അഭിനയാങ്മരം

കാ

്॥] ഴ്‌ ി ലു തം ലു ക്‌ ച്ച്‌ ന്‌ ) [1] 1, 4 ട്ഞങ യം ലം " [ല്‌ ഴു ] പി. കം ടം 8 ടം ടൂ! ലു ലി നടില്ല [ ിഴ ല്‌ 77 ി 1] ലി ളളി ട്വ ചു കി 4.8. ലി ന, ] 4 ി ര്‍ ബ്ല. 6-6: 2. ലി ക്‌" ശി, & ത; ഉം, നം [1 ളള ല്‍ 1] യ്‌ കി ഴു ലച റൂം ലി ലി ജു & ള്‌

ഗോപിനാഥ്‌

അദിനയാടമ്മരം

പ്രസാധക൯ ി ഗോപിനാഥ" ടീ ഖെ

പാലസ്‌ ഡാന്‍സര്‍, തിരുവ നവ്ുരം.

കാ ഇ. പ്പി റൈറവറ്‌ പ്രസവാധകനില്‍,

അദിപ്രായങ്ങാ.

സര്‍ദാര്‍, കെ. എം. പണിക്ക അവര്‍കറഠം ബിക്കാനീര്‍

12-.9-1939.

ശ്രി. ഗോപിനാഥ്‌ അവര്‍കംക്ക്‌ , $ പാലസ്റ്റ ഡാന്‍സര്‍, തിരുവനന്തപുരം.

കാവാലത്തു വന്നപ്പ്യോറം എന്നെ ഏഠം്പിച്ച /ആഅഭിനയാങ്കരം"? ഇവിടെ വന്നശേഷമാണ്‌ വായി. ക്കാന്‍ സാധിച്ചതു”. കലാവിദ്ദുകള്‍ (ൽ യൃത്തശാസ്രൂ ത്തിനുള്ള പ്രാഥമ്യം സവ്ൃസമ്മതമാണല്ലോ.

വിജയക്കൊടി വിശ്വമംഗളാനാം ത്രിദിവപ്പ്യൊല്‍ക്കുടതന്‍പളുകംതണ്ടെ . അരുറംകെങ്ങളിലംബികാമണാള൯

തിരുനടടത്തിലുയത്ത ദണ്ഡപാദഃ.

എന്നാണല്ലോ നമ്മുടെ പൂര്‍വ്വികന്മാര്‍ തന്നെ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്‌. സ്ഥിതിക്കു നൃത്തകലയേ പയററിയുള്ള. പ്രാമാണികഗ്രന്ഥങ്ങം തജ്ജിമചെയ്ത

നി

മലയാളത്തില്‍ പ്രസിദ്ധാപ്പെടുത്താനുള്ള നിങ്ങളുടെ ഉദ്യമം സര്‍വ്ൃധാ അഭിനന്ദനീയംതന്നെ. ല്യയാഖ്യ നം ലളിതമായിട്ടുണ്ട്‌ . നൃത്തം പഠിക്കാനാഗ്രഹിക്കു ന്നവക്കം ഭരതയൃത്തത്തിനെറ മമ്മം അറിയണമെ ന്നാഗ്രഫിക്കുന്നവക്കും നിങ്ങളുടെ പുസ്തകം വളരെ പകരിക്കുമെന്നുള്ള തിനു സംശയമില്ല.

നിങ്ങളുടെ നൃത്യശിക്ഷാലയവും ൃത്യപ്രദശന ങ്ങളംകൊണ്ടു” കേരളത്തിനുതന്നെ ഒരു പ്രശസ്തി സമ്പാദിച്ചിട്ടണ്ടെന്നുള്ളതിനു സംശയമില്ല; അതു കൊണ്ടു്‌ ,

ത്വയി സ്ഥിതേ തിഷ്ടൃതി നാടൃശാസ്രും

സുകേരളീയം നനു ഗോപിനാഥ!

എന്നു മാത്രം പറഞ്ഞുകൊള്ളുന്നു.

കെ. എം. പണിക്കര്‍ (ഒപ്പ .)

11] മാന്യമിത്രമേ,

അഅഭിനയാങ്കരം ഞാന്‍ സശ്രദ്ധം വായിക്കയും ആവത്തിക്കയും ചെയ്തു. പ്രമാണഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ പാഠശ്ൃദ്ധിയും, ലളിതവും ആകഷകവുമായ അത്വറ വിവരണവും ആദരയോശ്യമായിട്ടുണ്ടെന്ന്‌ പറഞ്ഞേ മതിയാവ്യ. കേരളീയനാട്ടുകലയെ അഖിലഭാര തീയകലയാക്കി പ്രദശിപ്പ്ിച്ച്‌ അതിനു ലോക്പ്ര ശസ്സി വരുത്താ൯ നിരന്തരമായി പരിശ്രമിക്കുന്ന താങ്കഠം വിശ്രമാവസരങ്ങളെ ഇത്തരം സല്‍ത്പ്രവ്വ ത്തികഠംക്കായി പയോഗപ്പെടുത്തുന്നതു” നമ്മുടെ ഭാഷയ്യുക്ഛ്‌ ഒരു ഭാഗ്യോദയംക്രടിയായിരിക്കും. മല യാളഭാഷ സാമാന്ൃയമായിത്തന്നേ ശാസ്രൂഗ്രന്ഥ ങ്ങളെസ്സംബന്ധിച്ചിടത്തോളവും ഇന്നും ദരിദ്ര യാണ്ട്‌. തന്നിമിത്തം ഭാഷാപ്രണയികളടെ ഹൃദയം പരിതപിക്കുകയുമാണു”. നാട്ടശാസ്രുത്തെ പ്യററിയാണെങ്കില്‍ പറയാനുമില്ല. നമ്മുടെ സ്വത തരമായ അഭിനയവിദ്യ സകലജഗന്മോഹനമാ ണെന്ന്‌ ദ്വീപാന്തരങ്ങളില്‍ പോലും സമ്മതമായി ക്കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്‌. എങ്കിലും അതിനെ ഗ്രദ്ഥമുഖേന അഭ്യസിക്കത്തക്ക ഒരു നല്ല ശാസ്ത്രൃഗ്രന്ഥം നമുക്കി

മ്‌

നിയും സമ്പന്നമായിക്കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല,. പോരാ ്കുയെ പരിഹരിക്കുവാന്‍ അങ്കരരൂപേണ ആവി വിച്ചു ഗ്രന്ഥം അചിരേണ ബഹുഫലപുണ്ണ മായി ഭവിക്കുന്നതിനു ഞാന്‍ ആശിക്കുന്നു; ഫ്ൃദയ പുവ്ൃം പ്രാത്രഥിക്കുന്നു. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാഠം മഹാ രാജാവു തിരുമനസ്സ്റിലേ കലാപ്രണയശാസ്രു ത്തിന്‍െറ ഭാഷ്യകാരനെന്ന നിലയില്‍ താങ്കളുടെ അക്ഷീണശ്രമങ്ങ൦ം അനവരതം അഭിവൃദധങ്ങളായി 4ഓണ്മാന്‍ എനെറ മിഴികഠം നിന്ിമേഷങ്ങളായി രിക്കുന്നു. ഞാന്‍ ഘൃദയംഗമമായി പ്രാത്ഥിക്കുന്നു:-_

ശ്രിവഞ്ചിരാജരാജേന്ദ്ര-- കരുണാമൃതശീതളഃ ഗോപിനാഥ. ഭവാന്‍ ജീയാ-

ന്നടലോകശിഖാമണി$.

മൌമല്വൌ മായൂരബദ്ഥാഞ്ചിതമണിമകടം ഫാലപട്ടേ ത്രിപുഗ്ഡം കണ്ണേ മാലോത്തരീയാവമലകടിതടേ

പിതചേലാം ദധാനഃ

ആയോജ്യാസ്സ്യേ സുവേണും മുദുമുദുമധുരൈര... ഗീതകൈര്‍നത്തയംസ്രി-

വൃന്ദം വൃന്ദാവനേന്ദ്രഃ പ്രദിശതു ഭവതേ ലാസ്യവീരസ്സറഖാനി.

എന്നു” താങ്കളടെ മിത്രം,

്ഴബഠിസ്ന. കെ. എസ്‌. കൃഷ്ട്ൂവായ്യ൪. 23.1-115. 1൨0 0 1. 71. 1൩൦ 121൧7൭ 1ചിമ.)

ശ്രി.

. ഡി. മൂന്നാം ശതാബ്ദത്തില്‍ രചിക്കപ്പെട്ട

ശ്രീ ഭരതന്‍െറ നാട്ടശാസ്രത്തില്‍ ക്രോഡീക രിക്കപ്പെട്ട ഭാരതിയ ഗ്ൃത്തൃകല അടുത്തകാലംവരെ ഹിന്ദു ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ഉത്സവങ്ങളുടേയും അടിയ ന്തിരങ്ങളുടേയും ഒരു പ്രധാന ഭാഗമായി നിലനിന്നു പോന്നു. ദേവദാസികളുടെ കലാപ്രണയത്താല്‍ ആദ രിക്കപ്പെട്ടും ചിരാഭ്യാസത്താല്‍ പോഷിപ്പ്റിക്കപ്പെടം കലാരസികന്മാരുടെ പ്രോത്സാഹനത്താല്‍ മാമൂല്‍ പ്രകാരം വളന്വവന്ന കലയെ ഇടക്കാലത്തു' ആധുനിക സന്മാഗ്ലപ്രചാരകന്മാര്‍ നിയമന്ദിമ്മാ ണത്താല്‍ അമ്ഖലങ്ങളില്‍ നിന്നും ഒരു തെരുവീഥി യിലേയ്യു്‌ ആട്ടി നിര്‍ദ്ദയം ചവുട്ടിയിറക്കി. എന്നാലും അതു കേവലം ദോഷകരമായി എന്നു വിചാരിക്കേ ണ്ടതില്ല. അമ്പലങ്ങളുടെ ഇരുണ്ടിരുണ്ട മുലയില്‍ കിടന്നു പൂപ്പല്‍ പിടിച്ചു പുരാതന കലയിന്മേല്‍

[1

കുറച്ച വെളിച്ചവും കാറവം തട്ടുന്നതു” ആവശ്യം തന്നെയാണു”. അതു ദേവാലയങ്ങളുടെ സ്വകാ ത്സ്വത്തായിരിക്കാതെ മനുഷ്യയസമുദായത്തിന്‍െറ

സ്വത്തായിത്തന്നെ ഇരിക്കേണ്ടതുമാണ്‌..

എന്നാല്‍ ഇന്നത്തെ നത്തകന്മാര പഴയ യൃത്തതത്വങ്ങളെ അവ മാമുലുകളാണെന്നുള്ള കാര ണവും പറഞ്ഞു ത്യാജ്യകോടിയില്‍ തള്ളിക്കളയുന്നു. മഹനീയ കലാവിശേഷം നമ്മുടെ ഭാരതത്തില്‍ അഭിവൃദ്ധിചരമായ ഒരു ജീവിതം നയിച്ചതാ ണെന്നോ നാട്യത്തിനേറയും ന്ൃത്തയൃത്ത്യാദികളു ടേയും സമ്പന്നവും പരിഷ്‌ കൃതവുമായ ഒരു ആംഗുൃ ഭാഷയുടെ കലവറയാണെന്നോ ഉള്ള. വസ്തുത അവര മറന്നേകളയുന്നു. മാമൃലുകഠം ഒരു കലാപ്രദരശ കന്നു കലാപരമായ സൃഷ്ടിയുടെ അടിസ്ഥാനമെന്ന നിലയില്‍ ഉ.പകരിക്കാതിരിക്കുകയില്ല ; എന്നുമാത്ര മല്ല അവ അപരിഫായ്യങ്ങളുമാണു”. നാളത്തെ കലയെ ഇന്നത്തെ കലയുടെ സുസ്ഥിരമായ അസ്ഥി

വാരത്തിന്മേല്‍ മാത്രമേ കെട്ടി ഉയത്തുവാന്‍ സാധി

[1

ക്കുകയുള്ള. സുസമത്ഥമായ ഭാരതിയ നടനം ശാസ്ര്രീയമായവിധം അതിന്‍െറ സവ സൌന്ദയ്യ ത്തേയും വെളിപ്പെടുത്തുന്നതു കഥകലി, ഓട്ടന്‍ തുള്ളല്‍, ദാസിയാട്ടം, കത്തിവാഡി നൃത്തം, കണ്ണാ ടക്ക? കഥകളി മുതലായവയിലാകുന്നു. ഇവ തന്നെ അല്ലാല്യം രൂപഭേദത്തോടെ സായാം, കാംബോ ദിയാ, ജാവാ, ബാലി ഏന്നി ദിക്കുകളില്‍ പാശ്ചാ തൃരെപ്പോലും അത്ഭുതപരതന്ത്രരാക്കുകയും അതിന്റെ സൌന്ദയ്യത്തില്‍ വ്യാമോഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തുപോ രുന്ന. സാങ്മേതികഠൃത്താദികറം തമ്മില്‍ പല ഭാഗങ്ങളിലും സാമൃത വഹിക്കുന്നുണ്ട്‌. ആംഗ്യം, ചുവട്‌, ഭാവം എന്നിവയിലെല്ലാം കാണുന്ന സാധ്യ ത്രീകമായ സാമ്യം അവ ഒരേ ഒരു വൃക്ഷത്തിന്റെ (ഭാരതീയ നടനത്തിന്‍െറ) തൈകഠം അവിടവിടെ മാററി നട്ടപിടിപ്പിച്ചു്‌” ഉണ്ടായവയാണെന്ന്‌ ആക്കും എളുപ്പത്തില്‍ മനുസ്സിലാക്കിക്കൊടുക്കുന്നു. സന്ദര്‍ശ കരുടെ രചിക്കും കലാകാരന്മാരുടെ സംസ്ലാരത്തിനും ദേശവ്ൃത്യാസമനുസരിച്ചും അവ വൃത്ൃയസ്തമായി വള ന്൯വരുന്നു എന്നുള്ളതേയുള്ള.

[7

ചിത്രമെഴുത്ത്‌, കൊത്തുപണി എന്നിവപോലെ നൃത്തവും ഒരു മുകകലയാണെന്നു ചിലര്‍ അഭിപ്രായ പ്പെട്ടേയയക്ഛാം. എന്നാല്‍ അവ മുകകലയാണല്ലോ എഎന്നുള്ളതിനാലാണു അവയുടെ മാഫാത്മ്യം പരി ലസിക്കുന്നതു”. പ്രദാതത്തില്‍ വിരിഞ്ഞു” ഇളംകാറവ തടിയാടുടന്ന പനിനീര്‍പ്പ്യവു നമ്മോട്‌” ഒരക്ഷരവും സംസാരിക്കുന്നില്ല. എങ്കിലും അതിന്‍െറ മൃദുല കോമഒങ്ങളായ ഇതളുകളുടെ ചലനങ്ങളും പരമാന ന്ദപ്രദമായ പരിമളവും നമ്മെ ആഹ്ലാദിപ്പിക്കുന്നു. എന്നപോലെ ഗ്ൃത്ത്യകലയും നിശ്ശബ്ദമായി നമ്മെ ആഹ്ലാദിപ്പിക്കുന്നു. വാസ്തവത്തില്‍ ചില സ്ഥലത്തു നമ്മുടെ ത്തൃശയങ്ങളെ പ്രകാശിപ്പിക്കാന്‍ ത്ംഗ്ൃ ത്തിനുള്ള ശക്തി ഭാഷയ്ക്കില്ലെന്നുതന്നെ പറയാം. ശരീരത്തിന്‍െറ ഏതെയിലും പ്രധാന അവയവ ത്തിന്‍െറ ചെവതായ ഒരു ചലനം കൊണ്ടു വെളി പ്പെടുത്തുന്ന ആശയത്തെ വിവരിപ്പാ൯ ചിലപ്പ്യോറം

രണ്ടോ നാലോ വാക്കുകഠം കൊണ്ടും സാധിച്ചി

ല്ലെന്നു വരാം. ഇതിന്നുള്ള കാരണം അംഗചേഷ്ഠ

0

ളുടെ ശക്തിയാണ്‌. മനുഷ്യന്‍െറ വി.ചാരങ്ങ കളോടും വികാരങ്ങളോടും അംഗചേഷ്ടകറംക്കുള്ള, ബന്ധം ഏററവും അടുത്തതും സ്വാഭാവികവുമാണ്‌ . വക തആയംഗികചലനങ്ങളെ ക്രമപ്പെടുത്തി അതാതാധയങ്ങളെ സുഷ്ണതയോടടം ഭംഗിയോടും ശക്തിയോടും ക്രടി കാനിക്കുകയാണു ഗ്ൃത്ത്യകല

ചെയ്യുന്നതു”.

നാടൃശാസ്ര്രം, അഭിനയദരപ്പുണം മുതലായ ഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍ വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രകാരം മനുഷ്യം വ്വയവങ്ങ മെ അംഗം, പ്രത്യംഗ൦, വ്വാഠഗഠ എസ മുന്നായി വിഭജിക്കാം. അവയ്യയോരോന്നിനുമുള്ള. വ്യപോരങ്ങളും പ്രയോഗവിധങ്ങളും മാത്രം തെര ഞ്ഞെടുത്തു കലാകാരന്മാരുടെ ആവശ്യത്തിനും കലാപ്രണയികളുടെ അറിവിലേയ്യംവേണ്ടി ::അഭ നയാങ്ങരം?? എന്ന പേരില്‍ ചെവഗ്രന്ഥം പുസ്ത കരൂപത്തില്‍ പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തിയാല്‍ കൊള്ളാമെ; നനുളൂള, ആഗ്രഹമാണു പ്രസ്തുത വിഷയത്തിലേയ്യക്ഛ്‌ എന്നെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്‌. സാഹിത്യവേദികളായ

സ]

പണ്ഡിതവയ്യുന്മാരുടെ ദൃഷ്ടിയില്‍ പുസ്തകത്തിനു വലിയ മെച്ചം കിട്ടിയില്ലെങ്കിലും നടനകലാകാര ന്മാക്കം കൊത്തുപണിക്കാക്കം ചിത്രമെഴുത്തുകാക്കും ഇതു വളരെ ഉപകാരപ്രദമാണെന്നുള്ള പുണ്ണവിശ്വാ സത്തോടും ശ്രീചിത്രോദയനത്തനകലാലയത്തിലെ ആവശ്യമനുസരിച്ചും ഞാനിതാ :അഭിനയാങ്കരം' ഒന്നാംഭാഗം സജ്ജനസമക്ഷം സവിനയം സമ

പ്പിച്ചു കൊള്ളന്നു.

ഭരതകലഭാഗ്യകലി കേ ഭാവരസാനന്ദപരിണതാകാരേ ജഗദൈകമോഫനകലേ

ജയജയ രംഗാധിദേവതേ,ദേവി!!

ര്‍ ഗോപിനാഥ്‌,

പാലസ്‌ ഡാ൯സര്‍൪.

തിരുവനന്തപുരം,

19.11 1114.

അദിനയാമ്ുംരം

(ഒന്നാം ഭാഗം)

ആംഗികം ഭവനം യസ്യ വാചികം സവ്വവാങ്‌ മയം ആഹാര്യം ചന്ദ്രതാരാദി

തം നമഃ സാത്ഥികം ശിവം.

യാതൊരാഠാക്കു ലോകമൊക്കെ ആംഗികാഭി നയവും ശബ്ദപ്രപഞ്ചം മുഴുവ൯ വാഛികാഭിനയവും ചന്ദ്രനക്ഷത്രാടികറം ആഹാര്യാഭിനയവുമാണോ സാത്വികസ്വരുപനായ ശിവനെ ഞാന്‍ നമസ, രിക്കുന്നു.

നടനത്തിനെഠ ഉത്ഭവം,

ട്ടഗ്യ ജൂ€ സാമവേദേദ്യോ

വേദാച്ചാഥവണക്രമാതാ

അഭിനയാദക്ംമം

പാഠ്യഞ്ചാഭിനയംഗീതം രസാന്‍ സംഗൃഫ പത്മജഃ വൃരീരചച്ഛാസ്രമിദം

ഡമ്മകാമാത്ഥമോക്ഷദം.

ടകം, യജുസ്ണ്‌ , സാമം, അഥവം എന്നി വേദ ങ്ങളില്‍ നിന്നു ക്രമേണ പാഠ്യം, അഭിനയം, ഗീതം, രസങ്ങഥം എന്നിവയെ സ്വീകരിച്ചു ബ്രവമാവു ധമ്മകാമാത്ഥമോക്ഷപ്രദമായ ശാസ്രത്തെ

വിരചികച്ചു.

നടനകലയുടെ ലോകപ്രചചരണം.

നാട്യവേദം ഭദൌ പൃവ്വം ഭരത്തായ ചതുര്‍മ്മുഖഃ തതശ്ച ഭരതസ്സ്ാത്ഥം ഗന്ധവാപ്പൂഠസോം ഗണൈഃ നാട്ട്യം നൃത്തം തഥാ ഗ്ൃത്ത്യ.- മഗ്രേ ശംഭോഃ പ്രയുക്തവാ൯

(ഒന്നാംഭാഗം) 2)

തണ്ഡുനാ സ്വഗണാഗ്രണ്യാ ഭരതായ സ്ൃദിദിശല്‍ ലാസ്യമസ്യാഗ്രതഃ പ്രത്യാ പാര്‍വ്ൃത്യാ സമദീദിശല്‍ ബുദ്ഥ്വാഥ താണ്ഡവം തണ്ഡോ- മ്മത്ത്യേഭ്യോ മുനയോ വദന്‍൯ പാര്‍വ്വതീ ത്വനുശാസ്ത്ിസ്ത ലാസ്യം ബാണാത്മജാമുഷാം തയാ ദ്വാരവതീി ഗോപ്ൃൃ- സ്താഭി& സെരരാഷ്‌ ടയോഷിത്വ താഭിസ്തുതത്തദ്ദേശീയാ.- സ്തദശിഷ്യയന്ത യോഷിതഃ ഏവം പരമ്പരാപ്രാഫ്്ം

ഏതല്‍ ലോകേ പ്രതിഷ്ഠിതം.

ആദ്യം ബ്൮്മാവുയ നാട്യവേദം ഭരതമുനിക്കു നറംകി. അതിനുശേഷം ഭരതന്‍ ഗന്ധര്‍വ്വന്മാരോടും അല്ലു രസ്സകളോടും ക്രടി പരമേശ്വരന്‍െറ മുന്‍പില്‍വച്ചു

സു നാട്ടുത്തേയും നൃത്തൃത്തേയും ധൃത്തത്തേയും പ്രയോ

4. അഭിനയാക്കരം

ഗിച്ചു. അനന്തരം പരമേശ്വരന്‍ താ൯ പ്രയോഗിച്ചു ദ്ധതമായ പ്രയോഗത്തെ ഓത്തു തന്‍െറ ഗണതശ്രേ ഷ്യനായ തണ്ഡുവിനെക്കൊണ്ട്‌ അതു ഭരതമുനിക്കു്‌” ഉപദേശിപ്പിച്ചു; പാര്‍വ്വതിയെക്കൊണ്ടു ലാസൃവും പദേശിപ്പിച്ചു കൊടുത്തു. മുനികഠം തണ്ഡുവില്‍ നിന്നു താണ്ഡവം പഠിച്ചു” മനുഷ്യയക്കുപദേശിക്കയും പായവ്യൃതിയാകട്ടെ ബാണനെറ മകളായ ഉഷയെ പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഉഷ ദ്വാരകയിലെ ഗോപി മാരേയും അവര്‍ സൌരാഷ്‌ ട്രസ്ര്രീകളേയും അവര്‍ അതാതു നാട്ടുകാരായ മറ സ്ര്രികളേയും പഠിപ്പിച്ചു. ഇപ്രകാരം പരമ്പരയാവന്നിട്ടാണ്‌ കലാവി

ശേഷം ലോകത്തില്‍ വ്യാപിച്ചിട്ടുള്ള തു”.

നടനംകൊന്ടുളളു ഗണങ്ങറാ.

കീത്തിപ്രാഗത്ഭ്യസൌഭാഗ്യ

വൈദശ്ധ്ധ്യാനാം പ്രവദ്ധനം

(ന്നാം ഭാഗം)

ഓദാരയസ്വൈര്യധൈധയ്യാണാം വിലാസസ) കാരണം ദഃഖാത്തിശോകനീവേദ ഖേദവിച്ചേദകാരണം

അപി ബ്രശ്മപരാനന്ദാ ദിദമഭ്യധികം മതം ജഹാര നാരദാദീനാം

ചിത്താന കഥമ൯൬ഥാ.

നാട്യം കീത്തി, പ്രൌഡ്ഥത, സൌഭാഗ്യം, വിദ ശ്ധത എന്നിവയെ വദ്ധിപ്പിക്കും; ഒരദാര്യം, സ്ഥിരത വിലാസം എന്നിവയു,കാരണമാഞ്ഞ്‌. ദുഃഖം,ആത്തി, ശോകം, വെപ്പ്‌ (ന൯ദിവേദം) എന്നിവയെ നശി പ്പിക്കും. ഇതു ബ്രരമാനന്ദത്തേക്കാഠം കവിഞ്ഞ താണെന്നാണു വയ്ക്ക്‌; ആല്ലാതെ എങ്ങനെയാണു ഇതു നാരദാദിമുനികളുടെ പോലും മനസ്സിനെ ആകര്‍ഷിച്ചത്‌ ?

6 അഭിനയാജംരം

അഭിനയവിഭാഗങ്ങ൦.

ആംഗികോ വാചികസ്തദ്വ ദഭാഹാര്യഃ സാത്വികോപരഃ പതുത്വോഭിനയസ്മൃത്ര ആംഗികോംഗൈന്നിദശിതഃ വാചാവിരചിതഃ കാവ്യ. നാടകാദിഷു വാചിക ആഹാര്യോഫാരകേയ്യര വേഷാദിഭിരലംകൃതിഃ സാത്വിക? സാത്വികൈഭാവൈര്‍ ഭാവജേഞന വിഭാവിതഃ ഏതച്ചതുര്‍വിധോപ്പേതം നടനംത്രിവിധംസ്‌മൃതം നാട്യം ഗ്ൃത്ത്യം ഗ്ൃത്തമിത' മുനിഭിഭരതാദിഭിഃ.

ആംഗികം, വാചികം, ആഹാര്യം, സാത്വികം

എന്നു നാലുവിധമാന്നു്‌ അഭിനയം,

(ഭന്നാം ഭാഗം) /

൪.

ആംഗികാഭിനയം.

തത്തി ത്ത്ിതില്‍

കാവ്യനാടകാദികളിലെ വാക്കുകളുപയോഗി

ച്ചിദളതനനു വാചികം.

ഫാരം, കേയൂയൂരം മുതലായവ കൊണ്ടുണ്ടാക്കുന്ന

വേഷാലങ്കാരമാണു” ആഹാര്യം.

മാനസികഭാലങ്ങളെ ക്കൊണ്ടു ഭാവജഞതന്മാ൪

വെളിപ്പെടുത്തുന്നതാണു സാത്വികം.

നാലുവിധം അഭിനയത്തോടുക്രടിയ നടനം

നാട്യം, യൃത്ത്യം, യൃത്തമെന്നു മുന്നുതരത്തിലുണ്ടെ

ന്നാണു ഭാരതമുനികളുടെ അഭിപ്രായം.

നാട്യം തന്നാടകഞ്ചൈവ ജ്യ പൃവ്ൃക്ഥായുതം ഭാവാഭിനയഹിനത്തു

നൃത്തമിതൃഭിധീയതേ,

8 അഭിനയാങ്കരം

രസഭാവവ്യഞ്ങനാദി

യുക്തംയൃത്യമിതിര്ൃതേ.

നാട്യ്യമെന്നും നാടകമെന്നും പറയുന്നതു പുരാ ണകഥയോടു ക്രടിയ പൂജനീയമായ പ്രയോഗമാണ്‌.

ഭാവാഭിനയമില്ലാത്തതാണു ധഡ്ൃത്തം.

രസ്ദഭാവവും മറരമുള്ള താന്ന യൃത്ത്യം.

ഇപ്രകാരം ഭാരതിയനടനകലയെ നാട്യം, നൃത്തം, ധൃത്ത്യം എന്നു മുന്നായിതരംതിരിച്ചിരിക്കുന്ന തില്‍ ്ൃത്തൃത്തിന്‌ ആവശ്യമായ ഭാഗങ്ങളെ

മാത്രമേ ഇതില്‍ എടുത്തു വിവരിക്കുന്നുള്ള.

വപൃവരംഗം.

വിഘ്ടാനാം നാശനം കത്തും ഭൂതാനാം രക്ഷണായ ദേവാനാം തൃഷ്ടയേചാപി പ്രേക്ഷകാണാം വിഭൂതയെ

(ഒന്നാ ഭാഗം)

ശ്രേയസേ നായകസ്യാത്ര പാത്രസംരക്ഷണായ ആചായ്യശിക്ഷാസിദ്ധൃത്ഥം

പൃുഷ്ധാഞ്ജലിമുപാരഭേല്‍.

1) ര്‍

വിഘ്ലങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുവാനും ഭൂതങ്ങളെര ക്ഷിപ്പാനും ദേവന്മാര്‍ പ്രസാദിപ്പാനും നായകന്‍െറ ശ്രേയസ്സ്ീനും കഥാപാത്രത്തിനെറ രകായ്യു്ഛം ഗുരൂ പദേശം ഫലപ്പെടുവാനുമായി ൃത്ത്യം തുടങ്ങുന്ന

തിനുമുന്‍പു പൃഷ്ടാഞ്ങജലി ചെയ്യണം.

ഏവം കൃത്വാ പുവ്വരംഗം നൃത്ത്യം കായ്യയം തതഃപരം

യൃത്ത്യം ഗിീതാഭിനയന

ഭാവതാകയുതം ഭവേല്‍.

ഇപ്രുകാരം പൃര്‍വരംഗം ചെയ്തുകഴിഞ്ഞു പിന്നീടു യൃത്ത്യം തുടങ്ങണം, ഗീതം, ഭാവം, താളം

എന്നിവയോട ചേന്നിരിക്കണം തൃത്തൃം.

10 അഭിനയാങ്കരം

ൃത്തൃത്തിന്‌ അനുസരികേണ്ടെതായ സാമ പട്‌

നിയമങ്ങഠം:__

ആസ്വയേനാലംബയേല്‍ ഗീതം ഫസ്നേനാതഥം പ്രദശയേരു ചക്ഷുദ്യാം ദശയേരുഭാവം പാദാഭ്യാം താളമാദ'ശേര. യതോ ഫസ്തസ്പതോ ദുഷ്ടി യ്്യതോ ദൂഷ്ട്‌സ്തതോ മനഃ യതോ മനസ്പതോ ഭാവോ

ഡയദതോ ഭാവസ്മത്തോ രസ്സഃ,

മുഖംകൊണ്ടു ഗീതം ചൊല്ലണം; കൈകളെ ക്കൊണ്ട്‌ അത്‌ കാണിക്കണം; കണ്ണകളെക്കൊണ്ടു ഭാവം വെളിപ്പടുത്തണറ; കാലുകളെക്കൊണ്ടെ താളം

വരുത്തണം.

വ്യടെയേ റി | ൭൭൫ കയ്ക്ക്‌” എവിടെയോ അവിടെ കണ്ണും, കണ്ണെ

ീടെദയോ അപീിദെ മനസ്സും, മനസ്റ്റെവിടെയോ

( ന്നാം ഭാഗം) 11

അവിടെ ഭാവവും, ഭാവം എവിടെയോ അവിടെ

രസവും വരുത്തേണ്ടതാണ്‌ .

ആംഗികാഭിനയം.

അംഗം; പ്രത്യംഗം, ഉപാംഗം എന്നീ മുന്നെ ണ്ണംകൊണ്ടു വരുത്തേണ്ടതാണ്‌ ആംഗികാഭിനയം.

അംഗാനൃത്ര ശിരോ ഹസ്്റൌ വക്ഷഃ പാശ്വോ കടിതടൌ പാഭാവിതി ഷഡ്ക്താനി

ഗ്രീവാമപ്പയപരേ ജഗ. അതില്‍ അംഗങ്ങഠം:-ശിരസ്സ്‌, കൈപ്പട ഒം, മാറ്‌, പാരശ്വം, അരക്കെട്ടു, കാലുകഠം എന്നീ ആറെണ്ണമാകുന്നു.

പ്രത്ൃയംഗാനഥ സ്കൃന്ധെര വോഫ്ു പൃഷ്യം തഥോടമം

19 അദിനയാദംരം

ഉനരൂ ജംഘേ ഷഡിത്യാഹു--

രപരേ മണിബന്ധകൌ

ജാനുനീ ക്രര്‍പ്പരാവേതല്‍--

തൂരയമപ്യധികം ജഗുഃ

ഗ്രിവാ സ്യാദപ്പുപാംഗന്തു

സുൃന്ധഏവ ജഗുര്‍ബ്ബ,ധാ.

പ്രത്യംഗങ്ങഠം:--ുമലുകഥം, കൈകഠം,; പുറം

വയര്‍, തുടകഠം. കണങ്കാലുകഠം എന്നി ആറെണ്ണ്ണ മാണ്‌, മറ൨ ചിലര്‍ മണിബന്ധങ്ങംം, കാല്‍മുട്ടകഠം, കൈമുട്ടുകഠം എന്നു മുന്നെണ്ണം ക്രടി ഉണ്ടെന്നു പറ യുന്നു. കഴുത്തുമുണ്ടാവാം. ഉപാംഗമാകട്ടെ തോളിനു

മേല്ല്യോട്ട മാത്രമാണെന്നാണു വിദ്വന്മതം.

ദുഷ്ടിഭൂപയടതാരാശ്ച കപോലൌ നാസികാ ഫത്ത അധരോ ദശനാ ജിഹ്വാ ചിബയകം വദനം തഥാ ഉപാംഗാനി ദ്വാദശൈവ

ശിരസ്ൃംഗാന്തരേഷു

ി

(ഒന്നാം ഭാഗം) 13

പാംഗങ്ങറം:-_കണ്ണ്‌, പുരികം, കണ്‍പോള, കൃഷ്ണമണി, കവിം, മുക്ക്‌, താടിയെല്ലകറം, കീഴ്‌ ചുണ്ടു”, പല്ലകഠം, നാവ്‌; താടി, വായ്‌ എന്നീ

പന്ത്രണ്ടെണ്ണമാകുന്നു.

ഇവയില്‍ നൃത്ത്യത്തിനുപയോഗമുള്ള വയുടെ ലക്ഷണം മാത്രം ചുവടേ ചേക്കുന്നു. അംഗങ്ങളുടെ ചലനങ്ങഠംകൊണ്ടുതന്നേ പ്രത്ൃംഗങ്ങറംക്കും ചല

നമുണ്ടാകും.

ശിരസ. സ്സ

സമമുദ്വാഹിതമധോ- മുഖമാലോളിതം ധുതം കന്മിതഞ്ച പരാവൃത്ത- മുതക്ഷിഫ്ം പരിവാഹിതം നവധാ കഥിതം ശീഷം

നാട്ടശാസ്ര്രവിശാരദൈഃ.

14. അഭിനയാദംരം

സമം, ഉദ്വാഹിതം, അധോമുഖം. ആലോ ളിതം, ധുതം, കമ്മിതം, പരാവൃത്തം, ൭ല്‍.- ക്ഷിഫം., പരിവാഹിതം എന്ന്‌” ഒന്‍പതു വിധമാണു

രസകഠാം ശിരസ്സ്റകഠം

നിശ്ചലം സമമാഖ്യാതം യന്നാതൃന്നതിവര്‍ജ്ജിതം നൃത്യാരംഭേ ജപാദൌ ഗവ്വപ്പണയകോപയോഃ സ്നുംഭനേ നിഷ്‌ക്രിയത്വേച സ്ധമം ശിരഷമുദാഹൃതം.

അനക്കാതേയും കുനിക്കാതേയും ഉയത്താ

തേയും നിത്തുന്നതാണു സമശിരസ്സറ്‌. യൃത്തം തുട

മ്പോഴും ജപത്തിലും ഗവ്ൃത്തിലും പ്രണയകോപ ത്തിലും സ്തംഭത്തിലും ഒന്നും ചെയ്യാതിരിക്കുമ്പോഴു

മാണു” അതുപയോഗിക്കേണ്ടതു”.

ഉദ്വാഹഫിതശിരോ ജേഞയ_

മുദ്ധ്വഭാഗോന്നതാനനം

(ഒന്നാം ഭാഗം) 106

ധ്വജേ .ചപന്ദ്രേ ഗഗനേ പവ്യതേ പ്യോമഗാമിഷു തുംഗവസ്ത്നി സംയോജ്യ--

മുദ്വാഫിതശിരോ ബുധൈഃ,

മുഖം മേല്‍പ്പ്യോട്ടയത്തുന്നതാണു” ഉദ്വാഫിത ശിരസ്സ്‌.

കൊടിമരം, ചന്ദ്രന്‍, ആകാശം, പവ്ൃതം, ആകാശചാരികഠം, ൭യന്ന വസ്തക്കറം എന്നിവയി ലാണു” അതുപയോഗിക്കേണ്ടതു്‌.

അധസ്താന്നമിതം ൨൫൫൫൬. മധോമുഖമിതിരിതം ലജ്ജാഖേദപ്പണാമേഷു ദൃശ്ചിന്താമൂര്‍ പ്ലയോസ്ത്റഥാ അധസ്ഥിതാത്ഥനിര്‍ദ്ദേശേ യുജ്യതേംബുനിമജ്ജനേ

മഖം കിഴ്‌പ്പോട്ട കനിക്കുന്നതാണു'” അധോ...

മുഖശിരസ്സ്റ്‌.

16 അഭിനയാങ്കുരം

ലജ്ജ, വിഷാദം, നമസ്കാരം, ദുവ്വി ചാരം, മു൪ച്ഛു, താഴേ കിടക്കുന്ന പദാത്ഥം കാണുക എന്നി

വയിലാണ്‌ അതു പ്രയോഗിക്കേണ്ടത്‌.

മണ്ഡലാകാരമുതഭ്രാന്ത_ മാലോളിതശിരോ ഭവേല്‍ നിദ്രോദ്വേഗഗ്രഹാവേശ മദമൂര്‍്ലരാസു ത൯മതം ഭൂമണേ വികടോദ്ദാമ

ഹാസ) ചാലോളിതം ശിരഃ.

വൃത്താകൃതിയില്‍ ശിരസ്സിനെ ചുഴററന്നതാണ്‌

പ്ര ആലോളിതശിരസ്സ്റു

റക്കംവരല്‍, വികാരാവേശം, ഭൂതബാധ, മദം. മു൪ ച്ചു, തല ചുററല്‍, ലഹളയായ പൊട്ടിച്ചിരി എന്നിവയിലാണ്‌ അതുപയോഗിക്കേണ്ടതു”.

വാമദക്ഷിണഭാഗേഷു

ചലിതം തദ്ധൃതം ശിരഃ

(ഒന്നാം ഭാഗം) രി

നാസ്തിതി വചനേ ഭൂയഃ പാരശ്വദേശാവലോകനേ ജനാശ്വാസേ വിസ്മയേ വിഷാദേ?നീപ്പീതേ ത്ഥഥാ ശിതാത്തേ ജ്വരിതേ ഭീതേ സഭ്ഃ പിതാസവേ തഥാ

യുദ്ധേ യത്തേ നിഷേധാദാ_ വമഷേ സ്വാംഗവീക്ഷണേ പാശ്വാഹ്വാനേ തസ്യോക്തഃ

പ്രയോഗോ ഭരതാടിഭിഃ.

ഇടത്തുഭാഗത്തേയയുച്ം വലത്തുഭാഗത്തേയ്യ,ം തിരിക്കുന്നതാണു ധുതശിരസ്സ്‌.

ഇല്ലെന്നു പറയുക. വീണ്ടും രണ്ടു ഭാഗത്തേയ്യക്ഛം നോക്കുക, ജനങ്ങളെ അരനുനയിക്കുക, വിസ്കയം., വിഷാദം, ഇഷ്ടമില്ലാത്ത കായ്യം സൂചിപ്പിക്കുക, തണുഡ്റ്യുകൊണ്ടു വലയുക, പനി, ഭയം, മദ്ദപാനം

ചെയ്ത ഉടന്‍, യുദ്ധം. പ്രയത്നം, അരുതെന്നു പറയുക

19 അടഭിയയാങ്കരം

അമഷം (കോപം) തന്‍െറ അവയവങ്ങഠം നോക്കുക, ഒരു ഭാഗത്തുനിന്നു വിജിക്കുക എന്നി സന്ദഭ

ങ്ങളിലാണ്‌ അതു പ്രയോഗിക്കേണ്ടത്‌.

ഉനദാവാധോഭാഗചലിതം തച്ഛിരഃ കമ്പിതം ഭവേല്‍ രോഷേ തിഷ്ടേതി വചനേ പ്രശ്‌നേ സംബ്യോപഹ്ൃതയോഃ ആവാഹനേ തമജ്ജനേ

കമ്പിതം വിനിയുജ്യതേ.

മേല്‍പ്പ്യോട്ടം കിഴ്സ്‌ പ്പോട്ടം ഇളക്കുന്നതാണു

ിരസ്‌. കമ്പിതശിര സ്റ

കോപത്തോടുക്രടി നില്ല” എന്നു പറയുമ്പോഴും അടുത്തേയ്യ,, വിളിയ്യയ,മ്പോഴ്ചം ആവാഹനത്തിലും കാടടിത്തരാമെന്നതിലുമാണു്‌ അതുപയോഗിക്കേ ണ്ടത്ത്‌. പരാങ്‌ മുഖികൃതം ശീഷം

പരാവൃത്തമിതിരിതം

(ഒന്നാം 80൧൦) 190

തല്‍ക്കായും കോപലജ്ജാദി_ കൃതേ വക്രരാപസാരണേ

അഅനാദരേ ക.ചേ തുന്യാം

പരാവൃത്തശിരോഭവേത്‌. മുഖത്തെ പീറകോട്ട തിരിക്കുന്നതാണു പരാവൃത്തശിരസ്്റ്‌.

കോപംകൊണ്ടോ ലജളകൊണ്ടോ മുഖം തിരി

ക്കുമ്പോഴും, അനാദരത്തിലും., തലമുടിയോ ആവനാ ഗിയോ നോക്കുമ്പോഴചമാണു്‌ അതുപയോഗിക്കേ ണ്ടത്‌.

പാദ്പ്പോദ്ധഭാഗചലിത_

മുല്‍ക്ഷിഫ്്ം കത്ഥൃതേ ശീരഃ

ഗൃഥാണ ഗച്ച്ലേത്യാദൃത്ഥ--

സുചനേ പരിപോഷണെ

അംഗീകാരേ പ്രയോക്തവു--

മുല്‍ക്ഷിപ്ഠം നാമ ശിഷകം.

ഒരു വശത്തുനിന്നു മുകളിലേയ്യകം' ഇളക്കുന്നതാ

ണ്‌ ഉല്‍ക്ഷിഫ്ശിരസ്സ്‌.

0 അഭിനയാങുരം

എടുക്കു, പോക്ര എന്നു സുചിപ്പ്ിക്കുമ്പോഴ്്‌ം വളച്യയിലും അംഗീകാരത്തിലുമാണു” അതുപയോ ഗിക്കേണ്ടത്ു്‌.

പാശ്വയോശ്ചാമരമിവു തതംചേരതു പരിവാഹീിതം മോഫേച വിരഫേ സ്പോത്രേ സന്തോഷേ ചാസമോദനേ വിചാരേ .ച പ്രയോക്തവ്യം

പരിവാഹിതശിരഷകം.

രണ്ടുവശത്തേയ്ും വെണ്‍ചാമരമെന്നപ്പോലെ

തലയാട്ടന്നതാണു പരിവാഫിതശിരസ്സ്‌ മോഹാ

(ക ക്ംത്തങ്ങംഘ്ജം പം പാം . ചിക വി

ലസ്യം., വിരഹം, സ്ത്രോത്രം, സന്തോഷം, അനുമോ

ദനം, വിചാരം എന്നിവയില്‍ അതു പ്രയോഗി

ശ്കണഠം,

(ഒന്നാം ൫0ഗ൦) 2]

ദൂഷ്ട്രിവ്യാപാരങ്ങറാ.

ദ്ൂമണം വലനം പാത്‌-- ശ്വലനാ സംപ്രവേശനം നിവത്തനം സമുദ്ധ്യത്തം

നിഷ:ക്രാമം പ്രാകൃതം തഥാ.

ഭൂമണം., വലനം, പതനം, ചലനം, സംപ്ര വേശനം, നിവത്തനം. സമുദ്ധ്യത്തം, നീഷ്‌ക്രാമം, പ്രാകൃതം എന്നിങ്ങനെ ഒ൯പതു വിധമാകുന്നു കൂല

മണികളുടെ വ്യാപാരങ്ങഠം.

ലക്ഷണങ്ങംം..----

പുടാന്തമ്മണ്ഡലാവൃത്തി.- സ്താരയോ൪ഭൂമണം സ്‌ മൃതം വലനം ഗമനം ര്ര്യസ്പം പാതനം സ്റസ്തൃതാ തഥാ ചലനം കന്വനം ജ്േടേഞയാ

പ്രവേശാന്തഃ പ്രവേശനം

൭൭ അഭിനയാങ്കരം

നിവത്തനം കടാക്ഷസ്തു സമുദ്ധയത്തം സമുന്നതി?

നിഷ്‌ ക്രാമോ നീഗ്ഗമഃ പ്രോക്തഃ പ്രാകൃതം തു സ്വഭാവജഃ അഷഷാം രസഭാവേഷു

വിനിയോഗം നിബോധത.

ഇരുപോളകളടെ ഉളളില്‍ വെച്ച്‌ കൃഷ്ണമണി

കളെ വൃത്താകൃതിയില്‍ ചുററിക്കുന്നതാണു ഭൂമണം.

മുന്നുകോണായി കൃഷ്ണുമണികളെ നടത്തുന്ന

താണ വലനം.

കൃഷ്ണുമണികഠം കീഴ്‌ പ്പോട്ട വീഴ്‌ത്തുന്നതിനു

വത്തനം,

ക്ൂട്ട്യമണികളെ ധൃതഗതിയില്‍ ഇളക്കുന്നതാ

കൃഷ്ണുമണികളെ ഉകൂളിലേയ്യ്്‌” ആകര്‍ഷിക്കുന്ന

താണു സംപ്രവേശനം.

(ഒന്നാം ഭാഗം) ൭൭

കൂൃഷ്ണുമണികഠംകൊണ്ടു കടാക്ഷമായി നോക്കു

ന്നതാണു നിീവത്തനം.

ഒരു ഭാഗത്തുനിന്നും വിലങ്ങനെ മവഭാഗ

ത്തേയ്യു കൃഷ്ണ്മണികളെ ഇളക്കുന്നതു സമുദധയത്തം.

ശക്തിപൃവം കൃഷ്ണുമണികളെ തുറപ്പിക്കുന്ന താരെ നിഷ്‌ ക്രാമം.

സ്വാഭാവികമായുള്ളതൃ പ്രാകൃതം.

മേല്‍ വിവരിച്ച ഒ൯പതുവിധം ദൃഷ്ടികളേയും താഴേ പറയുന്ന ക്രമത്തിനു രസഭാഗങ്ങളില്‍ പ്രയോ

ഗിക്കേണ്ടതാകുന്നു.

ഭൂമണം ചലനോദാ്യ ത്തേ നിഷ്‌ ക്രാമോ വീരരൌദ്രയോഃ നിഷ്‌ക്രാമണം സഞ്ചലനം കത്തവ്യം ഹി ഭയാനകേ ഫാസ്ൃയബിഭത്സയോശ്ചാപി

പ്രവേശനമിഹേഷ്യതേ

2! അദിനയാദംം

വപപാതം കരുണേ കായ്യം നിഷക്രാമണമഥാത്രഭൂുതേ പ്രാകൃതം ശേഷഭാവേഷു ശൃംഗാരേ നിവത്തനം സ്വഭാവസിദാമേവൈതത.

കമ്മലോകക്രിയാശ്രയം.

ഭ്രമണം ചലനം സമുദ്ധ്യത്തം നിഷ്‌ ക്രാമം എന്നിവ വീരത്തിലും രൌദ്രത്തിലും, നിഷ്‌ക്രാമം ചലനം എന്നിവ ഭയാനകത്തിലും, പ്രവേശനം ഫാസ്ൃത്തില്യം ബീഭത്സത്തിലും, പതനം ദു3ഖ ത്തിലും, സിഷ്‌ക്രാമം അതുഭതത്തിലും, നിവത്തനം ശൃംഗാരത്തിലും, പ്രാകൃതം മറ൨ ഭാവങ്ങളിലും പ്രക ടിപ്പ്രിക്കാം.

ദഷ്ടിഭേദങ്ങറാ.

സമമാലോകിതം സാചി-

പ്രലോകിതനിമിലിതേ

(ഒന്നാം ഭാഗം) 2൫

ഉല്ലോകിതാനുവ്യത്തേ തഥാ ചൈവാവലോകീതം ഇത്ൃഷ്യ്ൌ ദൃഷ്ടിഭേദാഃസ്യയ! കിത്തിതാഃ പൃവസൂരിഭി9.

സമം, ആലോകിതം, സാചി. പ്രലോകിതം, നിമീലിതം, ഉല്ലോകിതം, അനുവൃത്തം, അവലോ

കിതം എന്നി എട്ടെണ്ണമാകുന്നു ദുഷ്ടി ഭേദങ്ങറം.

വീക്ഷണം സുരനാരീവല്‍ സാനന്ദം സമവിക്ഷണം നാട്യാരംഭേ തൂലായാം ചാ- പ)ന്യചിന്താ വിനിശ്ചയേ ആശ്ചര്യേ ദേവതാരൂൂപേ

സമദ്ൃഷ്ലിരുദാഹൃതാ.

ദേവസ്ര്രിയുടേതുപോലുള്ള ആനന്ദത്തോടുക്ര

ട്രിയ നോട്ടമാണു സമദ്ദഷ്ഠി.

നാട്യത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലും സാദൃശ്യം നോക്കു

വ്വോഴും, മറെറാരാളിന്റെ ചിന്തയെ നോക്കി കാണു

൭6 തരിനയാങ്കം

മ്പോഴും, ആശ്ചരൃത്തിലും ദേവകളുടെ രൂപം കാട്ടന്നു

തിലും അതുപയോഗിക്കേണ്ടതാഞ്്‌.

തആലോകിതം ഭവേദാശ്ര-. (രമണാ സ്‌ഫ,,ടവിക്ഷണം കലാലചക്രദ്രമണേ സര്‍വ്വവസ്തപ്രദശനേ യാചഞായാം പ്രയോക്തവ്യ-

മാലോകീതനിരിക്ഷണം.

വേഗത്തില്‍ ചുഴററി തുറന്നുനോക്കുന്നുതാണ്‌ ആലോകിീതടദ്ദഷ്ഠി.

കുശവനെറ ചമ്രംതീരിച്ചി ലി ലു ഫ്ിപ്പാ വസ്തുവും എന്നു കാണിക്കുന്നതിലും, അപേക്ഷയിലു

മാണു്‌ അതുപയോഗിക്കേണ്ടതു്‌.

സ്വസ്ഥാനേ തിയയഗാകാര. മപാംഗവലനം ക്രമാല്‍ സാചചിദ്ദഷ്ണിരിതി ജേഞയാ

നാടൃശാസ്ര്രവിശാരദൈ;.

(ഒന്നാം ഭാഗം) ൭൮

ഇംഗിതേ ശുശ്രസംസ്‌പശേ ശരലക്ഷ്ഷേ ശുകേ സ്‌മൂത്തെ സൂചനായാം കാര്യാണാം

നാട്ട സാചീഠനിരിക്ഷണം.

സ്വസ്ഥാനത്തുനിന്നു്‌ വിലങ്ങനെ ക്രമേണ

കടക്കണ്ണിലേയ്യുക് അയയ്യൂഛന്നതാണു സാചീദ്ദഷ്ഠി.

അന്തഗ്ലതം സൂചിപ്പ്ിക്കുന്നതിനും മീശപിരിക്കു (തലോട്ട) ന്നതിനും തത്തയെ കാണിക്കുന്നതിഡം അമ്പിനെറ ലാക്കു നോക്കുന്നതിനും കായ്യങ്ങളെ സുചിപ്പ്ിക്കുന്നതിനുമാണ്ട്‌ അതു പ്രയോഗിക്കേ

ണ്ടത്‌.

പ്രലോകിതം പരിജേഞയം ചലനം പാശ്വഭാഗയോഃ

ഭയോ? പാര്പയോധ്ൃസ്തു- നിര്‍ദ്ദേശേ പ്രസംജിതേ ചലനേ ബുദ്ധിജാഡ്്യേ

പ്രലോകീതനിരീക്ഷണം.

മറ്റ അഭിനയാങ്കരം

രണ്ടു ഭാഗത്തേയും കണ്ണിളക്കുന്നതാണു

പ്രലോകിതം.

രണ്ടുവശവുമുള്ള. വസ്തുക്കളെ കാണിക്കുന്നതിലും പ്രസംജിതത്തിലും പരത്തി നോക്കുമ്പോഴും ഇളക്കു

ത്തിലും ബുദ്ധിമാന്ദൃയത്തിലും അതുപയോഗിക്കണം

ദുഷ്ടരേരദ്ധവികാ.േവേന മീലിതാ ദൂഷ്ടിരീരിതാ ആശീവിഷേ പാരവശ്യേ ജപേ ധ്യാനേ നമസ്തൌ ലു, ഉന്മാദേ സൂക്ഷ്യദ്രഷ്ട്രൌ

മീലിതാ ദൂഷ്ടിരീരിതാ.

കണ്ണ പകുതി വിടുത്തിയ നോട്ടമാണു മീലിത

ദുഷ്ട.

സപ്പ്ും, പാരവശ്യം, ജപം, ധ്യാനം, നമസ്ത്രാരം, ഭ്രാത്തര്‌, സുക്ഷിച്ചുനോക്കുക എന്നിവയിലാണ്‌ അതു പയോഗിക്കേണ്ടതു”.

(ന്നാം ഭാഗം) ഉറ്റ പ്ലോകീതമിതി ജേഞ്ഞയ- മുദ്ധവഭാഗേ വിലോകനം ധ്വജാഗ്രേ ഗോപൃരേ ദേവ മണ്ഡലേ പുവജന്മനി

ഒന്നത്യേയ ചന്ദ്രികാദാവ-

പ്ൃുല്ലോകിതനിരീക്ഷണം.

മുകളിലേയ്യ്് നോക്കുന്നതാണ്‌ ഉല്ലോകിതം. ധ്വജാഗ്രത്തിലും ഗോപ്യരത്തിലും ദേവസമൃഹ ത്തിലും പുരവ്വജന്മത്തിലും ഉയപ്പയിലും, ചന്ദ്രിക, കാട്ടതീ മുതലായവയിലുമാണു” അതു പ്രയോഗിക്കേ ണ്ടത്‌. വദ്ധ്വാധോവീക്ഷണം വേഗാ-- ദനുവൃത്തമിതിരിതം

കോപദ്ദഷൌ പ്രിയാമന്ത്രേ അനുവൃത്തനിരീക്ഷണം.

മേല്‍പ്പോട്ടം കിഴ്‌പ്പോട്ടും വേഗത്തില്‍ നോക്കു

ന്നതാണ്‌ അനുവൃത്തം.

0 അഭിനയാമ്കം

കോപദൃഷ്ഠിയിലും പ്രിയപ്പെട്ടവരെ വിളിക്ക മ്പോഴുമാണ്‌ അതുപയോഗിക്കേണ്ടതു'.

അധധസ്താദ്ദരശനം യസ്സ ദവലോകിതമുച്യതേ രായാലോകേ വിചാരേ ്വായാം പഠനശ്രമേ സ്വാംഗാവലോകനേ യാനേ--

പൃൃവലോകിതമു ചൃതേ.

കിഴ്‌ പ്പോട്ടു നോക്കുന്നതാണ്‌” അവലോകീതം.

നിഴല്‍ നോക്കുക, വിചാരം, ആലോചന, പഠി

തഞ്ഞം ത്തം പം പം ൨. ലക തവം

ക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുക, തനെറ ശരിരം നോക്കക, യാത്ര

എന്നിവയിലാണ്‌ അതു പ്രയോഗിക്കേണ്ടത്‌ .

പൃടകമ്മങ്ങാ

ന്മഷശ്ച നിമേഷശ്ച

പ്രസ്ൃതം കുഞ്ചിതം സമം

(ഒന്നാം രാഗം) ടി]

വിപത്തിതം സ്‌ഫുൃരിതം

പിഹിതം വിലോളിതം

ഉന്മേഷം, നിമേഷം. പ്രസ്ൃതം, കുഞ്ചിതം,

സമം, വിവത്തിതം. സ്‌ഫുൃരിതം, പിഫിതം, വിലോ

ഓിതം എന്നു” ഒന്‍പതു തരമാണു കന്‍പോള കഠം.

രി വദ്രേഷൈഃ പുടയോയ്യസ്ത ഉന്മേഷ പ്രകിത്തിതഃ സമാഗമോ നിമേഷഃസ്യാ_ ദായാമഃ പ്രസ്തം ഭവേരാ ആകുഞ്ചിതം കുഞ്ചിതം സ്വ ത്സമം സ്വാഭാവികം സ്‌ മൃതം വിവത്തിതം സമുദ്ധ്യത്തം

സ്‌ഫൃരിതം സ്ൃന്ദിതം ത്ഥഥാ പ്ാദിതം പിഹിതം പ്രോക്ത

മാഹതം തു വിലോളിതം.

കണ്‍ പോളകഠം തമ്മില്‍ അകന്നുകൊണ്ടുള്ള

ന്യത്തം

അദിനയാങ്കുരാ

പോളകഠം തമ്മില്‍ പചേന്നുകൊണ്ടുള്ളതു

നിമേഷം. നീളം വരുത്തിക്കൊണ്ടുള്ള പോളകാം പ്രസ്തൃതഭ. അല്പം കുവതാക്കിക്കൊണ്ടുള്ളതു കുഞ്ചിതം. സ്വാഭാലികമായുള്ളതു സമം. പോളകറഠം പൊകക്കിക്കൊണ്ടുളള വിവത്തിതം പോളകറം നത്തു സ്‌ഫൃരിതം. മറച്പകൊണ്ടുള്ളതര്‌ പിഹിതം.

പോളകഠം തമ്മില്‍ അടിച്ചുകൊണ്ടുള്ള തു

വിലോജിതം,

പയോഗക്രമാ.----

ക്രോധേ വിവത്തിതം കായ്മും

നിമേഷോന്മേഷണൈസ്സുഹ.

(ന്നാം ര്റഗം) 38

വിസ്കയാത്ഥേ ഫര്‍ഷേ വീരേ പ്രസ്പതം സ്‌മൃതം അദ്ദഷ്കദ൪രശനേ ഗന്ധേ രസേ സ്പശേ കഞ്ചിതം ശൃംഗാരേ സമം കായ്യ- മിര്‍ഷ്യാസു സ്‌ഫുരിതം തഥാ സുഹമുര്‍ച്ഛിതവാതോഷ്കു ധൂമവരഷാഗമാദിഷു ന്ദ്ത്രരോഗേ പിഹിത. മഭിഘാതേ വിലോളിതം.

ഉന്മേഷം, നിമേഷം, വിവത്തിതം എന്നിവ മുന്നും ക്രോധത്തിലും; പ്രസ്ൃതംവിസ്പയം, വീരം, സന്തോഷം എന്നിവയിലും; കുഞ്ചിതം_മുമ്പു” അനു ഭവിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ഗന്ധരസസ്തുശങ്ങളിലും; സമം ശൃംഗാരത്തിലും; സ്‌ഫുൃരിതം__ഈര്‍ഷ്യയിലും; പിഹിതം_.ഉറക്കം, മോഹാലസ്യം, കാറ, ഥു്‌ , നേത്രരോഗം, മഴ മുതലായവയിലും; വിലോളിതം-- അടിയേല്‌ക്കുന്നതിലും പ്രയോഗിക്കേണ്ടതാണ്ട്‌.

84

അദഭിനയാഷ്രം

ഭൂ, വ്യ്യാപാരങ്ങാ.

൭ല്‍ ക്ഷേപപാതനം പൈവ ഭൂ കുടീ ചതുരം ഭ്ര,വോഃ കുഞ്ചിതം രേചിതം കമ്മ

സഹജം ചേതി സപ്യധാ.

൭തക്ഷേപം, പാതനം. ഭ്ര കടി, പത്തര,

കുഞ്ചിതം, രേചിതം, സഹജം എന്നി ഏഴുതരമാണു

പൃരികങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തികഠം,

ഭവോരുതഗതിരുല്‍ ക്ഷേപഃ സമമേകൈകശോപിവാ സമമേകൈകശോപ്യേവ പാതനം സ്യാദധോഗതഃ

ഭൂ വോമ്മൃ ലസമുല്‍ക്ഷേപാല്‍ [ ട്ര കടി പരികിത്തിതാ।

ചതുരം കിഞ്ചിദുച്പ്വാസാ.- റ്മധുരാ ആയതാ ഭൂവോഃ

ഏകസ്യാ ഉഭയോധ്വാപി

(ഒന്നാം ഭാഗം) 14)

മുടുഭംഗോ നികുഞ്ചിതഃ ഏകസ്യാ ഏവ ലളിതാ. ഗ്‌ ദുരക്ഷേപാദ്രേചിതം ഭ്രൃവഃ സഹജാതം തു സഹജം

കമ്മ സ്വാഭാവികം സ്‌ മൃതം.

പുരികം മേല്‍പ്പ്യോട്ട പൊക്കുന്നത്‌ ഉല്‍ക്ഷേപം.

രണ്ടു പൃരികവും ഓരോന്നായി മേരുപ്പോട്ട

പൊക്കുന്നതും തക്ഷേപ്പം തന്നെ.

പൃരികങ്ങഠം കീഴ്‌ പോടാക്കുന്നതു പാതനം.

പുരികങ്ങളുടെ കട പൊക്കുന്നതാണു” ഭൂകുടി.

പൃരികങ്ങളെ ഭംഗിയില്‍ നീടി ന്വപല്ം പൊക്കു

ന്നതു ചതുരം.

൦൦൦൨

ഒരു പൃരികമോ രണ്ടുമോ അല്പം ഒടിക്കുന്നതു്‌

നികുഞ്ചിതം.

ഒരു പുരികം മാത്രം ഭംഗിയില്‍ പൊക്കുന്നത്‌

രേചിതം.

അത്തി

സ്വാഭാവികമായ പുരികമാണ്‌ സഹജം.

നട.

30

അഭിനയാനംരം

ഉവയോഗഗശ്രമ്ം.

കോപ്പേ വിതക്കേ ഹേലായാം ലിലാദൌ സഹജേ ത്ഥഥാ ദശനതശ്രവണേ ചൈവ ഭൂരവമേകാം സമുല്‍ക്ഷിപേല്‍ ഒല്‍ക്ഷേപോ വിസ്തയേ ഹര്‍ഷേ രോഷേ ചൈവ ദ്വയോരപി അസ്മയായാം ജൂഗ്ുപ്ല്രായാം ഹാസേ ഘ്ാണേച പാതനം ക്രോധസ്ഥാനേഷഫു ദിഫ്വേഷു യോജയേല്‍ ഭ്ര കുടിം ബുധഃ ശൃംഗാരേ ലളിതേ സൌമ്മയേ സ്പശേച ചതുരം ഭവേരു മോട്ടായിതേ കുട്ടമിതേ വിലാസേ കിലികിഞ്ചിതേ നികുഞ്ചിതം തത കത്തവ്യം നൃത്തേ യോജ്യം തൂരേചിതം അനാവിദ്ധേഷു ഭാവേഷു വിദ്യാല്‍ സ്വാഭാവികം ബുധഃ.

(ഒന്നാം ഭാഗം) 7

ക്രോധം, സംശയം, ലില, നമ്മചേഷ്ഠ്‌, സ്വാദാവികലീല, ദരശനം, ശ്രവണം എന്നിവ യില്‍ ഒരു പുരികം മാത്രം പൊക്കിയിട്ടുളള മല്‍

ക്കീവംറ.

എങ ഴെ പക

വിസ്മയം, സന്തോഷം, കോപം എന്നിവയില്‍ രണ്ടു പൃരികവും പൊക്കിയിട്ടളള ഉല്‍ക്ഷേപം.

അസ്ദയ, അറപ്പു, പിരി, ശ്യാണനം എന്നിവ

യില്‍ പാതനം.

വമ്പിച്ച കോപത്തില്‍ ഭ്കുടി.

ശൃംഗാരം, ലളിതം, സെരമ്യം. സ്പൂരം എന്നി വയില്‍ ചതുരം:

മോട്ടായിതം, കുട്ടമിതം, വിലാസം, കിലികി

ഞ്ചിതം എന്നിവയില്‍ കുഞ്ചിതം.

(ധമോട്ടായിതം -- ഇഷ്ണജനത്തെപ്പുററി സംസാ രിക്കുമ്പോഴം അയാളെ കാണെമ്പോഴും നേരം പോക്കായിട്ട്‌ അയാളടെ ഭാവങ്ങളെ അനുകരിക്കല്‍) കുട്ടമീതം -- കേശം, സ്തനം, അധരം മുതലായവയെ ഗ്രപഠിക്കുമ്പോം അതിഹഷത്താലും സംഭൂമത്താമും

6 അദിനയാങ്കരം

ണ്ടരാകുന്നതും സുഖമാണെങ്കിലും ദഃഖമാണെന്നു

നടി ക്കുന്നതുമായ ഭാവം.

ട്‌ ധം ്‌

വിലാസം നില്ല”, ഇരിപ്പ്‌, നടപ്പ്‌, കണ്ണൂ

മുഖം, പുരികം എന്നിവയുടെ ചേദ്ഠയ്മു ണ്ടാകുന്ന ഏററവും യോജിച്ച വിശേഷത.

കിലികിഞ്ചിതം ട്‌ പൃഞ്ചിരി, ചിരി, കരച്ചില്‍ ഖം, ഗവും, ശ്രമം, അഭിലാഷം എന്നിവയെ ഇട

കലത്തി പ്രയോഗിക്കുന്നത്‌" മുന്‍പറഞ്ഞ മോട്ടായതം, ഷാമിതറാ. വിലാസം, കിലികിഞ്ചിതം എന്നിനാലും സ്ര്ികഠം, കള്ള അലങ്കാരങ്ങളില്‍ പെട്ടതാണു വൃത്തത്തില്‍ രേചിതം.

വേറെ ഒന്നിനോട്‌ ചേല്യയില്ലാത്തതു സഹജ

അനതതരതതതത്തു നി

നാസിക.

നതാ മന്ദാ വികൃഷ്ഠാച സോല്ല്വാസാനു വിക്രൂണിതാ

(ഒന്നാം ഭാഗഭ) %

സ്വാഭാവികി ഹൃുദിബുധൈഃ

ഷഡ്വിധാ നാസികാ സ്മൃതാ.

നതാ, മന്ദാ, വികൃഷ്ഠാ, സോച്ഛുവാസാ,

വിക്രരണിതാ, സ്വാഭാവികി എന്നു” ആവ പ്രകാര

മാണു മുക്കിനെറ പ്രയോഗങ്ങറം.

നത്‌.

നതാ മുഹുഃ ശ്ര്രിഷ്ഠപ്യടാ മന്ദാതു നിഭൂതാ മതാ വികൃഷ്ഠാ സ്‌ഫുലപ്പിതപുടാ സോകച്ഛ്്വാസാ കൃഷ്ണമാരുതാ

വിക്രുണിതാ സംക്ചിതാ സമാ സ്വാഭാവികി സ്മൃതാ.

ടയ്ക്ിടയ്യു മുക്കിന്റെ സുഷിരങ്ങഠം ചേത്താല്‍

നിശ്ചലമായിരുന്നാല്‍ മന്ദ. വിടുത്തിവച്ചാല്‍ വികൃഷ്ടം കഴിച്ചാല്‍ സോലപ്പ്്വാസ.

മുക്കു ചുരുക്കി പിടിച്ചാല്‍ വി്രൂണിത.

സമമായിരുന്നാല്‍ സ്വാഭാവികി.

യു

40 അഭിനയാലംരം

ഉപയോഗക്രമം.

നിവ്യേദോൌത്സകൃയചിന്താസു മന്ദാ ശോകേ പ്രകിത്തിതാ വികൃഷ്ടാ തീവ്രഗന്ധാച ശ്വാസരോഷഭയാത്തിഷു സോലച്ഛ]വാസാ മധുരേ ഗന്ധേ ടീരഘോല്ഛപാസകൃതേഷ്ുച വിക്രുണനാത്തൌഹാസ്വയേച തു ഗുപ്യായാമസൂയിതേ സ്വാഭാവികാ ശേഷഭാവേ._

ഷ്വിത്യേവം നാസികാസ്‌മൃതാ.

വെവപ്പ”, ഓത്സൃക്യം, വിചാരം എന്നിവ യില്‍ മന്ദ. ശോകത്തില്‍ നത.

[ന ന്ണിനിഞ്ഞാത്തിഞ്ഞി

ങ്ക

കടുത്ത നാററം, ശ്വാസംവലിക്കല്‍, കോപം ഭയം എന്നിവയില്‍ വികൃഷ്ഠ.

സെരമ്യമായ ഗന്ധം, നെടുവീര്‍പ്പ്‌” മുതലായ വയില്‍ സോച്ഛ്വാസ,

നി

( ഒന്നാം ഭാഗം) 4]

ഹാസ്യം, അറപ്പു, അസ്യ മുതലായവയില്‍ പിക്രുണിത.

മററ ഭാവങ്ങളിലെല്ലാം സ്വാഭാവികി.

കവിറാ

ക്ഷാമം ഫുല്ലഞ്ച പുണ്ണഞ്ച കമ്പിതം കുഞ്ചിതം സമം ഷഡ്വിധം ഗണ്ഡമുദ്ദിഷ്ട- മസൃ ലക്ഷണ മുച്യതേ.

ക്ഷാമം, ഫുല്ലം, പുണ്ണം, കമ്പിതം. കഞ്ചിതം, സമം എന്നു ആറ തരമത്രേ കവിം.

ക്ഷണം...

ക്ഷാമം ത്വവസിതം ജേഞയം ഫൃല്പം വികസിതം ഭവേല്‍ ഉന്നതം പുണ്ണമാത്രോക്തം കമ്പിതം സ്‌ഫുൃരിതം ഭവേല്‍

15

അഭിനയാട്കരം

സ്യാല്‍ കഞ്ചിതം സംകചിതം സമം പ്രാകൃതമുച്യതേ.

ഒടിച്ചിട്ടള്ള കവിളിനു ക്ഷാമം.

യി

പിടന്ന കവിളിനു ഫുല്ലം.

൮) ി ; ി യന്ന കവിളിനു പുണ്ണം ഇളക്കപ്പെട്ടതു കമ്പിതം. സംകോചിക്കപ്പെട്ടതു” കുഞ്ചിതം.

കം കള കി

സ്വാഭാവികമായുള്ള തര്‌ സമം.

ഒവയോഗക്രമം.

ക്ഷാമം ദഃഖേഷു കത്തറ്യം പ്രഫഹര്‍ഷേ ഫു,ല്പമേവച। പൃട്ട്മുത്സാഹഗധ്വേഷു ദരോാമഹര്‍ഷേഷു കമ്പിതം കുഞ്ചിതം സരോമാഞ്ചിം കമ്വേ ശിീതഭയേ ജ്വരേ പ്രാകൃതം ശേഷഭാവേഷു

ഗണ്ഡകമ്മ ഭപേദിതി.

(ഒന്നാം ഭാഗം) 43

ദുഃഖം നടിക്കുന്നിടത്തു്‌ ക്ഷാമം.

--

സന്തോഷത്തില്‍ ഫുല്ലം.

ഉത്സാഹം, ഗവ്യ എന്നിവയില്‍ പൂണ്ണം.

രോമാഞ്ചം നടിക്കുമ്വോഠം കന്സിതം.

വിറ, തണുപ്പ്‌, ഭയം. ജ്വരം എന്നിവയിലു

ണ്ടാകുന്ന രോമാഞ്ചത്തില്‍ കഞ്ചിതം,

തി ുതതുതത്തെത്തു

മറവള്ളേടത്തെല്ലാം സമം.

ത്തന അം.

അധരകമ്മങ്ങഠ,

വികത്തനം കമ്പനഞ്ച വിസഗ്ലോ വിനിഗ്രഹനം സാദഷ്കകം .സമുതാഗശ്ച ഷഠം കമ്മാണ്യധരസ്ൃതൂ. വികത്തനം, കമ്പനം, വിസഗ്ശും വിനിഗ്ര ഹനം, സംദഷ്ലകം, സമുല്‍ഗകം എന്നു ആവവിധ

മാകുന്ന ചുണ്ടുകൊണ്ടുള്ള വ്യാപാരങ്ങഠം.

7 തഅദിനയാദ്കുരം

ലക്ഷണം. വിക്രുണനം വിവത്തൈസ്ത വേപനം കമ്പനം സ്‌ മൃതം വിനിഷ'ക്രാമോ വിസഗ്ശുസ്തു പ്രവേശോ വിനിഗ്രഹനം സംദഷ്ടകം ദ്വിജൈര്‍ ദഷ്ടം

സമുദ്പയ ത്തം സമുല്‍ഗകഃ.

മുണ്ടു വളച്ചു പിടിയ്മ്ന്നത്ത്‌ വികത്തനം. വിറപ്പിക്കുന്നതു” കമ്പനം. പുറത്തേയ്യ്ാക്കുന്നതു” വിസഗ്ഗും.

ളളിലേയ്യ്ാക്കുന്നതു” വിനിഗ്രഹനം. പല്‍കൊണ്ടു കടിയ്യചഛന്നതുക്‌ സാദഷ്ഠകം. ചുണ്ടു വട്ടം പിടിക്കുന്നതു” സമുല്‍ഗകം.

ഉവയോഗക്രമ്ം.

അസുയാ വേദനാവജ്ഞാ- ലസ്യാദിഷു വികത്തനം

(ന്നാം 80൦൭) 45

കമ്പനം കോപശിതാത്തി- ഭയരോഗജയാദിഷു സ്ത്രീണാം വിലാസേ വിവ്വോകേ വിസഗ്ലസ്തുരതേ സ്മൃതഃ വിനിഗ്രഹനമായാസേ സാദഷ്ടം ക്രോധകമ്മസു സമുതഗസ്ത്വിതികമ്പാംഗ ധൂനനേ ചാഭിനന്ദനേ.

അസ്യ, വേദന, അനാദരം, ആലസ്യം മുത ലായവയില്‍ വികത്തനം.

തിന്ത

കോപം. തണുപ്പ, ഭയം, രോഗം, ജയം മുത

ലാായവയില്‍ കമ്പനം.

സ്ര്രികളുടെ വിലാസം, വിവ്വോകം., സുരതം എന്നിവയില്‍ വിസഗ്ഗും.

ധവിവ്വോകം -- ഇര്‍ഷ്യാജനകങ്ങളായ സംഗത്‌ നേരിടുമ്പോഠം സ്ര്്രികഠംക്ക്‌ അഭിമാനത്തില്‍ നിന്നും ഗവ്ൃത്തില്‍നിന്നും ഉണ്ടാവുന്ന അനാദര പുവൃത്തി.””

ബുദ്ധിമുട്ടില്‍ വിന്‍ിഗ്രഫനം.

ക്രോധത്തിൽ സംദഷ്ടകം.

രി

40 അദി നയാമമരം

വലിയവിറ, ശരീരം കുടയല്‍, അഭിനന്ദനം എന്നിവയില്‍ സമുല്‍ഗകം.

ചിബ്യകകമ്മങ്ങറാ.

കട്ടനം ഖണ്ഡനം ഛിന്നം ചികിതം ലേഹനം സമം ദുഷ്കരം ഭന്തക്രീയയാ

ചിബുകസ്ൃഷഹ വക്ഷ്യതേ.

ക്ട്ടനം, ഖണ്ഡനം, ഛിന്നം, ചികിതം,

ലേഹനം, സമം, ഭഷ്ണം എന്നി ഏഴെണ്ണമാകുന്നു താടിയുടെ വ്യാപാരങ്ങറം.

ലക്ഷ ണം. കുട്ടനം ദന്തസ്‌ംഘര്‍ഷ സംസ്‌ ഫോടം ഖണ്ഡനം മുഹുഃ ചിന്നം തൂ ഗാഡസംദ്രേഷ-- ശ്ചികിതം ുരമുദ്യതം. ലേഹനം ജിഹ്വയാ ലേഹഃ

കിഞ്ചില്ലേഹസ്സുമം ഭപച്പേല്‍

(ഒന്നാം ഭാഗം) 47

ദന്തൈര്‍ദഷ്ടേ ധരേ ദഷ്ല മിത്യേഷാം വിനിയോജനം.

പല്ലകഠം തമ്മില്‍ ഇവമ്മിക്കൊണ്ടുളളതക്‌ കുടുനം.

പല്പകഠം തുടുപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള നില ഖണ്ഡനം പല്ലകഠം മുവക്കം വരുത്തിക്കൊണ്ടുള്ളത്ര്‌ കിന്നം.

കഴിയുന്നിടത്തോളം പൊങ്ങിച്ചുകൊണ്ടുള്ളതു്‌. ചി കിതം.

ക.

നാവയകൊണ്ടെള്ള നക്കലിനു ലേഹനം.

സ്വല്പം നക്കലിശ സമം.

ലുണ്ടു കടിച്ചുകൊണ്ടുള്ളതു” ഷ്ടം.

൭൮യോഗ(രൂമ൭.

ഭയശിതജ്വരവ്യഠധി_ സ്രസ്സാനാം കുട്ടനം ഭവേല്‍ ജപ്പാ...യനം സന്താവ

ഭക്ഷ്യയാതേഷു ഖണ്ഡനം

4 അദിനയാമംക

രിന്നം വ്യാധിഭയേ ശീതേ- ഷ്വായാമേ ക്രജിതേ മുതേ ജൂ ംഭണേ .ചികിതം കായ്യം ത്ഥാലോകേ ലേഹനം സമം സ്വഭാവഭാവേഷ

സംദഷ്ടം ക്രോധകമ്മസു.

ഭയം, ശീതം, ജ്വരം, വ്യാധി ഇവയാലണ്ടാ കുന്ന പീഡയില്‍ കട്ടനം.

ജപം, സന്താപം. ഭക്ഷണം വരവ്‌ എന്നിവ യില്‍ ഖണ്ഡനം.

രോഗഭയം, തണുപ്പ്‌; നിവനുനിലുംല്‍. ക്രകല്‍, മരണം എന്നിവയില്‍ ഛഭിന്നം.

കോട്ടുവായിടുമ്പോഠം ചികിതം.

കാഴ്ച യില്‍ ലേഹനം.

സ്വാഭാവികത്തില്‍ സമം.

ക്രോധത്തിൽ ദഷ്ഠ.

ഇപ്രകാരം പപല്ലിനേറയും ചുണ്ടിനേറയും നാവി നേറയും പ്രവൃത്തികഠം കൊണ്ടാണു ചിബുക കമ്മങ്ങം വെളിപ്പെടുന്നതു”.

(ഒന്നാം ഭാഗം) 490

റാ കണ്ണവ്യയാപാരങ്ങള്‍ാ.

സമാനതോന്നത ത്ൃയസ്ര്രാ രേചിതാ കുഞ്ചിതാഞ്ചിതാ വലിതാ നിവ്ൃത്താ

ഗ്രീവാ നവവിധാത്ഥത?.

സമം, നതം., ഉന്നതം, ത്ൃസ്രം, രേചിതം, കുഞ്ചിതം, അഞ്ചിതം, വലിതം., നിവൃത്തം എന്ന്‌ ഒന്‍പതു വിധത്തിലാണു കഴുത്തിന്‍െറ വ്യാപാര ങ്ങറാ.

അവ ഓരോന്നിനെറയും ലക്ഷണവും ഉപ യോഗക്രമങ്ങളം.

സമാ സ്വാഭാവികി ധ്യഠന- സ്വഭാവജപകമ്മസു

നതാ തതാസ്യാലംകാര. ബന്ധേ കണ്ഠാവലംബനേ ഉന്നതാഭ്ുന്നതമുഖി ഗ്രൈവേയോദ്ധ്വാഭിദര്‍ശനേ തരസാ പാരശ്വഗതാചൈവ സ്ത്ൃസ്ധാരേച ദുഃഖിതേ

൭0 അഭിനയാങ്കരം

രേചീതാ വിധുത്ഭരാന്താ ഫാവേ മ്ഥനറഠൃത്തയോഃ കുഞ്ചിതാ ഗദിതാ മുദ്ധ്‌ നി ഭാരിതേ ഗമരക്ഷണേ അഞ്ചിതാപസ്പതാ ബദ്രാ കേശാകഷേോ ദരശനേ പാര്‍൪ശ്ധോന്മ ഖി സ്യാദ്വലിതാ ഗ്രീവാഭംഗേ വീക്ഷണേ നിവൃത്താഭിമുഖീ ഭൂതാ സ്വസ്ഥാനാഭിമുഖാദിഷു ഇത്യാദി ലോകഭാവാത്ഥാ

ഗ്രിവാഭേദൈരനേകധാ. സ്വാഭാവികമായുള്ളതു” സമഗ്രിവം.

ധ്യാനം, സ്വഭാവം, ജപം എന്നിവയിലാണ്‌ അതുപയോഗിക്കേണ്ടതു്‌ .

മുഖം കനിക്കുന്നതു” നതം.

അലങ്കാരം, ബന്ധനം, കണ്ഠാവലംബനം എന്നിവയില്‍ അതുപയോഗിക്കണം.

മുഖം പൊക്കി പിടിക്കുന്നതു” ഉന്നതം.

(ഒന്നാം ഭാഗം) ൭1

കണ്ഠാഭരണമിടല്‍, മേല്ലോട്ട നോക്കല്‍ മുത

ലായവയില്‍ അതു പ്രയോഗിക്കണം.

കഴുത്തു ഒരുവശത്തേയുൂക്ച്‌ ചായ്യുചഛന്നതു ത്രൃസ്പം.

തോളില്‍ ചുമടേറ൨ക. ദുഃഖിക്കുക എന്നിവ യില്‍ ത്രസ്പം പ്രയോഗിക്കണം.

കഴുത്തു ഭംഗിയില്‍ വെട്ടിക്കുന്നതു” രേചിതം.

വിലാസം, കടയല്‍, മുതലായവയില്‍ രേചിതം പ്രയോഗിക്കണം.

കഴുത്തു സ്വല്പം കുനിച്ചതു കുഞ്ചിതം.

തലയില്‍ ചുമട്‌ ഏറവക. കഴുത്തു രക്ഷിക്കുക എന്ന സ്ഥലത്തെല്ലാം അതു പ്രയോഗിക്കണം.

കഴുത്തു നീട്ടി പിടിക്കുന്നതു” അഞ്ചിതം.

തലമുടികോതുക, നോക്കിക്കാണുക എന്നി ത്യാടികളിരു അഞ്ചിതം പ്രയോഗിക്കണം.

ഒരു വശത്തേയ്യച , തിരിഞ്ഞതാണ്‌' വലിതം.

തിരിഞ്ഞു നോക്കുമ്പൊഴെല്ലാം അതാണു്‌ പ്രയോഗിക്കേണ്ടത്‌.

5 അദിനയാ രം

കഴുത്തു നേരിട്ടു മുന്നോട്ടു വെട്ടന്നതാണു്‌ നിവൃത്തം.

ത്തം.

നേരിട്ടുളള ദര്‍ശനത്തിലും മറവമാണു' അതുപ യോഗിക്കേണ്ടത്ുത്‌. €കഴുത്തിന്‍െറ വൃത്യംസങ്ങം കൊണ്ടു ഭാവങ്ങ൦ം പലതരത്തില്‍ പുറപ്പെടും. കഴുത്തിനെറ പ്രവൃത്തികളെല്പാം തലയുടെ വ്യാപാ

രമനുസരിച്ചുതന്നെയ ണ്ട്‌.

റുദ്വിരാഗം.

അയതോ മുഖരാഗസ്ത്റ ചത്ുദ്ധാ സാ കീത്തിതാ സ്വാഭാവിക? പ്രസന്നശ്ച രക്തഃ ശ്യാമോത്ഥസംഗശ്രയഃ സ്വാഭാവിക സ്തു കത്തവൃം സ്വഭാവാഭിനയാശ്രയഃ മഭ്ധ്യസ്ഥാദിഷു ഭാവേഷു

മുഖരാഗപ്രയോക്തു,ഭിഃ

(ഒന്നാം ഭാഗം) ൫8

പ്രസന്നസ്ത്വത്ഭുതേ കായ്യോ

4:

ഥാസ്ൃശൃംഗാരയോസ്തഥാ വീരരെയദ്രമദാദ്യേഷു രക്ത്സ്സ്യഠതു കരുണേ തഥാ ഭയാനകേ സബിഭത്ധേ ശ്യാമം സംജായതേ മുഖം ഏവം ഭാവരസാത്വേഥഷു മുഖരാഗം പ്രയോജയേല്‍.

സ്വാഭാവികം, പ്രസന്നം, രക്തം, ശ്യാമം എന്നു നാല്യവിധമാകുന്നു മുഖരാഗങ്ങഠം. ലക്ഷണം.

സഫജമായിട്ടള്ള തൂ സ്വാഭാവികം.

ക്യ ളക ചക്ര പര ത്തം

സന്തോഷത്തോടുക്രടി വികസിപ്പിക്കുന്നതു” പ്രസന്നം. മുഖത്തു രക്തം നിറച്ചുകൊണ്ടുളളത്ര്‌ രക്തം.

സകല ശക്തികളും മുഖത്തുനിന്നു” ഇല്ലാതാ കുനാത്രു” ശ്യാമം.

2 അഭിനയാങ്കരം

ഉപയോഗക്രമം.

ഭാവപ്രകടനങ്ങളടെ ഇടമട്ടായ നീലയില്‍

സ്വാഭാവികം.

രയ യതയയതതതതതത്തെത

ശൃംഗാരം, റാസ്യം., അത്ഭുതം എന്നിവയില്‍ പ്രസന്നം.

വിരം, രെന്ദ്രം, കരുണം ഭാനു മുതലായവ

യില്‍ രക്തം.

ഭയാനകം, ബിഭത്സം എന്നിവയില്‍ ശ്യാമം

ഥി

ശാഖകറഠം, അംഗങ്ങറം. പാഠഗങ്ങറം എന്നിവയിണക്കി അഭിനയം ശരിക്കുചെയ്താലും മുഖരാഗമില്ലെങ്കില്‍ അതു ശോഭിക്കുകയില്ല. നേരേ മറിച്ചു്‌ അംഗാഭിനയവും മറവം ചുരുങ്ങിയിരു ന്നാലും മുഖരാഗമുണ്ടെങ്കില്‍ അതു രാത്രി ചന്ദ്രനെ ന്നപോലെ ഇരട്ടി ശോഭിക്കും. അതിനാല്‍ നടി നടന്മാര്‍ മുഖരാഗത്തെ പ്രുകടിപ്പിക്കുന്നതില്‍ വിമുഖ രാകരുതെന്നു പ്രത്യേകം ഓക്കേണ്ടതാണുട്‌'.

(ഒന്നാം ഭാഗം) ൫൭

നവരസാഭിനയം.

ശൃംഗാരാഭിരസങ്ങറം ശാസ്ത്രീയമായി നോക്കു ന്നതായാല്‍ എട്ടെണ്ണമേയുള്ള. ഒരു നടന്‍ എന്ന നിലയ്യു ചിലപ്പ്യോഠം ശാന്തരസംക്രടി അഭിനയി ക്കണ്ടതായ്‌വരും. അപ്രകാരം നടിക്കുന്ന ശാന്ത രസം സവസംഗപരിത്യാഗിക്കു മാത്രമുള്ളതാണെ നിലും നടന്മാര കുറെ അധികം ്രമംചെയ്തു മന സ്സിനെ അടക്കി നിയമപ്രകാരം അഭിനയിക്കുക യാണെങ്കില്‍ കുറച്ചൊക്കെ കുറച്ച സമയത്തേയ്യ, പുറപ്പെടാതിരിക്കുകയില്ല. അതിനാല്‍ ഒന്‍പതു രസങ്ങളുടേയും അഭിനയക്രമവും തത്തല്‍സ്ഥായി

കളം ചേത്തിരിക്കുന്നു.

1. ശൃംഗാരം:__സ്ഥായിഭാവം രതി.

രിയി യി

ദൂഷ്ടികൊണ്ടു” കടാക്ഷിക്കുകയും പൃരികങ്ങളെ ഭാഗിയില്‍ അല്പം പൊക്കി ചലിപ്പിക്കുകയും അധരം മന്ദസ്തിതമാക്കുകയും മുഖരാഗം പ്രസന്നമാക്കുകയും ചെയ്താരു ശൃംഗാരരസം.

30 അഭിനയാമ്ംം

ളൂ. വിരം:__സ്ഥായിഭാവം ഉത്സാഹം,

കൃഷ്ണുമണികളെ തുവപ്പിച്ച്‌' ക്രമേണ വട്ടത്തില്‍ വൃററിക്കയും ചിലപ്പ്പോറം ഇളക്കുകയും കണ്‍പോള കളെ. നിളം വരുത്തുകയും പുരികം രണ്ടും പൊക്കു കയും കവിഠം ഉയത്തുകയും മുഖരാഗം രക്തമാക്കു കയും ചെയ്താല്‍ വിരരസം.

9. കരുണം:__സ്ഥായിഭാവം -- ശോകം.

കൃഷ്ണമണി ശക്തികുറച്ചു കീഴ്‌ പ്പോട്ട വീ കയും മുക്ക നിശ്ചലമായിരിക്കുകയും കവിം ഒടിച്ചി കയും കഴുത്ത്‌ ഓരോ ഭാഗത്തേയ്യു,, ക്രമേണ ചെരി ക്മകയും മുഖരാഗം ശ്യാമമാക്കുകയും ചെയ്താല്‍ കരു ണരസം.

4.. ഹാസ്യം:-_സ്ഥായിഭാവം _ഫാസം.

ഒരു പുരികം മാത്രം പൊക്കി ദൃഷ്ടിയെ ഉള്ളി ലേയ്യ്്‌” ആകരഷിക്കുകയും മുക്കു ചുരുക്കിപിടിക്കു കയും കണ്‍ പോളകഠം അല്പം കുവതാക്കുകയും മുഖ രാഗം പ്രസന്നമാക്കുകയും ചെയ്താത ഹാസ്യരസം.

റ. അത്ഭുതം:._സ്ഥായിഭാവം ആശ്ചര്യം.

(ഒന്നാം ഭാഗം) ട്‌

പൃരീകങ്ങറം ഒരുപോലെ ഭംഗിയില്‍ പൊക്കി ദൃഷ്ഠിക്രമേണ പൃറത്തേയ്യുച്, തള്ളിക്കുകയും ഇരുപോള കളും നിള ംവരുത്തിക്കൊണ്ടു നോക്കുകയും താടിയും കറുത്തും കുറച്ചുമുന്നോട്ടു തള്ളിച്ചു പിടിക്കുകയും മുഖരാഗം പ്രസന്നമാകുകയും ചെയ്കമാല്‍ അത്ഭുത

രസ്ധവം.

6. ഭയാനകം:__സ്ഥായിദാവം പേടി.

പുരികങ്ങഠം ഓരോന്നായും പീന്നീട്‌ ഒന്നിച്ചും ക്രമേണ പൊക്കി കൃൂ്യമണികളെ. ശക്തിയോടുക്രടി പുറത്തേയ്യുചച തളിക്കുകയും ക്രുട്രെക്രടി ഇളക്കിരണ്ടു വശത്തേയ്യം നോക്കുകയും മുക്കിന്‍െറ സുഷിരങ്ങറം വിടുത്തുകയും അധരം ഉള്ളിലേയ്യ, വലിച്പപിടി ക്കുകയും കവിം വിറപ്പിക്കുകയും കഴുത്തു ചെരിച്ചു രണ്ടുഭാഗത്തേയ്യു,ം തിരിക്കുകയും മുഖരാധം ആദ്യം ശ്യാമവും പിന്നിട്ട രക്തവും ആക്കി പ്രയോഗിക്കു കയും ചെയ്താത ഭയാനകരസം.

1. ബിഭത്സം:-_സ്ഥായിഭാവം പ്രാകൃതസ്വ

ര്രുവം.

മം അദഭിനയാങ്കരം

. ദൃഷ്ടിയെ ഉള്ളിലേയ്യ്ഛ്‌” ആകര്‍ഷിക്കുകയും പുരികങ്ങറം താരി മൂക്കു ചുരുക്കുകയും കണ്‍പോള കഠം തമ്മില്‍ അടിക്കുകയും ചുണ്ടു വളച്ചുപിടി ക്കയും കവിറഠം ഒടിച്ചിടുകയും കഴുത്തു കുന്ിക്കുകയും ചെയ്താല്‍ ബിഭത്സരസം.

ഒ, രൌദ്രം:__സ്ഥായിഭാവം -- ക്രോധം.

ദൃഷ്ടി നല്ലപോലെ തുറിപ്പിക്കുകയും ആവശ്യം പോലെ വട്ടത്തില്‍ ചുറവകയ്യം ഇളക്കുകയും പോള കളെ തമ്മില്‍ വിടുത്തു പുരികങ്ങളുടെ അററം രണ്ടും നല്ലപോലെ വളച്ചപിടിക്കുകയും മുക്കു വികസിപ്പിക്കുകയും അധരം വിറപ്പിക്കുകയും പല്ലി വമ്മി പിടിക്കുകയും മുഖരാഗം രക്തമാക്കുകയും

ചെയ്യാരത രൌദ്രരസം.

9. ശാന്തം:.സ്ഥായിഭാവം -- സംയമനം.

ദൃഷ്ടിയെ നാസാഗ്രത്തില്‍ചേത്തു കണ്‍പോ ഒകളെ. അദ്ധമീലിതമാഒകയും പത്മാസനത്തില്‍ ഇരുന്നു രണ്ടുകയ്യും മലത്തി മണിബന്ധങ്ങഠം തമ്മില്‍ ചേത നിശ്ചലമായിരിക്കുകയും മുഖരാഗം

സ്വാഭാവികമാക്കുകയും ചെയ്മാല്‍ ശാന്തരസം.

(ഒന്നാം ഭാഗം) 0

മു൯വിവരിച്ചിട്ടുള്ള ദുഷ്ണികാം ക്രടാതേ രസ ദടഷ്ഠികഠം, സ്ഥായീഭാവദ്ദഷ്ടികഠം, സഞ്ചാരീഭാവ ദൃഷ്ണികഠം എന്നിങ്ങനെ പല വിഭാഗങ്ങളമുണ്ടു. അവയുടെ വിവരങ്ങഠംക്രടി താഴെ ചേത്തുകൊ

കാന്ത, ഭയാനക; ഹാസ്ധയ, കരുണ. അത്ഭുത, രൌദ്ര, വിര, ബീഭത്സ. ശാന്ത എന്നിങ്ങനെ ൭൯

പതെണ്ണമാകുന്നു രസദദഷ്ണികഠം.

സ്ത്റിശ്ധ, ഹൃഷ്ഠ ദിന, ക്രദ്ധ, ദംഭ, ദയാ ന്വിത, ജുഗ്രപ്ലിത, വിസ്തിത എന്നീ എട്ടെണ്ണമാ കന്നു സ്ഥായിഭാവദ്ൂഷ്ണികറഠം.

ശുൂമ്പ, മലിത, മ്മാന, ശങ്കിത, വിഷണ്ണ, മുകള, കുഞ്ചിത, അഭിതപ്ല, ജിമ, ലളിത, വിത ക്രിത, അഭ്ധാമുകള., വിഭ്ര ന്ത, വിപ്പ,ത., ആകേകര, വിക്രോശ, ത്രസ്തുമദിര എന്നിപ്രകാരം പതിനെ

്ടണ്ണമാകുന്നു സഞ്ചാരിഭാവദ്ദഷ്ഠികഠം.

60 അഭിനയാങ്കുരം

രസ്ദൂഷ്ടികഠം.

ഫഷ്ധം, പ്രസാദം എന്നിവകൊണ്ടെുണ്ടാകുന്ന കോപത്തോടം അമഷത്തോടടം കാമത്തോടും ക്രടി യതും പുരികമിളക്കവും കടാക്ഷമുള്ളതൂമായ ദ്രഷ്ടി

യാണ കാസം

(കാന്തദൃഷ്ഠി ശൃംഗാരത്തില്‍ ഉപയോഗി ക്കണം. )

പോള.പൊക്കി ഉറപ്പിച്ചു നിത്തി കൃഷ്ട്ലുമണി വിറയ്യു,ന്നതും ഏററവും തുറിച്ചതും ഭയം തേ ന്നിക്കന്നതുമായതാണു ഭയാന്കത്തിരു വേണ്ടതായ

ഭയാന്വിതദൃഷ്ടി.

ക്രമത്തില്‍ കണ്‍പോള കുവതാക്കി കൃൂട്ല്യമണി പുഴററി ചെവതാക്കിയിട്ടുള്ളതാണു ഫാസ്ൃത്തില്‍

ഉപയോഗിക്കേണ്ട ഹാസ്ൃദ്ൂഷ്ടി.

മേല്‍വശത്തെ പോളവിണും ക്ണ്ണനിരോടു ടിയും കൃഷ്ണമണി വ്ൃയസനംകൊണ്ട മന്ദഗതിയാക്കിയു മുള്ള താണു കരുണത്തില്‍ വേണ്ടതായ കരുണദ്ദഷ്ണി.

(ന്നാം ഭാഗം?) 01

കണ്‍പീലിയുടെ തല വളച്ചും കൃദ്ണ്ുമണി ആശ്ച യ്ൃത്തോടു തുറിച്ചും സെരമ്യമായും അററം വിടുന്മ മുളള ദൂഷ്ണിയാണ്‌' അത്ഭുത. അത്ഭുതത്തില്‍ അതു

പയോഗിക്കാം.

രൂക്ഷവും നട വിടന്നതുമായ ദൂഷ്ഠിയാണു വീര

ത്തില്‍ ഉപയോഗിക്കേണ്ട വീരദ്ൂഷ്ടി.

രൂക്ഷവും അരുണവും ക്രുരവും തുറിച്ചതും കണ്‍പോളകളുടെ അററം ക്രട്രെക്രുടെ ചുരുക്കുന്ന തൃമായതാണു രൌദ്രത്തിരു പ്രയോഗിക്കേണ്ട

രെദദ്രദ്ടഷ്ി.

ഇമരോമങ്ങഠം അല്പംക്രട'ചേന്ന്‌ ഉറച്ചു നില്‍ ക്കുന്നതും അപാംഗത്തില്‍ പോള കുവതാക്കിയതുമായ ദുഷ്ടിയാണു ബീഭത്സരസത്തില്‍ വേണ്ട ബിഭത്സ നാസാഗ്രത്തില്‍ പതിഞ്ഞതും ഇമവെട്ടലി ല്യാതെ കീഴ്‌ പ്പോട്ട നോടന്നതുമായതാണു ശാറ്ത

എ?

തയാ ശ്ധംട

65 അഭിനയാങ്കുരം

സ്ഥായിഭാവദൂഷ്ടികഠ,

മനോഹരമായി നടു വിടുന്നതും അഭിലാഷം തോന്നിക്കുന്നതും ഇളകുന്ന പുരികത്തോടു ക്രുടിയതു മായ ദുഷ്ഠിയാണു രതിയില്‍ നിന്നുമുണ്ടാകുന്ന സിദ്ധാ ദൃഷ്ടി. നി

ഹാസ്യരൂപമായ നോട്ടത്തോടടം പുരികം കുറ ച്ചൊടിച്ചതും പിന്നീട വീണ്ടും പൊക്കിയുമുള്ള താണു ഹുഷ്ടദ്ൃഷ്ി. (ഹഃസ്ൃത്തില്‍ നിന്നുണ്ടാകുന്നതു്‌ ?

മുകഠംപ്പോള. പക്തി കിഴ്‌പ്പോട്ട തൂങ്ങി കൃദ്ലു മണി നിറംകെട്ട കണ്ണി൪കൊണ്ടു കലങ്ങി പതുക്കെ നടക്കുന്നതും ദുഃഖത്തോടുക്രടിയതുമായ ദ്ദഷ്ടിയാണു ഭിന. (ശോകത്തില്‍ നിന്നുണ്ടാകുന്നതു്‌.)

നികത്തി

ക൯ പോള ഇളകാതെ പൊങ്ങി നിന്നും കൃഷ്ണമണി ഇളകാതെ മുന്നോട്ട തള്ളിനിന്നും പൃരികം വളഞ്ഞും ത്രുക്ഷമായും ഉള്ള താണ്‌ ശ്രദ്ധ ദ്രിഷ്ടി. (ക്രോധത്തിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്നതു്‌ . [നി

സ്ഥിരവും വിടുന്നതും ഓജസ്സിനെ പുറപ്പെടുവി ക്കുന്നതുമായ ദദഷ്ടിയാണ്‌” ദംഭ. (തൂത്സാഹത്തില്‍ നിന്നുണ്ടാകുന്നതു്‌.)

(ഒന്നാം ഭാഗം) ൫3

രണ്ടുപോളയും വിടുത്തി കൃഷ്ണമണി ഭയം കൊണ്ടു വിറപ്പ്‌ നടുപുറത്തേയ്യുആ, തള്ളിയ ദൃഷ്ടി യാണ ഭയാന്വിത. (പേടിയില്‍ നിന്നുണ്ടാകുന്നത്‌.)

പോളകഠം ചുരുക്കി കൃഷ്ണുമണികഠം ചെ൨വ താക്കി ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തുനിന്ന്‌ ഉദ്വേഗംകൊള്ളൃന്ന ദുഷ്ഠിയാണു"” ജൂ ഗുഡ്ഡിത. (പ്രാകൃതസ്വരൂപത്തില്‍ നിന്നുണ്ടാകുന്നതു്‌.)

ഏററവും തുറിച്ചു കൃഷ്ണൂുമണിയോടു ക്രടിയതും രണ്ടുപോളയും സമമായി വിടുന്നതുമായ ദൂഷ്ടിയാണു വിസ്കിത. (ആശ്ചര്യത്തില്‍ ഡിന്നുണ്ടാകുന്നതു”.)

സഞ്ചാരിദാവദൂഷ്ടികഠാ.

കൃ്ടണുമണികളും പോളകളും സ്വാഭാവികനിലയി ലായും അനക്കം ക്രടാതേയും നോട്ടം ശൂന്യമായും പുറമേയുള്ള വസ്തുക്കളെ ഗ്രഹിക്കുന്നതുമായ ദ്ദഷ്ടി യാണ്‌ ശ്ര. ലജ്ജകൊണ്ടു മുകഠംപ്പോള കീഴ്‌പ്പോട്ട പിണും

കൃഷ്ണമണി കീഴ്‌പ്പ്ോട്ടായുമുള്ള ദൂഷ്ണിയാണു ലജ്ജിത.

64. അഭി നയാജംരം

പുരികവും പോളയും ഇമരോമങ്ങളം വാടി അയത്ഞു പതുക്കെ ഇ൭കുന്നതായി ക്ഷീണം കൊണ്ടു കൃഷ്ണുമണികഠം ഉഠംവലിഞ്ഞിട്ടുളള ദൂഷ്ണി യാണ്‌ ശാ0ന.

കുറച്ചുനേരം റച്ചുനിന്നും കുറച്ചുനേരം ഉയന്രം വിലങ്ങത്തില്‍ നീണ്ടു” ഒളിഞ്ഞു പേടിയോ ട്ക്രടിയതാണ്‌ ശങ്കിതദൂഷ്ടി.

വിഷാദം കൊണ്ടു പോളയ്യു,, വീതിവന്ന്‌' ഇമ വെട്ടലോടുക്രടി കൃഷ്ണമണി കുറഞ്ഞൊന്നു ഉറച്ചുള്ള ദൃഷ്ഠിയാണു” വിഷാദിനി.

പക്ഷ്യാഗ്രങ്ങറം ഇട കീക്ര്ടടിച്ചേന്രം മുകഠം പ്പോള ക്ര്മിയും സുഖംകൊണ്ട്‌" കൃഷ്ണമണി ചെറു തായുമുള്ള ദൂഷ്ടിയാണു” മുകള.

പക്ഷ്യാഗ്രങ്ങളും പോളകളം ശൃദ്ല്യുമണ്‌'കളും കുവതാക്കിയ ദൂഷ്ടിയാണു” കുഞ്ചിത.

കൃഷ്ണ്ുമണികഠം മന്ദമായി പോളകറഠം ഇളകി സന്താപംകൊണ്ടു തളന്ന വേദനപുണ്ടതാണു

അഭിതപ്യയ ദൃഷ്ടി.

(ഒന്നാംഭാഗം)

09

തുങ്ങി വജഞ്ഞ പോളയോടുക്രടി പതുക്കെ പിലങ്ങനെ നോക്കുന്നതും ഒളിഞ്ഞ കൃഷ്ണ്മണിയോടട

ക്രടിയതുമായ ദ്ൂഷ്ഠിയാണു്‌ ജിമ.

മാധുര്യത്തോടുക്രടിയതും അററം വളഞ്ഞതും പുരികമിളകുന്നതും പുഞ്ചിരിയോടുക്രടിയതും മന്മഥ

വിലാസത്തോടുക്രടിയതുമായ ദൂഷ്ഠിയാണു്‌ ലളിത

സംശയംകൊണ്ടു പോളകറഠം മേല്ലോട്ട പൊ ങ്ങിയും കൃഷ്ണമണി വികസിച്ചും ചിലപ്പ്യോറം വീറ

പ്പിക്കുന്നതുമായ ദുഷ്ഠിയാണു'* വിതക്കിത.

പകുതി വിരിഞ്ഞ

ഇമരോമങ്ങളോട്ട'"” സന്തോഷംകൊണ്ടു” പകുതി ക്രിയ പോളകളോടും

കുറഞ്ഞൊന്നയഞ്ഞ ദൂഷ്ടിയാണു” അഭ്ധമുകുള.

കൃട്ട്യമണി ഒരിടത്തു നില്ാതെ പരിഭൂമത്തോടും അസ്വാസ്ഥ്യത്തോടുംക്രടി നോക്കിക്കൊണ്ട്‌ നടു

വിസ്ത്ീണ്ണമായി വിരിഞ്ഞ ദൂഷ്ഠിയാണു്‌' പിഭ്രാന്ത.

പോളകഠം രണ്ടും വിറയ്യയകയും ഉടന്‍തന്നെ ഉറച്ചു നില്ലയകയും വിഴുകയും കൃഷ്ണമണി തളന്നു തുറിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ദൃഷ്ഠിയാണു” വിപ്പ,ത.

66 അഭിനയാമകരം

അപാംഗത്തില്‍ പോള കുവതാക്കിയതും തമ്മില്‍ ക്രടിച്ചേന്ന പകതി ഇമധെട്ടുന്നതും ക്രട്രെക്രുടെ കടാ ക്ഷിക്കുന്ന കൃഷ്ണുമണിയോടുക്രടിയതുമാണ്‌ ആകേ കരദ്ഷ്ടി.

രണ്ടു പോളയും വിടുത്തി ഇമവെട്ടലില്ലാതെയും കൃഷ്ണമണി ഒരിടത്തു നിരുക്കാതെയും ഉള്ള ദുഷ്ടി

യാണ്‌” വീക്രോശ.

പോള ഉയന്നും കൃഷ്ണമണി ഇളകിയും സ്വൈരു മററ നോട്ടത്തോടുക്രടിയതുമായ ദൂഷ്ഠിയാണ്‌ ത്രസ്ത. കൃഷ്ണമണി കുറഞ്ഞൊന്നു കാണത്തക്കവിധം ഇമലെ

ടലോടുക്രടിയും ജഇമവെട്ടലില്ലാതെയും കീഴ്‌ ഭാഗ

ത്തേയും നോക്കിക്കൊടടുള്ള. ദൃഷ്ടിയാണു” മദിര. സഞ്ചാരിഭാവദുഷ്ഠികഠം ഏതേതു സന്ദഭങ്ങ ളില്‍ പ്രയോഗിക്കണമെന്നുള്ള തിനെറ വിവരണം

താഴേ ചേത്തുകൊള്ള ന്നു.

൭൮൪൧൭൧൭൦,

ചിന്തയില്‍ ശൂന്യം അഭിതഫ്തുയും.

(ഒന്നാംഭാഗം) 04

നിവേദം, വൈവര്‍ഞണ്യം എന്നിവയിരു മലിന. ശ്രമം, വിയപ്പ്‌ എന്നിവയില്‍ 0൩.

മജ്ജയില്‍ ശങ്കിത.

അപസ്താരത്തിലും വാട്ടത്തിലും വിഷണ്ല്നു.

ശന്പയില്‍ ശങ്കിതതന്നെ.

വിഷാദത്തില്‍ വിഷാദിനി.

ഉറക്കം, സ്വപ്ലം, സുഖം എന്നവയിരു മുകള.

അസുയ. അനിഷ്യം, അക്ക രാഗം എന്നിവ യില്‍ കുഞ്ചിത.

അടിയേല്‍ക്കത, ഉല്‌ (മുറംത്താപം) എന്നിവയില്‍ അദിതപ്ല.

ജാഡ്ധ)ം. ആലസ്യം എന്നിവയില്‍ ജിവമ.

ധൃതി, സന്തോഷം, പ്രസാദം എന്നിവയിരു ലളിത.

സ്‌മൃതി, സംശയം എന്നിവയില്‍ വിതക്കിത.

ആഗ്ലാദം, സുഖം. സ്തൂശം, സഗന്ധം മുതലാ യവയില്‍ അദ്ഥമംഒ.

ആവേഗം, പരിഭ്രമം മുതലായവയില്‍ വിഭ്ൂധന്ത.

09 അഭി നയാഴ9ുംരധ

ചാപല്യത്തിലും ന്മാദത്തിലും ദുഃഖം. മരണം

മുതലായവയിലും വിപ്പത.

നോക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതിനെ നോക്കുമ്പോഴ്സം കള്ളക്കണ്ണിട്ടു നോക്കുമ്പോഴം ആകേകര.

അറിവു്‌, ഗവ്യം, അമഷം, ഉഗ്രത, ബുദ്ധി എന്നിവയില്‍ വിക്രോശ.

പേടിയില്‍ ത്രസ്ത.

മദങ്ങളില്‍ മദിര.

വാക്ക്‌, അംഗം. സത്വം എന്നിവയില്‍ നിന്നു ണ്ടാകുന്നതാണു സമാന്പ്യാഭിനയം; നാട്ടും സത്വത്തി

ലാണു അടിയുറച്ചുനില്ലുന്നതു്‌ . സത്വം ഉന്തി നില്ല്ലന്ന അഭിനയം ഉത്തമവും, സത്വം സമനില യില്‍ നില്ല്യന്നതു മദധ്ൃമവും സത്വം ഇല്ലാത്ത അഭി നയം അധമവുമാകുന്നു. അസ്തഷ്കരൂപമായിട്ടുള്ള സത്വത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ്‌ ഒ൯പതു രസങ്ങളും നിലനില്ലുന്നതു്‌. ഭാവങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിട്ടു്ള അലങ്കാരങ്ങളും സത്വത്തില്‍തന്നെ സ്ഥിതിചെ

ട്ൂന്നം

(ഒന്നാം ഭാഗം) 09

മുഖത്തും ശരീരത്തിലും ഉണ്ടാകുന്ന വികാര ങ്ങറം യെൌവ്വനത്തില്‍ അധികമായിരിക്കും. അവ യില്‍ മൂന്നെണ്ണം ശരീരത്തില്‍ നിന്നുണ്ടാവുന്നവയും പത്തെണ്ണം സ്വാഭാവികങ്ങളും, ഏഴെണ്ണം അയ ത്നജങ്ങളുമാണു . ഇവയെല്ലാം രസഭാവങ്ങളെ

ക്കൊണ്ടു വളഒരുന്നവയു മാകുന്നു.

ഭാവം, ഹാവം, ഫോലാ എന്നിമുന്നെണ്ണം ഒന്നില്‍ നിന്ന്‌ ഒന്നായിട്ടു ഉണ്ടാകുന്നവയും ശരിര ത്തില്‍ പ്രകൃത്യാ ഇരിക്കുന്നവയുമാണ്ഞ്‌ .

ദേഹസ്വരൂപമാണ്‌ സത്വം. സത്വത്തില്‍

നിന്നു ഭാവമുണ്ടാകുന്നു; ഭാവത്തില്‍ നിന്നുഹാവം;

ഹാവത്തില്‍ നിന്നു ഹേലാ.

ഇപ്രുകാരം വാക്കുകൊണ്ടും അംഗംകൊണ്ടും മുഖരാഗംകൊണ്ടും സത്വംകൊണ്ടും അഭിനയം കൊണ്ടും കവിയുടെ അത്തഗ്ുതമായ ആശയത്തെ വെളിവാക്കുന്നതാണു്‌” ഭാവം.

കഴ്ണ്ണ്‌ പുരികം എന്നിവയ്യ്ഛ്‌' ശൃംഗാരത്തെ

സൂചിപ്പിക്കുന്ന വികാരങ്ങളോടുക്ൂടിയതും ചീത്ത ത്തിരു നിന്നുണ്ടാകാവുന്നതുമാണ്‌ ഹാവം. ഹാവ

40 അഭിനയാദംരം

ത്തില്‍ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ശൃംഗാരരസഭാവങ്ങഠംക്കാ ഞ്‌ ഹേലാ എന്നു പറയുന്നതു.

ഏദ്യോന്വയേ ബഹവോ ഭേദാ ലോകാഭിനയസംശ്രയാഃ തേ ലോകസ്വഭാവേന

പ്രയോക്തവ്യഠ9 പ്രയോക്തുഭ.

ലോകാഭിഗയത്തെ ആശ്രയിച്ച്‌ ഇനിയും വളരെ വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്‌. അവയെല്ലാം നടന്മാ൪

ലോകസ്വഭാവമനുസരിച്ചു പ്രവത്തിച്ചു കൊള്ളേ. ണ്ടതാകുന്നു.

ഒന്നാം ഭാഗം സമാഷ്ജം.

ക്തം ഷാ അയിഷ തട... ൪. ൭.൨൨. ൨...

രം നത്തു

ശ്രീവിലാസ്‌ പ്രസ്സ്‌ , തിരുവനന്തപൂരം.

ലം ലം ലിലി ചം ജി പി നം ലം ക്‌ കു യന്ന ആം ല്ല യത്നം ന്ന അന ജി ആം ന്യു ല്ല ജി അന 0 നം ത... ത... അന 0 യം. ത... അന 0 യം ത. ള്‌... അന 0 ചാം... ള്‌... ചാം ഞ്‌... ത... ത... അന 0 യം... ത്‌... അന 0 ചായം ത. ശം നി പട ങാ നിനി നിനി യിനി നിനി നിയ നിനി ടട നം പകം നി ട്‌ പാ യി യി യി യി നട പട തം തിയി തിം മം തിം രം ഞു ന്ന പന തം പന ഞം പന ക്ട താ വി താ തി ടാ ടാ: കാ ഗാ ഡാ ഡോ വാ ഡി റാ ഡാ ഡോ റാ ാടാ്ടാാ്ട്മ്ാടാടകക്ടാാടട്ാടാകകാട്ടു ട്ടാ പാട്‌ പാം റം ണ്‌ ട്‌ ടാ ടട, പാ മിത്‌ കാം ടാ ണ്‌, മി യ്ത ടക സ്പ കാ സിപ്‌ _ . _ പാപാ യാ പാ: പം ടീം ജാനി പിടയും പിട റും പാപിയും പായം റാനി പിട ത്ന കന ക്‌ കിത്‌ മിഷ കാ നിലാ നിം ലാവാ നിം ടാ ടാ നിം ടാ നിം കാ നടാം നിം പാടം നാ

ി ലം ടി ന്ത്യ ജി ന്യ വ്‌ ചം കം ജി നം മം ജി ന്ന ആംല ക. താത്ത ക. ല്ങ ലി തം ണാ ലാ . 5. ലായ നം

വ. അക ച. ജന ഹവ. യ. ജി വ. യ. വ. ജക യ. ജി സവ. യം. ജി വ. സ. ജി സവ. ച. ഛം ചം പും പം എം യി

അയ പ്പു അയ ആപ പു ആപ അപു ആപ നാപ്പി ആപ്പ അയ ടട ടത ടട

റായും ലി ത്ത ളം വല്‌ ലി ലം ജട നി ന്ത ലയ ടം യി രതം നി മം മാം നി ലി നിനി നി ന, നി ന, ലി നി വിട." ചവി പം കം നം പാം നിനി ത്‌, ലി

ലി ഷം നത്തിനുള്ള ത്തിനെതിരെ ിനളില്‍

വിം തിത്തി നി തഴ ത്ത നത ക്ത നത ക്ത ന്ത ക്ത നത ഷ്യ ക്ത നത ക്യ പന്ത ക്ത നത ഷ്യ തിയി തം ലു നി യ, ലി റില്‍ മി റില്‍ നി റ. ടൂ മി റില്‍ യ്ത,

നിം റം ഴി പിപി ലിലി പിയ പിര്‌ പട്ടട ട്ട്‌ ട്ട ട്ടാ ടട ടട ക, ട്ട ടാ: ടട വിളി ടെ നിപ ത്യ, പം യി പം ജിം നം യി പം യം വം വ്യ വ്യ ഡംം യം നംതി പം യി, പം പം യി, പം യം വം ന്റ പം യം ഞ്ഞ ടാ പി ഗി യി നാടാ പാടാ വാടാ നി ലിന ലായം ലം തിം പായം ചം ന, [ന്‌ ത്യം നം ലം നി ്ി ല്‌ ന്തം ന, ല്യം പാടം പ; ല്യം യായം കം ന, [ന്‌ ഷിയ ല്‍ ല്യം പാട്ടം കം ഗ്‌ എല്‌ നി ലാ പിതാ യി ലന പിന ലന പിയാ യി ലന പി റി പറ നാ ലന പടി നയി ലന പി പം യാം വിം നാപി മാ പാപി പാപി ടിം നിം വിടാം മാരാ ടാം മാപിനി യാടി ടി പിടി ളമ ലം വ്‌ [യ്യ മ്‌ തം ഷം ഷ്‌ നയ്യഗ്ത്യ്ജയയ യ്‌ കി ലം പി, യയ രചി ി ലം ത്തം താം പതം ഷ്‌ നായ ങി യനവിറ്റി ത്‌ താത്‌ അയ്യന്റെ ത്തം നം ാ്ട്ടാാടാടാാട്ടടടാട്ട്്ടടകാട്ട്ടാട്ടാടടട്ടടടാട്കട്‌ടാട്ട്ട്ട്ടകടാട്ടാട്ട്ട്ട്ട്ടട്ടാട്കടാ്ട്്ട്ടടട്ട്ടാടടാട്ട്ട്ട്ടടാട്കോട്‌ടാ്ടിട്ട്കടാട്ട്ട്ടട്ടാാട [നിനി തിത്തി നിതി അടടാ അട ടട അഹ വന ത്തി യയ യു

വാനിലാ വിനി നിലാ കിവി

ലി നിനി ചു വ്‌ യി യി നി ലത തം ള്‌ ടാക്‌ ജി തി തി തി പം തി തി താട അം തി നിതി തം ത്തം ജം പി രിതി യായാ യ്യാ യയ യ്യാ യായാ തയാ പാന്‌ ലയന പ്‌ യാന ഡ്‌ ന്ന പാന്‌ യ്യാ ഡ്‌ നയനാ പ്‌ യയാ പ്‌ നം പാന്‌. -- ടട _ പ്‌ _ പാടാ ടട _ നാട്‌ എം ജാലം പിന ജാറം പിന ലം പിന ജാലം പിന യും പിയ ജാം പിന പിം്യന ്ാലിം പില റിം അടിയനും ലിം അയന ലിം പിപ്പലി പിന യാം ലിം പിന പം ിലപ്പ

ലി [ന്‌ ഷി ടു [ന്‌ ക്കി താപ പാ താപ പാപ താപം രാപ പാപാ രാപ രാ രാപ പാപ രാതാ താടാ

രി ന്ത തി ന്ത ന്ത ത്തു ജു ള്ള ള്ള -- നി ല്ലം ഷം ഹിം ചം പരന തും അനിലന്‌ അന്ന്യ അംന പം ഷിയ യം ഷി ഹ്ന റിന്ന ആപ അന്ന്യ അപ്ന അംല അന്ന്യ അന്ന്യ പ്ല ' ജേ യാ 0 ള്‌ യാ 0 അന യാ 0 അന ളാ ഗള 0 യാ 0 യാ 0 0 ളം യാ ഷക യാ ശം പാടാ ട്ടാ ്ടടാടാടാ്ടാാടടാടാി്ടാടാടടാടടാടാാട്ടട ടാ ട്ടാടാടടാടടാടാട്ടാ്ടയാടടാാടടടാടടാടടാടടാടാടടാടടാ യി പടട നി ടന നി ലാ ത്തം. ഹത്ത യ്യ ത്തം. തം തം ത്തം നു, ന്തപ്പ ജയ് പത്രി യം ട്ടാ ടക. ടാ. റ്‌; ടാ നി ലു പടാ; വ; [എ ടട; ി ടട ചടട ക, തതി നിനി ഹം ഞി കാട്‌ കി നാ: റത്ത്‌ ശറത്താത [തിയി വം റം യ, റം റം വറ തം ടാ ട്ടാ വിചി വിതി ടട ടാക്‌ ടാക്‌ ടട ടട പം ള്‌ പിന നാം പിന്ന വിം ട്‌ നി ലാലില്‍ ഹാട്‌ നയ ടാക്‌ നടന. മാ ട്‌ നന്ന. കാട്‌ പ്യാര്‍ ചിതം ഥ്‌; നിന ക്യാം പ്പി ാിംഷ്‌ ട്‌ പിയ ആന്യ നക ജാം പിന യാം ലം ലിക ജാം ലം പിയ യാം ലം ഷിയ ജാം ലം പിന ജയ്യും പിഡനം ജ്യ അയന ജാലം പായം യായം ഷം പിയ ടല. പായി നം റായ പിയ നാപാം പിയില്‍ ടാം ടാം ടാം കാപ്പാ ടാലന്റ്‌ പം ക്‌ യയ കം ഹിതം തം യം തരം ംംിള്ജ്‌ കി ഹിം ണ്‌ രം ഹിതം ലര്‌ പി ടട ടക ജം മം ടം നിനി രിം പരിക ചം രിക ടം റി [നിനി നിനി നിനി നിനി യിന്‌ റി നാ റാ റിം കി രി നി ടട ത്ത യാ ടകക ടാ പാ റാ തി ട്ടാ ടട ടട റ്‌ മാട്‌ ണി ഴ്‌ ടാ ടാ മാ ്‌ ടാ മാ റി? ടാ ത്‌ തിയാ തി ്‌ വാം നി ്‌ തി തി ല്‌ വാം ക, ത്ത കി ല്‌ നാടാ: ത്ത കി [ ക്‌ ന: ട്ടോ ക: ചി ല്‌ യാം ടോ നി യാം ടോ ക്‌ ച്‌ ന്‌ പി ടാക: നി ടാ വി ണ്ണ, ണ്ണ, പി ണ്ണ, നന്‌. മി ല്‍ ണ്‌, നട്്ന ളി ണ്‌, ലളി

നിനി കാതില്‍ ജ്‌ സിനി കിയത്‌ ട്‌ നി റിന്‌ യി [തിന ലിനി തിനി ക്യാഷ്‌ ണാ നി കിയാ ണാ

. -. പിയ ജാട പകാ നിക ടം ടി ബില ടാം ടാ ടാം ടാം ടാം കടാം ടാ ്ടാ യായാ ടാം ടാ രം; ക. പിട ജം ടട: ക. ടാ ള്‌ രം നി ല്‍ ടിടി പം നു പ. ക. നി ട്‌: സു തം തി റിം ചം രിം രം റിം. ക, നി ളാ

ചള. അന ഷാ ചള നിന നിനി നിനി നിന നിനി യി നിസി നി നിം നി ലിയ നം ലിയ ന്നി ലം നിയ നി നം

2 പ്‌ പ്‌ 5: ലി കാ നാ റാനി ക്കാരി ക്കാത്ത പി ജ്‌ പില ഴ്‌ ഷാ പിലന്ന ഴ്‌ പി ഴ്‌ പിലന്ന അത പിന ന്ന പില ലിന പില പിലന്ന പില ഴ്‌ പിലന്ന പില നത പിലന്ന പിന ന്‌ തില പാട്ടാ ാടാടികാടാാക്ാടടാകാടടാാ്ാടാടാകാടാകമാടാടകാടടാക്ടാടടടാകാടാടാകാടാടാകാടാികാമാടാടട ചാട്ട ട്ടാ ്‌ ടാ ടാ കാട്ടാട്‌: കാട്ട: ട്ടാ? ലിക്‌ ടട കാട്ട്‌ വി ടാ നിനെ തം നി യ്ത്‌ ഷടട കം ട്‌ ടട ക്ട്‌ റ്‌ ജ്‌ ം്‌ നട്‌ പി പി പി റം; ജാ ക്‌ ട്‌ പാപ ടാപ്‌ പാതാ പാപാനി ടാപ്പ്‌ പാപാനി പാവം പാപാനി കി ടോ ന്‌ 1 ന്‌ കം ധം ജാ ന്‌ താം ംത്ങ ളു ളം ന്‌ യു ന്ത്യ ന്‌ യ്ത നി ത്തം അ്മ്‌ ജു തജ ളം ന്‌ കം ലം ളു 7 വ്‌ കം ലം യു ക്ട്‌ കാട്ടാകട നിനി 2. നി

ത്തി രിയി യി പി പിയ പിറ പിന പിറ പിന്തി പില യി ഷ്‌ ലം റം മം പം എം ജനി എം റം ണം റിം ഷി കം റിം പം സം ലം പം ജിം നം കം റിം എം റിം എം ലം മറിക നം, -. പം ത്തം ചം . നം തികം

ലിനി മിൽ ലാ പണി ടട പു

നി പു മി നാ തി മിനി യി മി തുനി മി റി യ, റു തി ത്തി യായി നാം വം: ട്ട യി നഹം ട്ടാ ടാ

ച്‌ ല്‌ ലി യി ല്‌ പാ; ക്‌ . കി ത്‌ ക്‌ ളി ഹ്‌ ക്‌ ച്‌ നി സം ന്‌ ഹ്‌ ഹം പം വാട്ട്‌ ടാ കാട്ട വാം ഷക പാം ടാ ടട ന: ക്‌

| [

ലല നട. പപ യം പപ പ്പു യം പപ യി പപ സന ലസി സിന പണ ്ജ. എത്തി

ത്ന ത്ന ത്ത ത്ന ലി പനന പന ഞി പാത ത്ന ടകക ാാടാാാടാടാാടാകാാടാടാടാാടാടാടാട്‌. ക്ട്‌ ാാകാാട്ടാ ക്കാട്‌: ടട ഡാ സാസാ ഡിപ്‌ .- പാ _. ത; ലിപ്‌ ന്‌ _. കു -. കു ഡാ ന്‌ ണത ടീം ജാകി പിയ പുടം പിയ നാടി പി പം അയം യാനം പിടിം പ്പുറം യം ഷ്യം ഷം പയം പുടം പിയ ഷ്ടം കം പിംപ്രി പിയ പുടം ഷം പിഡനം ഷ്യം ഷം പി ുപാടംം പി് ചാപം ടാപ്പ്‌ ടാം ന്‌ _ പ്‌ ന്‌ പം നി്‌ പനം നി പം പ്‌ വം തിം ഹിം പും പ്‌, ലം ഏം ഹിം ഏം പ്പും ഹിം ഏം [കം നിം ഏം. ജൂ ളം. പത്ത സപ്പ ജ്‌ ബ്ലൂ കി. എം ത്ത പട ജന നിന ത്ത്‌ സപ്ന ജന സൂ ക്ട. വ്‌ ഡി ഡ്‌ ക്‌ ച. ഹിം രം

പ്യ് യാം ഗാ എറ പപ അട്‌ അട, ജാട, ടട ട്ട

നാ നാ നാ കാ കാന കാ കാ യക ത്തം യാ കാ; കം ടട കു കാം ക്‌; നി ഡം ഡറ് , കി റ്ത റം ടു റ്ത , നറ ടാ ടോ കാട്‌ പി നു നി നാക്‌ നു ക്‌ നാടാക്കി? ത്ത ര്‍ത്ത ത്തം ക്‌്‌. ട്‌. ട്‌ ക്‌്‌ ട്ട്‌ തിന്ത -- ന്‌ നയ്ഗയ പ്റന്‌. -- എന നയനയും ഡ്നട്ിന ായനറംനഡ ്റടപിന്‌ ്യനറയനഡ് ഡ്ന്ന്‌ ജംനറംനഡയ പ്വനചിന്‌ നറ സ്ന ഷംന തി ്നാിന്തില്‍ ണം. താ വം പലി താ ടം പാപി പം ടം സം നി ടം തം തം ടം ടാ താം ലി; ടം നി കി ട്‌ രം നം കി മം ടട യടടട്ടടട്‌ [ന തിന്തിന്ന നിം നിതി തം യ്ത നിം തം ബിനി തം നി നിം നിം യിനി ി പം പം അം. അം പിയ ചിറ പിരി പി യി പി പിറ പിന്തി നി പിറ പം നി ടകം ചടട യി ലം ഞന കാ പിന്ന താം ഷം കാ പി [ച പം തം രിം കാട ടം ചടട ലിറ പി പ്‌ കു പി പിക്‌ പം വയാ ഹിക ഥ്‌ ടു റി ലം ലെ ഹിം ളി ലിം ട്ട ടി കം ളി സിം ട്‌ പം ളി പ്‌ ലി പ്‌. - നി ളി - നന്‌ പാലാ യായാ കം നിയ നി ലം നം ഹിം പാര്‍ വ്വ പാി്ലാി ഡം ടം. തം യിനി ലി നിം തം നി യു ലാ

നില ണ്‌ . . ഡി ളു കം എം സം കം എം പം ഷം മനി ഷം ഴി തം ഷം നിം നിയം കട്‌ ന. ഷി വി നിം മി ളം കു ്‌ ഹു ചം ടി ടകക, പാട്‌ ലം യാ തി . ലം . ളു . - നില്‍ യി യി രാ ഹ്‌ ക, ളം നി ജം ന്റ നാം തം വം എമ യി നരം നയ പന്ന നറ പന്ന യന സന്ന രം നന ി -- ന്നട്‌. -- നന്‌. -- പന നാ ടീന യായാ പിയ ജ്യ നി നി -.. നി ളു ക. നി -.. ഗം യം റീം ിിട്യനറാാടനയം പിി്യനുാനുപ്യംിം പിപ്പലി ഹിപ്പ്‌ ര്‍റ വാ നിപ ി റാണി ലു ര്‍ത്ത ത്ത ത്ത ടാം പാടാം യാവു കം ി തി നി ടാ ടടടാടടടടടടാടാട്ടടടടടടടടടടാടകടടടട വം ഹി ടിം ഴ്‌ നം കം റിതം നം കം ടിം ഴ്‌ നം ഷം ചിതം നം ഗി മംത ജ്‌ ലവം പം ണ്‌ സംത്‌ ലു വരം ഴ്‌ വില പത്തംഗ സംരം ലി തം സരം തം . നി ടട ടട നി തിനി തിനി കാട പം അം ടി പം ട്ടാ ക്‌ ചില കം ക്കം കായ ശാ ത്ത കാ ത്ഥ പി നി നക പിരി ററ തി ന്‌്‌ ട്ട്‌ നട പാന്‌ _. ലി ണം . ന്‌ _. ന്‌ . നന്‌ യനം യ്യ ലിക സ്പ പിന ജയം [ന തിനി യി ഷ്‌ ത്തി ഗ്‌ നകം ന്‌ തിത്തി നിഷി യായാ യാ ചാവി കാപി പാം പ്ചകകം വിടാ പാരി വിം തി വിപി താവി പാപ - ടട . ട്ട . -- വി ലി റായ കാട ടാ വിരുന്നിലും ര്യ ലി താ എലം തം നി റിം എം പം. ചം കി വചി... വിം; വചി. പാതം ടട ടട ടട ടട തി ളു കു ളം ചള പന കാക്കാ: ലം [ന ടാക കം ല്‍ താട്ുത്ക്ര തി ളി

പി പിന തന കാ തനാ ത്ന തി മിൽ തി യിനി മിന ലി നി തി [ധിരന ത്തം ക,

റാ നായിക യി യു കാ പാം ല്‍ നം ടം ടം ജം ചം. അംഗം ഷ്യ ള്‌ ന്യം ജി ഞു തിത്തി

മുള്‍ ക്ത; ലം പാന്‌ ണ്‌ ടും യയ വം ബായി യി യി നി മം ആറി നം ടിം ജാ നം ബാ പില ജാട നം റാ ലം ജാട നം ബാ ടിയ ചാം ടാം കാടി .ം പാം മാടായി ടാ മാടായി ാാാ യാ ടാ മാറാ ാാായടാ രായ രാ

ത്ന ത്ന ത്ന ത്ന തപ ത്ന താ ത്വ ത് ലി ലി യിനി വി .

നിം [നിന എമി പ്ല. [നിന എനി റി യില മി പിയാ റാനി ഷിയ മില [പ ഷിനി 7) മും മു മം ലിയ! നിമി ിിയ ചായി റ) ിലിയ മി ലിയ യി ട്ടാ ട്ടാ യും ട്ടാ: തം നാ ടാ യി ടട ടു ടാ കി ടി; ലിം കു നു എം വി പോ കം നിം തി രം ക്ത; പം

നടപട ണാ ത്തി തിത്തി നിതി പാടാ നടപട നാട

ടാം യില നി നി പം

റിനി - നി രാത അയി - തം യി്‌ താം അത്തി ം. റിനി ജേ തം സി താരം ഷി ളം പും എം ചം. ലം നം

പാട ഷം കാ കാ അപ കം പാ കിം ഷന കം ചം ക്യ ചാ ചം ഷം

ന്തിനാ

യി ടാം ടാം പാടാം ടാം പാടാ ടാം പാടാ

നം പ്ലിഫിം ംപംഷ് ഹിം പ്ഷരിം. ഹം. റും പലി ചം ഷം. ഏം ബം ഏം പും നിം മിതി കിം ിഷിിിം ിതിനിിിംിമി എംഎം ഷിനി ഏം ഛം എംഎം ഷം പും ല്ല ഗര അഹ പ്പ അട ത്തി ലി ല്യം

നിക്കി കി കി എനി നിം ഹിതം ടിം ല്‍ ഡാ ഷം ഹു വറ അപ അഹ ന്ന ട്‌ ടത്‌ ടട തട നിതി

ക്‌ ജി ക്‌ ടി ക്‌ ജി ക്‌ പ്‌ പ്‌ .

യിലി യിലി പിരി ലിനി രി യിനി യിലി നി പിയ നിര ലിനി പില ലിലി രി യിലി യിലി രി യിനി രി ലിറ

ത്ന കാത താ കത ത്ന ത്ത ത്ന കത ത്ത കാ തപ ത്ന ത്ന ത്ത റി ണു ണു പാഹി പിര ഹി റം ണം ണി ണക

കാ വാ റിം കി നാ നിത ടാ യി പപ ളി പ്‌ പ്‌ തി തി പില ടാ വ. തി പി

ക്യോട്ടോ തോട്ട നിര്‍ പു

.- ന്ന്‌ നയനയും ന്നറ നന്‌ നിനം നനനയനന നം ന്നറ സന്‌ നിം നറയന്? ഡ്ന്ിന്‌ ംനനംന്നറയനഡ്ഴ നിന നയയനയംന്റ ്രന്ിന്‌ ംന്നറയ്ല ന്ുന്‌. -- ലി - മി ളി നനന. -.. ന്ന്‌

ടി താ യടി താന നായിക വാ പിയത്ത പി പായി ദുവ രി റി

രാം ടാം കാകാ താടാ പം നാ പാപം നിനി പാട

നി നിതി പ്ര ച്‌... അതില ളി [ത്ത തിനി ക്തി ച്‌ ന്തി ണ്‌ ചി ഏം എക്കെ പം പം ഫി ഏം ഷി ്ജം ഷം എംപി പം ിം ഏം ഷി്ജ പം നിം

ശി [തിയു ശിര

ടായി നായ യം റം നെ അം. റാ റം നെ അം. റാ റം നെ അം. റാ ഷാ നിയാ; ഞം അപ ല്പം ത്തി എതിരി ത്തിക

ി ടക പ. കാ. യും പതം ഷം തികം നം റം യം കം ചം ഏം ടം പം നി ടാ വം

കി

ന്‌ യാ വ്‌ ന്‌ ടു [യി ലി യി [റി ടി [യി നി തത്ത നിതി പി തി ട്‌. റിം കാട്ട്‌; പിച്‌ ക്കാട്‌; അപു ത്താ അം പി ട്‌ ശതം ത്താ ത്താം ത്ത അം | ടാ: നി ി ഗി ടാക തു പി വി രിക നിനി വി ഴു ലിംക വി യയാ പ്‌ ണാ പ്‌ മിത്തില്‍ റം?

ട്‌. ളി ട്‌. ട്‌. ട്‌. ക. ക. ട്‌. തി ട്‌. പാന്‌ ന്‌ പം പാന്‌ പം ന്‌ പം

ടട തയ നിനി നി നി

ത്ന ത്ന തം ത്ത ത്ത ത്ത ത്ത ത്ന തി

കാട്ടാട്‌ ടാ: ടാക വിനി നാ പി നളം ക്‌ ടാ ന്‌. ആപി ടാ. ഷിനി ചിക്‌

ലിക കി ലിക കിടി കി കിടി നാം കി ലിക ചിയ എം ചിയ ക്ക കി ലിക കി ലിച്ചി രി ചി ചി - പട്ന. -- ണ്ണം .- പട്ന. _ തി കി കിയ തനാ പാന്‌. _ ലി വ്‌ _ .- പട്‌: _- ടന്‌. .- ള്‌ നി . ലാമിയ

എക: [ന്‌ [കന്‌ പിക ലിം പിഡനം യം നാപാം ലം പിഡനം യായം ഷം പിന നാപാം ലം പിയ ജ്യ [ന്‌ തി പം [ന്‌ നിതി ളം പാടം യുക പം പിന പടം പിയ ഹു പിക നാം പാപി

റി യാ പിനാകി വി റി പിന യി വിക ളി റാ ത്താ യിര റം

ടാം താപം രാം ടാ ടാം വിടാ വിടാ പാപം താരാ നിം വിടാം താരാ നി

ആം നയ ആന്യ ഹ്യ ല്ല ലം [യം [പാം [യം ചം ഷം. ചം [ന ന്തി മത്ത്‌ ര്‌ മി ന്തി തിന്‌ ിത്തി

ട്‌ തട തട നിഷി ഡു ഷം ലു ളു ഡു ഷാ ചി യു ളു യു രിതി ലിനി രിയി പിള പിന്നി ഷിനി നികിത ഷിനി കിയ കാം കാം ക്കം ക്കം ക്കിയ കം യം കിയ ഷംല കം കയം ക്കും കം കം കം

നിനി പം ' മി ന. ശി മി ശി ചാലി [മില്‍ ിിനംാി മി നട. നി യി നിന മില്‍ റ) നി മിന്‌ ശി നിന മില്‍ റ) വി നാമി നിതി പാടാ യായാ യാക്ക പായ്‌ കാട കാ? കിടാ കാമാ കാട? നായ്‌ വിടി ക്ക്‌ ലിപി ലി ടാ കട്‌ ടാ കാട്‌ ചിന്ത്‌ ക്ട്‌ വി കാട്‌ കടാ ടോ ഹി പാത്‌ ന്‌ പ. യി ക്‌ ടക്‌

പിണ ക്യ പിന ഴ്‌ പിന ഴ്‌ ക്ത പി ഴ്‌ ക്ത പി പി യ്ത പി ഴ്ത്ത യ്ത പിന ക്ത ക്ത പി ക്ത പിന ക്ത പിന നി ചല റു ടല : [ക്‌ [ഹി , ക. നി ,

ട്ട കന ക്ട ന്തി ക. തം ടി ത്ത നത. ന്ത നിനി നി വി നി മി [മി നിമി നിനി മി

ഹം തയ ജം പി രയി ട്‌ നയനം ണം ന്താ ന: യം വിതി [ലി നിം റാ ന്യ കം ശം

ടോ ാട്ട്ട്ടടാടാ നം ി ക്‌ കാടോ കം ടാ: ന: നിം മ്‌ ടാ ടം പി ടാ ആം