cui quidem utinam vere, fideliter abundientet auguraverim'!
ADSENSiT. est et passivum. Accius Xeoptolemo (476):
20 libi nihil contra rationem aequam habuit, adsensit silens.
idem Erigona (50): adsentio: age nunc tu tuam progeniem ex ordine . . .
Pomponius Sponsa Pappi (167): pol magi' curdbo libi cognorint, omnis una adsentiant.
3 Augm-o; 9 Enn. hoc — aug.; 12 — 13 Cic, praes. — suav.
3 nuU. lemm. L \\ 6 ver X^C^ i| -vei LB^C^ \\ S certatio Passerat.: certo j; nullum B^ \\ 9 hoc supra add. L \\ 11 eius Ald.: et ius Ij 15 cf. 358. 12 \\ 17 ve. fi. om. i^ |! abudiente L^: abunde ed. princ. j 20 orationem Passerat. \\ aequam Fruter.: et quam |1 22 ex (xiUd. ap. Mu.: et: ede Me. \\ 23 — 24 cf. 275. 23 {s. V. cognoscere) |; 24 cur. om. codd. h. l. \\ cognorit codd. h. l.
Vn. DE CONTRARnS GEKERIBYS VERBORYM. 753
469. 470 M.
CVNCTANT, pro cunctantur. Accius Alphesiboea (71): 25 ita territa membra animo aegroto cunctant subferre laborem.
Ennius Ambracia (2): bene mones tute, ipse cunctat. 6 vide fortem virum!
idem Hectoris Ljtris (148): 30
qui cupiant dare arma Achilli, ut ipsei cunctent . . .
ACCiNGE, pro accingere. Pomponius Maccis Geminis (66): iam ego inibi adero: dum ego revortor, age, anus, accinge ad molas.
CONTEMPLA. Accius PMlocteta (557): contempla hanc sedem, in qua ego novem hiemes saxo 35 stratus pertuli.
Naevius Danae (3): contemplo || placide formam et faciem virginis. 1
Titinius FuUonia (21): . . specta formam, atque os contempla meum.
Ennius Medea (242):
asta atque Athenas, anticum opulentum oppidum, 5
contempla.
Plautus Asinaria (539):
meum caput contemples.
25 — 27 Cun. — laborem.
29 monens tute {adv) JBue. || cunctat 0] cuncto B^C^: cunctato 0 Vahlen || 31 ut] ei Bibb. \\ ipse: ipsi lun. || cunctet A^ II 33 inibi Lips.: mihi || adere A^ \\ amus C^ || accingere LA^C^ I) 35 navem AAB^C^ || hieme {seq. s) C^ || taxo LA^B^ II 1 contempla Bibb. || 2 — 3 fallonibus aspecta ^B^ 1| 3 f. meam a. Hermann. || contemplato Both. || 5 anticum Both.: anti eum || opulenteum LC^.
754 NONIVS MARCELLVS.
470 M.
ALTERCAS. est et passivum. Pacuvius Iliona (210): 10 "cur mlaqueetur hic?" — ^^mecuiu altercas? tace".
ARBiTRABVNT. Plautus iu Sticlio (l44): probiores vero arbitrabunt , si probis narraveris.
A^rPLEXA, pro amplexare. Accius Alcimeone (70):
postremo amplexa fmctum, quem di dant; cape.
15 [Cicero Academicorum lib. I (33): '^quas mirifice
Plato erat amplexatus'.]
Cicero de Oratore lib. III (62): ^nec voluptatem tuentm-, quam amplexari possunt'.
CRiMixAT. Ennius Satjrarum lib. III (21):
20 nam is non bene vult tibi, qui falso criminat aput te.
DiGXAvi, pro dignatus sum vel dignum duxi. Accius Meleagro (447):
remanet gloria apiid me; exuvias dignavi Atalantae dare.
25 Pacuvius Hermiona (166):
cum neque me aspicere aequales dignarent meae.
MiSERARENT, pro miserarentur. Accius Athamante (195):
atque ita de illis merui, ut iure haec numquam miserarent mala.
13 — 18 Amp.— possmit; 22 — 24 Dig.— dare; 27 — 28 Mis. — mala.
9 Altercata est pass.: correxi post Quich. \\ altercata es Mu. li 10 inlaquetur (ill.) LA^C^ [i cur illa quae tu hic JDuentzer. \ meum: corr. ed. a. 1471 \\ altercata"s 2Iu. 12 vero] credo codd. Pl. 14 di] dit L^ cape om. D^ [ 15 — 16 om. LB^ {= G) \\ 10 plauto C-^ \\ amplexari A^: Amplexari pro amplecti {mv. lemm.) C^B^ \\ 18 amplexari A^ {H^P^) |' poscunt Mu.: volunt codd. Cic. [■, 19 IIII B^ 20 is ed. princ: iis !i vultibi: corr. B^ \\ q. f. c. om. C^ \\ 26 aspiceret: corr. ed. a. 1476 11 28 atque om. D^.
yn. DE CONTRARnS GENERIBVS YERBORVM. 755
470. 471 M.
LARGi, pro largire. Lucilms lib. XIV (25):
quod viscus dederas tuquidem, lioc est: viscera largi. 30
Accius Diomede (282):
bemgne et pro beneficio largi atque ampliter.
Cato Lege Baebia (25, 2): ^pecuniam inlargibo tibi'. iNTVi et coNTVi, pro intueri. Turpilius Paedio (159):
tamen oculi ex longa intercapedine adpetunt cupide mtui. 35
Pomponius Maccis Geminis (69):
incepi contui: conspicio coleatam ciispidem.
PROFiciscERET, pro proficiscBretur. Turpilius Hetaera (81):
hortatur hominem, quam primum || proficisceret. i
SORTIRENT, pro sortircntur. Varro Rerum Humanarum lib. XX: *cum venerint censores, inter se sortiant'. [sortivnt] Ennius Cresphonte (112):
. . an inter se sortiunt urbem atque agros? 5
MODERANT, pro moderantur. Pacuvius Periboea (306):
neque tiium te ingenium moderat neque fraternum ira exilium vetat?
2 — 7 Sort. — moderat.
29 — 30 cf. 184.19 {s. v. viscus pro viscera) || 31 — 32 cf. 511. 25 {s. V. ampliter) || 32 et] ei Gulielmius \\ aque codd. 7i. Z. jj 33 de 1. Mu. |i inlargiuo Ij 34 et Cont. fort. secludend. \\ p. i. et contueri 3Iu., Quich. \\ 85 oculi ex mbb. (sed cf. Pradel de praepos. 548): oculis || cupida X^ j| 38 pro om. LA^ || 1 pro- ficeret C-^ p 2 S. p. s. * * * vel Sortiant p. sortiantur 3£u. \\ 4 (SORT.) — 5 post V. 7: huc transp. Quich. {del. SORT.) sed credo vv. 2 — 5 ab hoc loco alienos esse {cf. ^Non. 3Iarc.' p. 23) II 5 sese Voss. \\ 6 pro moderant C^DA \\ 6 — 7 cf. 336. 25 (s. V. levare); 472. 19 \\ 7 frater non codd. h. l || vetat] levat codd. 336; 472.
756 XONIVS IVIARCELLVS.
^171 M.
POLLICERES, pro pollicereris. Varro ^Av^QOinoiiolBLj neQi yBVBd-XLciy,i]g (-il): ^naiu in omnibus legi [TtoccLTte] zao 10 v-xiQ^axov <.<.ne dares, ne polliceres quid datum est»'.
POPVLAT. est et passivum populatur. Vergilius Georgicon lib. I (185):
populatque ingentem farris acervum curculio.
15 Caecilius Asoto (13):
iamdudum depopulat macellum.
Ennius Ambracia (3): . agros audaces depopulant servi dominorum dominis. Quadrigarius (95): 'agrum Nolanum populare coepe- 20 runt'. — Accius Astyanacte (164): qui nostra per vim patria populavit bona.
Sisenna Hist. lib. IV (56): ^protinus agros popula- bundus ad Nuceriam convertit'.
PVNiTVR aliquem, pro punit. M. Tullius de Officiis
25 lib. I (88): ^neque ad eius qui punitur aliquem vel verbis
fatigat, sed ad rei publicae utilitatem referri'. — et
Tusculanarum lib. I (107): ^quom multi inimicos etiam
mortuos puniuntur'.
RVinNAT. Vergilius in Bucolicis (VI, 54): ilice sub nigra pallentis ruminat herbas.
11 — 14Pop. — curc; 18 Enn. agros — ser.; 24 — 26 Pun. — fat.; 27 Cic. quo — puniuntur.
8 PoUicere: corr. ed. a. 1471 \\ poUiceris: corr. Pius: polli- ceri 3Ie. \\ 'AvQqcotcotioIsl cieQl] anoputio TCoaLTCsyc |j 9 — 10 tio- ccL7tsy.aov7CSQ§ccrov L^B^: TtouLTtsyaovGTtSQ^aLtov A-^C^: corr. 31e., Bue. \\ cum ceteris litt. graecis ex v. 8 illatis fort. etiam x secludend. et scrihend. avQvTt. \\ 10 quod lun. \\ datm-um (om. est) cod. N. Fahri || 18 iam agr. IlibJ). (praec. ia) || dominis tuetur Pasccd (Biv. Filol. XXVII, 7): domini Both.: domi Bue.: minis(?) Bibb. | 22 — 23 populabundos : -dus H || 23 numeriam: corr. Gifan. \\ 25 U B^ || vel(?) Mu.: om.: aut codd. Cic. || 25 — 26 verb. castigat codd. Cic. \\ 26 — 27 cf 479. 25 \\ 27 quo m. codd. h. l. II 29 herbis A^.
YII. DE CONTRARnS GENERIBYS YERBORVM. 757
471. 472 M.
FABRiCANTVR. M. TuUius de Officiis lib. I (147): ^ut 30 enim pictores et i qui signa fabricantur'. Plautus Asinaria (102): fabricare quidvis^ quidvis conminiscere. ||
Cicero de Oratore lib. III (180): ^Capitoli fastigium 1 illud et ceterarum aedium non venustas, sed necessitas ipsa fabricata est'.
PALPATVR. Lucilius lib. XXIX (96):
hic me ubi vidit, subblanditui', palpatur, capiit scabit.
LVCTANT, pro luctantur. Ennius lib. IX (S39): 5
viri validis i(t viribu' luctant. BELLANTVR, pro bellaut. Vergilius lib. XI (660):
et pictis bellantur Amazones armis. PARTiRET, pro partiretur. Lucilius lib. XXIX (10): quid? quas partiret ipse pro doctrina boni? 10
Plautus in Asinaria (271): hanc quidem, quam nanctus, ipra>eda,m. pdrifer cumillis paiiiam.
iNPERTiT. Lucilius lib. XXVn (3): sospitat, inpertit salutem plurimam et plenissimam.
COHORTARENT. Quadrigarius Anualium lib. V (54) : ^et i5 dicerent castrafacta esse atque eos cohortarentuti maturarent'.
30 Fabr.; 1 — 2 Cic. Capit.— est; 5 — 12 Lnct.— partiam.
32 qn. semel: his Pl. || 4 nbi om. C^ \\ nbi me vi. {oyn. hic) cod. Fest. 210 \\ vidit Fest: uidet l|'sc. cap. Skutsch. {Bhein. Mus. XLVIII, 303) II 6 viri a val. LA^: varia val. C^D^: corr. ed. princ: Illyria val. Havet. (Bev. Philol. XV, 72): <^fortnna^ varia val. Vahlen |! ut addidi: cum I. Dousa \\ 7 X || 8 amadiones i^C^ ij 9 XXYIII A^ | 10 per doctrina C^ || 12 pariter om.: foii. inserend. ante partiam || 14 sospita in- perti Lachm. \\ plurima et plenissima: (corr. P) |! 15 YI Peter \\ 16 dicereni L^ \\ capta Me. || eos Mu.: hos (os G).
758 NONIYS MARCELLYS.
472. 473 M.
MODERANT, pro moderantur. Accius Epigonis (303): viden \\t te inpietas stimulat nec moderat metus? Pacuvius Periboea (306): 20 neque tuum te ingenium moderat neque fraternum ira exilium levat?
CONMISERESCIMVS. Yergilius Aen. lib. II (145): his lacrimis vitam damus et miserescimus ultro. Ennius Hectoris Lytris (158):
per vos et vostrum 25 imperium et fidem Myrmidonum, vigiles, conmiserescite! . .
PROELiANT. Ennius Achille (4): . . ita mortales inter sese pugnant, proeliant. CONPLECTITE. Pomponius Fullonibus (48):
"quin ergo, quando convenit, conplectite". — 1 "mi II frater, salve!" — "6 soror salve mea!"
EXPERGiscERET , pro expergisceretur. Pomponius Aga- memnone Subposito (4):
nequis miraretur, ciim tam clare tonuerit, 5 ut, siquis dormitaret, expergisceret.
LABASCO, pro labor. Accius (684):
nullum est ingenium tantum neque cor tam ferum, quod non labascat lingua, mitiscat malo.
17 — 18 Mod.— met.; 6 — 8 Lab.— lingua.
18 viden] vident C^: om. D^ \\ 19 — 20 cf. 336. 26 (s. v. levare, relevare); 471.4 \\ 21 Mis. 3Iu. \' 24 per vos Pahnerius: servos || 24 — 25 vel troch. \\ 27 inta m. LB^C^: corr. A^: interea m. Lachm. comm. Liicr. p. 80 post Klu^mann. {; 1 mihi || soro LB^ j 4 miretnr ed. a. 1471 \\ cur Mu. | 6 Labascor (Lav.): corr. Mu. \ labo (-vo): {corr. E^P) \\ 7 tantum om. D^ || 8 labescat C^Z)-^: labascatur i J.^ JB^ : {corr. Oxon.) \\ lab. longo ac m. On.
VII. DE CONTEARIIS GENERIBYS VERBORYM. 759
473 M.
Yarro Rerum Divinaniin lib. YII: ^postquam vidit misericordia labasci mentem infirmam populi'. lo
CONGREDIAS. Plautus in Epidico (543):
^^qmd si adeam?" — "haut scio an congredias, si hoc est"
CERTATVR, pro certat. Pacuvius Armorum ludicio (25): an quis est qui te esse dignum, quicum certetiir, putet?
FRVSTRO, pro fmstror. Pomponius Maiali (79): i5
miseretme eorum, qui sine frustis ventrem frustranint suum.
iMiTAT. Yarro Epistula Latina lib. II: Huum opus nemo imitare potest'. — Livius Achille (l):
si malas imitabo, tum tu pretium pro noxa dabis.
EXECRARE [nt]. Afranius Incendio (192): 20
expeiurabant, exsecrabant se ac suos.
PROGREDi. Novius Yindemiatoribus (92): "quid stas? age, move te. manen?" — "i primus: progredi".
CONSOLARE. Yarro Oedipothyeste (347): ^per idem tempus Oedipus Athenas exul venire dicebatur, qui consolaret'. 25 MiNiTAS, pro minitaris. Livius Danae (19):
. . etiam minitas? mitte ea, quae tua sunt magi' quammea.
9 — 10 Varro postq.— pop.; 15—16 Fr.— suum.
12 haud scio an codd. Pl: aut sicia an A^ (= H) LB^: aut sicia aut C^: haut sciam an 3Iu. || congrediar codd. Pl. || si haec ea est codd. Pl. \\ 17 Epistularum latinarum 3£it. \\ tum ^1(74 II 18 imitari L^C^ \\ potes L^: potis Mti. \\ 18 — 19 cf. 365.37 (s. v. pretinm) || 19 males LA^B^ \\ 20 Execrare (vel Execrarent * * *) Mu.: Execrarent || 21 expeturabant A^ 22 Praegredi Mu. \\ 23 quid stas? age Itm.: qui discas ege manen? (Voss.) i Me.: mane mi || (prius G^) \\ praegredi Mu. 24: (Consolaret index marg. in B^) \\ 26 pro minaris: corr. A^ Naevius Pius \\ 27 vel anapaest. \\ mitte aequae L^.
760 NONIVS MARCELLYS.
478. 474 M.
Plautus in Ampliitryone (fr. v): 1 quid minitabas te facturum, || si istas pepulissem fores? MVTVET, mutuum sumat. Caecilius Asoto (H): "ad amicos curret miituatum?" — '^mutuet mea causa."
5 PERCONTA. Novius MalevoHs (53): si percontassem, malum hoc me praeterisset.
Naevius Belli Punici lib. I (24): blande et docte percontat, Aeneas quo pacto Troiam urbem liquisset.
10 OMiNAS. Pomponius Cretula vel Petitore (35):
. "bene eveniat!" "ita sit. et tibi bene sit, qui recte ominas!"
SAviES. Pomponius Munda (84): ego illam non amplectar? ego non saviem? Novius Quaestione (81): 15 ... . mammas teneas, pedes extollas, savies, cum gemit.
PACiscvNT. Naevius Belli Poenici lib. YII (48, l):
id quoque paciscunt, moenia sin quae Lutatium reconciliant, captivos plurimos.
5 Percontat; 8 — 9 Naev. blande — reliq.; 17 Paciscunt.
2 Mutum et LB^C^ \\ 4 cau. m. Quich. \\ 6 Percontat JD^: fort. Percontare || Malivolo (?) 3Iu. || 7— 9 cf. 335. 2 (s. v. lique- rit) li 7 II: corr. Merula \\ 8 aen (aen) LC^: aeneidos A-^: ennius B^: aeneam D^: Aenea Flecl-eisen. || 9 reliquisset (-linq-) codd. h. l: liqnerit codd. 335: corr. MeruJa \\ 11 evenat ; ita fiat Bihh. \\ 13 amplectare ego O^ i| 15 extulas Mu. \\ 16 cum gemit lun.: congemit || 18 paciscuntur L A^ (= H) B^C^ (eodem errore quo convivantur v. 23) (paciscunt E^P): paciscunt ut (?) 3Iu. \\ sin C^: sint LA-^B^ || 18 — 19 fort. idem q. p. m., simulque Lutatio rec. c. p. |i 19 lutantium (luct.) JL^ tit vid. \\ 'concilient' et 'capt. plur. idem' Mu.
YH. DE COOTRARIIS GENERIBYS VERBORYM. 761
474. 475 M.
idem (48, 4): »20
Sicilienses paciscit obsides ut reddant.
CONVIVANT, pro convivantur. Pomponius Munda (85): si calendis *j* convivant, idibus cenant foris.
Ennius Satyrarum lib. I (2): malo hercle magno suo convivat sme modo. 25
MiRABis. Pomponius Patruo (108):
minim facies, fatue, si studium mirabis diu.
VRiNANTVR. Cicero in Academicis lib. II (fr. 10): 'siquando enim nos demersimus, ut qui urinantur, aut 30 niMl superum aut obscure admodum cernimus.
MiSERETE. Ennius Hecuba (168): miserete anuis: date ferrum, qui me anima privem!
opiNO, pro opinor. Plautus Bacchidibus (fr. x): 35
Praenestmum opino esse: ita erat gloriosus.
Pacuvius II Chryse (lOl): 1
inveni, opino, Orestes uter esset tamen.
Ennius Eumenidibus (132): tacere opino esse optumum, et pro viribus sapere atque fabulari tute noveris. 5
21 — 22 Naev. Sic. — pro conv. ; 25 Enn. malo — convivat.
23 hic co. 3Iu.: domi co. Duehner. \\ conninantur: corr. ed. princ. \\ 25 suo magno: corr. Both. \\ conv. Sine modo Both. II 28 sistud nimium Lachm. comm. Lucr. p. 197: si istud studium Voss. \\ 29 Academicorum Mu. \\ 33 anuis Scdl.: manus (unum punct. infra m, duo supra erasa in L): manu Mu. \\ 36 errat: corr. C^ || 2 op. esse optumum Or.: corr. JRihh. {cf. V. 4) jl uter esset Both.: ut heres sed || 2 — 4 Or.— optumum om. C^ II 4 sapere Both. \\ ut Scal: del. Both. \\ 5 tacere Both. || atquea f. A^ \\ tate C^.
NONrvs Makcellvs ea. Lisdsay. hl 49
762 NONIVS MARCELLVS.
475 M.
« Caecilius Asoto (17):
nil fore opino inter me atque illum.
PROirERES , pro promereris. Plautus [in] Trinummo (641): . . nam retinere nequeo, quin dicam ea quae promeres. 10 OPiTVLA. Livius Equo Troiano (20): da mihi hasce opes, quas peto, quas precor, pomge, opitula.
FiTE, imperativo modo. Cato de Praeda Militum Divi- denda (70, 2): 'tu f dives fite'. — Crassus lib. XVI Iliados (270): 15 socii, nunc fite viri.
Livius Odyssia (30): sic quoque fitum est.
PAENiTEBVNT. Pacuvius ArmoiTim ludicio prologo (31): nunc paenitebunt [libunt] liberi grato ex loco? 20 PARTiRET, pro partiretur. Afranius Divortio (50): cum testamento patria partisset bona.
Lucilius lib. ni (67): tu partem laudis caperes, tu gaudia mecum partisses.
25 Accius Chiysippo (264):
aeternabilem diuitiam partissent.
7 mea: corr. A^ \\ 8 pro A^: om. rell. \ in om. C-^ \\ 9 reti- neri codd. Pl: -rei Mu. i, 11 asce L^ i' 12 porrige cod. N. Fabri: corrige ; 13 militibus (?) 3Iu. i 14 tum dites f. Quich.: tu dives fito Laiirenherg.: foH. tudites fite |, 15 o s. lun. \\ 18 Paenitebant (-bat C^) (pen-, poen-): corr. Quich. |' 19 pro- loqui non p. Hermann. | liberi ingrato {del. libunt) Hermann.: libere ingr. Mu. i libere i. ex loco? Mu. | 20 Partire: {corr. H^; cf. 472. 9) {: 21 partis et C^: partiret Mu. |j 24 partissis L^C^ \\ 26 alternabilem Eihh. jj 27 partissint Bibh.
YII. DE CONTRARES GENERIBVS VERBORVM. 763
475. 476 M.
Ennius Telamone (281):
eandem me in suspicionem sceleris partivit pater.
RECORDAviT. Quadrigarius Annali lib. V (55): 'is so ubi Decium cognovit et patriae eum recordavit'. POTI, pro potiri. Pacuvius Iliona (217):
lisi honore, credo, Achivi sceptrum patientur poti.
PRAESTOLAT, pro pracstolatur. Turpilius Paedio (153): ego praestolabo illi, eo citante j opitium. 35
Livius Tereo (25): nimi' pol inprudenter servus praestolaras. ||
KEVORTIT. Pomponius Maiali (80): i
cenam quaeritat: si eum nemo vocat, revortit maestus ad maenam miser.
RHETORiCASTi. Novius Asiuo (5): age nunc, quando rhetoricasti , responde quod te rogo. 5 TVTANT. Plautus iu Mercatore (864):
invoco vos, Lares viales, ut me tutetis.
Naevius Lycurgo (17): tuos qui celsos terminos tutant . . 10
34 — 35 Prest. — prestolabo.
29 in om. A^ \\ in me Delrius \\ 30 Annalium Mu. \\ Y LA^: ni B^C-^ II 31 dacium: corr. Augustin.: Dasium Moth. \\ patria eum: corr. lun.: patriae veteris Mu. \\ 33 usi onere (hon.) cre. : {corr. G^): tu si conere cre. il/e. : fort. usione cre. || Achivi hunc sc. Bue.: adhuic sc. : avitum hunc sc. Mu.: adhuc {E'^) hunc sc. Quich. II patienter A^ \\ 34 pro prestolaretur i || 35 cicant optitiun (obt.) C^: c. ut opitulem Both.^ \\ illi oscitans ante ostium? Both.^, Bibb.: fort. oscitanter optio vel eo citante officium il 37 (imprudentem J5/^P): inpudenter Eibb. |! servis Itm. II foH. servu's. praestolares || 4 Rh. add. Mu., lun. || 8 di- ales jl me] me bene codd. Pl.
49*
764 NONIVS MARCELLYS.
176 M.
Pomponiiis Parcis (107): nou erat, qui corpiis tremulum famula tutaret, toga.
Pacuvius Periboea (298): tu, miilier, tege te et tiita templo Liberi.
15 PATiTOR, pro patere. Plautus in Asinaria (375): patitor tu item, cum ego te referiam.
COPVLANTVR, pro copulant, passivum pro activo. Plautus in Aulularia (116): adeunt, consistunt, copulantur dexteras. 20 PRAESAGiTVR, pro praesagit. PlautusBaccliidibus (679): ^^occidi!" — "animus iam istoc dicto pliis praesagitui' mali."
EXPALPABiTVR, pro expalpablt, quod est extorquebit. Plautus in Vidularia (fr. xviii): . servus a patre argentum expalpabitur. 25 REDDiBO, pro reddam. Plautus in Casina (129):
ruri reddibo.
idem in Menaechmis (1038): salvTim tibi ita, ut mihi dedisti, reddibo ....
LVDiFiCATA ERO hominem, pro ludificavero. Plaiitus Milite (927): &o ni liidificata lepide
ero, ciilpam omnem in me inponito.
17—19 Cop.— dex.; 22 — 24 Exp.— exp.; 25 Redd. p. r. 28 Plaut. saL— reddibo.
11 partis: corr. Both.: FsLtmo Bejitin. \\ 12 qui Eihb.: quid
14 et ^eZ. (?) 3Iu. || tota LA^C^ || templo Lang.: templa
15 Patitur LA^C^ || 16 tui item [! 18 — 19 cf. 479. 21 \\ 20 pro praesagat LA^C^ \\ 21 auimis: corr. C^ \\ stoc || 22 expalpavit L^C^D^ II 23 — 24 c/. 104. 11 \\ 24 nunc s. codd. 104 || 26 redibo i^(7-i I 28 ita om. A^ i| 29—30 lud.— ni {om. propter homoeotel.) add. Lips., Me. \ 30 lepido LA^B^: lapide C^ \\ 31 inponit (imp.) {seq. o) LA^B^: inponi C^.
Vn. DE CONTRARHS GENERIBYS VERBORYM. 765
476. 477 M.
oscvLAvi. Titinius f ilanibra (155):
laudor quod osculavi privignae caput.
EXPEDIBO, pro expediam. Plautusin Truculento (138): ||
ego expedibo: i
rem perdidi apud vos.
Pacuvius Periboea (281): mane, expedibo. fac mihi contra quod rogo respondeas.
jiANDVCATVR , pro mauducat. Pomponius Pappo 5 Agricola (99):
. nescioqui, asellam urget quasi asinus, uxorem tuam: ita opertis oculis simitu manducatur ac molit.
Lucilius Satyrarum lib. IV (41):
adsequitur neque opinantem, in caput insilit, ipsum conmanducatur totum. lo
idem lib. XIV (13): tum illud quid faciat quod manducamur in ore?
Afranius Fratriis (184):
facile manducari qui potest? msERETVR, pro miseret. Turpilius Epiclero (55): i5 quam matris nunc patris me miseretur magis.
32 Osculavit A^ H Insubra JRibh. : Ulubrana Mommsen. de didl. Ital. inf. p. 319: Hilla rubra Quich.: Hilarula (II.) (?) Mu. \\ 1 ego om. O^ l| 4 fac A^ (= H^) C^: factum LB^\\^ sellam: correxi \\ nescioquis molam (Bibb.) q. a. urg. Luchs. {Herm. VI, 269) II 7 ita om. A^ \\ simitu Both.: simul || manducantur J.^|| molet: corr. lun. \\ 8 — 10 cf. 478.30 (s. v. conmanducatur) ; Si. 58 II 10 con (quod) manducatur A-^: conmanducatum LB^C^ \\ 12 cum: correxi \\ num bilum quid satiat Mu. || 15 Misere (-ret C-^) pro miseretur A-^C-^ (seq. tur) ij 16 quom 3Iu. post Both. II q. maris: corr. A^ \\ tunc: corr. Ald.: tum Both.
766 NONIVS MARCELLVS.
177. 478 M.
Pacuvius Atalanta (353):
cepisti me istoc verbo, miseretur tui.
MVNERATVR, pro muuerat. Turpilius Thrasyleone (203):
20 dat ultro ac muneratur quod ab illo abstulit.
RixAT, pro nxatur. Varro Armomm ludicio (43): ^illic vii*os hortari ut rixarent praeclari philosophi'. — idem Serrano, Tteql aQ%aLQS6L{bv (454):
dormit alius. nimirum, vigilant, clamant, calent, rixant.
25 idem de Re Rustica lib. I (15, l): ^ne familiae rixen- tur cum vicinis'.
ADiVTATVR, pro adiutat. Pacuvius Duloreste (157):
illum quaero qui adiutatur.
Afranius Inimicis (201):
hoc, obsecro, igitur agite et me adiutamini.
30 Lucilius lib. XXVII (29):
nec si paulo minus usurast magna adiutatiis diu.
piGNERARETVR, pro pigneraret. M. Tullius de Republica lib. I (8): ^sed ut plurimas et maximas nostri animi, 1 ingeni, consili partis ipsa sibi || ad utilitatem suam pigneraretur'.
MVRMVRARi, pro murmurare. Varro in Evqev rj Xonag rb Tt&fia^ TteQL yeyaiirjzotoov (166): ^ita uti soliti eramus
26 — 29 Adi. — adiutamini.
17 — 18 Atalanta. cepisti Me.: ad (at) accepisti |] 18 istoc verbo Me. : isto cum erbo (her.) || 19 Munerat pro muneratur (-ra L^) LAABA (seq. tur) || 20 munerat: corr. Both. \\ 21 Rixa tur pro rixat C^ \\ 22 pedari (pecL ?) L^C^ \\ 24 vi. cl. nim. Mii. uigilat A^C-^ || calant A^ || 25 de rerum natura: corr. Lips. Ul A^ \\ rixent ed. princ. || 28 (amicis H^) \\ 29 hoc o?n. D^ igitur om. D^ \\ 31 usurast Mu. post Corpetum: usuras {om. L^) et li 1 ad] id || 2 in secl Mu.
YII. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. 767
478 M.
Romae in balneis, plodere coepimus et murmurari'. — Quadrigarius Annali lib. VIII (72): Hn eo loco populus 5 murmurari coepit'. — Varro Papia Papae, TtsQL iy%co}iLcov (380): ^boc Graecis renuntiato, ut facile intellegeres nos ab is amari, conmurmurantur avtol'. — idem Virgula Divina (572): '^praesertim cum ventrem meum coher- ceam nec murmurari patiar'.
EXCALCEATVR, pro excalceat. Varro Pseudulo Apolline, TtSQi &sS)v diayv^Gscog (439): ^quod in eius dei templa 10 calceati introeunt; nam in oppido quae est aedes ApoUinis et quae ibi ad Herculis, ut introeat, nemo se excalciatur'.
NVTRiTVR et NVTRiCATVR, pro uutrit et nutricat. Varro Testamento, tisqI dm^O-TJjti^g (542): "^e mea cpilocp^ovla natis, quos Menippea haeresis nutricata est, tutores do 15
«qui rem Romanam Latiumque augescere vultis»'. (Enn. Ann. 478.)
M. Tullius de Deorum Natura lib. II (86): 'omnium autem rerum, quae natura administrantur, seminator et sator et parens, ut ita dicam, atque educator et altor est mundus; omniaque, sicut membra et partis suas, nutri- 20 catur et continet'. — Afranius Vopisco (401): nam nutricator oliva.
Lucilius lib. XXX (129): se nutricatum sane caput opprimit ipse.
4 Plod. {nov. lemm.) L \\ h Annalium Mu. \\ meo loco A^ eilico Mu. \\ 7 ab his || auto udem C^: auto idem A^B-^ 7 — 8 discrib. trim. iamh. (?) Mu. }] 8 praeser (seg. cum) C^ patiatur: corr. lun. \\ 11 quoque est Mu. \\ 12 sed quae ibi A-^ adque ibi hercules Mu. || excalcietur: -atur Scal. \\ 15 Menippea Me.: menippe {post pe ras. L): Menippei (?) Mu. \\ est Gifan.: et II 16 augescere Porphyr. ad Hor. Sat. I, 2.37: alciscere j| 21 nam nutricatur {ed. princ.) * * * Vergilius Georg. lib. II (425): hoc pinguem et placitam paci nutritor olivam Quich. \\ 23 sensu {supra u et infra ras. in L) nitricatum LA-^B-^:
H. mi
sensi nutricatum C^: cmrexi {fuisse in archetypo se nitricatum credo) \\ sine C^ {cum G).
768 NONIYS MARCELLYS.
478. 479 M.
VOLAM, pro veliiu. Lucilius lib. XXVIII (15): 25 eidola atque atomus vincere Epicui'i volam. Plautus in Asinaria (109): "atque aiidin etiam?" — '^^ccce." — ^^siquid te volam."
idem cadem (152): meo modo loquar quae volam, quoniam mtus non licitum est mihi.
30 CONMANDVCATVR. Lucilius Hb. IV (4l): II 1 adsequitur nec opinantem, in caput insilit, ipsum conmanducatur totum conplexa.
idem Hb. XV (19): vilicum Aristocratem, mediastrinum atque bubulcum 5 conmanducatus corrupit, ad incita adegit.
ESVRiBO, pro esuriam. Pomponius Augui-e (21): "immo mane, non esuribis diutius." — "quare roga."
Novius Mortis et Vitae ludicio (63): ita vobis otiosu' sum, mihi algebo et mi esuribo? 10 FATiscvNTVR, pro fatiscunt. Accius Epinausimache (330) : tamen haut fatiscar qum tuam inplorem fidem.
Van'o Antiquitate Humana lib. XIV: "^altera ita, altera vulneribus fatiscuntur'. — Pacuvius Duloreste (154): vereor, nisi numquam fatiscar facere quod quibo boni.
25 et dola: corr. Me. xiost Iu7i. || acomus LA^C^ |j 28 — 29 suppl. Ald., Me. una linea praetermissa erat in archetypo \\ 30 — 2 cf. 477.8; 81.28 {s. v. comest) || 2 complexum codd. h. l.: conplexa comestque codd. 81: conplexu' 3Iu. \\ 3 — o cf. 123. 26 (s. V. incitas); 143. 5 (s. v. mediastrinos) |: 4 meiastrinum codd. h. l. II 6 c. ut coiT. codd. h. l. \\ 9 mi esuribo ed. princ: mihi servibo !| 10 — 11 cf. 307.10 \\ 11 aut (ut C^) \\ fatiscam codd. h. l. ji 12 Antiquitatum Rerum humanarum Mu. \\ a. ita et a. B^: a. ita v. {om. alt.) Mu.: fort. ut a. ita a. || 13 — 14 cf. 307.14 II 13 accius codd. h. l. \\ 14 nisi n. codd. 307: si n. codd. h. l. : sin umquam Mu. \\ quodquod codd. h. l.
yn. DE CONTRARIIS GENERIBYS VERBORVM. 769
479. 480 M.
CONSCREABOR. Plautus in Persa (308): i5
'^^set quis hic ansatus ambulat?" — "magnifice con- screabor."
FRVTiCARi, pro fruticare. Cicero ad Atticum lib. XV (iv, 2): ^excisa enim est arbor, non evulsa: itaque quam fruticetur vides'. ,
ExvGEBO. Plautus in Epidico (188):
iam ego me vortam in hiriidinem atque eorum exugebo 20 sanguinem.
COPVLANTVR, pro coniunguut. Plautus in Aulularia(ll6):
adeiint, consistunt, copulantur corpora.
iNVENiBO, pro inveniam. Pomponius Buccone Adoptato (24):
saepe adnuit, invenibit saepe. 25
POENIVNTVR. M. Tullius Tusculanaiiim lib. I (107): ^ tenendum est igitur nihil curandum esse post mortem, cum multi inimicos et mortuos puniuntur'.
SACRiFiCANTVR, pro sacrificant. Varro |{ Antiquitatum 1 Eerum Divinarum lib. XIV (60): ^biviris nuptis sacri- ficabantur in cubiculo viduae'. — sacrificari. Varro Manio (266): ^non maledicere, pedem in focum non
1 — 3 Sacr. — cubiculo.
16 ansatus] conatus |! 17 Fructicari pro fructicare B^ || 19 — 20 cf. 102.30 (5. ?;. exorbebo) j| 20 convortam codd. 102 {cum codd. Pl.) \\ erundinem || homm codd. 102 \\ 21 — 22 secl. Mu. cf. 476. 17 II 21 coniunguntur i !| 22 corpora] dexteras codd. 476 {cum Pl.) \\ 24 ambit Both. |i 25 invenibit ed. a. 1471: invenit 1| saepe adibit, mvenibit saepe Bue. \\ 26 Poenitur C^ \\ 27 (cum) — 28 cf 471.26 \\ 28 et] etiam codd. 471 {cum codd. Cic.) W 2 biviris Popma: viris L: viri rell. |j viri nuptiis MerTcel. \\ 3 sacr. del. Quich.
770 NONIVS MARCELLVS.
480 M.
inponere, sacrificari'. — idem Cato vel de liberis edu- 5 candis (10): ^cum primo cibo et potione initiarent pueros, sacrificabantur ab edulibus Edusae, a potione Fotinae nutrici'.
DiscREPViT, pro discrepavit. Cicero de Oratore lib. III (119): ^nihil sane ad rem pei-tinet, siqua in re discrepuit ab Antoni divisione'.
SPOLOR, pro spolio. Afranius Crimine (42):
10 quos inpune depopulatur, [et] despolatui' dedecus.
Quadrigarius Annali (H): "^ita per sexennium vagati Apuliam atque agrum Campanum, quod is per militem licebat, expolabantur'.
VERECVNDATVR. M. Tullius iu Horteusio (75): '^hi nostri amici verecundantur , capti splendore virtutis'.
15 CONVERTITVR, pro couvertit. Plautus in Amphitiyone (238):
sed fugam in se tamen nemo convertitur.
RVMiNATVR. VaiTO Sexagesi (505): ^erras, inquit, Marce, accusare f nos. ruminaris antiquitates'. — idem Bimarco (60): ^Odyssiam enim Homeri ruminari in- cipis'.
4 ponere C^ \\ 4 — 6 cf. 108.16 (s. v. Edusam et Potinam) || 5 cnm primoribus codd. h. l.: cum pro cibo codd. 108 \\ et codd. 108: de codd. h. l. \\ 6 ab idibus aedusae potione nutr. codd. h. l. l| nutricis (i. e. -ces) Bies. \\ 7 — 8 fort. secludend. {cf. 'Non. Marc' p. 25) \\ 8 sano L^ \\ ^ pro spolior LA^C-^ \\ Spolior pro spolio Both. \\ 10 et del. Both. \\ dispolatur: de- spoliatur Both. \\ 11 Annalibus vel Annalium I Mu. || vagati] lugati L II 12 Apuliam Iiin.: ampolam || his] eius Pahnerius \\ expolabatur L B^ : expoliabatur A^ : spolabatur C^ : spoliabatur Peter \\ 13 -dantur A^ \\ 11 Ruminatum (-tur index marg. in B^ [= J?]) II 18 accusans n. Quich.: acc. noli n. Bne.: foH. a causa et re nostra || criminaris: corr. Ald.: ruminans Bue. \\ -tem(?) Mu. 18 — 19 cf 383. 30 \\ 19 incipes: {corr. H^.
VU. DE CONTEAEES GENERIBVS VERBORVM. 771
480. 481 M.
PRECANTVR. VaiTo Eumenidibus (152): \<ego medi- 20 cina, Serapi, utar!» cotidie precantur. intellego recte scriptum esse Delphis: d-8(p rjQCi'.
MiRAS, pro miraris. Varro Eumenidibus (128): hospes, quid miras auro curare Serapim? quid? quasi non curat f tantidem Aristoteles.
idem eisdem (129): 25
aut ambos mira aut noli mirare "j* de me de eodem.
NOLiTOTE, pro nolite. Sisenna Hist. lib. III (10): || ^nolitote mirari, quam desperata voluntate ad unam belli 1 faciendi viam'.
GLisciTVR, pro gliscit. Sempronius Asellio Historiarum lib. IV (4): ^ut maior invidia Lepido glisceretur'.
IGNESCITVR, pro igncscit. Laberius Colace (26): 5
figura humana inimici ardore ignescitur.
LvxvRiABAT, pro luxuriabatui'. Tubero lib. XIV Hist. (10): ^pars omnis luxuriabat'. — Vergilius lib. III (Georg. 81): luxuriatque toris animosum pectus.
FOCiLATVR. Varro de Vita Populi Romani lib. II: 10 ^propter secundas sublato metu non in commune spectant, sed suum quisque diversi conmodum focilatur'.
4 GL— gl.; 7 — 9 Lux.— toris.
20 Precantor (Prae.) index marg. in B^ (= G): Precant Vahlen. \\ 20 — 21 m. a Serapi (Turneb.) adiuter Mu. \\ 21 Sera- pii Quich. \\ fort. tua utar i| precant Vahlen. \\ scriptum tum e. C^: inscr. e. (?) Mto. \\ theo hera: corr. Oehler. || 23 auro scripsi: animo (idem error 504. 5) 1| 24 quid] qui L^ \\ tanti item Bibb. \\ fort. quid? quasi non non curat A. tantidem! || 25 i. eiusdem A^B^C-^ II 26 deum me Bies. \\ de eodem del. Boeper. \\ fort. aut ambos mira aut noli deum me de eodem vel aut ambos mirare aut noli me de eodem || 27 N. p. n. secl. Quich. \\ 1 -re C^ II 2 vi. adplicemus animum (?) Mu. ![ 4 maio 2)-^ || 8 hominis vel omnis C^B^: bonis Mu.: fort. omnibus vel omni re jl Georg. lib. m 3Ie.: lib. II {seq. 1) || 10. 12 Focillantur ed. a. U71 (ita et infra) \\ 11 pr. res sec. Popma: pr. secunda Freinshemius \\ com- muni: corr. lun. \\ spectent A-^ \\ 12 sum L^C^ \\ diversio C-^.
772 NONIYS MARCELLVS.
481 M.
EMVNGERENTVR. Van-0 Cato vel de liberis educandis (27): "^eo consecuti corporis siccitatem, ut neque spuerent 15 neque emungerentui''.
LiBERTATEM VTi, pro uti libertate. Titinius Quinto (98):
item uti eum oportet libertatem, qui sapit. Novius Zona (98):
atque facilitatem, 20 video, literis vulgariam.
Lucilius Satyrarum lib. XIV (16):
quem metuas saepe, interdum quem utare libenter.
Sic POTiOR iLLAM REM, pro illa re potior. Terentius Adelphis (cf. 876):
mille potior gaudia.
25 Lucretius lib. III (1037):
adde Heliconiadum comites, quorum unus Homerus sceptra potitus.
Naevius Lycurgo (34):
dic quo pacto eum potiti: pugnan an dolis?
30 Accius Phoenissis (590):
natiis uti tute sceptrum potiretur patris.
13 — 15 Em. — emungerentur.
13 — 15 cf. 395.3 (5. V. siccum, firmum) |; 14 eo se conse. codd. 395 \\ ut D^: om. rell. \\ expuerent D^: spuerentur codd. 395, fort. recte |; 481. 16 — 482. 11 secl. Quich. {Introd. Lect. Ko7i. Marc, p. 10) II 16 (pro lib. [om. ui\\E^P) \ 17 ita Both. \\ eum] cum C^ 18 — 20 cf 488.26 (s. v. vulgariam) || 20 v. haut ut. Mibb.
23 potior (alt.) secl. Mu. \\ 23 — 24 Ter. Ad. * * * mille Mu.
24 hic potitur gaudia Ter. \\ 26 helicaoniadum || munus L ex corr. A^C^ \\ 27 esceptra LC^: escreptra B^ \\ potitur: potius codd. Lucr. \\ 29 pugna an: corr. Both. \\ 31 ut t. : virtute Fruter., lun. II poteretur Guietus, Both.
VII. DE CONTRAEnS GENEEIBVS VERBORVM. 773
481. 482 M.
Turpilius Lindia (146): me vis potiri? fac, ego potiar quod volo.
Pacuvius Atalanta (56): regi f ut memorabis nunc regnum potitur transmissii patris. 35
Sic et opvs EST iLLAM REM, pro illa re. || Plautus 1 CisteUaria (340): malum aufer; bonum mihi opus est.
et in Captivis (164): iam maritimi omnis milites opu' siint tibi.
Lucretius lib. II (815): 5
scire licet nil principiis opus esse colores.
Sic et CALLET iLLAM REM, pro illa re. Pomponius Pictoribus (118):
mirum ni haec Marsa est: in colubras callet cantiunculam. Afranius Epistula (124):
quamquam istaec maHtiosa non tam calleo, 10
tamen non fefelli?
32 — 33 post 482.6: huc transposui {'Non. Marc' p. 9o) j| 33 portiri L^C^ \\ potiar Ald.: potior |j 35 regi (reite Mu.) ut memoravi, is nunc r. Both.: Tegiae memoravi nunc r. Bue.: Tegiae nunc nemoralis r. Bibh. \\ 6 nihil in pr. || colore codd. Lucr. II 7 re] ille X^O^ || 8 canticulam: coir. Passerat. || 11 t. fefellit Both. : t. fefeUi Bibb. : t. hunc {vel vos) fefeUi Bue.
774 NONIVS MARCELLVS.
482 M.
Yin.
INCIPIT DE MVTATA DECLINATIONE.
15 APRiCATio, pro apricitas. M. TuUius de Senectute (57): ^ubi enim potest iUa aetas aut calescere apricatione meUus vel igni?'
iTiNER dictmn pro iter. Varro Pranso Parato (421):
Luna expectans Adriam se itiner longiim sermone levare.
Plautus in Mercatore (929):
20 quin tu ergo itiner exsequi meum me sines?
equidem mutata decUnatio non est. ab eo quod est iter iteris facit, ab eo quod est itiner itineris. Lucretius Ub. VI (339):
obvia discutiat plagis itinerque sequatur.
25 Accius Oenomao (500):
coniugium Pisis petere, ad te itiner tendere.
idem Meleagro (457):
labore aut minuat itiner ingressiim via.
14 — 17 DE — pro iter; 18 Varro it.— levare; 24 Lucr. obv. — sequatur.
14 -TIS et -NIBVS Mu. \\ 15 apricacitas L \\ 18 sperans Mu. II adria se LA^B^: adriassent C^: corr. Both. jj 20 ego C^ \\ sine L^C^: sinis codd. Pl. \\ 21 qmdem X^C^ || 21 — 22 secl Mu. {cf. 485. 4) II 22 iter iteris] itiner itineris i J5^ C^ |i 24 plagis] gladis L^C^: gladiis A^B^: cladis D^ \\ 26 Pis. pet. Delrius: tisis patere jj 28 laborem ut Guietus \\ ingresso viae Voss.
Vm. DE MYTATA DECLINATIONE. 775
482. 483 M.
Turpilius Thrasyleone (207): age, age, egredere! atque utinam istuc perpetuum itiner 30 sit tibi . .!
FESTiNEM, pro festinautem. Titinius Quinto (103): nunc hoc uror, nunc haec res me facit festinem. |{
LACTE, nominativo casu, ab eo quod est lac. Ennius 1 lib. XI (365): et simul erubuit ceu lacte et purpura mixta.
Hemina Annalium lib. IV (36): ^ex Tiberi lacte aurire'. — Caecilius Titthe (220): praesertim quae non peperit, lacte non habet. 5
Varro Andabatis (26): candidum lact e papilla cum fluit.
MANSVETEM et MANSVEM, pro mausuetum, ut sit nomi- nativus mansues. Plautus Asinaria (145): reddam ego te ex fera fame mansuetem. 10
Accius Meleagro (453): nunc si me matrem mansues misericordia capsit.
Varro "Ovog XvQag (364): Son vidisti simulacnmi leonis ad Idam eo loco, ubi quondam subito eum cum 15 vidissent quadrupedem galli tympanis adeo fecerunt man- suem, ut tractarent manibus?'.
1 Lacte — lac; 3 — 4 Hem. ex — haur.; 7 Varro candi, — fluit.
30 ist. ut. Both. II ut. post sit Havet. \\ 1 L. pro nom. i || ab] pro Mu. \\ X C^ || 2 et simul er. Gulielm.: essi mulier er. || ceu] ceci A-^: (cecu Paris. 7666 et fort. C^) vide ne in arche-
typo ceci fuerit || 6 — 7 c/". 486. 4\\7 confluit codd. h. l.\\S Man- suete et mansues: corr. Mu., Quich. \\ 10 feram LA^C^ \\ man- suetam codd. Pl \\ 12 mansuem Mu. \\ 13 tapsit L^ \\ 14 — 16 troch. metr. disp. Mu. \> 14 conuidisti C^ \\ 15 e loco: corr. Popma II 16 fecerunt Gulielm.: ferunt.
776 NONIVS MAECELLVS.
483 M.
QVAESTi vel QVAESTVis dictum pro quaestus. Titinius Fullonibus (26): 20 ni nos texamus, nihil siet, fullones, vobis quaesti. Plautus Aulularia (83): nam hic apud nos nihil est quaesti furibus.
Novius (105): per deam sanctam Lavernam, quae cultrix quaestist tui!
25 Terentius Hecyra (836):
numquam animum quaesti gratia ad malas inducam partis.
Pomponius Pistore (123): nam plus quaesti facerem quam quadrinas si haberem molas. Turpilius Demiurgo (42): 30 miilier meretrix, quae me quaesti caiisa cognovit sui. idem Hetaera (84): simulari me a se amari quaesti gratia. Caecilius Venatore (129):
satine huic ordini, 35 etsi nil egi, quaesti, quia sunt aemuli?
Varro Cato vel de liberis educandis (34): ^non in suarum manuum opificio, quibus f alme lino quid faciunt aut palma. nam liberti quaestuis causa derivant suas res pueris '.
18 Questu V. q. C^ \\ 20 siet Bue.: est: erit Mu. \\ 22 e. aliud q. codd. Pl. || furius || 23 — 24 N. Pedio per deam Mic, (sed cf. "Non. Marc' p. 95) \\ 24 sancta LB^C^ \\ quae cultrix om. L^ II quaestist tui scripsi: quaestui sit || quae mei c. quaestuist JRibb. \\ 26 adducam codd. Ter. \\ 28 quam rinas L^: quam quadrina C^ \\ malos B^ {cum H) \\ 32 simulare Both."- 11 33 Feneratore Spengel. \\ 34 huc: corr. Botli. \\ ordine L^ \\
35 (ego ^^P) II quaesti quaesti C^ \\ sunemuli: corr. Ald. \\ 'etsi nil ego egi, quaesti?' 'quaesti?' 'quia sunt aem.' Bilh. \\
36 — 37 insuei-unt Mu. \\ 37 manum Quich.: manu || qui e busso aut 1. Mu. II foH. quibus alumni || faciant Barth. \\ 38 fort. aut pluma jj liberti Iu7i.: lib 11 || deribant: diribent Mii.
YIII. DE MVTATA DECLINATIONE. 777
483. 484 M.
TVMVLTi, pro tumultus. Plautus Casina (649): || quid mtus tumiilti fuit? 1
Terentius in Andria (365): nihil ornati, nihil tumulti.
Pomponius Piscatoribus (121): quod hoc est tumulti. 5
Accius Aeneadis vel Decio (l): nihil neque pericli neque tumulti est, quod sciam.
idem Nyctegresia (485): cuius vos tumulti causa accierim et quid parem, animum advortite.
viCTi, pro victus. Plautus Captivis (855): 10
proin victi quotidiani ventrem ad me adferas.
AESTi, pro aestus. Pacuvius Chryse (97): aesti forte ex arido.
SENATi vel SENATvis, pro seuatus. Plautus Epidico (189):
senati qui columen cluent. 15
Sallustius Catilinae Bello (30, 3): ^igitur senati de- creto Q. Marcius Rex Faesulas, Q. Metellus Creticus in ApuHam circumque ea loca missi'. — Sisenna Hist. lib. m (17): ^Lucius Calpurnius Piso ex senati consulto duas novas tribus'. — idem (l36): ^sitnul et senati
39—1 Tum.— fuit; 10—11 Yic— adf.; 14—16 Sen.— decr. 19 Sis. Luc. — consulto.
5 quid Ald. [| 9 acierim B^ \\ et] er A^ \\ parum (-rom P) aduorti (om. animum) LA-^B^: parem animum advortito C^: corr. Stephanus \\ 11 proin Pl.: pro J! prom tu tui cotidiani victi vent. ad me. aff. codd. Pl. \\ 13 fonte Osann. |j 14 vel se- natus A^: om. B^ || 17 Q. Metellus Sall.: m tullius |i 18 qui- cunque: corr. B^ \\ 19 lucilius C^B^: lucius {H) vel lucilius (E^P) A^ II senatis: corr. Guietus.
NONIVS MARCELLVS ed. LlKDSAY. IH. 50
-m m m ■m m m m V 1 v 9 m m mjm^w "^^m^m.m
«V« 1 •JJJJJJJJJJ^.AJK^J^m^
CC««* -*-*-* JiJi^ Jljy! ilMM^A^ t
r-0.»W.JiC--'y^V>'^.y.V^,'VA-WI9»W9WWl^^
'j^t
r # !?•
Jfc. i^:
»«*■
3iL#Lll
^piysu
778 NONIVS MARCELLYS.
484. 485 M.
20 consultis clarissimis amplificati'. Varro de Vita Populi Romani lib. I: ^posteaquam Q. Fabio Maxirao dic- tatore' * * *
VAS, pro vades. M. Tullius de Officiis lib. III (45): Vas factus est alter eius sistendi, ut, si ille non rever- tisset, moriendum esset ipsi'.
SVMPTI, pro sumptus. Plautus Trinummo (250):
25 quod ebibit, quod comest, quod facit sumti.
Turpilius Philopatro (182):
ecce autem tuo more, liti soles, videre mi aegi-e id pati quia hos dies conpliisculos intercapedo sumti faciundi fuit.
30 Lucilius lib. XXX (19):
quid dare, quid sumti facere ac praebere potesset.
Caecilius Ploeio (180):
quid hoc futurum obsonio est, ubi tantum sumti factum?
1 Varro || Bimarco (52):
cum novissime mutaret, quantum sumpti fecerit.
iTERis positum pro itineris. et quidem recte, ab eo quodf iter, iteris facit; itiner, itineris. Xaevius Lycurgo (33):
5 ignotei iteri' siimu": tiite scis?
24 — 25 Sum. — sum. ; 3 — 5 It. — scis.
20 ampl, * * * Mu. ii de vita pojDuli {om. romani) LA^C^\ (siglum pr maJe expUcatum erat): pr {om. de vita) B^ (= G) ][• 21 III Kettner. 22 vades ed. a. 1476: vade '\\ l LB^ [ 21 — 25 cf. 81.20 i! 26 — 29 cf. 525.29 (s. v. dies, acc.) i| 27 tuo more nt codd. 525: tuum ore uti codd. h. l. ;1 28 hoc codd. h. I. \\ 31 po- tisset !J 33 est Both.: et il 2 mitaret L^: putaret 3Ieinek.: pu- tarit Kettner.: fort. aestimaret sumptif. Havet. {Arch. Lat. Lex. I, 443) ii 3 (et _q.) — 4 (itineris) secJ. Mu. {cf 4S2. 21) \\ 4 — 5 cf. 124. 32 (s. v. ignotae) ii 5 ignoti (igoniti L^) codd. h. l. {cum codd. Prisc. I, p. 229): -tae (-te) codd. 124 {cf. CJass. Bev. XVI, 48).
1 » i m m »-~ mjk. mjL
*^I^Sui:iuCiL«t¥:»i»JCvrr
V
I !i i
»:» 18 »! » » i^t Kj
1 1. »
Tin. DE MVTATA DECLINATIONE.
779
485 M.
m
10
Accius Oenomao (498):
"praesto etiam adsum." — "exprome quid fers? nam
te t longo itere cerno vadere."
idem Telepho (627): stiidiumque iteris reprime.
Varro Cjcno, TtSQL tacpfig (79):
tua templa ad alta fani properans citiis itere.
EXERCiTi vel EXERCiTvis, pro exercitus. Accius Armo- rum ludicio (150):
in quo salutis spesque summas sibi habet summa exerciti. i5
idem Epinausimache (310):
. contra quantum obfueris, si victiis sies, considera et quo revoces summam exerciti.
Varro de Vita Populi Romani lib. 11: turpe fecerant foedus sine publico consilio
^' quid quod Decius imperator pro exercituis salute [anibus devovit?' ,CTi, pro aspectus. Accius Astyanacte (187):
ajjducite intro; nam mihi miseritiidine
conmovit animum excelsa aspecti dignitas. 25
^quibuscum dediderunt 20
7—8 Acc. expr.— vad.; 13 Exerciti pro ex.; 21 — 23 Yarro quod — pro asp. ; 25 Acc. comiii.— dignitas.
7 etcam i^: em iam (?) Ilihl. \\ t. 1. ab it. Ribh.: t. e 1. it. Mu.: fort. t. 1. ego it. |i 15 (spesque supremas G): spes supre- mas lun.: spesque {gen.) summam Bue. [ fort. spes opesqne summas sibi || 17 c. tu Mu. || obfuerit (?) Bihh. \\ 19 — 20 a quibus ictum t. fec. Popma \\ 20 dederunt: corr. Quich. \\ 21 hostibus Kettner. \\ h. * * * idem eodem , quid quod D. Palmerius \\ quodquod C^ (supra add. in L): quotquot B-^: quod A^B^ II pro LA^B"^: propter C^D^ || exerciti: corr. Kettner., Havet. (Arch. Lat. Lex. I, 443).
50*
V
tV
1
778 NONIVS MARCELLVS.
484. 485 M.
20 consultis clarissimis amplificati'. Varro de Vita Populi Romani lib. I: ^posteaquam Q. Fabio Maximo dic- tatore' * * *
VAS, pro vades. M. Tullius de Officiis lib. III (45): Vas factus est alter eius sistendi, ut, si ille non rever- tisset, moriendum esset ipsi'.
svMPTi, pro sumptus. Plautus Trinummo (250):
25 quod ebibit, quod comest, quod facit sumti.
Turpilius Philopatro (182):
ecce aiitem tuo more, uti soles, videre mi aegre id pati quia hos dies conplusculos intercapedo sumti faciundi fuit.
30 Lucilius lib. XXX (19):
quid dare, quid sumti facere ac praebere potesset.
Caecilius Plocio (180):
quid hoc futurum obsonio est, ubi tantum sumti factum?
1 Varro || Bimarco (52 j:
cum novissime mutaret, quantum sumpti fecerit.
iTERis positum pro itineris. et quidem recte, ab eo quod iter, iteris facit; itiner, itineris. Xaevius Lycurgo (33):
5 ignotei iteri^ siimu'; tiite scis?
24 — 25 Sum. — sum. : 3 — 5 It. — scis.
20 ampl. * * * Mu. ;| de vita populi (om. romani) LA^C^ (siglum pr male explicatum erat); pf {om. de vita) B^ (= G) \\ 21 III Kettner. ^ 22 vades ed. a. 1476: vade :; I i JB^ !| 24 — 25 cf. 81.20 li 26 — 29 cf. 525. 29 (s. v. dies, acc.) i| 27 tuo more ut codd. 525: tuum ore uti codd. h. l. |f 28 hoc codd. h. l. \\ 31 po- tisset ii 33 est Both.: et i| 2 mitaret L^: putaret MeineTc.: pu- tarit Kettner.: fort. aestimaret ;[ sumptif. Havet. (Arch. Lat. Lex. I, 443) ii 3 (et q.) — 4 (itineris) secl. Mu. (cf 482.21) \\ 4 — 5 cf 124. 32 (s. v. ignotae) i| 5 ignoti (igoniti i^) codd. h. l. (cum codd. Prisc. I, p. 229): -tae (-te) codd. 124 (cf Class. Bev. XVI, 4S).
Yin. DE MYTATA DECLINATIONE. 779
485 M.
Accius Oenomao (498):
"praesto etiam adsum." — "exprome quid fers? nam
te t longo itere cerno vadere."
idem Telepho (627): studiumque iteris reprime. 10
Varro Cjcno, tvsqI rcccpfig (79):
tua templa ad alta fani properans citiis itere.
EXERCiTi vel EXERCiTVis, pro exercitus. Accius Armo- rum ludicio (150):
in quo salutis spesque summas sibi habet summa exerciti. 15
idem Epinausimache (310):
. contra quantum obfiieris, si victus sies, considera et quo revoces summam exerciti.
Varro de Vita Populi Romani lib. II: ^quibuscum turpe fecerant foedus sine publico consilio, dediderunt 20 hosti. quid quod Decius imperator pro exercituis salute se dis Manibus devovit?'
ASPECTi, pro aspectus. Accius Astyanacte (187):
abdiicite intro; nam mihi miseritiidine
conmovit animum excelsa aspecti dignitas. 25
7 — 8 Acc. expr. — vad.; 13 Exerciti pro ex. ; 21 — 23 Yarro quod — pro asp.; 25 Acc. comm.— dignitas.
7 etcam i^: em iam (?) Ilihh. i| t. 1. ab it, Bibh.: t. e 1. it. Mu.: fort. t. 1. ego it. i' 15 (spesque supremas G): spes supre- mas lun.: spesque {gen.) summam Bue. j fort. spes opesque summas sibi !| 17 c. tu Mu. I| obfuerit (?) Bihh. \\ 19 — 20 a quibus ictum t. fec. Popma \\ 20 dederunt: eorr. Quich. \\ 21 hostibus Kettner. \\ h. * * * idem eodem , quid quod D. Palmerius |1 quodquod C^ (supra add. in L): quotquot JB^: quod A^B^ jl pro LA^B^: propter C^D^ \\ exerciti: corr. Ketttier., Havet. (Arch. Lat. Lex. I, 443).
50*
780 NONIVS MARCELLVS.
485. 486 M.
idera Alphesiboea (80):
. 0 dirura hostificiimque diem! o ^^im torvam aspecti atque horribilem!
scRiPTio, pro scriptura. Cicero de Oratore lib. II (5): so Sllud autem est huius institutae scriptionis ac temporis'. SALTi, pro saltus. Accius Melanippo (435):
hic Melanippum inter traiectus nemorum in salti faucibus.
LVCTi, pro luctus. Accius Pelopidis (519):
cesso hinc ire et capere lucti vestem in leto coniugis.
35 idem Xyctegresia (491):
tun quod superest socium mittis leto? an lucti paenitet? ||
1 PARTi et PARTVis, pro partus. Pacuvius Atalanta (69):
ubi ego me gravidam sentio adgravascere propmquitate parti.
Varro Andabatis (26):
5 candidum lact e papilla cum fluit, signiim putant partuis, quod hic sequatur mulierem e partu liquor.
FRONS, pro frondes; ut Vergilius Georg. lib. II (372): praeterea cum frons tenera inprudensque labomm. Varro Parmenone (390): 10 caeditiir lotos dlfa. alta fros decidit Palladis, platanu' ramis.
31 — 32 Sal— faucibus.
27 odiram L^: odioruni A^B-^C^: o deirumque 3lu. \\ 27 — 28 ovium turbam: corr. Z 32 intra L A^\' 34 lapere: corr. 3Iu. ■ lecto A^B-^ ! 36 tun Voss.. Both.: tunc \\ 1 et partui C^ || 2 (adgravescere Lugd., Bamb.) j 3 partis LA^C^ :\ 4 — 5 (fl.) cf. 483.7 {s. V. lacte, nom.) |I 7—8 <?/'. 114.1 \\ 10 lotos 3Ie.: hitos B^: lutos vel lucos A^C^: lucos L \\ alta add. Bue.: alma Mu. : atque Bies.
Vni. DE MVTATA DECLINATIONE. 781
486 M.
iBvs pro is minus latinum putat consuetudo, cum vete- rum auctoritate plurimum valeat. Titinius Gemina (59):
eu! ecastor, si moratae sitis ambae ibus pro ut ego moribus!
Plautus Milite (74): i5
latrones, ibus dinumerem stipendium.
Pomponius Pappo Agricola (103):
nunc, quando noluisti facere, fac voluptati sies ibiis.
ExcELSiTAS. M. Tullius de Officiis lib. III (24): 20 ^etenim magis est secundum naturam excelsitas animi et magnitudo'.
CAMPANS, pro Campanum. Plautus in Trinummo (545):
credo ego istuc, Stasime . . . sed Campans genus multo Surorum iam antidit patientia.
PERNicii, pro perniciei. M. Tullius pro Sexto Roscio 25 (131): ^iuorum nihil pernicii causa divino consilio, set vi ipsa ac magnitudine rerum factum putem'. — Sisenna Hist. lib. VI (128): 'Romanos inferendae pernicii causa venisse '.
HEREM, pro beredem. Naevius Gymnastico (58):
atque meis bonis 30
omnibus ego te herem faciam. ||
11 his II 14 sitis mor. Rihh. \\ pro ut ego Herm.: ut ego pro II moribus cod. N. Fahri: maoribus L^: mauribus C-^: maioribus A^^ B^ \\ 16 den. || 18 (uoluisti G) || 21 e. multo m. codd. Cic. II 22 fort. pro Campanus || 23 istasime i st. ita esse sed C. Pl. II 24 multos vestrorum (ur.) i. ancidit patentia C^ \\
25 Pernici || 26 pernici: -cie codd. Cic: -cii Gell. IX, 14.19 ||
26 — 27 sed vi Cic. et Gell: et ut |I 27 et m. codd. Cic. et Gell. II magnitudo ne A^ \\ putamus codd. Cic. \\ 28 inferendae Gell. IX, 14.8: in re cerne || pernici l| 29 Heredem pro here- dem C^ II 31 te ego 3Iu. \\ heredem LJB^CA
782 NONIVS MARCELLYS.
487 M.
1 GELV ars monoptoton esse vult; contra sentit auctori-
tas. Lucretius lib. V (205):
adsiduosque geli casus mortalibus aufert. idem lib. VI (156): 5 denique saepe geli multus fragor atque ruina.
VAPOR et VAPOS et timor et timos et labor et labos ita sunt ut color et colos. Lucretius lib. VI (952): pervolitant, permanat odos frigusque vaposque. Naevius Lycurgo (40): 10 iam ibi nos duplicat advenientis timos, pavos. Accius Andromeda (112): qui neque terraest datu' nec cineris caiisa umquam evasit vapos.
Varro Manio (247): sternit iuvencus, quam labos mollem facit. 15 PERVico, pervicaci. Accius Armorum ludicio (158): sed pervico Aiax animo atque avorsabiii.
lONi. Plautus Aulularia (556): quem quondam loni luno custodem addidit. antistitam. Accius Astyanacte (167): 20 utinam linicam mihi antistitam Arquitenens suam tutetur!
GEMiTi. Plautus Aulularia (722): tantum gemiti et mali, maestitiae mihi liic dies optulit.
1 — 3 Gel. — auf. ; 5 — 10 idem fr. a. r. g. — timos; 14 Varro ster. — facit.
3 que om. C^B^ \\ 5 geli xjost ruina || 8 -tas LA^B^C^: -tans jD^ II ados: odor codd. Lucr. 10 pavos om. D^ '(' 12 cyn- neris: {corr. G) \\ 14 stertit iuventus Oehler. \\ 16 advorabili A^C^: vorabili L B^: corr. Mu. I 18 luno om. jj 23 mali om. C^ \\ mihi d. hic C^: hic d. mihi codd. Pl.
ym. DE 3^r\^TATA DECLINATIONE. 783
487. 488 M.
SPECis, pro specubus. Accius Alcmeone (62): quod di in ten^am infernam penitus 25
depressum altis clausere specis.
GALLVM, pro gallorum. Varro Eumenidibus (140): riiditatem ac pudorem gallum, coepit, mihi y videri.
GENERiBvs, pro geueris. Accius Alcmeone (64):
qui ducat, ciim te socerum viderit, 30
generibus tantam esse inpietatem?
ARGvs, pro Argivus. Plautus Ampbitryone (98): Amphitryo natus Argis ex Argo patre.
Yergilius Aen. lib. IV (661): auriat hunc oculis ignem crudelis || ab alto i
Dardanus.
AVGVRA, pro auguria. Accius Telepho (624): pro certo arbitrabor sortis, oracla, adytus, aiigura?
HVMV, pro humo. VaiTO Pranso Parato (422): 5
contra coactu' cervu' latratii canum fertiir bisulcis lingulis nitens humu.
idem [VaiTo] Ta(prj Msvlnitov (531): Sn pavimento non audes facere lacunam; at in humu calces facis elixos'.
24 Spec. pro spec; 25 — 26 Accius pen. — specis.
24 Spectis C-^ \\ 25 interdnm inferam: in terram infernum Bue.: in sedem infemam Mu. \\ 28 pniditatem: corr. Oehler.: probitatem Bies. \\ ac JRies.: a ^^: an LB^C^ \\ c. inibi VaJilen., videris Mu.: c. mihi sic uendere Bue. \\ 30 quis deicat Mu. \\ vid. soc: corr. Voss. \\ 31 tanta C^ \\ 33 natum || 34 — 2 secl. (?) Mu. II 5 Humo pro humo C^: Humu {H) vel Humo (E^P) pro humo J.^ II 5 — 7 cf. 353.20 (s. v. niti, ambulare) || 6 sei-vus codd. utrobique: corr. Turneb. \\ 7 neces codd. h. l: neites Mu. || humum || 8 idem Mu.: videut (-den C^J) || Yarro om. L^C^ \\ 8 — 9 cf. 48.18 {s. V. elixum) || 9 non aedes codd. h. l. \\ fort. iacere lagoenam — iacis j| humo || calceos: corr. Bue. \\ clixos (di- C^): {corr. H).
784 XONIYS MARCELLYS.
488 M.
10 FLVCTi, pro fluctus. Accius Telepho (633): flucti cruoris Yolverentur mihi . .
idem Clytaemestra (^33): fliicti inmisericordes iacere, taetra ad saxa adlidere.
Pacuvius Chryse (76): 15 interea loci
flucti flaccescunt, silescunt venti, mollitur mare.
piscATi, pro piscatus. Pomponius Piscatoribus (119): *'qmd habes in syrpiculis, calve?" — "omne piscati genus." Turpilius Demetrio (21): 20 antehac si flabat aquilo aut auster, inopia tum erat piscati.
poEMATis. M. Tullius de Officiis lib. III (15): ^quod item in poematis, in picturis usu venit'.
cvLTio, pro cultura. M. TuUius de Senectute (h^): 25 ^num igitur horum senectus miserabilis, qui se agri cul- tione oblectabant?'
vvLGARiAM, pro vulgarem. Xovius Zona (98): atque facilitatem, video, uteris vulgariam.
Turpilius Thrasyleone (205): 30 . non est mediocris res neque vulgaria fallacia haec.
17—18 Pisc— gen.; 24—25 Cult.— oblectabant.
11 uolnerxmt B^ mihi imichi i)] Mysii Bue. 13 taetra JIu. post 3Ie.: et aetra L^: et aethra A^B^: et aetera {Paris. 7666) vel aetera 'Om. et) [Lugd. Bamb.) C^ 15 loca: corr. Gndielm. 16 flacciscunt 20 fluat C^ 21 tum orat L^: tumeor at A^B^ ut vid.: tum erat C^ (cum H-) 22 de 03". add. 3Ie. \ 23 item (autem; codd. Cic. : idem usum L A^ B^ 25 m. fuit codd. Cic. 26 — 28 cf. 481. 18 (s. v. uti cum accus.^ 27 aquae corr. E^P) codd. h. J. 30 em non Havet. {Mel. Graux. p. 809) \\ non e. m. neq. v. Mu. : non e. m. r. neq. est v. Bihb. : non e. m. haec r. neq. v. Studem. fort. non m. est , 31 haec fall. {troch.) Both.
Yin. DE MYTATA DECLINATIONE. 785
488. 489 M.
Afranius Privigno (263): dehinc temeritatem repudio vulgariam.
PANNiBvs, pro pannis. Pomponius Maccis Geminis (70): . "bono animo esl" — "video, erepsti primiter de pannibus." 35
iNDECORis, pro indecora. Accius Athamante (193): || cuius sit vita indecoris, mortem fugere turpe haut convenit. i
Vergilius lib. XII (25): nec genus indecoris.
FETis, pro fetibus. Accius Baccbis (243): ubi sanctii' Cithaeron 5
frondet viridantibu^ fetis.
svBLiMA, pro sublimis. Accius Phinidis (576): aut saepe ex humili sede sublima evolat.
Sallustius Historiarum lib. III (27): ^nam tertia tunc erat, et sublima nebula caelum obscurabat'. lo
Ab eo quod est labos labosvm facit non laboriosum Lucilius Satyrarum lib. III (10): praeterea omne iter est hoc labosum atque lutosum.
NEFANTiA, pro nefauda. Lucilius Satyrarum lib.III (59): Tantalu' qui poenas, ob facta nefantia poenas, i5
pendit.
idem lib. XXIX (65):
dissociata aeque omnia ac nefantia.
7 Subl. p. subl. ; 9 — 10 Sall. nam — obscurabat; 14 — 16 Nef — pendit.
34 — 35 cf. 154.21 (s. v. primiter); 506.28 (s. v. es pro esto) II 35 quin bo. codd. 154 \\ eripisti codd. h.l. || 36 pro inde- core C^ II 1 cuiust Mu. \\ turpem lun. \\ aut |I 8 sublimia evolat L^C^: sublime volat J.^ || 10 tunc] luna Maehly. |i 11 labes Mu.: fort. labor !| non lab. del. Quich. '| 13 inter est C^ \\ 14 YI C^ II 15 poenas alt. om. D^ I! 18. 21 dissociat (seq. a): corr. Guietus, Oehler. \\ atque: corr. Fruter. \\ dissociataque Bue.
786 NONIVS MARCELLYS.
489. 490 M.
Varro Sciamacliia, tceql rvcpov (509): *^ego, inquit, 20 ei eam suppetias, quicum mihi nec res nec ratio est, <<. dissociata aeque omnia ac nefantia?»' (Lucil. XXIX, 65.)
GRACiLA est, pro gracilis [est]. Lucilius Satjrarum lib. VIII (1):
quod gracila est, pernix, quod pectore puro, quod puero similis.
25 BACCHANALiORVM, pro bacchanalium, ut vectigalio- rum et conpitaliorum et novaliorum et vulcana- liorum. Sallustius (Hist. III, 31): "^ exaudirique sonus bacchanaliorum'. — idem Historiarum hb. IV (HI, 50): "^Curio Vulcanaliorum die ibidem moratus'. TVMVLTi. Ennius Hectoris Lytris (143): 30 quid hoc hic clamoris, quid tumulti est? nomen qui usur- pat meum?
Turpilius Paedio (154): . . . progi-edior foras visere quid hic tumulti ante fores.
Sallustius in Catilinae Bello (59, 5): ^ille cohortis
35 veteranas, quas tumulti causa conseripserat, in frontem,
1 post eas ceterum || exercitum in subsidio locat'. — Afranius
Vopisco (393):
hem, quid hoc? perii! pertimuil quid tumulti exaudii?
PROGENii. Pacuvius Paulo (l): 5 pater supreme nostrae progenii patris.
19 ego enim quid C^ \\ 20 ei eam M^i.: etiam A-^: eam LB^C^ li quicum Bue.: qui tunc 22 est pr. om. ed. a. 1471 '\ est alt. om. A^ j| 23 e. pede quod pern. I. Bousa \\ 24 (pui-o E^^P) 27 nonus C^ \\ 28 Vulc. die] religione Vulc. Havet. ii 29 — 490. 22 post 490.27 coUocand. videntur {cf. 'Xon. Marc' p. 26) il 30 qui tum. C^ j| 32 hic Boili.: hi {seq. i) L^: in C^: hinc A^B^ \\ 33 foros A^ \\ 35 fronte codd. Sall. || 3 exaudio Bibb. II 4 Progenis {Lugd. Bamh.) vel -niis {Paris. 7666) C^ \\ 5 progeni I| patres Mu.
yni. DE MVTATA DECLINATIONE. 787
490 M.
STREPiTi, pro strepitus. Ennius Hectoris Lytris (144): quid in castris strepitist?
ADMiRABiLiTAS, pro admiratio. M. Tullius de Officiis lib. n (38): ^ergo et haec animi despicientia admira- bilitatem magnam facit'.
iTixER, pro iter. Ennius Telepho (292): lo
deumque de consilio hoc itiner credo conatum modo.
Pacuvius Atalanta (44) : ^ ., .
dolet pigetque
magi' magisque me conatum hoc nequiquam itiner ....
idem Duloreste (I2l): i5
Delphos venum pecus egi, inde ad stabula huc itiner contuli. FEROCiA, pro ferocitate. Pacuvius Teucro (345): nisi coherceo protervitatem atque hostio ferociam.
DELERiTAS, delcratio. Laberius (139): 20
quaenam mens, quae deleritas vos siibpolitores facit cum cano eiigio puellitari?
HOLERORVM, pro holcrum. Lucilius Satyrarum lib. XV (31):
tintinabulum abest hinc surpiculique holerorum.
MixTVRA et MODERATVRA. VaiTO de Vita Popuh Romani 25 lib. I: ^Y sed quod ea et propter talem mixtura in- moderata exaquiscunt, itaque quod temperatura moderatur in Romuli vita triplicis civitates'. f
8 Mirabilitas: corr. Quich. \' S — d cf. 203.11 \\ 9 disp. H 16 D. versum Banchinus \\ p. e. {lun.) inde Voss.: pecus secunde (-dae) il ad Jwn.: ab || huc Mu.: ac: hsiec Bihb. \\ 17—19 cf. 121.14 (s. V. hostire) i| 18 — 19 n. cicia (citia) fericitate (-roc- A^) atqne (ad.) ferocia {om. hostio) codd. h. l. \\ scripturam cor- ruptissimam inde ortam credit 3Iu., quod hi versus olim post 492. 2 positi, cum ibi intercidissent , summae paginae margini in archetypo adscripti essent || 21 -ris I; 22 ca. anilique eu. Bue. || 25 Mi. pro mod. ed. princ. \\ 26 — 27 misturam immoderatam Ald. j 27 exaquiscunct C^: exacescunt edd. \\ ita quoque tem- peratur moderatura Both. || vita] civitate Quich.
788 NONIVS MARCELLVS.
490. 491 M.
GVBERNA, pro gubemacula. Lucilius Satjrarum lib. XX (12):
proras despoliate et detundete guberna. ||
1 siNGVLARiA, pro siugulari. Tm-pilius Demetrio (28):
homo linica est natiira ac singularia.
LVBiDiNiTAS, pro lubidine. Laberius in Scylace (81):
lubidinitate labitur.
5 FRVCTi vel FRVCTVis, pro fructus. Turpilius Cane- phoro (12):
sati' friicti reddunt.
idem Hetaera (86):
baec si inpetro abs te ut faciat, sati' friicti cepero ex te.
10 Varro de Re Rustica lib. I (2, 19): ^eius enim sali- vam esse fructuis venenum'.
MENSiONEM, pro meusuram. Cicero in Oratore