b>°!0PfP

:nr§’!J'ori

nnpp3jn.->>‘,

qndttdjnetani

nunjdidjr-p-V0”'

i|jnj uirjnoprtpuo iqiui sninD pc >ti303 3p W3UIOU sm; ntioqap ?Ji9<lA ,0 : jiqipj ub‘»3ippM insdj buhjcJ ryipiri jijosspuea uip3j‘cu/

? ui ^‘ooun tiriyojap*^ -jcF 33 -auGuejo op Ji2r j •UTuntuoj smunapti rm»oi,'nqpi pj snitu 1» >»d ic|ij Enb‘EirU3j l*jd snufaipiij4>:j ivwi ojpip m sou‘sim •umpsiunjodpjr >uuo3 uiFjnrjpe t 'v .sd jnuiruS pijo ‘sipyuojj.tni suodunilipsuisn ioi]d335iyodum uppruiD^>u{jrp kj od XI|S|333UI3pjn

rjpddr yod^iin •uinprpjcjd ru ‘1:

p a «uvrw*R?°’

•cpueni/utmiioj pjssndoqjidjiq;

II ^Td SIN

ip i<]i*nb‘eo iun[ b xnb 'jcjjjou -b'» inirb*tqut||d sUp. a m oponjE-puu

tUQDUlb‘jISl^rJ $ :3J3iBd03 »qa[

3J nsj mujnca

snunospipn. 31 ?'orjQp sqBjjjruN ij piEtund mnpui ntliadcnejp jgii,

ip JtiiapiA uous >snqrnb.-,pv.,od

OOpour^r.p ,dJ3

[OppB V'JJll|CUOj

^ SBJ3},| ' 1 IJfJIJ

B*uud*Un urs ixij

Jp^pp-pjoap-t •«A^UOllCJDSpj PDDIJJB-UudHlIIU rjnauBpadi ..pija ^•SBJojqjodajBj-

qap uii‘j3 uicr>b qiijf BJEaqopaor inop-imiSi/f-

O OlDUOlJEjp

•BjB^janios tiov

lc3paM3)I| ibop •qA •CLlinillOD ?3piUOU‘BJJUODa IlA'ScuojB)p SB_ “snpnMc; 4-3jaqi !U SntT,,Jtd -WB- ?to4,I '"nSijip

r •' ' 7

nb u-

/

4

(

ROSA VRSINA

SIVE

SOL.

Ouid. Faft. Iib. i-

Felices anim^, quibus hxc cognofcere PRIMIS Inq. domos fuperas fcandere cura fuit. Admonere oculis diftantia fidera noftris,

Ae thereaque ingenio fuppofuere fuo.

I

SOL TIBI SIGNA

DABIT.

Virg.i,Gtorgi

VRSINAE Dux Gentis Aue ; Tibi plaudit Olympus;

Currit in obfequium Phoebus & Vrfa tuum. Signa genusq.fuum mutis incidere faxis Si potuere alij , Fors ea magna fuit.

SIGNA Genusq. tuum Cadeftibus indita fulgent Orbibus ; VRSINOS fixit in axe Deus .

Made animi virtute Heros , genus Alte . Trophafis Quod nimis arda tuis eft humus afira petis .

* JMOECENATl tAuRor.

Sol quoque & exoriens & cum fe condet in vndas SIGNA dabit. Solem certifsima SIGNA fequuntur , Et qua mane refert , & qua furientibus aflris ; (Quando) nafcentem MACULIS variauerit ortum. Virg.Iib.i:<5eorg.

ROSA VRSINA

SIVE

SOL

EX ADMIRANDO FACVLARVM

& Macularum fuarum Phcenomeno VARI VS,

N EC NON

Circa centrum (uum & axem fixum ab occafu in ortum annua 9 circaq.alium axem mobilem ab ortu in occafum conuerfione quafi menftrua, fiiper polos proprios, Libris quatuor

MOBILIS oftenfus,

A

CHRISTOPHORO SCHBINER

GERMANO SVEVO, E SOCIETATE IESV.

AD PAVLVM IORDANVM II,

VRSINVM BRAC CIANI DVCEM.

BRACCIANI,

Apud Andream Phxum Typographum Ducalem.

Imprcfsio coepta Anno 1616. Enica vero 1 6 3 o. Id.Iuni j. Cum licentia nuperiorum .

EeclefiafticiCap. J3. Verf.7.&g.

fuPerat, & iterum LVX

. tVCE^.,&an"us annum; A SOLE?

A g?™n> dentia feparati funt FACTo' !>OLc,,,& praeceptum cuftodiente .

S VMM A librorvm singvlorvm monostychis

S1NGVLIS COMPREHENSA. HIS

A udiorem Primum Primus Liber edit Apeilem :

Errandi caudas aperit, prohibetq. Secundus:

Obieruata dm fpectacula Tertius offert •

Aetatem moresq. ROSA E dat Quartus & aulam

Synopfes accuratiores lingulis Librorum principiis premidas l.„„ . nmn-

in tine operis , au, do gCneraliS mam ^

Pr^iatione dicumur . rlfa‘Gpr.ct=rca T^Lc Dedicatione , &

Artf.bb. 12. Metapb. cap.%. fecundum vulgare, editione, ,« fecundum editionem Paetfieetjem Gucclattnam anno 1 6ig. edttam, „a ferit,,, eodem cap.ltb.

Multitudinem vero Lationum ; feu conueriionum cailcftium ) ooortet ev ne-uPa ' rilsiroa ^liue maxime propria) philoiophia Mathematicarum jctenitamn^viit

,uc cmra dc iubfM“ ^

2^ELVM PRAEFERT INSIG^

f PROFANA

r

T O T I V S OPERIS

N O T A T V DIGNIORA.

^{nT. & Je'egi,Ur Af‘tl^riMu‘ Macalarunfdarium auSIe,. toto libro — hi eodem primo libro Cen foris tAn^lhi j

T ubus opticus d fundamentis explicatur loto fbra r?c U*‘ Uf" n Pa£- 31-&q 2 1 ^tio&fimm/uioTubUurnollda,^ ^7

*dMacularuminipfoSole‘ui!arum.tl*f>hr,«„„* , « . ^ pag.106

1ESV> in Collegio Romano , m Germinia hLm hf m£ tnpom° P 'roffl* Societatis

5SSS5 £&Z

T eflantur etiam Raphae l tAucrfa, Marina L» r „ , » 1 5 *

thematicus Rarcinonenfis , &Thefes ParmenfhVtT ) °V‘dm de GalUaih cMa- <5UacuU circa Solis centrum ab OrLjJTP ,' ^ Indtcem &™er*lcm. decimferme diebus motu regulari . ° " P ** 0cctdentalem mouentur , tre-

Macula phyfice mutantur, augentur minuuntur „ »4° 5

Sole enafcuntur . d* deficiunt > f U} antur } clare fcunt 3

» 537

»4 14 ».408 »424

ytf *£•«/* Far#/* /« ipfo Solefunt .

Macula Reduces .

JV«//a *«»<, *<» F«*4» extra Solis dijeum apparet'.

A «/// orbes ctlejles C Maculas in Sole cauflant

^rVPfZafZ};^ %\z

jer conuexa ver/us polum deprejjum & Utentem . ’ & *P1>*rcntcm/em~

^Machina. qua eJAdaculs factis objeruantur » F4?* 2 2 5

2" iwr/tf «wa* Ph&nomeni /olaris . » 349

Globus Solis ccnuertitur . pag- 554

Se/A conuerfio annua ab Occafu in Ortum ».60 1

C*lmstll:trs'fM aJi,a *“ & tkmamU ”a,ut* “"fipturob Setkja, &f/

Aq;:fzdr,n,am [up,r ^

Calum, Sol , d^ S/f/A* far fua corruptibiles cfTc ex menta v i - , r 64 1

Patrum coniicitur . F"™esejje ex mente Rccle/t* , & fandorum

Cklum liquidum ex /aera Scriptura , & fandis Tatribu - »660

Thtolo&Wlefopbi,*

Calu m liquidum antiqui philofophi tenebant M?v S 1

'pe tam amicui quam mentiore, Motum mlaeram P“S'747 Obiediones pro calo auro diluuntur , J - -runt. pag.y 55

»771

APPROBATIO

APPROBATIONES.

Mutius Vitellefcus Societatis I e s v Praepofitus Generalis.

VM ROSAM VRSINAMP. Chriftophori Scheincr noftra So-

cietatis ,Ttes eiufdem Theologi, & Mathematici, quibus id commiflum fuit, recognouerint; & in lucem edi poflc probauerint : facultatem conce- dimus, vt typis mandetur , fi ita ijs, ad quos pertinet , videbitur. In quo- rum fidem has litteras manu noltra fubfcriptas , & ligillo noftro munitas dedimus Rom* 6. Iulij M.DC.XX1X.

"'te

Mutius Vitellefcus .

Loco+figilli.

Vidit

Rartholom^us Piccaluga Status Bracchiani Generalis Auditor.

Imprimatur fi placet T{(uircndifs. P. M. Sac. P al.

Lucas Ricciottus Archipresbyter, & Vicarius Bracciani ReuercndisfimiD. Epifcopi Sutrini, & Nepefi ni .

ROSAM hanc VRSINAM fiue libros de Maculis Faculisq; Solis, a R. P. Chri- ftophoro Scheiner Germano Societatis Iefu elucubratos,iuflu Reuerendifs. P. Nicolai Riccardij, Magiftri Sacri Palati; vidijnec in ijs quidquam, aut fanedo- ctrir^, aut bonis moribus pugnans deprehendi, fed potius multa diuturno, & proprio labore atq,- induftria comparata , non Mathematicis folum dilciplinis ac Philoiophicis perne cellaria folide difputata, fed aliaquoq,- ad illuftranda lacrg feriptur^ Patrumq,- monumenta perutiliter tractata reperi: plurima namqjqug feriptura lacra de Solis ac Calorum natura & conilitutione fecundum genuinam fanctorum Patrum interpretationem docet, & Peripatetica doctring addictis dura videbantur j hoc nouo Phgnomeno mirifice confirmantur . Quamobrem dignos ■omnino cen/ui, qui in lucem cum bono publico prodirent . In Coiicgio Romano Soc. Ielu 2 8. Mas/. Anno Dhi 1630.

Ita indico ego Ioanncsde Aluarado, Soc. lefu,CollegijRom. eiufdem Societatis Prefectus fiudiorum .

Imprimatur

c Pr. Nicolaus jRiccardius Sac. Pal. Apoft. Magifler .

V

PA VLO IORDANO IL

V R S I N O

BR ACCI AN I D V C I &c.

CHR.IST OPHOR.VS SCHEINER

SOCIETATIS I E S V

Sempiternam Felicitatem.

M

|g A'

[k&i

%

OSAM accepimus, cum plerifqaeVe-

“ t erum, ndelicijs; tum apud indospra-

lextim in haud vulgari precio fuille : a quorum qui Sapientiflimi habebantur* non aha re sque , ac ROSA, Pnn- cipum libi animos adiungere , affe&afq. h\ \ CQncl^2re fe polle crediderunt. Eaque aa propter non commifere , quin , vbi tem- poris locique ratio tuliffet , oleum indi- exoenfnm . »• » ** . dem expretum, phialaq. RELIGIOSE rXT,’ l f t-miS’ CUm , SOLI coof»

G VM f! PRi NcTp vm' fuiirent PemnaG>ntinuo R E-

- «»• SS °T“"

grat^queflagiraffent, laturos. 4 P 1 ’ quwquid opis

Horum egomotus exemplo , DVX MAGNANIMI?

«!?Pb?"*P ReTh' c?p.a

oportere gTatTaU SJuTn SaM “ft*"

a liare

Karc {ed magis de VETERI, nouisobfequijs, firmanda ve- nerandaque laborare . Pofl enim quam ALEXANDER Cardinalis VR.SINVS, xternx fama: gloriaeque Princeps, immaturo funere elatus ed ; inque vno illo , & TV, dimidium XV 1 , fratrem germanum ; &ego Maecenatem longe Optimum, vterque m ce Ili amifimus : TIBI quidem fratris chariffimi ia- cturam farcire adhuc potuit nemo: Mihi vero Mcecenatis erepti patrocinium inftaurare TV vnus confeftim incepifti ; feciftique vt, quamuis PRINCIPEM A M I S S VM ego nondum eluxerim, TE tamen PRINCIPE 1NVEN TO, meus hic L 1 B E R fibi gratularetur .

LIBER inquam, hic meus. Cuius AR G VM EN T V M, fua & nouitate gratum, & difficultate impeditum , vtexipfa SOLIS luce, in lucem eruerem i non diffitebor, nullsme neque diurnis laboribus, nec nofturnis peperciffe: dum M' VIS I DI

I V B A R l S T V D oculis inconmuis leruo; Aftrique pulcher- rimi, feu latentes, defugientes VMBRAS in apertum pro- tractas infequor,liue N 1 T O R E S infol.tos , & viitato omm-

bufque obuio Solis fplendore LVCVLENTIOR E S in eodem paffim promicantes , atque fuperficiem inundantes, JN U-

V O ecq- IN VISO SPECTACV LO, attonitus contem- plor; necnon curfus quibus circa proprium centrum affidue ro- tatur ad menftruas annuafque conuerfiones , MODIS ANTE HAC IRREPERTIS, exploro; & fi nondum aetatem (quod ille, laltemodauum decimum iam annum, inter experimenta contumo. Quo tanto feu tempore, feu labore , quidquid nouai cognitionis , ex cado ca-lique principe Aftro , partum mihi eft ; id omne hocli- bioclaufum TIBI DOMVS VRS1NAE PR1NCI PI ROS.“- OVE VRSINAE NOMINI, non immemor, ingratufue cie ekdicatum eo : SOLEMQVE adeo , pium f

SCXS ” ’ »OUE’

^ T ICAM e TVIS mihi 1NS1GN1BVS oblatam , boni omi- cauil'a , geitiens, & gratulans faluto : eaque propter, non S O L I ROSAM, nequefuccume ROSA expreffum (quod Indos te- m mnnnil fed verfo confilio, SOLEM huncmeum,&la- unem dixi, Vnnoua ILL1VS exploratione exhauftum, borero,q VERITATIS elicitum L1QVOREM a

roT^TVAE linum immarcelcibilem volens libeniquein- f A Vt in pofterum TOT V M HOC PHAENOMENON, admtaiiUi p "tfum vmbrofarum, atque lucidarum varietate d. m- auT, mutuaque ipfarummet tranfmutatione confp.cuum^tque

Houa femper progenie floridum VRSINAE ROSAE nomen re- ferat, & Gentis V RSlN A E Stemma inclytum, radijs filis cado x- rernuminfcnbat . Id quod cum iure 1NV EN TORIS, tum exi- gente VRSlNAE DOMVS DIGNITATE, atque adeoipfa NATVRA fauente , atque inuitante , me facere poffe, cenfeo. Quamcumque enim in partem refpicio; video vndique,aut cum ROSA SOLEM; aut cum SOLE ROSAQVfi VRSlNAM FAMILIAM perpulchre confentire : vt credam ea,quanquara coditione fint diuerfa, indole tamen paria, arcanam inter (b amici- tiam coifle. Tametiiid mihihicnoiumam,vthascinteriefingula comparem; neque vtea,qux obludantur, ad mentiendam fimihtu- dinem , violentus detorqueam : quorum illud longius xquo nego- tium ; iftud compertum inopias diuerticulum foret: fed duabus fo* lum in rebus hsc conferam; quas omnium (vt equidem reorjcon- fenfus , Ixta admurmuratione eft probaturus .

PRIOR efl:, SOLIS mirificus SPuENDOR; quo ille morta- lia,ceu colore quodam indudo, omnia pingit , & illuftrat ; refque ex informibus , & obfcuns , formofas lllico reddit , ac venuftas . POSTERIOR SOLiS efl: CALOR : quem die qua terrae ma- riaque latifiime patent , vitro perliberaliter diffundit;eoque opem vniuerfis , prodigo flnu difpenfat. Nec amicos folos gratoique re- fpedat;fed natum ad beneficia fidus, omnes etiam immemores ad- uerfofque aflidue iuuat : Noduis folum, maleque ominatis bubo- nibus infeftum . Quoties nubes illud iam coeuntes minantefque placat? quoties in excidium vrbium coniuratas tempeiiates calo- re propitio ferenat ? Nempe beneficum illi ingenium eft , & folius maleficij ignarum . Ab hoc ad aemulam SOLiS ROSAM diuer- to: cuius COLORE, iam in purpuram rubente, iam niuium can- dori certante , nihil efl: , quod blandius oculi gratiufque contem- plentur . Eadem, ODORE, quo omnium fuauifflmo blanditur, omnem fragrantis Hyblae , FLOR AEQV E vernantis inuidiam triumphat . Nec blandus tamen is magis ODOR efl:, quam falu* bris . Partem ille qux in homine praecipua eft maxime feruat ; ca- pitique infufus, vires, quas labor exhauferat, morbufue hebetarat, inftaurat: atque vnde plurimum damni humano generi ingruit,ar- matam in clades temulentiam , arcana vi feliciter exarmat . Hanc mbe aliquis ROSA M abeffe;de amaenifTlmo Rofeto, deforme nu- dum que vepretum reddes. Eadem fimul vaginam ruperit, deq; ca- lyce luo promicare rurfus ceperit, iam fenticetum credes omne, R oletum eife ; iam fpinas rudes, in pi&os frutices abire;iam horri- da tefqua, mera tempe fi? ri . Tantam SOLIS SPLENDOR, & CALOR; tantam ROSAE COLOR, & ODOR rebus poteft mortalibus gratiam afferre .

Hic ego iam verebor, VRS1NE PRINCEPS, ne; li GENTlS

a * TVAE

TVAE Lucem, dixero nihil huic aeque SOLI nec ROSAE con- cadere ; vim a&ram MODESTIAE TVAE : qua: mauuit 1L-

LVSTR1A facere, qvam sva bene facta pa- lam AV DIRE . Sed patere, quasfo, hanc tibi neceffitatem im- poni,vt aliquando coaftus audias, qua: de T£,maioribusq;TVIS, faepe nos, admirationis pleni, memoramus. Infitum enim habet & GENS VRSINA Colorem Splendoremque fuum : quopridem per omnes omnium terrarum populos conipicua refulfit . Habet & ROSAE SOLISQVE ingenium \ quo quam late nominis gloriam, tam lon?e benefici; opifque fuas copiam extendit - Nam feu SACRI, feu PROFANI fplendoris decora fpectentur; vtroquefic eminu it , vt officere alter alteri , nimia luce potuerit , nifi vterque in vnius GENTIS fortunam confpiraffet . Vin’ a PhOFA- NO( non illo clariori quidem, certe autem vetuibori decore) exordiamur ?

Offerunt fe continuo FVMOSAE IMAGINES, quibus A- tria plena, GENER IS antiquitatem;ab ipfis VRBiS incunabu- lis arcelfunt . Offerunt fe magno numero Ti TV LI, quos vndi- queiilaex rebus prceclare geitis immortales comparauit. Oife- runt feCORONAE, plus quam CiVJCAE , quas ei belli glo- ria Patriaeque feruatae pietas contulere. Qu«s vnus ad hunc diem Romani aut Populi , aut imperi; tabulas infpexir;& quot quan- tofq; Heroas, pace belloque claros , Rofa V RSlNA , protulerit , non lernt? 1l.L A CAPITOLIO bis extremis difficultatibus labo- ranti, & legionibus arcte circumfeffo, DVCES VRSlNOScum cooiismifir : Populoque omnibus gentibus imperanti , fuam vbi imperaret, Sedem reltituit. IPSA 1'uos Roma: CuNoVLES, IPSA Patriae SEN ATOitES, cum bono publico , quales quo- tiefq- e ftirpefua produxit? iPSA Vrbi PKAEFEC TOS (quid n fi beneficos publicae rei parentes tutore ique?) quanta cum ci- uium approbatione, alios luper alios, identidem dedit ? idque onus non ante pofuit quam PRINCIPES nafcerentur, in quorum pa- res humeros illud lpfa iam EMERITA transferret.

Ipfa demum Vrbe egreffi,perq; omnem Europam fparfa, virtu- tum fuaru monimentis HISPANIAE R egna, ANGLIAE littora,G AL - LIAE Lilia, GERMANIAE imperia, iTAUAE orainia,latifiime peragra- uit.Nam Imperio certe, quot primi nominis PRINCIPES? quet eide SEP fEMViROS ELECTOR ESnumerauit? Etfi vix etia

rr/iniEie- numerauit. Etenim (quod publica mihi monimenta prodidere)

&ores lrn- c£ VRSlNOSilla fratres, alteru BRANDEN3VRGICIS, SAXONIBVS

Ptr!f‘ alterum , P R I N C I P E S dedilfet : vtrobique ad 5EPTEMV1RATVM

lmperij euedta, dignitatem femel acceptam ita tenuit- vt eam apud litos , annis amplius ducentis quadraginta : apud illos , annis non minus cetum leptuaginta(tabulis fidem adfiruentibus) longa Ne- potum

potum pofferitate,nec interrupta VRSINI GENERAS gloria, continuant . De Kegibus porro fn fanguinis cognatione addutus, deq; affinibus fceptns,quid memore ? Fleramq- illa EV ROF AM complexa; omnium fere Regnorum lucero,fic iibi circumdedit, vc & fixam illis haud parcius ipfa commodant . Quare hinc per Ger- maniam Galliamq; inde per Hdpaniam, omnemq; Italiam, lliuftri aut cognatione Regum, aut affinitate inclaruit: Bohemiasfibi Pan- noniaeq;coronas deuinxittvitra Oceanum proue&a, Britannis Re- gibus, Suecifq; fe ac Danis inferuit : Theffalos etiam Graecofq; po- tentifilmos oiim Dynaftas, Generi luo, non annuentes fociauit.

Ad poffremum,eo altitudinis, luce lua virtuteq, euafic, vt, ^qua: paucorum, tametfi Principum, fortuna fuit) apud Imperatores ma- ximos, plurimu auctoritate gratiaq;potuerit:& in A V GVS V AM PRQFiNQVITATaM adfcita, paene fe ipfam fuperanc.Quan- quahaud fatis icio,ann5 maiorem hac ipfa gloriam- ex lMPc.AH DIADEMATE REPVDIATO (quod eius VIRTVTI delatum, ac prope impofitum fueratjdiceda fitretulille.Nam quod gerere per fe lpia recularat , pro eius LIBERTATE (quq proxime periculu fuerat) TV ENDA ASSEREND AQ-dimicaren5 recufauit:eoq;taillu- ftri merito fuo, INSIGNI A fibi, hinc TRABES AVRO Nf- GROQ^VARI ASfindepiexue RV FA SERTVM. (quibus, & Saxon um hodie, & AHobrogu Principes glorianturjhonoris caulla ab ASSERTO ViNDiCATOQ^tMPERlO reportauit . Sed quo feror imprudens?de Gloria FA MlLlA £ VRSiN AEingrei- fas dic ere; ad eiuide MERITA, in Orbem collata, deuoiuor.Sci- iicetvt ROS AE color odorq; aut SOLIS fplendor & calor, fimul deteruntur fic Maiorum Tuorum Gloria narrari fola non potefi: , quin fimul & eorum MERI FA praedicentur.

CETERVM hsEc gentis VRSINAE decora, vt maxima fuerint, & om- nino talia, quibus ad fummorura Principum fortunam videatur ni- hil defailTe:certe tamen adhuc PROFANA (fi fas ita loqu) & ciui- lta fuere . Qu.are vlterius ad SACRAS quoq; dignitates iublata;eas omne genus plurimas ita gefilt , vt vix habuerit familiam , mfi fe ipfam,quacumdimicaret:totab vna ROSA Epifcopi, tot Archie- pifcopi , tot allj Antiftites extitere. Etenim quod ROSIS familiare cumprimis eft , vt CAPITI ornando CORONAS fufficiant; id VRSINIS ego PRINCIPIBVS gentile munus ac proprium video fuiffe: vtSVMMVM VRBlS ORBISQVE CAPVT, corona purpurea perpetuo c.rcumdarent; dum vnius familias ROSA Cardinales, numero prope innumerabiles, fertili prouentu, fuppeditauit : e quibus , vt ceteri taceantur , plus Trlvm, & TRIGINTA fuperftes memoria efh ; quorum purpura , tot leculis identidem fpe&ata , Ecclefisc Romani Maieftas, longius per Orbem latiufq; effulfit. Neque hic jamen VRSINAE ROSAE felicitas fe tenuit: fed eadem (quas votoru

a 3 mortalium

Ex Kofeto Vrfinomul . /i illuitres Sanfli pro * germinariit

Bonif Sy- rr.oneti Be- nediclinus /. i. C&r/- titan. Per- feeut. ep. 7- Edit* M e dnlan.iy9'~ Platina in Vita Ioanis J. Ponti/. E - dit. Colon. & Veneta 1 5 8 3-6*

Louan.in^j Indice reru. Arbor V r- Jin a, &c.

Vim Vrji- »<e pietatis exempla.

mortalium fumma eft)fuumOrbi Terrarum CAPVT, tot popu- lis adoratum , de gentili Rofeto,fiepe produxit : ne nimirum FA- MILIA, qux fkcundiffimo partu fues tot gentibus Principes de- differ, in folis Ecclefix Principibus, id eft , Optimis Maximifque Pontificibus gignendis , effasta fterilifq; fuilfe , diceretur .

CONSISTERE in his faliigijs vel ipfa AMBITiO debuif- fctj ncq; Gentes T V A E gloria plus vitra niti, fi mortalis felicitas, explere immortales animos pollet . Igitur VRS1NI altius adhuc ire , & CAELV M ipfum inuadere auii, colonias eo duxere, no- uifq; ac magnis rem illam publicam ciuibus impleuerunt. Florum ali; luere MAR TY R V M purpura, alij innocentis praxexta vi- fendi; vtriq; Natalium lucem, quam ex VRSiNlS Principibus vberem hauferant, vira: claritudine, funereq; illuftn , reddiderunt clariorem. Atq; vtex his omnibus facro quodam filentio praeterea ADAL3ERTOS, VOLV S 1 ANOS, I O AN N ES TRAGVRIENSES multofq; alios magnarum animarum prodigos & vizx fantlimonia fpecfat illi mos ViROS, fiVnum TIBI produxero BENELT- CTVM (quem VESTRA fibi cunabula allerunt) Religiofae illum magn^q; Sobohs progenitorem: quis inficias ibit, SOLEM certe eximium ab V RSiNlS ex.titdfe ; cuius vnius faiubri exor- tu, praemortua Religio , velut infufo calore , reu.xerit? Eundem fi TiBi oftendero, lam e Nobili domoelapfum,iamin auias folitu- dmes deducium, iam inter VEPRI VM aculeos volutatumiquis denuo negabit, enatam ab VRSiNlS ROSAM extitiffe ; quae inter fpinas erubefcens 5 pulcherrimo colore oculos , & odore fua- uillimo omnium in fe fenfus ammofq; raptarit ? Quo minus mihi iam mirum videtur , fi Rofatam fragranti, etiam DOMES PICI f V7 1 exciti, m panahodieq; exempla ruant: nempe a cognato ian- guine trahuntur. Eiulmodi TV lpfe, DVX iNGLY TE; nu- per exemplum tuilti: cum duos Familia: TVAE ocellos, fratres inquam germanos, lectilflmos PRINCIPES, fuilq;iam honoribus magnos, FRANCiSCV^M alterum, alterum VlRGlNlVM, aequo animo paifus es, humanis fe omnibus abdicare, fpretaq; Aula: gloria, in Religiofa latibula, fe abdere: Vbi in obfcuro fiti,longius iam fus ViRTVTiS, quam ante DIGNITATIS, radios eiacularentur. Veflra: hoc arns ingemjq; erat; vt in furnmo apice confiituti, cum ibi crefcerelplendor generis VESTRI porro vix pollet; ipfaobfcu- ritate RELIGiOSA; clariores illullroreiq; fieri difcerctis .

Quapropter seque huius ILLVSTR1SS1MAE OBSCVRITATlS, ac VESTuI Gloriofififlmi Splendoris, admirator ego, acquiilimum du- xi, vt, dum in terris PRINCIPES V R S I N I cocipici a mortali- bus refugiunt, ROSAM V R S I N A M in SOLE mortales omnes fu fpi cerent. Quam ego ROSAM COELESTEM VRSINAM, nouuin nimirum magnum q; SOLiS PHAENOMENON,

TIBI

TIBI MAGNAM INE DVX, venerabundusdedico:inquo,fa- ne exornando, atque perpoliendo, vt OPERAM ego facerem, magnum FV, liberalemq; fumptum fecifti. Quo ingenti be- neficio , vere & T E beneficum PRINCIPEM ^robafti; & me TIBI TVAEQVE I LL VSTRISSIM AE GENTI, nouoster- noq, nexu deuinxiiti, Litterafq; & Litteratos , qui aut frudum , aut guflum hinc a liquem funt capturi, omnes ardiiffime oblicralti. Erunt enim , opinor , haud nulli , quos ad hunc diem cscus vel er- ror, vel ignoratio huius PHAENOMENI exercuit, longe a vero, veriq; tramite abdu&os : ij fi per me in viam fortaffe redu- cantur, gratiam omnem T V AE ROSAE debebunt: palam praedicaturi; quod ficut in fabulis ILLE admorfo ROSAE FOLIO, pecus Arcadicum exuit; Sic ipfi, ROSAE VR- S I N A E beneficio , errorem ignorantis fus diffiparint .

Cum Votis Epiflolam finio. DEVS TE, INCLYTE PRINCIP VM, domumq; TVAM GLORIOSAM, bono publico , incolumem feruet . Roms , e Domo Societatis I ES V Profeffa . M.DC.XXIX. III. Non. lulij .

V

iSQSJSsggJSQKSSQei^Qgiswg

*» ^tSQ^SS? .^p=v^st «^^55* >fr

A D

LECTOREM,

O R V V M eius eflfe natura perhibent ,vt efcaro na&us cro* citatu prspoftero ftatim prodat, eoque tam fibi,quam prg- d® acquifit® periculumfpontaneumaccerfat,quo fuperfe- diffet, li oblata fortuna infilentio vti maluiflet Vndej, appofite Lyricus.

Sed tacite pafciji pojjet Coruus , haberet

Vius dapis , & rtx£ multo minus inuidictque.

Cui quidem aui , natura? inftinflum fetut® facilem dat veniam cenfura ,* homi- nis vero in fecrerisfuis pandendis inconfiderata loquacitas vti culpa , ita menta_« vel poena , vel reprehenfione non vacat: lapfus enim arbitrio humano fubiefti, in- dulgentiam tardiorem obtinent, Tua namque vt prodas quis cogit? Et fi proprio- rum quidem arcanorum pr®matura reuelatio iuftam imprudenti® notam non effugit quid de ijs fentiemus,qui aliena proferre geftiunt , & vt res fuas vfurpant; legitimolque Dominos poflcffis deturbant i Equidem humaniflime Lector, vti propria mea inuenta exigua fane & pauca , neque magnifice circumfpexi vnquam neque impetuo.se alqs obtrufi , imo potius texi & neglexi : ita aliorum elucubra- tioaes fi commendatione dignas iudico , fua laude libenter exorno , mihi autenj ipfas vendicare , etiam fi pollem , profecto dedignor , non quia viles , fed quia a- lien® fint ; «mulus in hoc natur® atque fagacitatis V R S 1 N AE , quod animal cum fucco viuat fuo , iure quoque illud fibi vfurpat fuo , IPSE ALIMEN- TA MIHI,- quod Symbolum V R S I N V M , ego quoque in hac V R S I- NA ROSA, abfque arrogantia , fine iniuria cuiufquam mihivendico, ex qua corollas de folijs meis, non alienis nefio, fuccum oleumque Rofaceum fudore & labore meo, non alieno exprimo : nam quod vna cum meis Obferuationibus , P- Georgij Schoenberger , Sc P. Caroli Mal2peitij Macularum folarium curfus in ordmem a me digeftos adduco } sequam eft ,vt qui primam a me huius apparen- ti® doctrinam atque inftitutionem olim Ingolfladijhauferunt , induftti® fu® fru- ftum aliquem nunc referant , dum illorum Obferuationes meis illuftro , meritaq.

ipfi

V

ipfi indaftrias fu e laude non carent, tametfi tales ex obferuationes non fint vt ex il- lis folis Macularum curflis pleni & perfecti deducantur ,• quos impoflibile eft ha- beri, nili contaftus horizontales exactifTime contignentur, quibus deficientibus fruflra loca morufque veri corporum iftorum folarium proclamantur j & finecer- titudine mathematica, fola perfuafione quadam arbitraria ,m Catalogum Planeta- rum circumfolarfum accenfencur .

OptafTem muko magis vt ad manum etiam fuiffent ea quae mihi P. loannes Baptifta Cy fatus , & Pater Chryfoftomus Gail accurate obferuata Ingoiftadi; confignauere , meruerunt enim id eorum ft-enui & plurimorum annorum labo* res, mea caufla exantlati 5 quos tamen in curis fecundis , dante Deo, non ne- gligam , fed cum foenore producam , atque ex ijs vna cum meis illorum tempo- rum Obferuationibus , defignationes aliorum fupparium , quas colledas in Ger- mania conferuo , euentilabo , friuolafque inde dedudas confequentias atque fal- fam dodrinam non arbitratu meo, aut vu gi prxe, piris iropeiu, fed ex iplo Pn£— uomeno (id quod Mathematicum verum facere oportet ) Sole clarius, & vberius quam in hoc Opere pre do , oftenfamcathgabo. Nam ex quo vel Apelles meus Qq tabaiam fuam , vei Viylfees poft A;aci> clypeum latuit , prodierunt non pauci, qui fumpto pro fubula in manus penicillo alienam picturam perfeduri, infecerunt inertia 5 alij Phxnornenon folare , taoquam caftifsimara Peneiopen abfente Vlyf- fe adorti miris artifici js infeftarunt , dum qui uis hanc ftbi fponfam arripere do- mumque fuam deducere collaborat, & SOLARlBVS fefe iliuftrare TE- NEBRIS, M A C V L I S Q V E condecorare C AE LEST IBVS pulchrum putat : quo tactum eft, vt hiftoricx veritatis ignarus Lector, merito pofsit hx- fitare ,& cuinam in tanta Riuaiium turba hanc elegantem Helenam adiudicet, haud ira facile difeernere . Sunt enim qui ambitione atque odio, funt qui pa- triarum atque Nationum fearum ttudio , funt qui amicit. x affectu , lunc qui p^r- fuafionemera atque audoritate fola, funt qui errore dudi huic potius quam illi faueant ,• lunt tandem qui veritate victi, id quod xquum eft ftatuanr. Quibus om- nibus vt certam veritatis facem prxtuceam , breucm , fimplicem , Sc incorruptam rerum circa Phenomeni huius inuentionem geftaru.n fumma n , (praeter ea quas Lb. 1. cap. 2. & lib. 3. in Notis generalibus Nota 2$. & ahbiin Notis ad Appen- dicem Imaginis Obleruationum XXVI- pag. 222. & fequentib us, necnon alijs locis copiose dicuntur ) candide lubnecto.

Anno igitur 1 6 1 1 . ia Vmuerlirate Ingolftadiana Mathefeos ProfefTor Menfe_^ Martio , confcenfa Templi noftri turri , Teliofcopioper Nebulam moderaram in Solem proportiooate hebetatum diredo , non ex vllo rumore prxuio , fed Solis explorandi ftudio {pontaneo dudus, Maculas folares prima vice deprehendi, focio lo. Baptifta Cyfato , Theologiae tunc ftudiofo , qui ex illo tempore me pro vitris coloratis parandis vehementer incitauit , quod dum perago , menfe Octobri anni eiufdem fuperuenerunt iterum more fuo aliqui dies nebulis temperatis refperfi, quibus ad obferuandum Solem inuitantibus Tubum opticum in eundem ex meo cubiculo direxi (quemadmodum lib. 1. pag- 63. ex Apellis Tabula exprelfum ha- bes) die videlicet 21. hora A ftrcnomica 2 i. Germanica feu a media node 9. an- temeridiana ime matu ina, in ecque Maculas fecundum vidi , mukifque alijs Pa- tribus , & ftudiofis ad horam 1 o. vfque oftendir circa quod idem tempus , P. Ada- mus Tanner earunderr. Macularum alpcCtu primo e fuo cubiculo potitus eft , (ii quod tom. 1. Difp. 6- de Creat. Murdi quxft.3. fe de Maculis lolanous, num. 69. ipfe enarrat ) rumore vt ait nefeio quo prxuio, cuius tamen ne leuifsimus qui- dem fibilus ante Maculas a. me primo vilas aures meas attigit Marcialem nam- que illarum eam que primam animadueifionem ad id vlque temporis non e- uufeauerarn . Ab hoc autem die Tubi cxrulei ad hoc prxparati vfum continuo adhibui , aiiofque ob fe ruandi medos , per immifsionem , per reflexionem , m pri-

mifque

wiiq; rationem inducendi perpendiculi ftatimexcogitaui , & alios idoneos di Pi- pulos fenlim edocui . Nam Macularum per rubum dire&us obtutus ad phylacam jpfarum conliderarioncm feu Qu*ftionem Quid,& Propter Quid,nullum penitus certitudinis momentum habet : numerum quidem , figuram, magnitudinem , co- lorem apparentem, litum, ordinem, pi ogreflionem, coitionem, dilatationem, aug- mentum, decretionem, apparitionem , dilparitionem , meram fubSoIe , & fi qux funt generis eiufdem ab opticis profefta, & ad Opticos per fe pertinentia , Tubus in Solem direTus oculo indicat in genere , non tamen haec ideo in chartam proie- fta habes ; neque fi obtineres , idcirco motum , & locum verum inde re&e dedu- ceres i quibus deficientibus, de Phyfi& Natura Macularum, latis dolide non di- fputatur : vnde ad proie&ionem in chartam, & perpendiculi indu&ionem me pro- tinus applicaui > Patremq; Cyfatum obferuandi focium velut indiuiduum adhibui: cumque nouitatibus hifee folaribus multos delectari viderem, bbleruationes quo- tidianas continuaui,& multis praefertim P.Gretfero,& P.Tannero partim egomet, partim per dictum P.Cyfatum communicaui, & quia P. Iacobus Gretferus ea do re praenobilem Virum Marcum Velferum Auguft* Duumuirum Praefectum infcio me certiorem fecit ,-euenit vt is anno deinde ineunte 1612. quattuor epluribus meis epifiolas vna cum obferuationibus nonnullis in publicum fub Apellis nomi- ne , emitteret : Reuerendo enim Patri Theodoro Bufaeo Ptouinci* tunc Superioris Germaniae curam agenti, Phaenomenon quidem nouum arnferat , vi furn rameio nonerat,vtinrefubita, multifq; adhuc fufpe&a nomen meum praefigeretur . Quibus factum elt , vt hoc nouum Phaenomenon, citius quam vellem in Vrbis, Sc Orbis aliquam notitiam peruenerit , Ipargente illud in omnes Europae prouincias Vellero , & Litteratorum fententias exquirente , quas adhuc in Germania cutto- dio, vfui futuras luo fortaflis tempore, inter quas,& Protogeuis non minimo loco cenfenda elt .

Crfor ApeI- V°'JS tamen aliquis ex Italis prius a Velfero veram Apellis nomenclaturam ex- lis prtfeiuit torfit , quam luam dc ipfius Tabula conlcriplic cenfuram ; qua id egerit caulfio, ante datam dticebit in primo libro : placuir nimirum inuenrum,non placuit auCtor manifefia- fitam ctfu- ms, qui Ii ignotus Cenlori manfillet, poli Tabulam fuam vtique immunis Apel- rd,quit ejfet jes jatui{fet ; audacem nimis fecit Cenlorem parefada vilis (vt ipfi forte videba- tApe/ies . conditio Scriptoris, quem patientia nimirum Chriftiana criminationes doce- ret tolerare illatas, repellere prohiberet Obedientia Religiofe. Suftinui quidem_, permultos annos, & indignitates in Apellis Tabulam commillas lapienter tuli : interim tamen per me, Sc meos, feu difcipulos , feu amicos pro veritate , Sc inno- centia mfeftata, fuoolim tempore defenlanda multas imo continuas, & quali quotidianas domi fonlque Macularum lolarium obferuationes procuraui , quae vt motui indagando inferuirent, praxin inducendi perpendiculi, tanquam rem fecre- tam neque aiijs me inuiro communicandam pluribus concredidi, potilfimum ve- ro P.Io. Bapriftje Cylato meo Iagolftadij fuccefiori, P. Chryfofiomo Gail. Mathe- Ratio per- maticopofiea Oiylipponenfi , P. Georgio Schoenberger , qui mihi Fryburgi in_.» pediculi in- Vniuerfitate Brilgoicaluccefsit, P. lo/ephoBlancano MathematicoParmenfi, P. ducSdi mul- Cafparo Kuels in Indias Occidentales milio, P. Gulielmo VVeli, Sc aiijs,- in primis tis socredi - ver0 p.Carolo Malapertio, qui Phaenomeni Colaris nouitate permotus, cum in Po- lA~J' Ioniam anno 161 x.proficifeeretur, Ingolftadium ad me diucrtir,vt Maculas nun- quam libi antea vifas alpiceret, Sc modum obferuandi addifecret, que vna cu arte coufignandi perpendiculi, feu le&ionis verticalis inducendae libenter impertiui, co- rnum cum aiijs fecreti lege, libi vt feruaret, neq,- Phaenomenon hoc inconlulto A- pelle typis euuIgaret,eo quod Apelles fu* tabui* vitima quadoque apponere ma- nu iplemet cogitaret ,fuas Sc amicoru obferuatioiies auxiliares dignis cu pr*conijs vna editurus: quaebeneuolis animis, &fecudis auribus ab omnibus seper funt acce prata. Redux autem idem P.Carolus e Polonia Ingolfiadium denuo acccfsit.atq. abfente me, a P.Cyfato Eclipticae inferibend* ratione ijlde conditionibus accepti.

Huiufee

Huiufce namque arcani P. Cyfatum ego ab initio , & P. Georgium Schoeiibcrger

diu pofl, participes effeci. Vude fi quando noftrorum de hocfolari Phonomeno Obferuatio-

riuuli aliqui in manus oculofque tuos incurrerint, e quibus ij fontibus profluxe-

rint> haud obfcure indicabis : nam intra domefticos Societatis noftro parietes fe-

fe res ifta muhis annis continuit, &fatfcio a primo inuenrionis anno, qui fuit gine' trahut.

1611. ad annum i6i8.obferuationesperpendiculo infignitas, adeoquead certi

quid concludendum maxime idoneas,producinullas pofle quam a Mathematicis

Ingolftadianis velfadas veidodas; quid annis pofterioribus, vbi & a quibus

quanrumque proflitum fit , dies ventura dabit . Taciturnitas porro nimia Apellis

omulos ipfius loquaces fi non & mordaces fecifle videtur , nam & reum ipfum e-

gere annis pofterioribus , & inuentionum alienarum 'Raptorem i a cuius criminis

infami fufpicione Apellem Libro Primo purgo, Cenfbris Apellasi errores in medium Vide lib. x.

affero, atque Inuentionis lauream ROSAE VRSINAE confecro dicoque :

&fic fecundum Cardinalis Vrfini Symbolum IPSE ALIMENTA MiHI Lib.i.mate- prouideo , non ab aiijs emendico . ria *

Quia vero cum ROSIS & fpinarum aculei affatim protruduntur, vt non mi- nus de hac VRSINA quam naturali ROSA alterum fymbolum VRSINVM eaunciet ,• VISV BLANDA ASPERA TACTV i idcirco Libro Secundo diffi- Ub 2< cuitates quas circa fblare Phaenomenon cx inftrumentis , ex obferuandi ordman- ma> dique Maculas ratione , e colo , ipfoque Sole atque Obferuatore occurrunt, indi- co, amolior, leues reddo, eaqae occafioae multa de organo Vifus, multa de Tubo Tubus opti- Optico ab aiijs non tacta , multa de lentibus opticis earumqne Refractione difpu- cus lib.2.dei to, Tubi Optici naturam , fabricam , compofitionem vfixmque edoceo , Demon- monftratur . Arationem eiufdemfuccindam affero : praxin obferuandi , perpendiculum indu- cendi , Eclipticam inferibendi , curlus Macularum & Facularum obferuatarum-» ordinandi , atque errores cauendi fideliter trado, & fic fidem Libro Tertio indu- bitatam concilio : in QVO Macularum & Facularum curfus in Sole defcnptos multorum continuata annorum, menfium atque dierum fene, velut elegantes Rofarum contextas mutuis nexibus corollas ob oculos pono : quemadmodum-, enim ROSAS , ita & hanc folarem Apparentiam IPSA DIES APERIT , non_> fimulfed fuccefliue , multorum temporum lapfu, patientia longa, Audio inde- fatigabili. Videbis enim Curfum curfui , Maculam Macula:, Faculam Facula: nedi ,• experieris Maculam Faculas , aut hanc illi grata viciflltudinis alternatione fuccedere ; contueberis lucem a Faculis nunc ante > nunc pone , mox iuxta admi- niftrari : integros Maculis immixtos fpedabiS Facularum manipulos , veluti rofa- rum fafciculos carbunculorum iubarc diflindos, nec deerunt ipfis Maculis fuo Facularum cand cantes plagae $ quin &ipfas lauri baccas in fignum victoriae na- tura ventatis fidiflima adminiftra difpenfat,du NVCLEOS NIGRICANTES in ipfis Macularum vmbilicis diftnbuit , foliorum autem fpeciem non iniucundam praebent Vmbrae & Maculo fecund anas ,quo dum toto folaris circuli complexu quafi temere di fperio vagantur , Vrfis laureatis , pompamque folarem atque RO- SAM VRSINAM circo colefti circumuedantibus, iter odoriferum, & Aratum molle fuppeditant .

Vifo exteriore ROSAE VRSINAE habitu inceffuque Liber Quartus ad interiora pogreditur, ipfiufque natalem locum atque incunabula in ipia Solis re- gia detegit , quin & ipfius Solis prolem indicijs haud dubijs manifeftat : nam & lucis proflantia , & eadem motus pernicitate cum eodem contendit > ipfa eofdem gyros animos , eofdem choros mcnftruos, circa fphoro folaris centrum proprium vnacum Sole peragit, & modo caeli partibus fuperis,modo hifce inferis fefe lota explicat, quaque id fiat ratione, RATiO IPSA THEORICA e^Pnonomeno deliimpta luce clarius commonftrat .

Fama eftVrfos informem foetum lambendo formare -* vnde illud VRSINVM

Emble-

Emblema INDVSTRIA FORMAT : quod fi Vrforum CONSTANS catulos 1N0VSTRI A FORMAT, Huic certe me® VRSINAE ROSAE tot annis nunc cultae, ne quid eleganti® atque venuftatis deeffet , prster eaqu® exfienfiu mani- fefto adduxi , qu® ratione firma conclufi ornatum etiam aliunde accerfiui : iic.* calce iraque Operis multa de Solis, Siderum c®lique natura vel IGNEA vel CORRVPT1BILI, vel denique LIQVIDA, ex Auctoritate tam Sacra quamW- fana, tam veteri quam recenti .apertis &in medium allatis ipfis Scriptorum fon- tibus, Leftori perpendenda affero . Scribunt Ornithologi, & confirmant aucupiis dediti. Perdices f®mcllas fteriles oua matribus fecundis e prolis defiderio furripe- re, atque forreptis incubando pullos alienos excludere, qui deinde auditam natu- ralis matris vocem agnofcant , adeoque nouerca protinus deferta parentem ve- ram fcquantur. Multi Ph®nomeno huic folari, tanquam ouo ex ipfo louis cerebro prognato hucufquc incubarunt , fapientiamque fuam veluti Palladem nouam ex- clulerunt : muit® audit® funt & audiuntur alien® folarem fetum ad fefe allegan- tium voces: MATER VNA VERA, Veritas vna Ph®nomenieft: ^uem?h<e' nomenonfolare fequttur , ipje Lh<enoraem verus tAuftor , & quem veraciter fequa- tur ,Tu Lector aquus ejto ARBITRATOR. Rom®inDomo Societatis i ES V profefla anno 16x9. iij.Non. Iuli/ .

INDEX

IN QVO NON SOLVM

Summa Capitum , fed totius Operis, praecipui tituli habentur,

index libri primi.

Summa Libri.

VRGAT fe Au- dor ab infami furto, cuius eum quidam iniimu- iabantjdc Ph^no- meni folaris -'fas- tum efte fuum_., aduerlarijque er- rores oftendit.pag.i.

Cap.I» Occafio Audori feribendi in Vr- be 5 pag. i

Gap. 1 1. Apelles quis fit detegitur, no- menclatura & occultationis ori- go referatur , & ex facinore illi o- bieda refpondendi ncceffitas o- ftenditur. pag. 6

Gap. 1 1 1. Apellem expofitam in fua^ Tabula de Maculis folaribus do.- drinaa Cenforc fuo non habuif- ic oftenditur primo ex ipfius Ta- bulas conftitutione.pag.9.

Gap. IUI. Ap&llem fuam de Maculis folaribus doctrinam a ceniore no habuille colligitur fecundo ex prsmiftis , per caulfas quafi mate-

rialem , formalem & efficientem

pag. 17-

Gap. V. Apellem fuam dc Maculis fola- ribus doctrinam a Cenforc non-» habuiffe demonfttatur tertio ex hiftoria chronologica. pag. 1 8. Cap. VI. Apellem fuam de Maculis fo- laribus dodrinam a Cenfore non habuifte demooftratur quarto, ex audoritate teftium omni exce- ptione maiorum, pag. 2 1 Cap. VII. Apellem primam inuentionis gloriam Ccnfori auferre non con- tendifle oftenditur. pag. 23.

Cap. VIII- Apellem fe non fecifte primu Macularum Solarium inuentorem poft Cenforem. pag- 2 6 Cap. IX. Apellem fuam Tabulam a Cenforenon tranftuliffc, & Cen- forem pro Macularum inuentore habendum non eflfe, probatur ex ijs , qu£ huic Phaenomeno efien- tialia Cenfor prorfus ignorauit <5 c Apelles haber.pag.3 1.

Cap. X. Ex Apellis Tabula & Hiftoria Cenforis,Ph$nomenoque Solis in cis defcripto , ^adem qua; prius probantur , & principales Cenfo- riserrores circa hoc Phasnomeno fe iodi-

Index Titulorum ,& Capitum.

r;

indicantur . pag. 4*.

Antithefes Ccnforis , & Apellis, p.4 3. Figura in qua deteguntur errores Ce- foris in exemplis praeficis . p 47 Corollaria in quibus Cenforis erro-

res exanimantur . p. 49 Cap. XI. Abfolufio Apellis fadfa per Cenfbrem , flue dum pro illo lo- qui fiue dum illi Videtur obloqui .

P- 53

O/lenditur primum falfum quod Cenfo’’ Leftori obtrudebat vide- licet Apblfis tabulam , & accura- tiorem difquifinonem prajter e-r piftola n vltim^rn :(ex qua tamen nulla comparatio affertur) effe priores & lcnptione & impreffio- ne max ma ex parte , lpla prima_» Cenioris epitfoia . pig. 5 6.

Et fic demon/f arur etiam fecudum lc. inter fc 1 iptas ab Apelle epilfo- las continuum filum nexumque intere flille . pag. 5 7

PunCtum ternum in quo mora tem- poris,intra quam Apelles ex Cen - loris virgula , in lententia fua in- conftamiae arguitur, admodum., parua , &. nuiLus fere momenti fuiffe demoiutratur . pag. 59 Figura Mecular.ia Soic apparentium ann.ui 1. a4 latitudinem gr. *9, m-4o. pag 63

Scriptorum Apellis ex mente Cen- foris approbatio, pagina 6 j

INDEX C A? ITVM LIB^I fecundi.

SVMMA LIBRI ,

Modus obferuaudi Phaenomenon edo- £etur,dlfiailt ecs eruuntur ,atq; proviriii iubmouentur, & Tubus opueus a fundamens explicatur. Caput I. Studium allronomicum Phg- no menis indagandis deditum ia - ^ bor iofum . pag 68 ^up. II. £x ipio Sole huiqs Phamome-

_ "“^cultarum fontes . p ap. I • pificulcates ex inftrumei

Et pruno regitur ab hacinq;

tione.natuuliipcuup^^^ ius y oc videndi ratio 6 9

ii.

Cap. IV. Heliofcopi; inuentio, deferip- tio, vfus & difficultates, pagina

Cap. V. Modus naturalis Solem in pa- pyrum proijciendi , eiufque diffi- cultates. pag. jz.

Cap. VI Immiffio Solis artificiofa_» , per vnam lentem conuexam, Sc eius difficultates, pag.74

Cap. VII. Immiffio Solis arrificiofa., , feu Teliofcopica , qute 8c tranfi miffio dicitur , & eiufdera virili- tates . p. 75

Cap.Vill. Lmmiifionis Teliofcopica machina , & eiufdem partas , at- que ftereographica delineatio, at- que in vfu impedimenta, pagina 76-

Machina Heliofcopica . pag. 77.

Cap. IX. Triplex motus Solis , e quo inter obferuandum difficultates enafeuntur, proponitur . pagina.

Cap.X. Ex motu Solis diurno diffi- cultates & earum cautio . pagina 78 ^ i

Cap. XI. De motibus Solis & Macu- larum qui in cuculo obleruatorio notantur & eorum difficultates atque remedia, pag. 80

Cap.XII. Motus Solis fecundus circa fuurn centrum eiufque difficulta- tes, & remedia, pag- 8 1

Cap.XIIi. Exemplum motus Macu- larum circa centrum Solis , ex proprio & diurno corrfpofiri , eiufque explanatio , pagina 84 Imago huius motus . pagina_,

Cap. XIV. Motus Macularum fpiralis diurnus eft retrogradus > ftatio- narius & iterum progreffiuus. pag. 86

Cap. XV. Quo diei tempore , & qUa_, hora , datus Solis in Ecliptica lo. cus, eandem fupra horizontem-» mediet? pag.89

Cap. XVI. Metam temporis , vltnu quam fe redia circuli verticalis ad Eclipticam inclinatio, indu- to quocunque loco non exten- dit , determinare, pagina 9 1 Figura Quando Solis iocus Eclip- ticam fupra liorizontem mediet .

Index Titulorum, & Capitum

_ I.

Cap. XVII. Difficultates qu® in conri- gnandis M.aculis, ex motu illarum proprio occurrunt, atque earutru cautela, pag. 95

Cap- XVIII. Quid faciendum quando obferuandu tempore 8c loco im- portunojpag. 96

Difficultates e vitris Tubi earumque remedia, pag. 96

Figura lentium Teliofcopicarum, pag. 98

Cap. XX. Ad difeernendas bonas lenres regulae praeficae, pag. 99

Regula prima, ibidem.

Regula fecunda, pag. 101

Regula tertia, pag. 102

Cap. XXI. Collocatio Lentium in ge* nere & ad eandem neceflaria^ , pag. 103

Cap. XXII. Machin® obferuatori® ver- ticalis,eiufque partium explicatio vberior,pag.io3

Figura Machinae heliofcopic® . pagina 105

Cap.XXHL Oculi;& Teolioicopi/, len- tiumque teliofcopicarum compa- ratio , Naturae & artis mirabilis confpiratio, pag. 106

Figura in qua Artis & Naturae, Tubi 8c Oculi, in tpeciebus folaribus pr®- fentandis confenfiis offenditur , pag. 107

Cap.XXi V. Vt Tubus oculum , fic ocu- lus in multis arte fequitur Tubui pag»x is

Figura: fecunda: B,i. & B,z. artis & na- tur®, Tubi & Oculi concurrentis explanatio, ibid.

Cap. XXV. Vlterior oculi cum tubo ar- tificiofo comparatio ex vfu fpe~- cilli connexi, pag.i 14 Figurae terti® G»i. & C, i. explica- tio ,ibid.

Lentis conuex® ad conuexam pri- mus politione cafus , ibidem paga s 14

Cafus fecundus, pag. 116

Cap. XXVL Bafeon communium tatru confufarum quam ordinatarum.» a pluribus lentibus conuexis cauf- fetarum , generatio , natura , effe- rus , nec non collatio ad oculum, & omnimoda vtrimque rimilitu- do demonftf atar 3 eadem pagina^ ji6

II.

Figura, lentium conuexarum tznu inter fe, quam cum oculo compa* rationes , proprietates, & effe- fluuro in repr®fentando fimilitu- dines,comple<5iens.pag.i 17 Cap. X X V 1 1. De cafu tercio , quan- do lentis , v | concurfus feu ba- ris communis ante lentem d , ab- fbluitur, pag. 1 20

Diftorurn applicatio ad ocuIutTL» , fpecillo conuexo poft ritum euer- fum , vtencem. pag. 1 z 1 Cap. XXVIII. Figura quarta D, 1. 8c D, 2. explicatur , & occafione illius , vis ex natura lentis cau®, eiufque cum lente conuexa coniun&ae ef- fcctus.& proprietates offendun- tur, adeoque Tubus Opticus co- munis demonffratur . pagina_j 122

De Lente Caua, pag. 1 24

Figura in qua lentis cau® fpecies con fufa proponitur , pag. 125

Tubi Optici eommunis in ordine ad fpecies repr®fentandas in charta^ demonflratio, pag. 127

Figura Tubi Optici, ibid.

Cap.XXlX. Figur® quart® D,i. & D,2 explicatio continuata , in qua_» ©culi Tubo communi vtentis & Tubi e duobus conuexis, & vna_. lente intermedia conflati, in fpe- ciebus recipiendis , rimilitudo, T ubique optici in ordine ad ocu- lum natura offenditur , pag. 1 28.

Lentium opticarum du® experien- ti® pradfic®, p. 128.

Politionis trium lentium cafus quartus* pag, 129.

Cap. XXX. Figurarum pr®di£farurtL>

vfus & praxis pag, 129 Explicatio figur® fepnmsG 1. G 2 • de artis & natur®, tubi & oculi in fpeciebus repr®fentandis cor> fenfu, p, 1 2 9

Vfus, & praxis figur® prim® , pagina^

1 3°

Figur® terti® ibid,

Figur® fext£ ibid.

Cap. XXXI. Vfus Teliofcopij in ordine ad Solem, & Planetas, p. 1 3 o Cap. XXXII. Vfus, & praxis Figur® quart® D.i.&D. 2.pacr. 130 Helio! copium Sc eius vfus, pag. 1 3 2

b 2 De

Index 1 itulorum j.& Capitum.

I.

Problema VII. Altitudines duas Solis fiipra horizontem a/Iignare , quibus ad dstuni diem, tempore vel ante- meridiano vel pomeridiano , duo an- guli inter verticalem & Eclipticam-, «quales fiant : oportet autem da- tum diem aflumi in fignis boreali- bus , in aoftra fphasra. pag. 149. co- lumna 28.

Problema VIII. Sub quanta verticalis ad Eclipticam inclinatione Sol quo- tidie oriatur aut occidat enunciare. pag.149.col.28.

Problema IX. Sole in horizonte pofito, minimam & maximam , totius anni verticalium ad Eclipticam inclina- tionem enunciare. pagina 149. co- lum. 29

Problema X. Sole in meridie confiitu- to , enunciare quando maximas , & quando minimas verticales circuli ad Eclipticam inciinationesfaciant . pag. 149. coi. 2 9

Problema XI. Minimam & maximam Solis altitudinem meridianam enun- ciare. pag. 149. colum. 29.

Prob.ema Xll. Tepus obier nationibus maxime opportunum roto anno, menfe& die quolibet enunciaro. Pao J49- colum. 30.

Probicma XlII.Modus quintus, quo an- gulus inuenitur quem Ecliptica cum circuiis verticalibus facit , per trian- gula Ipmerica.pag. 149.coi.33.

Figura triangulorum iphasricorurru ibidem .

Cap. XLI. Praxis anguium di&is mo- dis inuentum , ia circulum ofclerua- torium applicandi . pagina 149. co- lumna 3 &.

Figura modi obieruandi Maculas &c Faculas Solis, ibid.

Exemplum fecuudum inductae Eclipti- cae , inoblcruanones duas diei vnius. pag. 149.col.37.

Figura exempli ibidem.

Inducenda Eciipncae Exemplum ter- num.pag.r49.col.39.

Figura exempli ibidem . jP* "Ltt. Praxis multas vnius Macu. . ooi cruationes. Ecliptica infigmtas

irr4c;:c‘aumKd's=^.p.149.

11.

INDEX LIBRI TERTII.

Summa Libri.

LIBER TERTI VS continet Ima- gines Solis a dmerfis obferuatas , diuerfis locis & annis, & ab Auctore in Ordinem Curfuum redactasilma- ginum explanationes ; nouam ma- chinam Heliotropij-,inueftigationem anguli quem facit Ecliptica cum me- ridiano ad punctum datumEcliprice; indubtionem Eclipticae in Ooierua- riones, cum demonftrarionibus va- rijs , Tabulam item Afecnfionurru rectarum & declinationum vnius quadrantis Eclipticas per quina mi- nuta,&c.

Phaenomenon foiare efie , ex ipfis porif- fimum obferuandi modis, euidencer alferitur. pag.iy 1

Demonfiratio prima , ex varijs cbfer- uand: modis, ibidem .

Demonfiratio fecunda, A locorum di- uerfirare,pag.i 52.

Demonftrano tertia . A tempore , ibi- dem.

Demonfiratio quarta. Ex ordine & re- gularitate. ibidem.

Demonfiratio quinta. Ex fallaciae opti- ca: natura, pag. 1^3.

Demonfiratio fexta . Ex obferuationi- bus annuis , ibidem.

Not£ generales ad obferuationum ima- gines rectas inteiligendas peroppor* tunx,pag.i54.

Notas particulares ad Tabulas feu ima- gines obieruationum, pag. 163 Imagines Obferuationum.

Imago Macularum lo larium Melis De- cembris prima, pag. 165

fanuarij 2. pag. 167 5 -pag. 1 69 4- pag. t7i pag. 173

Februar.6.pag. 173 7* pag. 173 8. pag. 177 9- pag. 179 1 o. pag. j 8 1 ix. pag. 183 ji.pag. 185

Mattij 13- pag. 187 I4‘ pag. 189

Index Titulorum, & Capitum

I.

17. pag, 1 97

18. pag. 199 19 pag. 201

20. pag. 205. & 205

21. pag. 207 Mai; 2 2. pag. 209

# 23-p3g. ZII

Imaginu 4:3. & 24.appendix. pag.227

	24. pag. 213
Iuni;	2 5. pag. 215
	26. pag. 217
Imag.	2 6. appendix 223
	27. pag- 229
	28. pag. 23 1
Iuli;	29. pag- 2 33
	30. pag. 235
	31. pag. 237
	32. pag. 239
	33. pag. 241
	3 4. pag. 243
	35. pag. 245

Au g. 36. pag. 247

37. pag. X49

38. pag.z51

Sept. 59-Pa§- =53- & 255

40. pag. ZJ7.&259

41. pag. 261

Otfob.42. pag. 263

43. pag. 265

44. pag. 267. & 269

45. pag. 2? i Nou. 46. pag. 17?

47 pag. 27?

Dec. 48. pag. 277

49. pag. 27 9

50. pag. 281* &28j

51. pag. 285

52. pag. 287

5 3. pag. 289 Ian, 54. pag. 291

5 5. pag. 29J 5 6. pag. 29I Febr. 5 7. pag. 297 5 8. pag. 2 99 59. pag. 301

Mart. 6 o. pag. 303. & 305 6 !. pag. 307. Sc 3°9'

Apr. 62. pag. 31 1 63. pag. 313

Mai) 64- pag. 315*3 *7-& I19 r

Imago 65. Jo qua conteruntur curius

Macularum lunij,& Decemb. Imago 66. fubcontrariorum curfuum lulij, &; lanuanj pagina 325. &3Z7

II.

Imago 67. fubcontrariorum eurluum Augufti , & Februari/, pagina

_ 329*33r

Imago 68, fubcontrariorum curiuum_i Augufti j& Septembris, pag. 333*335

Imago 6 9. curius obieruati Heliotropio P3S3 37-339

Imago 70. continens curfus contrarios menfium Nouembr. Mai) , &

Iuni;,pag.34i.&343

Imago Rof* VHin*feu Meditullium in quo ex nouo obferuandi modo , facies Soli' abftruiior , feu Macu- la? fecundari*, atque adeo vmbr* & lucui* alterna?, iblarem fuper- £ciem perpetua variatione infi- dentes vnaque cum Sole , motu

regulariffimo exhibentur a die ^

3. ad 1 6. Septembris 16 28. .8.0019 pag- 345

Partes huius apparenti* in Solo , pag. 3 »4

Amplitudo huius apparenti* , pagina_> 344

Duntio huius in Sole apparenti* . ibi- decru.

De Vmbris ieu Maculis fecundarijs, pa- gina 346

De Luculis in Sole, pag. 346

De Plagis in Sole*quabihbus , pagina 34<>.

Motus huius Macularu fecundariarum apparenti* , pag. ibid.

Huius apparenti* obieruand* modus ,

pag-347

De alio inftrumento Teliofcopico He- liotropico a Parre Chri ftophoto Gruenberger recens fabricato , P3g' 347

De NomenciaturaTeliofcopij heliotro- pici . pag. 3 48

Telio/copij hdiorropici. fabrica, p, 348.

Figura Heliorropi; Teliofcooici , qua_j M ichina Macula rum curfus abf que vllo" perpendiculo, aut Iabo- riofa Ecliptic* ad verri calem cir- culum inclinatione acquiritur; pag- 349

Officia finguiarumHeliotropij partium

pag.350

De alia huius infrumenti Heliotropici compofitione & forma, pagina-»

Index Titulorum , & Capitum .

I.

Vfus totius Teliofcopij Heliotropici , pagina 3 5 2

Praxis obferuandi per Heliotropicum?

Inucftigatioan§ul1 > quem ad quoduts pun&um Eclipticae, facit circulus horarius vel meridianus , cum £- cliptica, pag. 3 54

Dato arcu in triangulo re&angulo , qui re£to angulo opponitur, cum alte- rutro angulorum non reCtorum_, inquirere alterum anguium non_, reftum, & duos arcus circa angu- lum rectum, pag.354

Figura trianguli fphasrici. 3 f 5

Tabula pro angulo quem Ecliptica facit cum circulo declinationis , p2g. 356

Vfus Tabulae &d;fcrip»tio Ecliptica in circulo obferuatorioybid.

Modus analemmaricus pr*dictum an- gulum inuemendi.pag 357

ConftrucLo problematis ad indagan- dum angulum quem meridianus cum Ecliptica facit in alia figara, 358

Aliae figurae pro indagando angulo.pag, 339

Alius modus Geometricus Eclipticam in obferuationum circulum im? poetandi , & angulos praedictos V. trcfque inucniendi,per deferiptio- nem radiorum polarium radijs zodiaci fimdium, quorum vfus a- pud Aftronomos & prxfertim^ Gnomonicos , eft quotidianus , pag.,3^2

Initiumentirtu Eclipticam & Angulos quos Ecliptica cum circulo hora- rio feu meridiano per totum an- num facit , eorumque completre- ta dictu citius geometrice inda- gandi,pag.363

Ali* figur* dictum angulum inuenien- di pa g-3^j

Ghriftophori Gruenbergeri demon- ft ratio prima Canonica, ex analo- »,a figur* quintae-366

Demouftratio Secunda, 367

icotia £c fundamentum fequentium demon{traCl0nUtn)35g

XP Optimae cafus primi *

Explicat^ figura fecundi ca,US(p3g.

II.

Explicatio terti j cafusin figura fepti- ma,37o - -

Trangula,? 72,

Alia inuer.no anguli qu^fiti, notia & ex- pedicidima , per tabulas declina- tionum & afcenfionumredtarum ,

ibidem.

Inuentio ?rcur N G. Geometrica per li- neas, pag. 374

Aliae praxes ciufdem problema is, ex fe; cund ria infped one Theor e ter- rij cafus , deducta: ac demonfira: t*- iph que M a cularufn Phaenome- no fi igulariflime accommodat** 378 ' ■ ■

Figura 10. 11.& 1 3. pro inuc .;gando angulo, 37 9

Fundamenta praxis primariae, 'pagi na 382.

Fundamentum fecundari* praxis, pag. 381

Praxis primaria, pag. 38?.

Esdm omperdiofior, 384

Praxis iecundar a pag- 484.

Circuli polaris , vel circuli declfnatorif aoalemmaris dift ibutio in afeerfio- nes rectis. pag. 3*4.

Afcenfiones rectas mueniendi ratio , - pag. 585.

Aliter fuppofira demonftratione praxis regi* . pag. 386.

Poftrema & propria regi* praxis de? morrftratio . pag. 3 88.

Appendixpro folunone Geometrica^ triangulorum fph*ricorum. p. 389.

Tabula Afcenllonum & declinationum

rectarum, pag 391.

INDEX LIBRI QVARTI :

Summa Libri.

fdBER QVARTVS in duas partes di- uifuseit, quarum prima proprieta- tes motus fh*nomeni haberj refra- ctionis in*quai ratem caufatam per lentes opticas, augmentum & decre- mentum Macularum phyficum ,ea- rurnque lucem & obicuritarerru > deinde examinat Nucleorum in Ma- culis naturam , figuram Macularum ortum & interitum macularum e^-r rumque incipiendi modum • tandem dilputat de loco Phaenomeni verode ahquot: maculas reduces producit .

Secun-

Index Titulorum, & Capitum.

i.

Secunda pars eft de motu Macularum : de via earum Regia eiufque causfis; de apparente Solis circulo maximo , & quanto is minor Iit arcu latente : de magnitudine diametri lolaris : de magnitudine Macularum, de natura Phaenomeni, aetate,caufia, efFe&ibuf- que : de luce Sc colore : denique pro natura Cadi ignea , corruptibili Sc li- quida multi 1 an «Torum Patrum-» , Theologorum, Philofophorum,& A- ftrologorum tam recentium quam-» antiquorum in medium producun- tur.

De Motu Macularum locali, pagina^ 4°4

Caput primu . Pronuntiatum primum.

Omnes Maculae (quam diu durant ne- que motu proprio in auerfam Solis plagam auertuntur) quotidie cum_. Sole mane apparenter oriuntur , cu- que eodem toto die conuertuntur , & velpere occumbunt , neque Solem deferunt, in vlla orbis terreni parte-» conlpeTae; imo tempore eodem vi- funtur vbique ab obferuatoribus di- uerfiftimis in locis folaris difci ijfde, progreflionibus plane vniformibus , diftantijs a centro & marginibus, vei squabbus vel proportionalibus-pag. 40$

Cap.II. Pronuntiatum II. Omnes Ma- culae, nulla dempta videntur femper moueri ab Orientali Solis plaga, in_.

eiufdem 0cc1dentalem.pag.406

Cap.III.Ex pronuntiato fecundo often- ditur , nullam Lunaris caeli fphac- ram polfc vllam in Sole caulfaro macularum vllarum apparentiam.

pag. 408 _

Cap.lV. Ex eodem pronuntiato often-

' ditur,nuilum Orbem fpb^memer-

curialis, vllam pofte in Sole caaf- far e Maculam fho interuentu.pag. 4 09

Cap- V. Ex eodem fecundo pronuntiato nullus Orbis qui fphaeram Vene- ris conftituere finguntur , fua in- terpolatione, vllam in Sole Macu- lam obijcere poteft vilui- pagina

Cap-VI- Theoria Mercuri j Sc Veneris r circa Solem, pag.4 ^

Figura Veneris &Mercurij circa Solem moti-pag-4^

II.

Cap. VII. Pronuntiatum III. Nulla Ma- cula , nulla Facula, feu primaria- feu fecundaria,extra patentem So' lis orbem, flue horizontem ip- fius confpicuum, vnquam appa- rer, pag. 414

Cap, VIII. Pronuntiatum IV. Nulla Ma- culamur ftare in Sole, aut regredi, aut praecipitari vila eft, tot nunc annis, pag.4 20

Cap. IX. Pronuntiatum V. Omnium-» Macularum itinera , tempore eo- dem apparent generis Sc fitus e- iuldem, caeteris paribus , pagina- 421

Cap. X. Pronuntiatum VI. Omnia Ma- cularum itinera ab eildem paralle- lis annue delcripta,funt adfenfiirn fibi fimilia, & plerumque tempo- re aequalia, pag. 42 2

Cap. X I. Pronuntiatum VII. Omnes Macule in parallelis ^qualibus de- lata , Sc femeftri temporis inter- • uallo a fe diftantes , faciunt mo- tus quidem ordinarie fimiles Sc aequales fitu tamea Sc tecdentia_» fubcontrarios. pag.423

Cap. XII. Pronuntiatum VIII. Omnium Macularum & Facularum itinera bis fiunt in anno re&ilinea ad fen- fum,femel circa finem Nouembris &c initium Decembris : & femel intra finem Maij Sc initium Iunij , pag.4 24

Cap.XIH. Sphaeram in qua Maculae cir- ca Solem gyrari cogitantur,non_> efle Sole maiorem Sc bomocentri- cam.ibid.

Admonitio de Iphaeris circa Solem co- pofitis.pag.425

Cap.XIV. Sph^ram in qua Maculae cir- ca Solem gyrari cogitantur non-» elfe Sole maiorem Sc heterocen- tricam. pag-42.6

Excentricas fecundum longitudinem-», ibidem.

Figura quarta circulorum excentricoru pag-427

Cap.XV. Excentricitas mixta, fphieratn in qua Maculae circa Solem gyra- ri cogitantur , non e0e Sole maio- rem, Sc excentricicaris mixtae.pag, 428

Cap. XVI. Pronuntiatum IX. Itinera^ Macularum omnia, ad lenfum rc-

Tilinea

Index Titulorum , & Capitum .

.1

dilinea, pauIJatim abeunt in cur- uilinea ,ita vt ex reditudine bru- mali fenfim iutumefcant verfus Aquilonem, augefeente curuitate concinenter per tres menfes , De- cembrem, Ianuarium, Febr. inde per tres alios eode modo meoles, Martium videlicet , Aprilem, & Maium, vfq. ad initium lunij, pre- di6Ia curuitas decrcfcit ,inque re- ctitudinem aeftiuale fefe recipiunt Macularum vedigia itineraria^, t pag.43°

Cap. XVII.Que poilint coliigi ex enar- raris Motus Macularum proprie- tatibus. pag. 4^4

Cap, XVIII. Pronuntiatum X. Macula? rum omnium itinera , circa aut paullo pod initiumlunij redilinea pauilatim infledunturir. curuili- iinea, magis magifque arcuata_,, donec paullo poli initiu Septem- bris,in Audrum maxime conuexa & in aequilibrio condituta fuerint

ex quo rurfus per tres menfes, fci-

licet Septembrem, Odobrem,No- uembrem ad initium Decembris,

( . pedetentim decrefcunt, & fefe in rectitudinem annua referunt.lunt autem curuitates idae,caeteris pa- ribus, huius aediuoaudumnalis, alterius hybernouernalis in modo crefcendi, itemque figura fimiles & quantitate necnon durationo aequales ; litu tamen oppofitae: conuexiras enim arcuum itinera- riorum lemper vergit in audrum, concauiras lemper in boream 5 & reliqua omnia priore femedri o- denla , fiunt hic etiam > fed fitu contrario.pag.43 6

Cap. XiX. Pronunciatum XI. Omnium curiuum,quos Maculas defcribut, interualla itineraria diurna, appa- rent circa honzontem maiora, cir- ca medium minora , quam vt fint regularia : fupponendo , Maculas ,n thpeificic Solis regulariter fer- n * vc hoc capite probabitur ds_~>

re^.i.1 lincjs ,pag_

Cap. XX. APparetfs irreguiaricas often-

ltUr etlam in motibus curuili- . neis.pag. 44 z

LCm^ubiePannh ' qU*dam non eft in fuoiecto plano ,quaEdariJ vcr£)

II.

fublimi.pag. 442,

Lemma II. Duae lineae redae parallel# 9 funt in vno plano, pag. 441 Problema. Ex apparenre in circulo ob* feruatorio, duarum Macularum^ fimul diltantia , vel ex duabus v- nius Macula: in eodem circulo fuccefliue vifis , & rede ordinatis locis , diftantiam vel loca asfi- gnare quae illis Maculis conueni- rent fi in fuperflcie Solis fuiffent conditurae Semotae, pag. 443 Figura in qua interualla macularum_, curfus diurna conferuntur, pag, 445

Difficultas prima Maculae inaequaiirer moneri videntur , pag.446 Difficultas fecunda, ex hoc inaequali motu Maculae extra Solem pone- dae videntur, ibid.

Difficultas tertia , ex motus inaequali- tate parallaxis ad Solem condi- tui videtur, pag.447 Cap. XXII. An ex hac apparentia in_> folare Phaenomenon introducendi fintepicycli? qua occafione rei j- ciuntur eidem etiam abfolute ab eodem, pag.448

Cap. XXIII. Pronuntiatum XII. Praedi- da apparentia , id ed , interuallo- rum diurnorum circa horizontem maior debito amplificatio, minor circa medium, adeoquediftantia- rum diurnarum , in curfibus quos Maculae conficiunt, data inaequa- litas ceteris paribus deprehenltc* prouenir a fola refradionis inae- qualitate , quam lentes Tcliolco- pij in rranfmifiam folis ipeciemL» inducunt, pag. 451

Supponuntur ex opticis aliqua princi- pia, vei ex iplo folati phaenome- no, &c reliofcopicis lentibus atque mirificis earundem effedibus,cd- tra refradarium quemlibet effi- caciter comprobanda. pag.45 1 Refradionis inaequalitas Maculas in_> Solem ponit- pag. 45^

Cap.XXiV. Propofitio I. Si Maculis ex- tra Solem pofitis,Refradionis in- aequalis apparentia, in motu ea- rundem extra Solem inuento, di- fparet: Maculae non fune extra So- lem,pag. 45 5

Cap. XXV. Propofitio II. Maculae extra

Solem

Index Titulorum, & Capitum.

I.

Solem vel modicum pofir*, tol- lunt omnem inaequalitatis in re- fringendo 'apparentiam, pag.45 6.

Cap. XXVI. Propofitio 1 1 1. Si Macui* extra Solem ponantur in tali di- ftantia.vt interuallis obferuarionu inter aequalia tempora decuriis, aequales arcus relbondeant , in_* aflampro curfijs. illarum circulo s tunc periodica, illarum, reuolutio debito maior exiftit. Atque hoc ipfo extra poni non pofiKint.p.45 6

Cap. XXVII. Propofitio IV. Si Macul* extra Solem ad vnurn, duo, tria aut plura minuta , qualium lemidiame- ter Solis 1 6. aut 17 circiter elle po- nitur, circumcurlare permittantur, tunc inter omnes arcus, quos line* paralleig e locis obleruationum diur* nis , in peripheriam circuli extra^. aflumpci egreli* intere piunr , is qui diurno arcus loiaris. centrali itineri refpodet ed omnium maximus , reli- quorum detnde quilque verius nori- zontem vtrimque lemper minor eft alttore , maior humiliore, omeiurru minimus eft horizonti proximus . Suppono autemacc^pi primo, Puda Macularum itineraria ia lineam lea- fibiliter re<3um difpofita; fecundo, Motum apparentem beneficio Te- liofcopij .obferuatum, id-oque refra- ctioni oonoxium, tertio Motum Ma- cularum in ielpe datum, eiTe regula- rem . H.s autem ita le habentibus, Macui§ extra Solem ad dictas dilta- tias nequaquam incedent , (ed necefi fario eidem viciniores, exiitere pro- bantur . pag. 4*7

Figura in qua prasdift* propofitiones oftend.uotur, pag.459 Cap. XXVlll. Propolitio V. Problem. I. ln*quahtat(?in refractionis hacte-. nus tractatam, 6c l iobleruationes redundantem, experientia practi* ce luculenta exhioere.pag. 460.

Figura Refractionis contingentis per lentes 461, /r

Hxpenconas refractionis applicatio ad phaenomenon foure, 4 6 5.

Cap. XX>X. Propofino Vi.Problem.il. ln*qualiracem Refiaftionis Pola- ris, aha experientia practica exhi- bere. pag.466.

Cap. XXX. Propofitio VII.Problem.NI. Refradtionis loiaris per lentes Te- liofcopicas inaequalitatem alia-» irrefragabili experientia deraon-

ifrare. pag. 467.

Cap, XXX I.Propofitio VIII. Probl.IV, Refraftionis foiaris in^qualitatem per datam quamcumq. in So!e_o Macularum, alio experimento ma- nifeftam facere, pag. 468.

Cap. XXXII. Propofino IX. Probi. V. Inaequalitatem refrabtionis e dua- rum Macularum inter le diftancia venari, pag. 471.

Cap. XXXII I.Propofitio X. Probi. VI. R efra itionis apparetiam inaequa- lem,ex nulla refractionis apparen- tia demonftrare. pag. 472.

Eadem demonfirantur ex «qualiflima Macularum a polo luo mobili di- Itantia, in Ichemate eodem . pag. 473-

Figura in qua ex curfu xMacul£, a, per nudum foraram ablque refra- ctione obfetuat* apparens refra- ctionis per teiiofeopium in*qua- litas, & verus macularum in_» phyfica Solis luperficie locus lu- culenter ofienditur. 475.

Eadem deuiOnftrantur ex vera paralleli, quem Macula, a, defcribit, defi- gnatione , eiufque periodica reuo- lutione , 8c diametri exhibitiono pag. 4? 6.

Cap X X X I V. De regularitate Motus Macularum, pag. 478.

Cap. XXXV. Apparens Macularum Po- larium Augmentatio & dimmu- tio. pag. 480

Macularum Polarium, vti & Facularum augmentatio apparens optica^, pag. 481.

Cap. XXXVI. Pro Maculis marginali- bus , refrabtione marginali im- butis ,

Regula prima, pag.483

Regu;a fecunda , pro mac. marginali- busadcencruin reduCtis, 483.

Propofi no in qua rnacu!* folares ro- tunde circa Solem gyrat* , ean- dem ad vilum ex alpectu habitu- dinem habere ofienduntur ,in he- mdpaerio Solis apparente, quam exhiberer fi circa centrum Iuum_> £um centro Solis coniun£tum_» . fiauli-

Index Titulorum ,& Capitum.

fimi liter rotarentur, pag. 487.

Figura in qua propofitio exhibetur.ib.

CapT XXXVil. Macularum folarium^ augmentatio, Sc diminurio phyfi* ea. pag. 490.

Cap. XXXVIil. Augmentytionis & di* minutionis phyficas proponuntur modi vari; . p3g 491.

Macularum folarium motus altcratiuus

Quarfiio IV. Vtrum Nuclei fint corpo- ra denfiora, quam illas circuftaas faligo& Facul*? pag. 506.

Quxflio V. Vtrum nuclei praster reuo- lutionemlham circa Solem ,gy. rentur quoque circa fuum pro- prium centrum ? pag. 507.

Quasftio VI. Vtrum nuclei inEpicyclis & cxccntrjcis circumferantur ?

pag- 4 ??•

Cap. XXXIX. Macularum folarium va- riabilis oblcuritas & claritas, pag.

49?*

Macularum ordinariarum , ratione cU? rftatis Sc obfcuritatatis duplex genus, pag. 49 5*

Maculas aequabiles. pag. 495.

Maculas nucleis foetas, pag. 496.

Maculas fine nucleis & tamen obfcuri* tatis insqualis. pag. 49^.

Cap- XL. Nucleus Macularum lolarium pag. 497.

Cap. XL1. Dubium I. An apparens Ma- cularum folarium obfcuritas fit mera vmbra ? pag. 499

Cap. Xf.Il. Dubium II. An macularum folarium apparens obfcuritas, fit mere apparens diaphanj opacitas;

pag- joo

Cap. XLIII. Dubium 1 1 1. An macula- rum apparens obfcuritas, fiat ex objectu corporis vere opaci ? pag.

500

Cap. XLIV. Dubium IV. Qualifnam_» mac. folarium apparens obfcuritas fit infpecie qualitas? pag 502 Cap. XLV. Dubium V. Quiinam Ma- cularum lolarium fic color? pag.

50 3- . 1

Cap.XLVi. Dubium VI. An Maculae lo- lares nigrefeant ex condenfationc albefeant feu clarefcant ex rare-t fa&ione ? pag. 5°3>

Cap. XLVII. De Nudeis macularum-» folarium, aliquot lingulares quas^ ftiones. pag- 5°5-

Quaeftio I. Vrrum apparens macularum "‘gredo fit mera lucis priuatio. an vero coi ,r pofitiuus ? pag. 505. Qusftio ll. c^qa|js apparens Nucleo- rum nigredo fit color ? pag- 5 o 6 r ‘ Vm,m nigredo Nucleo-

• nigredo Nui

rum fic taiitum luperficialis , in protundo ? Dap-.

an~»

♦ -Uii

pag. *o7

Quasftio VII. Quare nuclei circa margi- nes fubaibefcant , circa medium^» inftar carbonis faspe nigrefeant ?; pag. 5To7

Quasftio VIII-Quarc nuclei vt & macu- lae in formam nubecularum intu- rr. Icant ad marginem circuli ob- feraatorifiminuantur ad centrum? pag 508

Cap. XLVJil. De luce feu claritate ma- cularum fo trium, pag- s 08.

Quxftio Vnica. Vtrum lux feu claritas quaecaliginofae macularum malfie indic cernirur , fir fixa , perma- nens, ir.herens,- qualis ineft Lunas , fteliis & c. an vero tranfiens, qua- lis ineft aeri, & fic Sol per illas ad nos tantum tralusseatr pag. ^08.

Cap. XLIX. Macularum lolarium figu* ra . pag. 5 1 o

Cap.L. Pharnomeni folaris alteratioex alijs etiam apparentijs arguirur, pag. 514.

CapL I. Vanj alterationis fontes, pag.

5 1 4-

Dc Phaenomeni folaris ortu Sc interitu.

pag. 5 1 5.

Ex obferuato Solis Phaenomeno lum. matim proferuntur & expendun- tur ea, quas ad ortum Sc occafum phyfieum Macularum Sc Facula- rum pertinent, pag. $15 \

Maculas & Faculas nalci Sc dtnafei, in- dicium primum, ex earundem ap- . parinone & difparitione in afpe- dab^li Solis dilco , dciumptuni . pag. s 1 5.

Macuiae line ortu , fed cum occafu A- ftronomico. pag. 5 1 $

Maculas fineoccalu ,cum ortu afirono* mico. pag. 5 1 6

Maculae abfque ort u Sc occalu aftt ono- mico. pag. 5 1 6.

Maculas <x Faculas generari & corrum- pi» moriuum fecundum , ex eo

quod

Index Titulorum , & Capitum

I.

quod noti redeant, pag. fij Cap.LII. Maculas, & faculas generari &

corrumpi, argumentum palmaeiu» ex eo, quod ex Maculis Facul* fiant; ad cuius argumenti robur » ex profefib.reijcitur generatio fi- cularum per tralucenriam.p, 517

Fig.in qua Faculas per Solis traiucentia fieri non polle demonftratur.f 1 9

Refutatur, csfus ille, quo fphsra Soli circumdu&a itafibtihs afleritur , vt id quod ex ip& Solem excedit io viium prae tenuitate non cadat, pag. 52,2

Argumenta pofifiua ex obfiruationibus defumenda contra praedictas tra- iucentiasfoUris difei phantauas. pag* 5 24

Proponuntur aduerfarijs quasftiones haud ita/acile foluends. pagina_. 5*7 ^

Cap, LUI . Impoflibile eft Maculas fo- lares fieri ex concurfu partium-» opacarum , orbibus duris circa Solem ftatutis , Sc perenni rota- tione conuerfis . p.5 29 i

De Macularum iol ari um partibus, pag. 53°

De centri Macul^ cuiufque generatione fcafibili. ibid.

Cap. LIVL Maculas 8c faculas generari & corrumpi , confirmatur ex ipfo incipiendi & delinendi iplarunu roodo . pag. S34

De Phasnorneni fblaris loco vero .

Cap. LV. Ex obferuatis hadenus & o- ftenfis de Ph*nomeno folari , ia_» vnum afpectum recolliguntur po- tilfima argumenta, quibus macu- lam m& facularum folarium in_> Sole locus verus comprobatur . Pag 5; 3 7

Arg.i.Ex nulla paraHaxi. p.537

Cap.LVl. Arg.z.Pro fide Macularumj in ipfo corpore folari figenda de~ fumitur ex lpla apparente refra- ctionis inasqualitate , in moturn_> Macularum per lentes obfiruato- rias illata.p.f4i

Cap. LVII. Arg. 3. Maculas in Solenij ponuntur beneficio facularum^ . pag. 542

CapLVill. Arg. 4. Macularum circa_? horizontem vfitata gracilitas, eaf- dem in Sole collocat, ibid.

n.

Cap.LlX.Arg. jr. Maculas per examen,.* interuallorum duarum Macuiaru, Vei vnius Macula? dietim progref- f*,inueniuntur in Solis fuperficic. ibidem.

Cap* LX. A rg. d.Macul^ curfii reftihneo incedentesjer parallelas e locis vifis in Solis fuperficiem e recta Sj inueniuntur in eadem moueri.

^ 543

Cap.LXl.Arg.7. Maculas lolaresin So* Ie elfe probatur ex itinere curuili- neo quali elliptico. ibid.

Cap.LXlI.Arg.8. E curuilineis arcuum itinerariorum a maculis delerim ptorum } proprietatibus , macula: in Sole efle comprobantur. pag. 54$

Cap.LXIII. Arg-9.Ex interuallis diurnis vnius turfus curuilinei i nter fi ccb- pararis,& squalibus ad finfum in fuperficie Solis inueoti s Maculas eidem inefle probantur, pagina-. 544

Cap. LXIV.Arg. 10. Beneficio circelli polaris maculas folares in Sole efib probantur.ibid.

Cap.LXV.Arg. 1 1 . Maculas e fio perio- dico reditu in Sole verfari com-» probantur.ibid.

Macula prima Auftralis Redux a Mar- tio ad Maium,annoIuhilasi 162$. pag. 54»

Macula fecunda Boreoauftralis redux anno eodem 1625. obfiruata a die 1 1 • Maij. ad 1 8 . Iunij . pagina

547

Macula tertia anno eodem 1 62 5* a dia odaua Iunij ad 1 5. lulij redux es borea in Auftrum.p.548

Macula quarta redux anno 1,62 5, a die 1 2. lulij, ad 1 9. Augulti . pagina

548 / ■ '

Argumenta Maculas reditum perlua-

dentia .

A loco. pag. 548

A qualitate curfuum apparendum-; . Pag*549

A tempore . ibid.

Cap. LXV1. Arg. 1 2. Maculas jn Sole efi fe comprobantur e ficundarijs huius. Phasnoroeni Phafibus . pag. 55o

1

LIBRI

Index Titulorum , & Capitum

I.

LIBRI QVARTI PARS Secunda .

Ptoomeni Solaris (eu Rofe Vrfin* Thcoria.p.s 54 a

Quaeftiuncula I, Quot (Int circellr.pag 555

.Quaeftiuncula Il.Vbipoli horum circel- iorum refpe&u Ecliptica; (olaris confiftaot. ibid.

Quatft. 1IL An circelli duo , Boreus , Sc Auftrinus inter fe (In r aequales-ib. QuaelUV. QuifnamfitaxisCirceUoru? pag-5 55

Qu^ft.V. Quantus eft Circellus? eadem pagina.

Quteft. VI.Quibus potifllmum rationi- bus Circelli quantitas inueftigata (it.pag.556

Qu*ft. VII. Quare Circelli polaris qua- titas , aliquando maior , aliquan- do minor , (eptem gradibus repe- ntur ^.557

Quaeft. Vili. Quanto tempore circellus fuam periodum abibluit? lbid.

Quaeft.IX. Vnde , quo, Sc qualis eft cir- celli (eu axeos mobilis in ciicellQ motus r ibid.

Quaeft. X. Quanta celeritate fertur po- lus axeos mobilis, vno die.vna ho- ra in milliaribus Sc panibus Ro- manis. ibid.

Quaeft. XI. Vnde faciendum eft huius morus initium/ p. 5 5 8

Quaeft.XII. Qua anni tempore , mcn(e, die , hora , initium huius motus annui eft fumendum ? ibid.

Qaeft.XIII. Vtrum omnes macula eun- dem axem, & polos mobiles ab & in circello delatos ^rdpiciant ? p-559

Quttft. XIV. Vtrum propria Maculari* cocuerlioncs (Int omnes inter lo temporis duratione aequales , «Sc quantae ? ibid.

Cap. Ii. Syftema generale motus Phae- nomeni (olaris, p. 5 60

Figura vniueriaiis de motu macularum (olarium.p.5 88

Cap.IIl. Quantum SoJjs horizon (en(I. bilis, ab horizonte vero, leuappa- rens Solis circulus a o.axiO-0 eiui- dem differar. p. 5- o

Cap, IV. Quata l3r vifibil* Solis diame- terjin minutis Eciiptic^r p. 5 7 1 *

II.

Figura dc magnitudine Sol is. pagina

Cap.IV. De apparente fcu vifibili Solis diametro wuenienda, difquifitio. P- 573

Vilualem Solis diametrum fecilis inda- gandi modus, ibid.

Vfus (me praxis diametrum Solis inue- niendi. ibid.

Demonftratio praxeos pr^ditfa: . pag .574

Lucidi Solis circuli per foramen 1 , im- mifil proprietates, quarum mul- tae etiam inferius, vb* de colore.-» Solis agitur vberius explicantur.

r- pa§o574

figura lnftru menti ob/eruatori/ pro ca- pienda vifuali Solis diametro . p. P-575

Cap.V.Inftrumentumobferuarorium-»,

dc vifuales diametri obleruata: o- culis lubijciuntur & explicantur, pag. 576

Finis Sc intentum harum obleruatio- num . per inftrumcntum hoc fa- barum. p.576

Alis circa has obieruationes circum* ftantiae. p. 578

Reliquorum in tabula inftrumenti ob- leruatorij comprehenforum expia* nationes.ibid.

Diametrorum in inftrumento obferua- torio explanatio, ibid.

Annotationes in obieruationes in inftru mento allatas , ex ipfis orig sali- bus de(umpts.p. e 80 Annotatio io obieruatronem diei 1^. Koutir.br. an. 1625. fa&am . p2c* 580 r 0

Notationes in obferuationem diei 25. Decembris anco 1625. paginat

Annotationes in obferuariones fa&as anno 626. p. 582

Annotationes in obieruationes anni 1 5 2- 7- ibid.

Cap, Vi. De Solis Sc Macularum fola- r«am comparata inter (e rnagnitu* Gine,rarr. . . .ia!; quain abfc/3ca_, » ex hypothefibus Tichumcis. pag.

5*4

Tabuia in qua te rrae dimcndo i' pzf- (us,miiiiaria Remana, Sc rinilia- r»a Germanica diuha c.t . pag.

585

Dc

Index 'titulorum, & Capitum.

i.

De Solis diametro Sc circumferentia-/ maxima viiibili in pallus Sc mrlha- riarruocandis-pag. j£6

Tabula Solaris diametr-io paflibus «Se milliaribus cxprdlae.ibid.

De vari js Macularam folarium cialfi- bos . p.587

Regulae generale.; pro metiendis macu- lis.ibid.

Macularum Solarium magnitudines in parncidan.p.s88

Macula magna minutorum fecundoru 143.. in (ua diametro arqualis fer- me Europae. p. 189

Macula compodra minutorum fecun- dorum r8s* in fua diametro, ma- ior Atrica.ibid.

Macula compodta minutorum fecun * dorum33j. in fua diametro ae- qualis Alix.p.590

Macula compodta minutorum fecun- dorum 500. in fua diametro ae- qualia fupetiicic tcrreitn . pagina 590

Cap. VII. RoCc Vrrina:, fiue Sola,- ris Phaenomeni natura mirabilis .

_ pag.59*_

Rade Vrlinae llue Phaenomeni folaris ae-

tas.p.592

Cap. VIII. Rofie Vrfioxfiuc Phaeno- meni (olaris caudae Sc effectus no- nulli. p-5 91

Cap. L X. Quomodo Sol de/cruiar pri- mae cauiEe (ccundam actionem m inferiora , Sc ex cius Pluenomcno cognito ab alijs obfeurius aflerta illullrcntur Sc comprobentur ? pa g- 5 94

Cap. X. Dub.J. An (iSol , Luna? reE- qui planetae & ddera darent, ali- qua circa terram aimolphaera Sc qualis erflet ? pag. 5 99

Dub. i i. An & quomodo dante Solo Sc Luna , Scc, Sol nihilominus per motus Ph^nomeoihnuis proprios perpetuaret Sc dirigeret viciflitu- dmes generationum Sc corruptio- num: pag. 599

SoEsgyrario circa proprium centrum, pag. 601

Motus Phcnorneni ad quantitatem in- feriora mutar. p.6oi

Motus aitcrationis in Sole multum iri_> liib lunaria poted. 601

Ili

Cap. XL Ex Ptueoomeno lblari veritas patdcir.euanefcitfaldtas. p.6ox Ex Phiaotneno (olari - veritates pro A? dr onomia. ibid.

Ex folari Ph^nomeno , verirates pro A- ftrologta p.604

Veritates gnomonicae Sc cofmographi- cae , ex hoc Solis Phamomcno c- ruendae. p.6o 5

Cap. XII. Ad Phidologiam caelederro pluriro* veritates panduntur e Phaenomeno lblari. p. 606 Ex motu Solis prqprio per hoc Ph*n<> nae non patefacto, veritates phyd- cae.p.607

Ex folaris fuperficiei varietate & varia7 bilitatc per Maculas & Faculas cognita verirates phyficae. ibidem

Veritates pro (aera Scriptura & Theo- logia. p. 608 .

Cap. X ii I . Phaenomeni (olaris vrilira- tes.ibid. ...

Errores idolatrici circa Solem admifli » per hoc Phaenomenon corrigun- tur. pag. 6 1 2

Cometae natales fuos videntur debero huic Phaenomeno, ibid.

Gap. XIV. De Solis eoiore ex Phaeno- meno lblari per Teliofcopium pa- tefacto , p. 6 1 }

Dc luce in abdracto, feu (Inc vllo mate- riali fubie<do condderatai dubia-j nonnulla, pag. 6 14

Conclulioncs dc Solis colore. pagina_.

6 1 6

Cap. XV. De alijs radi; folaris expe- nentijs ijfquc probatiffimis . pag. 617

Experientia prima , per nudum imraife donis foramen. ibid-

Cap. XVI. Experientia fecunda per Tc- liofcopi um in Solem diredta . pag.

6i 2

Cap. XVII- Quid ex nodris Sc aEjs modernis Phxnomenis circa caelc- . dia deduci (olqat«p 6^4

De caeli Sc nderum natura ignea . pag.

62?

Ad auctoritates S S. Patrum prologus generalis M. Aureli; CaidoJori. ib.

Pro natura Solis,adrorum Sc cx Ii ignea. Auctoritates Sanctorum Patrum . pag. 626

Auctoritates Ecclcdas. p .6x6 / *

Index Tituloru

i.

Sententia Diui Auguftini. pagina 628

Cap. X/HCPro natura Solis i*nea e- tiaoj i j citantur Scriptores , qji Solem quarto die ex nubeioiel^ vel lucida creatum afferuuf. pa».

Sandi Dioayfij pro Sole ignito , c*- loque fl utdo Sc corrupti bili aucto- ritates. pag 6 j 5

^a<Jro P* '^artini Antonij dei Rio idem confirmatur. pag. 6 3 7 Cap.XiX. Pro natura 5olis,aitrorum, & Csa ig iea5 auctoritates Doctoru.

recentium. pag 639

Cap. XX, Pro natura Solis > altrorum & C^h lgiea, pugnant rationes ob quas So. Patres , aquas veras e.e- mentares , audontate S. Scnptu- tx commoti, iupra firmamentum elle conte ltm lunt. pag.64 1 Cap. XXI. Auctores qui aqUas elemen- tares fupra firinamentu ti collo- carunt, abfque eo quod ca»!um_, ignita naturae alfcruerinc . pa<> na

644 r 0

Aquas veras efTe fupra firmamentum ex Pnaro Mattim dei RJo . na<,lli5l

645 * 0 Aquas dementares efTe fupra edos

ex Ludoui-o Molina, pag.64 6 Cap. XXil. Pronatura Solis nmca au- ttoritates e Sacris litteris & he- braeis tontiDus deprompta. pa<*. 651 r 3

Faculas folareseffe in Sole & partes

Soiis probatur eS.Scnptura dedu- cis Concluiionibus. pag. 55 z. Cap. XXill. Pronatura Soiis ignea , in. finuantur auctoritates philoio- - phicae , Sc obiectioues dnfoiuun- tur. pag 653

Quid reipondere Aftronomi foleant ad obiett.ones qu$ contra fenten- tiam aliarrs auctoritatibus com- prehenfam militare videatur .

°Dh^tl0 Priraa Pro c*lo incorrupti- / i ex quod inductis hisfacu. is p^nirUJ> tandem coniumeretur.

oriilrv,. «auui

ocuio nou vui^ — . ,

Ofajc.t,atcmi,ptoP^H

bdi.qiiwiocm^^mc.

Capitum.

11.

oS; °°£T ■ «rr

Cap.XXiV. De «i, & Gd-ran,

corruptibilitate , aulftoritates ™

lacra bcriptura.pag g. 3 Pro edi fiderumque natura corru-

pnb,!i,aucloncates fandorum Pa- trum ,& Eccldi* Doctorum..

pag. 66 o

Secundum fandum Ioannem Chrvfo- ftomum omnia mundi corpora lunt corruptibilia, pag. 660 Secundum faodgm Bafilium Sol,& C$.

Ium luat corruptibilia pag 6 o 2 Secundum fandum Ambiolium Sol, Stellae «Sc Ci’iumiunt corruptioni ob- noxia. pag. 663

Secundum lauctum Hieronymum Sol, Aftra , & Caeli lunt corrupi ibiles . ex editione Parifienll p„g. 6 5 Caelorum corruptibilitati fubfcribit e- tiam finctus Hilarius magnum Ec- clefiae lumen.pag 667 Caelorum corruptjbiiuarcm ex S. Scri- pturis allerit S. Epiphamus , pagina 668

A corruptibilitate calorum fiat eriairu S.Ephraem. ibid.

Sandus Irenaeus . pag. 669

Sandus Cyrillus Alexandrinus, pagina

669

Sanctus Ioannes Damafcenus . pagina^

670

Andreas Caefarienfis.ibid. S.Auguftmus. pag.671 Hieronymus Vieimius . pag.673. S.Auguitmi cautela in producendis S. Scripturis circa quitftiooes de edo naturales, pag 676 Annotationes iaS. Auguftini citata Io- ca pag.6; 8

Sandus Gregorius Mignus pro edo corruptibili , cum al js SS. Patribus coafpirat. pag. 679

Zacharias phiiolophus Chrift anus cx- lum natara corruptibile pi-obar. p*g. 679

Afcan.ns-Marrrnengaspro edo corru- pnbili pailicn in lua giolla- pagina

J t J

68 o

Cap.XXV . Pro nat ora edorum corru- ptibili laneti Petri epiltoia afier- tur, Sc ex recennoru coirn er«.rijs explicatur : fandi fimui demeo-

Index Titulorum, &Capicum.

Ii

tis de hac conrroueifia ex libris recognitionum dodrna rccenfc- tur, & ranoaibjs Mathematicis cx aquis Occaoi petitis confirma- tur audontar® deroLto nkxicr- noru m Theologorum non paa cx producuntur, pag. 68 2

Rationes cx aquis Oetam Sc diluaij pc- ritatproexio corrjptibih • pagina 63 *

Ex P. Adonii Salmcrorus rorn. 1 6.d ;fp. 4.103. cap. poitexioris cpiliol.e D.Petn dc mundi interitu idc.u_> probat ur.pag.CS6

IO. S.p...ti Lauos Paruii.MS S- D. N. Vroani Vlll.ab inri.no Cubiculo, «Sctacri Cardinalium Senatus a Se. cretis, pro Cxlo coirupabiii Sc

igi-o. pag. 667

Item io. Malaonatus Commeor. io* Maith-iupcr illavctbi: Et ltciias ;^a>icnt dectio. ibui.

Scholia, iu qu ircum dic.11 Siliani pro caelo corruptibili- pig. 690

Proelio. corrupcit>iii N.colaus Serra- tius . 691

Item Eubritius Paulutius ForoTioienfis Epiicopus prunus Ciuicatis Plebis pag. 693

Item tr. Mannus. Merfeonius . pagina 693.

Aquas naturales fiipra firmamentum-, cuehit Fcrdmandus Quirinus Sa- lazir. ib.d.

Caelorum lubitantialem interirum afie- iu loannes Folen^hius Roma; ap«

IL

r» r

Patrum, pagina 711 Magiftri rcntent1arum.pag.7t3 Hieronymi ab Olcaftro Lufirani . pag 7*4

Ruperti Abbatis Tuirienfls . pagina* 7*5

S. Ioannis Damafceni.pag.71 6

Sandi loannis Chryfoftomi. eadem pa-

gma

L.Cxlij Ladantij Firmiani . pag.oa*.

7 \9

Sandi llidori Epifcopi Hilpalenfis. pag.

7*°

r

proba. us Sc editus, pag.694 Irctr» ocoebeardus. — "

rv.-

, „ r _ M

Pg-695f.

Item MamnusBctanus, ibid; - ’ •-

luauucs Ludonicus de la Ccrda . p£g. * i 696

Cap. XXVI-Pro liquida caelilubftantiad pag 699

Au&oruaicscx lacra Scriptura . pagina 699

Auctoritates Sanctorum Patrum, pag.

701

Pro cae.o liquido audoritas fandi Au- guflini.ibid.

Scholia mcuaros Auguftini locos. pag 7°3

Pro cx o liquido fandi Bafiiij auctori- tas, pag- 706

Item fandi Ambiofij. pag^i o

P.ocxio liquido auctomates alioru.-n-»

Iunilij. pag. 721

Pro cae o liquido audoritas DBonaue- turae.pag. 724

Quaeftio pnma. An luminaria caeli inj eodem continuo locentur? pag. 7*4

Conclufio. Caeli luminaria pofita funt in pluribus orbibus in co- pore ta- men vno continuo, quod nomine firmamenti Sacra Scriptura vo- cat. pag. 72 5

Pro caeli liquida fubftanria auctoritas fandi Gregorij Nyflcni . pagina_» 72 6

Pro caelo liquido auctoritas Dionyfi; Carthufiini.in qua dictorum co- pendium habetur, pag. 727

Cap.XXVil.Pro natura caeli vel liquida vel ignea , vel vtraque auctorita- tes Tncologorum Neotericorum , Philolophorum, Sc Phytlologoru. pag 73 *

Audoritas Illuftriffimi Roberti S. R. E. Cardinalis Bellarmim, llluftrilliroi arq.ExccllennlTi.Tii FcdcnciCc- (ij Principis landi Angeli auctori- tate roborata. pag 731 iftola Principis C*fij ad D.Ioanncm Faber Medicuraubid.

Pro caelo liquido Card. B Jlarminus de Afceniionc mentis in Deum gra- du feptimo,cx confidcratiooc So- lis, pag. 733

Idem pro caelo igneo cx eodem gradu 7 c. 4- ibid.

Pro cxlo liquido audoritas Hierorymi Vielmij Dominicani. pag. 734

Scholia in Vielmium. ibid.

Pro cxlo liquido loannes Baptifta Fo- Ienghius Mantuanus Monachus Catiinas.pag 73 5

Item Fr-Marinus Mcriencus Ord. Min.

c 3 S.Fran-

- iorum , & Capiturn .

S Francifcide Paulla. pag^f

Rationes a Merieuno pro exii Jjq uidira- re recenfitae, ex mente, & icniu a- ftronomorum roborantur & au* gentur. p>«7 3 8

Rationes pro cado corruptibili ex opti- ca.p.738

Ex apparenti Luna? inaequalitate . p3a.

119 D'

Ex capite cometarum fuperlunariura.

pag.740

Lunae Solem eclipfintis infolita circa_, margines trepidatio, ibid.

Caelum liquidum oftenditur ,eo guod Mars caeli folatis antiquus incola iit . 74 1

Petrus Hurtadus de Mendoza a crelo liquido non abhorret, p. 742

Pro natura Solis liquida doctrina Reue- rendils.P.Raphaelis Auer&a San- feuerino Clericorum Regularium Mtnim.Generalis.p.743

Notae' in praedictum Auctorem. p.744

Cap.XX VIII. Pro cglo liquido antiquo- rum PhiloiopOorum auctoritates, pag- 747

Pro caelo liquido auctoritates ex Seneca pag-748

Mens & doCtrina Ariftotelis de caeli corruptibilitate vel contra.pagina 750

ifl- "^uiuo aUCtCti-

rates aitronomorum. p. 7 c c

Pro crfoiquido Claudus Protonas.

M. Vitmuius.p.758 C. luiius Higynius. yrg Aratus. 759 M. Manilius , pag ySo Martiaous Capella. pag7gr Cicchus Elculanus.

Nicolaus Copernicus.ibid. Chriftophon Clauii de caeieftibus no.

uitatibus iudicium. p.766. Scholium in dicta Clauii.p.767*

Noua in caelo phaenomena antiquas hv- potheies dubias reddunt, pagmi

Materia caeli eadem quae fubluDarium pag.768

Antonius Maginus c$Ium liquidum ad- mittit - p. 769

Cap. XXX. Obiediones contra caelum fluidum diluuntur libro finis imponitur, p. 77 1

Obiero prima ex nomine firmamenti, ibidem.

Obiedio fecunda.ibidem

1

Epilogus totius operis.

.U.Ci .1.

'

AuSores in Libro quarto pro natura Cariorum addu&i.

Cadus.

Aegyptii.

Albcrtus Rutileajis . Alcumus Flamus. Alexander Halenfss. Alpbonfus Salmeron . S. t Ambrcfsus .

*A nacreontes $• iSi u/f ./tus Synayta. lA WXimjrtJrjr.

%A naxsg ; ros Pbilofopbui .

%A:itontus -JAiaginus . V

tA manius Honcala .

5. A^Jelmus

%A .dr as Cafartenjist Antonius Lucianus . V

Apollinartui.

Aatus .

Anitotr les .

Arnobius , •

Ajcantus JAJartinengus .

S. Albjna/ius .

S. A *guft<nus .

A ■ guftmus Steuchus Eugabinus ,

>4 Kg jfttnus T 'or nullus .

S . TdA/thus GM agnus .

S. Bojslius Seleuci a Epifcopus

S. Beda__> .

S BonauenSura. _*•

S. Bruno .

Burg-n/is .

''Aius lulius Higynius .

Cdfarius .

Cufjiodurus .

Catbannus.

Cedrenus.

Lhrtftopborus Clauius .

Cicero.

Claudius tJHanus ViFlor *

Cleanies .

S. Clemens .

Copermcus .

Cornelius i Lapide •

Crates .

S. CjrtUus Alexandrinus .

S. Cjr.llus Hserofolymitanus\

rjenfis .

Diogenes .

Dones. i Z>lCW}fU4 •

D'2

mi . Diodorus T j

II.

Dicnyfius Carlbuysanus ,

Drao unitus .

•D repamus Florus.

Y**dManuel Sd.

Empedocles Pbilojlpbus t S. Eptpbanius .

S. Epbrdm—j .

Eucbertus .

Eujebius EmiJJenus .

Euibimius .

E Abntius Paululius Foroliulenfis Et pifcepus primus Ctuitatts Plebis « Eedertcus Cadus Princeps S. Angeli . Ferdinandus Quirinus Salazar . Francijcus Forrenus .

Francijcus dMairon^. .

Francifcus Suarez .

Francijcus Valefius . f ^ Abnel Vafquez .

G ah laus Galdxi .

Lr enebr ardus .

S. Gregor ius dM agnus .

S. Gregor tus Nyjje*,us .

5. Gregennus Tephren. Archiepifcoput , Guilbelmus Antifiodorenfis .

L_J Aymo .

■* H rmas fandi Pauli "Difcipulus . lier aclit us .

S. Hieronymus <_

Hn ronymus Vielmius Venetus eS.Do- mtnic.famtha Aer.omta Epifcopus. Hieronymus Magius.

Hieronymus ab Oleajlro Lufitar.us ,

S. Hilarius.

S. Hippolitus.

Horatius Grajjiui •

Homerus .

Hugo Caren/ts .

Hugo Vidonnus . lAcobus B ullius Prunaus.

-* locobus Naclantus Eps Clugier.jis.% laeobus Silianus .

locobus Bonfrenus .

Joannes Antonius R /fenus •

loannes Aluarez.

Joannes Baptifa Cy fotus . loannes Boptifla Pdengbius tdMor.a* cbus Oaffnas .

Io Bapt fla Laurus Perufinus S.D.N. Vrbant Odaui ab tntimo C,ub:culo, & Jam Qardd . Senatus d fecretu .

S. Icart •

ROSAE vrsinae

\Sag.p*g* J.

i verfu i?. na 24. Apelli poft T abula fui is. annos la- titanti ob boni famam tniuriose im petitam , de- findendi ne- eefftas im- ponitur . b Idem pag. 209A ver fl j.adi6.

«. Apelles, po- ifsimum d C en for e im - petitus.

L

dere ) vbi ergo ipfum m manus accepi, vix aperui, & ecce tibi • initio 3 ftetim Apel* lem poft Tabulam luam de Maculis So- laribus affectam potius quam perfeftarn, per tot nunc annos etiamnum latitantem impeti, turpifque fiiiti reum agi, (vt o mittam meas de Soft Ecliptico fub an- num 1 6 i 5. atque Refractionibus coelefti- bus fub annum 1617. editas elucubratio- nes, operis b decurfii, in ludibrium, atquo puerilem contemptum vocari , ) animad- uerti •

Atque vt ingenue fatear , prima ftatim fronte , non Apellem , fed alios ab Ita- lico Cenfore perftringi exiftimabam: nul- lo enim vnquam vel Icripto, vel dido , vel fado, aut ligno audorem illum ab Apel- le lnrium feiebam, vt ipfe talibus ab illo li- ne caufa criminationibus incelfererur fed & nonnulloru de Maculis Solaribus com- menta euulgata noueram , inluper iam- pridem videram , & legeram Mundum-, illum louialem Simonis Marij, ideoque ifta in ipfum , vel illos a Symbdtarorc li- brari tela opinabar : at poftquam Alarium nominatim atque ex inftituto deinde non ob h.TC, fed alia in feriptorem delida exci- pi, atque caftigari vidi, & in propria Apel- leae Tabulae materia querelam inftitui , illud potiffimum crimina nfo f quod /ibi PRIMAE INVENTIONIS Macula- rum Solattum gloriam, tp/iui licet Cevfotit-, vt 1 pfe aiebat , propriam , aliqui arrogares attentauerint : cum haec & flmiiia in alios non quadrarent & praeter Apellem, alius Solarium Macularum Inuenror nonpro- dijffet, qui Cenfori negotium taceffere vi- deretur , in huius quam fiam proclamat gloriae, feuprofeffione , feu poffeftione 5 in. ipfum quoque Cenfor oculis femper limis fingularirer ferretur, & qualibet arrepta-, occafione , mirum in modum exagita- ret , quemadmodum ex huius lib; 1 de- curfu abunde conftabit : idcirco vix \ Ilus remanGt dubitandi locus , quin extrema claufula qu rimoni.T , quam modo atte- xam , eflet in Apellem directa . Sic enim habet ille in Libripende ad medium pa-

»>

»

» »>

j>

Fundamen- » U lettere delle Macchie Solari , cda_>

tum 1 .Apo- » qaanti, e per q.oanteguife fur combat- logi* Apel- „ tute ? e quella materia , che doucrebbc Usm „ dar tanto campo d‘apnr de gfintelletti

„ ad ad mirabili ipecuLarioni , da moi:i, b n noa crcduta, 6 poco fumata , dei turta

II.

e ftata vilipefa,e derifa ; da altri per noa volere acconfe^tire a miei concctti , fb- no ftate prodotte contro di me ridico- le , & impoflibili opinioni ; ad alcuni conftretti , e conuinti dallc mie raggio- ni.hanno cercato fpogiiarmi di qvlla ^loria , ch’era pur mia : e difllmulando ddiauer veduto gli fcritti miei, tentaro- no dopo di me ferfi pr hni eri Inuentori 10 „ di merauiglie cosi ftupende. Latine.

„ Litteras de Maculis Solaribus, a quot,

„ 8c quam varijs modis fuerunt impeti- „ tas? & materia illa, quat intellegi cam- pum ad admirabiles fpeculationes ape- 15 „ rire debebat, a multis aut non credita,

„ aut parum aeftimata , omnino fuit vih- „ penla , atque derifa : ab alijs, quod con- „ ceptibus meis nollent acquiefcere funt „ producte contra me ridiculae, & impol- 20 ,, fibiles opiniones, atque nonnulli con-

„ ft ricti, & conuicti rationibus meis, co- Aptl‘sfar- „ nati funt illa gloria ,quae tamen mea-. TtUffy.

. erat, me fpoliarc , difsimulantelque libi „ vifa mea (cripta, fe PRIMOS POST 25 „ ME fecerunt admirabilitatum tam-, ftupendarum INVENTORES . Uxc inquam pleraque in Apellem d guum ma- ni feftum intendere videntur. Nam licet Apelles Ph$nomenon Solare nunquam-»

30 vih, fed maximi femper fecerit , illiulqut,» veritatem > atque exiftentiam lolidiisiroe infua Tabula probauerit, in multis tamen quae partim ex fua j partim e Peripatetico- rum fententia , idque vel abfolute, vel hy-

3 5 pothetice tantum , & inquirendo difputa-

uit, a Cenforis placitis, difcrepauit . Qua de caufa partim irridetur a. Cenfore Apel- les, partim acerrime oppugnatur . Et quia Apelies circa finem epiftolae fuar quintae ,

40 quam anno 1 6 1 2. & die 1 6. Ianuanj con- feriptam, ad Marcum Velferum II Virum Auguftanum mifit , fefe Macularum pri- mum Inuentorem infinuare videri fortafle ' potuit, idcirco Cenfor ftatim in prima fua

4 5 epiftola anno 161 z. ad 4- Maij diem com-

pofita , occupat Ledorem , & veluti pro- tcftatur , fe Maculas Solares , octodecim-; ' ^ ante illud tempus menfibus obieruaffo i Tbcenome- imo vt omnem in hifcc inuentis primatum „on so/arr 50 Apel li eripiat, atque ad fe pertrahat , nui- tr ruptio dr

lum no lapidem in epiftola fua tertia mo- irreptio • uer, ita technice, ita vatre vertendo fty-

lum,vt Lecloie in eam inducar pcrfualio- ne ac li ipfc luas de Maculis se. eoas, prima 55 & fecunda potiLimuiu epiftola expueatis.

3

LIBE R . E Op. I.

Fu ndamctU j .Apolog.A- pell ** confir matnrex a- Ito alibi in Apellem ex- truBo-

Fundamen- tum i. Apti. AptUa a .

Apelles alit - na hudis at- que Inven- tionis tnua- for aiq. vfar pator procla.

-» ,v -.3

Corollaria fx adduBo

Difputato- ris iceo t de- auBa.

I.

-aure Apeilrs epiftoias , quintam rrafitr- tim , quae efi in accuratiore Diiquifitione fecunda, feripto complexus edet . de quo artificio, pluribus ex mftituro agetur io* fr2, circa finem iibri huius, capite vndcci- mo: quo Lrdorcm remitto .

Porro citatum ex Libripende locum_-, potifsimum in Apellem depromptum effe» vel illud imprimis confirmat, quod is, qui communicata cum Cefore Icriptionc lua, ex illius afsenfu , fi non ore , eandem rem plane attingit, ea, qua* Cin or generali- ter in fuo Libripende,& qua/i per obfcura arnigmata obmurmurat, atque veiut ex in- fidas Apelli obiedac, ille pal ?m,<Sc apertis oraculis mamfefiac . Dilcurfus fiquidem de Cometa anni i6t8. Florentia? anno 1619. in publicum produ<3us,etiam Apel- lem poft Tabulam luam frufira latitantem in medium rorius Amphitheatri Acade- mici protraxit, Sc pag. 3. a verfu 8. ad 1 p. aliena: gloria: vfurpatorem , alieni mellis inuaforem , & doctrina: raptorem aperte conftituic, fic enim ait.

>1 Cosi folle conccduto » me , di feper- >» leui viuamete fpiegare, chc 10 non pre- „ gerei meno la lodc di effere ftato buon ,, Copiatore, di quella, chc hanno volu- „ to viurparfi coloro, che d’altre fiic opi- s, nioni, fi fon voluti fare Inuentori, e bn- „ gerfi Apelli, quando co’mai colorin, Sc »> Pec8*0 lineati aifegni, hanno dato a di- 3» uedere , che e’ non part ggiaoo ne 1 > .

»> pittura , ne anchc i Maciiri di mezaa- „ novalorc.

»» Sic liceret mihi f inquit ) vilius ( Gen- r> loris nimirum Apcllari ) fcnfa atfvn- v guem vobis explicare ; quandoquidem ^ ego non minorem laudem mihi >

,, ducerem , boni fidelifque interpretis » munus pratftir*ile>quam fit ea; cuam__.

,, fibi viurparc voluerunt illi , qui alia- rum lpfius opinionum conati fune ha- » bcriau&orcs , atque Apelles fele fin- „ xerunt; cum tamen fuis male pictis , Sc m peius delineatis nmui acris mamfelta- ,, rent , fc quidem neque mediocres in__» n **** pinsendi adaequare Magiltros . fcx hoc loco fequentia fimt fetis ma-

nifefia^. .

1 Apcixm in fua depingenda Tabula inertem ruide pi&orem; ita enim , & fuo.

St Certioris penicillo , depingit ilium di- 1 putarer Florentinus, quem tamen Apei- iern lik nuuq uam vidit , nuuquam rc* - ,;j

It

f . %

\ n A ^

*5

l recceTabtLamipfiusferisconfiderauitri fidnon multum irafcorilii, neque ta.pi- cerr. in rre proiectum mordeo;eum culpo, cuius foiiusir ftigatic ne Aptiles ita maic - 5 habetur . Nam reliquis quid negotij cum Apelle r imo quid Apelli cum vlio homi- num , qui fua, line vllique Ipfione pinxit,

& propoluit ?

2 Apeiiem fuam Tabulam confecifie 10 poft cognitas ,& fibi patefactas in iila So- laris Phaenomeni materia Ccnloris opi- niones . . 1 . . ,

i Apellem in fua Tabula fe voluiffe fatere Ii.uentorein opinionum Cenforis, ip circa maculas Solares .

4 Apeiiem talem haberi non tam ex mente Interpretis vt modo diiftum , quim ex animo atq;dictamine fuggerentis Ccn- foris . Ynde patet quid proprius Cenloris 20 calamus velit in Libripende , qui fui animi f nia tot ante annos, tam clare transfudit in pennam alterius . Conferamus vcrba_.,

Sc concordare videbimus myfteria ; nec puum ouo tam fimile, quam fenfum fenfui ammaduertes .

. Ccofor air, quofdamd fuis rationibus ®uo addu- cite a banc Macularum Solanum matei Funda- rtamfutjie con^riBos* & conuiclos ; Inter- pies ait , Apelles efi- malos ptfiores ; malas ^Tfdem tt- pic? uras , & petorts delineationes in medium nor is eopro- pr-.tulfie . Idcmautemcft in propofito, bantur . Apeiiem a Cenfore conuidum ,&conftrt ctum tencri;<Sc malam. Apellis picturam ab eodem deprehcnlam .

Deinde Cenlor ait , quofdam emfos rfit tpfum fua gloria faoitare ; Interpres Ccn- fons affer it ficlos Apelles -voluiffe /ibi dicla- Jonsjut laudem 'vftrrpar e . Hxc aureov^ coirteuiunt . igitur aliena: laudis inuafbr 4° proclamatur Apelles-,

T andein , alcuni , ait Cenfor, di/fimu- lando tf bauer veduto gli /tristi miei , ttn- tarum dopo di me farfi prtmieri Inuentori , di merausglr: co vt flupende . Kfonnullt ton- 7. ftrutlif &c. Interpres Cenfons dicit , ebe

■ d aitrejue cpintom.fi fon voluti fure Inuen- ' tort e finger/t Apelli . Altarum tpfius cpr

ntonum, crc.

Vbi vides , eos quos Celor fub nomine vago altquc ru taxat , abinterprere aperte lA pelles inferibi . Carfera ita ibnr fimiHa, vt mutua appi-catione non indigeant . Si

■ emm icie A pelles voluerunt fingere <3f fe-

cere In uenrorcs opinionum Cenforis.de- .

" ' biieruot hoc ip.ocafdera pr^nouiife^&boc

A a ip:o

30

35

9°

ROSAE VRSINAE

I.

jpfo Inuentionem libi arripuerunt pcfi Ce- forem , & dum fele Apelies finxe. unr , cpi- n ior.es CenJorts ujas dis/tmularunt. Itaque omnia ram Cenioris , quam interpretis al- k «ata loca non aliter conipiranr , ac ii in vivi cerebro concepta , ex vnoore didtaca, vna manu ccnfcripta forent.

Vnde fatis taex inrerprerationehacper femaniffta , quam ex optima ratiocioa- tione confiat , ftb nomine illorum quo rundu m , fententias & fcripta Ccnfons , arqu e primatum Inuentionts muadentium., nullum alium taxatum effe^ quam unicum Solus Ape/- pojt Tubulum fuam ab confum zA pellem . les in e itatis Hunc fibi delectum, in quem incurreret in

locis per Jirwgitur

Alia eonte- qutb. Jcius Apel- les a C er. lo- ri laceff.tus probatur.

fuahiftoria paffim , fa<fto ipfo , oftendic Cenfor , m om mbus fuis epiftolis eundem vellicans , irridens , ad contradi&iones & impcffibilii , fuo iudicio deducens , expe- rientias & obferuationes Apelleas fub du- 20 bium vocans omninoque inficians.-deniq; omni modo polfibili doiftrinam eiufdem_. ekuans,& in nihilu redigens. Sed harc fpe- cialius mulro in progrelfu Operis <5 c libri prariertim hu;us demonftrabuntur .

Quamobrem cum in hac Solaris Phte nomem materia Cenfor in fpecic , ex p o. fefio , atque nominarim in fua Hiico.ia_. ne': in m perL quatur prxter Apriiem_. , atque eidtm facto ipb inuentionem pri 30 mim.orunde piaricindat, eidem *bfona,

6c r chculad o qa uem iuditrio multa obi j - cut -;atqu. adiir.poifibil.a , vt lxpc Ctn- for adtirat , ma;. ir' ita deducar ; cun que eundem ApclJem fuii prio; ibus veluti dc 3 f fcitisopi iontbiis , in fenrentias poitrno- demCenloiii rranli/fk contendat: cum_. inquam , Cenf r omnia fere de quibus in Libripende quiritatur contra quojdum. A- pelli expreffilfime abiciibar in iuapafiim 40 de Maculis Solaribus Hiftoria: horum au t m nullum alium vnquam arguerit , aut ilbi argu.nuum pre pofuent , ftgnumcftj Querelam ab pio ia Libripenae genera- lius infiiru am , contra Apellem milrtare , 4? contra ApeJJcm intentam efle.In ea namqi culpat^ aiiquorurr. ridicu as contra fe , & irr.pouibiics productas opiniones, id qu ,-d f. nguunter in fua Hiiiona impingit Apei- li,& nulli alte 1 .

in fua .rc Querimonia Cenfor. inuehitur in quojJaer^ qui - poltquam rationibus ip- uus touicti manus deaeranc vt lpfc putae , vc , nati , m *■ aam menon inuoiantes 5 in- uennoais pumaiuxu iibiariogaucre : at io

II.

1 materia huius Phaenomeni circa boc pun- fumeum nudo alio rem habe: m fua hi- ftoria, quam cum Apelle, nuilu-n fu> de* primatu competitorem fingit, quam Apci- f Icm,hurc folum libi Antagoniltam ftatuir, hunc folum ab hac palma arcendum fibi perfuadet. Neque enim ali -s fuit, qui tam mature aut prior , ex hoc Phaenomeno ali- quid produxerit . Iraque to:a illa Truti- 10 natoris lamentatio inAp.Ilis g at.am_., vel potius pratiudirium inftiruta apparet: cuius tam diuturna , & forraife nimia pa- tientia , & vecors Cientium , ampliorem Cenfori miultandi materiam iubminifirai- 1 S fe videtur .

Accinithifce cumprim:s vox Angeli , qui in Praefatione ad Hiftoriam macula- rum, pa g. 3 . folum Apellem & nominarim quidem, de primatus competentia accerlic Cefi lori que longe poftuonit . Qui tametfi Apelli m inucmendis Maculis, bfquc vi- lius alterius i mentoris notitia aliquid in dulgeat , & in euulgms ijfd.m principa- tum haud inuitus co.iv.eda jtame i ex alio capite , eundam Apellem haud obfcurc, imo feriptis a Symbeilatore conuenienter, & neceflario damnat . Audi enim quid dc Cenfore fcnbat pag. 2. pofi mediutn.

H come >.he 11 tcorga elfere a lui lo!o ri- leruato.non f dam.ateiicel.fti fcoori- menti inlieme coi mezzo dei conle- guirli ; ma di p.u il penetrar con gl’oc- chi della mente tutta quelia fcienza « che d’efli haurr ti puote;ltauafi con vni- uerfal defi crio afpettando il parer fuo circa di elfe Mac.hie. Erpag. 3-poft medium : Refti per tanto noto a cufcu- no elfer veramenteparcic >lare determi- nd ione , ch i i v 1 folo foggetto cafchi nella n aflra eca , no 1 f do il ce efte vfo dcl I elefcopioj ma anco fcopritncn- ti &olferua .om di tantcnouitancflg ,» ftt Ile, e corpi luperi iri . E; pauJlo poli. Non deuou du i }oe chiam irii acci- d nri fbrtu ti,6cafj*ii , le gratie par-

n

'r>

'n

5«

n . oiari , ch ven ono di fopra. Latine. Et quon am apparet , iih Iblirelcrua- tumtlfc, non ramum vt cce.elriadetc- gftvnacum tn.dqs il*acoalcqucnd: ; „ fcd mulco magis v: acic mentis o.nne n qui de :lhs hj.be. i porelt lciea. iam pe-

n net- et: omnes li-igjlari defid no ene- » bancuripu^sde Maculis Sou rbusiudi- ,, CiumaucKndi .

SI » Et pag.j.pot: medtu. Manca: c;go no- tum

Fundamen- tum tertili Apolog. A- pelU<e ex audiontate, & ajfertione Angtli de- promptum.

Fundamen- tum terte* -

DeUtti» ed-

Ic/urj) Soli Cenfor i re- leruatJ-

LIBER I. C^p. I.

i.

T x TKrrtf „ fiim VHicuique in rei veritate,ejv fpeciali xitgjU bae n fr*r07j: UJ datermneatum e/Je ' %-t hac

U f»lus Cen- ” noit,J *tite ’* vmcum caput cadar, for tdc-r.n.- ” non tantum vf s caleslisTelefcopq , fed um ealejtiu u etiam inuenttones & obftruationes tan- nouitatuln- „ tarum r.ou tatum , in JkUis , & corpori-

"ZZe*}: ” • bmtfMP™r'*** • Er paulo poft. Non igi. . ” tur “)rru’t*'' 3 ut cafiialibus euetis adnu-

*> merandr funr grati te particulares qua n f'Jperne ven unt . H.rc ilic . Quae fi ferio n & n°n adulatorie, aut hyprrbolice ,fed Zx bec ipf» ver* mente , m re ■ veritate afferuntur: findam* to C-Ttum eft primo. Ex mente Angeli, dedu3i Co- Hac noftra aetate nulli omnino Philofbpho rc liari a . nulli Mathematico vel vires fuppetere , vel

Ex rnente viam ad caeleftia perueftiganda apertam , Prfmo 0 m Vcl ****** comnioda ad manum cfle poffe; nes Fbilojb- omnia in rci vcritare,Sc lingulari mdul-

pbtir Ma- to> pterogariua diuina vnt t-A pellit tbemat. bae Cenfort collataefle. noftra atate Certum eft fecundo. Ex ciufdcm Ange- funt ad eae- lj fcntentia , Apellem i promptuario fuo testia cact. necobferuationes , neque modum Macu- las Solares obferuandi poruiflc delumcrc-»,

■a Apelles muIto minus dc ijs peritiam rctfc & vera- ri™:» Pba- citer feribendi pofsiderc; cum coelcftis Tc- nomen. So- Icfcopij vius , detectiones &: obferuationes i*r* ex pro- corporum fuperiorum , Sc omnis vera dc prjjsnijpo- jjs philofophandi ratio penes vnicum Apd- tuit habere . Cciiiorem lateat . e quibus:

Certum eft tertio. Quaecunque de hoc Phxnomeno vere & ex arte attulit in lua Tabula Apelles, ex Cenforis gazophyla- 3 ExAng. ciohaufta. Quod aliud nihil eft dicerem, fentenitaZ, quam Apellem feripta quide.nC -nfonsvi- Apelles fud dillc , opiniones i.itell.-xific , vifa tamen Sc Tab. a Cefo- intcllecia difsiroulaffi- , Sc luis inde confer- r e fuo i egit . cinaris, nomen libi inuenroris ex alieno thclaurovfurpaflc. Er fic clucefeit fumma fcnrcntiarum Sc animorum in impetendo Apelle ciulquc Tabula, inter lftos concor- dia- .

T*?*aog?o- Mandero allegata Trutinatoris quirita- gia Aptllaa t:0,n0n tanrum ab ys qui Apelli fauent.fed ex aJionm ^ <1^* * partibus Cenforis ftant , in Apelle fmfu eo- ooaferipea ferio creditur ,* neque defunt ftnfu defum lumini Cenforis amici, qui palam affirmer , ptum - Apelicrn ffia haud dubie a Ceniorc hau- filsci&iic euadera mamfcfta fiirti fiilpicio- oc apud multos laborare , in confefio eft.

r Quatf curo tot nrorum5c quidem non

finmlcs lo.um,fed ijdem ab vno tamc deri- uari fcnlus in hanc vnam fentenriarn con- Ipirenr , cum ipfemet Ccnfor aliud nihil agar3quan n tiadem ApcUcra liilpcOum

II.

* reddat , omnjque fide , autorirate , opinio» bc,Sc doch iar pofiefiionc exuat : dubium nullam ell , eundemmtt ab eodem citato texru 1 Ingularirer periri ffum efle. Nam,

5 vr ffipe diffum , q ii fe Apellem finxerit,

fJrxter fichim Apellem , nullus ed . Qui fc c Macularum primum inuerorem in Ccn- foris putaticium pr^iudicium fecific vide- ri poMic j pra^cr Apellem nullus eft. Qui i° falfarum , ridicularum , atque imposfibi- Iium in hac materia opinionum aflertor a Ceniorc identidem redarguatur , extra-#

Apellem in Ipccie nemo eft . Hunc conui- dum , hunc conftriihim a fe teneri lnepo >5 gloriatur Ccnfor : ab ho^Drimiminucn- tionis gloriam fibi pratri^ proculdubio conqueritur Ccnlor , Sc argre fert , quod fua vifa «Sc lefta feripta diiiimulaucrit A- pcllcs . Itaque folus Apielles eft , in quem 10 tela illa contexta Sc faba cula eft. Hiclblus in oculo ludes.in planta harret lpina; hune amotum , hunc auullum , hunc pro tri- tum atque fepultum optat Ccnlor * indo data Sc arrepta occafionc qualibet, luis lu- diticandum atque lublannandum propo- nit , Sc ipfis etiam futonbus atC[; cerdambue vcluti in flagranti delicio prehenfum ffi- rem.pratdam ludumque facit, Sc tanquam vu£lo atque damnato impune infultat pafi 3 ° fim , Sc 'Ingulis ferme paginis in hiftoria_*

Macularum Solarium Roma: 1 6 1 3. Italica edita. cum eodem inprofecnium exit, or- bique toti fpcftaculum ridiculum exhibet.

Cererum cum huic fua: hiftoria: Italicx,

3 5 Larinum Apellem fubiunxerit; omnes in_»

hac Rofa citationes , etiam cpiftolarum-.

Apellis adiun«ftarum ex eadem Hiftoria_ fu.it dcfumprac. Verum enim v'ero , cum impoftura quzuis orari hominem maxi- 4° me dedecear, tum vero in Philolophoarq; “florum homine liberali , fiib pia pnefertiro atque crudira Chriftidilciphna,a tot nunc annis religiose educato atque honefte vcrlato,' ^ * Tr“ Ur‘ fumma rn cumprimis turpitudinem anne- 45 xam habet: quod is cx conon tantum fibi improbus, fea alijs etiam exiftat Magifter voluntarius erroris . Furra autem doftri- 139 , jxxfertim folidr Sc no mx , eoampliu*

Quii^uc dctcfLir ur , q:x> portus ingenioru,

50 pra: reliquis precioliorcs habentur , at q; eruditionis fima, nourq. iiuicntionis celc- bntas,in re prefenim abitrufa^r que ab ho- mmu opimooc cx amo codito rcmota,om- oibus aii;s iure mento longius antefertur. *

5 S Apciics igitur homo lffztatis Se profefi»

A } ^oais

7/agp neta intenta, me- nsis propttl- fandg_ .

ApeHtS in- jurum fbi viuentiy & v\den'i pa- JamjaEiam, & Jocij s.n- /b. itibus eb Juturam, de bite praea- Ittt.

Vrgens feri btnai tauf- /»•

6 ROSAE

T.

fionis cum tarqusm Plagiarius a Viro c*- tcroqui graui.Ae' apud dodos celebri haud oblcurc.&prudenturo iudieio,vti rr.odo o- fteniurn laris aperte traducatur j fi Plagium tam deforme admilit , !eu;lsimus ; fi nom» perpetraut Sc tacet,ignauisfimus fit opor- tet:ne dica in lemetipu improbus, in alios aute paru officiofus, lino etia inhumanus, atque iriquus.vt qui eodem veritatis cly- pco , Sc a (e propulfare pofiit intentatam^ infami?m- «3c ab illis facilem errandi ampu- tare arlam . Nam qui palam inlultantis li- centiam adut rfus le diu Sc firpe exercitam difiimulat; non virtute patienti^ luam in- nocentiam , fod veritatis telo idus , atque confcientine adadus vi , atteftari tacendo videtur culpam : hoc prelerfim ceuo .

Accedit alia eaq. multo vrgentior caufi la > quod nimirum cum multis nunc con- flet, quisnam Apelles fit, eiufq. tametfi la- tentis notitia paullatim in vulgus emanet j committere nullo modo debui, vt, non tan- tum prxfens currentis f culi x tas , fed «Sc lera venturi polleritas,ex incondita Hivto- riae Cenlorin^ lcdione perluala , ex me de Socijs conieduram faciat, qui fucorum in- flar ignauorum cum non fint meilifici, fint tamen melhuori , & corrafo vndique exa- Iienis apianjs fortiue viuant nutrimento. Cum praelcrrim ex ljldem, \ bi cufa ell Hi- fioria officinis , run ores cerri audonbus confpicuis circumferantur , f. ullra d Nobts J<:liJam rerum Fby/iearum & Alathemati- carum atJcipLnam exp EI ari , quorum nul- li ljs Icienrijs probe exculti fint Quod fi vi- uentem adhuc Apellem tarr indignis one- rant irter alios criminationibus , quid fiet eidem mortuo Sc tacenti? Procerto dicent ipfum reum &: culpabilem fuille ralioqui non taciturum , vel Sociorum ergo . Qua- re ne ijs quibulcum vmo tamdiu tacendo probrofus , & poft Tabulam latendo ali- cui formidololus aut inermis appaream_> , raefertim quod telorum in eandem eui- ratorum nullus finis compareat,& fub ip- la fatilceute diutius Utere non poisim : o- portet vt vel ipfam vidus inhonclle dele- ram ludibrium amulis j aut inuilo Sc plus- quam Pythagorico rupto lilentio , poli M iculas lue. m proferam , Sc in tenebras , iam quali praecipites reuocem ad lucem—» Vernatis ambiguos Sc po^rx def*ctunen- tes rt micos . Quod qua via praellem com- munit-G t.bi , Lector acue , tu alijs pro rc fiata luo »oco Sc tempore , non inuidebis .

VRSINAE

IL

I AVELLES DETEGIT IU , NOMEX- f latura G- occultationis or-go re era- tur , cb* ex facinore tllt vkieclo TtJJondendt r.ecejfuas 5 oBenduur.

C A P. II.

ANNO Domini Millefimo lex- centefimo vndccimo , cum in_* celeberrima Vniuerlitate IngoI- lladiana fciertias Mathematicas publice profiterer , Sc ex afsidua > diuturnaque in- uelligatione praeuia , Maculas in Sole ope i $ Teliclcopij , primum Mcnfe Martio Scio per nebulam inlpcdo, cuius tunc magnitu- dinem , inquirebam , deinde Menfe Odo- bri iterum Teliolcopio, per Nebula, Sc line hac Heliofcopij ( quod ex vitris ad hunc 20 finem coloratis conuexis Sc cauis ipiemet elaboraueram } beneficio animaduertil- fem j earumque tam inter fe quam ad So- lem litum , in dies, numerum , figuram «Sc magnitudinem, quam petui dihgentilsimc obleruafiem , idque tam immilsione natu- rali per nudum exile foramen , quam ui- redo intuitu per d;dum He!iofcopium_ , &c fadas obleruationes ex die in diem, A: ex horis poene in horas, circulis obferuatorijs 3o comprehenfas in chartas conieciilem , in- deque obferuationum inter fc compara- tione fada, apparentem Macularum mo- tum , multalqi_e in figuris , atque magni- tudinibus,necr.on fit ibus mutationes quo- , 5 tidianas, fenfim accidere vidifierojalias ex- ire , alias de nouo Solem fubuitrarejmultas in medio curlii deficere ;5c vicifiim nouas in iplb Sole exoriri : attenuus tanta rerum nouitate,& vicilsitudine , patefeci ea pri- 40 mum dilcipulis meis, potiilimum vero R. P. Ioanni Baptifl^ Cyfato (in cuius etiam praelentia primam hui 1 Ice lei ir.lpedio- nem Menle Martio e turri T\n,ph teccra) meo deinde in eadem profelsione ibideno 45 Succellori , tum partim per me , parrirro per alios, alijs aliarum Facultatum Pto- fclforibus : omnium & Ungulorum tam fecundus, Sc admirabundus applauius, at- que rumor ellfubiccutus, vt etiam fi par- jo tum aahuc tenerum Sc nouellum , fhicr;s intantig inuolutum omni conatu afcfcon- deremionec in nonnuilam cratem f 10- uedus, lbhdiore aliqua membrorum com- page ado.eret: tamen ita res h^c uc.ari

55 coc potuit, qum ad ames Clateiiimi Do- miat

PrimusPb * nomen; Sola ris intuitus Ingoljladij factus .

Apelles M* cularu mo- tum varia- tione, & in- fabtlstatem primus de- pr:bedit, & alifs itt.giU

7

'PrvaaAfol ia* Tabula deptngtnaa aiq. --***»■ trjr.Ja ors- gl.

M y e Iferus vnicus Tab. Aptlitr co- ft&a.fr eai- ta infs:ga- tor .

Primas Pb a r.omeni fo la- rts partus , tur l?ius,& dijjicihii

Car fub A-

ptllts nomi • rtr prodierit Poanomeno Solare i

Apelles ad alioriipotius qua fubge- mH tn mul- tis Tab.Jua depinxit .

y ary vario r bctrca pro po'ita Apel- lis Tatuta fenfus.

LIBER I

i.

mini Mara Vdfirri II Viri celeberrimae i Reipublicie Aucuftaar penetraret ; qui cum omnium Litrerartyvm Moeeenas , & mrus fingu larircr Parrorus atque amicus cllct , corrinuis rr.e Iirrcris fat eau r ,do- nec a me Phmomeni inuenti Nouiratem ex torti t . quo aliquot cpiftolis accepto , ftitim animum ad illius editionem adie- cit , nc quid dc grana nomi tatis , \t iple_* aiebat, longa mora deperiret, aut prtm* inuertfonis laurea alicunde decerperetur.

Sed cum res h^c non tantum noua Sc di£ ficiiis , verum etiam Philolophicis opinio- nibus , in multis diflentanea animaduerte- retur ; ne quid pnrproperc aut inconfulto, ab aliquo t une in eadem Academia Profd- 1 * lore in lucem emitteretur, cuius dcinde_-» retractatio difficilis atque indecora cucni- rct ;Cenfucrunt Superiores mei, proceden- dum clTc caute Sc pedetentim, donec & Phaenomenon ipfa aliorum quoque expe- 20 rientia accedente , corroborat et ur , neq; a tritis Philolophorum lemitis,finc euiden- tia contraria, facile recedendum j nequo obleruata mea in epi (tolis ad Velleri nu deftinatis , meo noir.inc cd.ndaj ficenim 2 5 futurum , vt maior cuilibet in arbitrando libertas iclinqucretur,nu!!i crearen r mui- dia.Hilce cautelis factu cft,vt epiftolc roul to pauciores quam ad Velit tum exarauii- fem , in vulgus emanarent j & fub alie no 3 ° Apellis romtne prodirent j atque plura ;n his ex Ph) luoiuni , quam mea lententia diiputareutur . Habes breuittr irucntiO- nem Phaenomeni , rationem Apellis pro- ducti , Sc picte ab eo Tabulae originem- , 3 5 modum , cauilam . Hanc ctgo tahuLm_» totius Orbis Ccnlurae a dicto Domino Vellero propoliram, viderunt vari; , fen- ili vario . Accrflcrunt entm multi aut hp- pis , aut fuffulls oculis , Sc hi vel male a- 4° ljxxcrunt picturam meam , dum viderunt colores oculorum fuorum , talcmquc fe- cerunt iplam , quales habuerunt illos ; vel pcioic reddiderunt vifiim luum, dum pr£- fidentu temeraria aquilarum pullos emu- 45 lati , fbiis fulgonbus percu-fi , in degene- rem noctuarum cenfum rccid. runr. Non- nulli colores Tabula: mea: recte cor.lpcxe- rc quidem, tralucruct tamen ingenio con- tra mc luo indulgerc , quam veritati pal- 50 rnam concedere , Sc vt male cllct p ctoii , imaginem indignis lanc modis coiuirula- runt ,Sc V linam Rolam lpims Upllruct , funalquc gtaucokct ibus adduci uct , vt 55

C*p. I r*

II.

in radice adhuc contentam proremedun» lufiocarert ; cuius futuram eiegartiam , cum cuidam ellcrt eminus conlpicati , il- hco tanto ciuldem exarlcrunt amore , vt fopfos illiulmet auctores haberi vellent , CecrvtfuS nw Raptorem , vt viium capite primo . O factum ma!c vel a mc , fl aliena mihi ven- dicaui,& ali;s vcnditauipromeisj vel ab tult ApeAf improuidoCcrlbrc , fi meam non folum Raptorem. mihi tabulam, fed A: bonam ereptum iuit tamam.Nam quot lacinoris tar.ti reus ini- que perpetra flem noxas,rot innocenti ver futus inllmulator vtique intulit haud lc- . ues iniurias. Et vt ad rem accedamus pro- pius j Tabula Apellis , lunt aliquot eiuldc cpiltolx ad Marcum Vclferum pertcripta:; image in Tabula depicta , cftPlucnome- pUgyimpn non Solare , de Maculis Solaribus primae tati praui- dclignatione attentatum . Hancpiituram tas exagge- li ego alteri lurripui , iners atque excors tratur . haud immerito pictor ccnlcar ; etenim H cius depingendi artem callerem , alienos labores cum tanto meo pcriculo.nc dicam dedecore non furriperem ; neque tam rro- fti uoiam atque detoi niem , pro vcnuftisll- ma He lena proponerem Mcecram , Sc pro Rola fragrante maflam fetidam lufficerc: vt no decitent qui indignitate rei animad- ucrla , ex Italia vique milero mihi inlulta- reet , & Germanus llm licet , atque igno- tus , Italica conuitia , & probrola quidem dicerent .

„ Cosi folle conccduto a me dilaperlcui „ viuamenrc fpicgarc , chc 10 non prege- Vsfcurfu „ rei meno ia lodc di eflere ftato buoii-. * Cometis „ Copiatorc , di quclla , chc hanno volu- ^ 3‘

», to vfurpai li coloro , chc daltrc lue opi- »1 nioni , lllono voluti tarc inuemori,e »> fingcrll Apelli, quando co mal coloriti,c »» pcggiohneati dilcgni loro.hanno dato z ,> diucdcrc, chc c’no parcgglano nclla pit- „ tura , nc anchc i macftn di inezzano va- „ lore . Latine ( neque enim fi tam malc_» pinxi , peius laciam difsimulando , {cd volo \*t iterum ac farpius totus id Oibis Latinus refeiat, atque lgnauisfinaim ApcL „ lem pro merito traefet luo; ) Sic liceret „ mihi, inquit interpres ex mente Gcnlo- „ ns mc^ illius lenia ad vngu-.m vobis cx- „ plicare , quandoquidem ego non mino- ,, rem mihi laudem ducerem fidelis m- „ terpretis munus pnrftirille , quam fit »1 ea, qualibi \ furparc voluerunt ilh,qui „ aliarum lptius opinionum conati fiinc n tuben mucororcs , atque Apelles leie^

fiaxe-

s

rosae vrsinae

I.

c Apelles ex furtiua fu a T ab. Picior ignauUs ef-

ft-

Apelles ex furtiua fua Tabula in - oufius ejftt •

'^Apelles ex Tabula fua furtiua im- fOjtoreJict.

Avelle i ex Tabula fua furtiua, fio-

Udus ejjet.

Apelles ex fua Tab. fi- mu Utor cal- lidus infi- mu.*.ur .

„ finxerunt. Cum tamen fuis male pitii? ,

„ & peius delineatis fimulacns palam re- „ cerint , fe quidem neque mediocres in „ arte pingendi adaquare mag.itros.Hsc ille. En quam male cefierit Ape.h ficto, feu attetatum, fiue intentatum furtum, ex eo enim prneter pudendam ignauisfi- mx imperitis maculam , nihil infelix reportauit . Et haec eft vna non fpina_ , fcd fpiculum trabale , non Roice , fed pupille Piftoris , non Vitae , iedtamx Apellis impactum.

Alteru fi ego fuos ingeni; partus cuicun- que tandem abftuli, iniuftisfime egi.graui- ter deliqui, iura charitatis violaui , bonam exiftimationem talium laborum comitem extinxncenfum inde augendum afftixi,vno verbo , bona plurima abftuli, intuli damna multa : ideoque teneor Sc fatifdare , Sc re- ftituere ablata.Et hic fecundus eft aculeus, vulnerandae confcientiae intortus .

Amplius fi aheri ablata- alijs vt mea ob- mifi,impoftura maxima admifij errare vo- lui,quos docere fimulaui Et hoc quati eft? Malum facinus peiore improbitate tueri ?

Inluper alterius Philofbphia ad Libbelia ro exp nlam , pro certa.pro comperta ro tantum habere , fed & fublegere, atque-» toti mundo venales exponere merces non bene cognitas,- nonne imprudenti? fumme, temet itatis maximae , dementi? extrema; argumentum exiftit ? Quid enim fi vitrum pro gemma, fi criftallum pro adamante-’, oricalchum pro auro furreptum mercator imprudens obtrudat alijs? quid fiH'ftori- cus ipic in MaculisSolaribus digerendis er- rauit ? quid fi Apelles -pfius mentem non eft aftecutus r quid fi picturam eius ex im- peritia commaculaait ? certe potuit «Sc jlle errare , Sc hic errores pro veritate , pro lu- ce tenebras amplecti.Stupidum eft alterius partum vt fuum deofculari , nec vilo vi.;- tu , aut membrorum inter fe le apta pro- portione cognita , pro formofo proclama- re , turpe fbrtalfc naturae roonltru-Et hxc fit quarta in qua ftolidus incurrerim lpina.

Praeterea ait rius foetum ftudio cor- rumpere, ne ab aiijs pro alieno agoofcatur, veritatem planam Sc fimplicem inextrica- bilibus opinionum Labyrinthis obfalcare , tantum ideo vt aliqmd fcire , ioqui, atque de tua penu proterre Videaris , etiamficoo- icius tibi iis tc furta , te labores alienos m medium proaucere , de tuo pret^r ftylum (afiacem , prxtei linguam mendacem» pr?-

15

Anacepba- leofis d: Sio- rum .

25

II.

i ter verba nihil dari; hoc demum abom nan- ds eft fcelus malitis , atque fimuiationis non ferende , ne habearis nocens > infon- tem accufare , 5c vt tua errata recas , alio- 5 rum recte fafta culpare : errores i eminare ,

vt fcire Sc fine errore effe credatis. Avelles ex

Tandeneq ab ingrati animi infenfiffimo ffTao.PU vel ipfis bcftijs vitio immunis euadoffi que tn~

ob inuentum Macularum Phcnomcnon_. SJargucrc- io fiipta Solem extollere deberem, non tan- tur. um ob iuione profunda obruo , verum- etiam gloria illi inuentionis prime debita- fpoliatum eo, Sc per hoc iniuria lumina-» afficio. Et H?c tanta infunt huic vni facto cuius culpor , crimina i ignorantia , iniu- ftitia , impoftura, temeritas, mali tia , in- gratitudo ; quorum omnium reus ium , fi Tabulam meam ab altero vel eripui , vel infidiose depinxi . Ignauus merito vocor 20 artifiex ; iniquus iurc proclamor peculij alieni vfurpator j ambitiofus haud imme- rito impaftor vbique habeor; inconfidera- tus fumiuendus recte iudicor j vcrfipcllis hypochrita accerfbr 5 ipfifque brutis ingra- tior ab hominum , ne dicam coctorum-» focietate eliminandus, fi, vt dixi, tam enor- mis delifti particeps exifto . Quodfiab ifta labe purus inueniar, habebunt accu fa- tor cs,imo inua fores mei, quod dcprccetur 30 apud diuinum Numen, quod apud morta- les obiiterent, quod mihi refarciant, quod fibi de cetero caueant. Ego enim neq. tam nudus fum , vt coloribus alienis cum gra« cula Aefopi me veftiam ; neque tam rudis 35 vt ad redte ducendum penicillum ai-er.us

ductu egeam ; neque tam proiecte frontis, A * vt aliena pro meis proftituam, qui natui? f^o non Sc conditoris benignitate , ita dotatum , ^ut jue ita ditatum me, Chriftian-i tamen cum- (0 proprio 40 modeftia fentio , Vt religionis dilciplina_, coter.ius ej. imbutus , aliena fciam intacta relinquere ,

Dei Sc naturae liberalitatc inftructus, rnea_> _

Sc poffim & foleam fine inuidia al js com- municare : vnde & Tabulam meam alijs 4 5 contemplandam dedi , non pertectam , ied affectam , cenfendam , Sc melius inde ab- foluendam , minime vero carpendam^ , Apelles fua lacerandam, vi denique iniufta extorqueo- Tab. adee- -damifed adhuc ego adfto,iuxta illam, ante 50 fores meas immobilem , ftuftra atque ir- ritis conatibus cominus incuriam j eminus telis innumeris- fcd caducis , innocuis, fice -ictu appetitam . Memmiflc oportuerat it>- fam & Aiacis ch-peum dic , tch quxeum- 55 que aducrla rdpueatem . Latuu iub :.oc

9

in

hoc Pbanc - mt w> eruen- de nullo v fus efi M.a- gyiro.

^AocUti e • bnilunt nt- jrj nlo pla- gium,/*/.*- tu purga- ret •

Apelles fui "T ab. nulli fufuran po- tuit xx dtfe- du requzji- torii sa bsc jactum ne- trf artum.

LIBER I. o? III.

I.

clrpco , quamdiu voluit , nma Vliflcs , latuir poft hanc Tabulam lecurus Apelles, quia in lua domo, pofi luam Tabulam la- tuit . Meus eft hic dypeus, mea Tabula^, mea piJbura abiit inmdia dicio , lit locus veritati;) ego illam prunus dclineaui , pri- mus pinxi . primus produxi , nullo dutio- re , nullo decore vius prxuio - Quod cla- riffime ollcndo , quamor pot trimum ar- gumentis ex ipla rei geftx lerix deducis; ex indubitata aliorum fide atque teftimo- n»o dcfjmptisjcx ipla Tabula mealeu Phx nomeno Solari ; c Cenloris denique Hi- ftoria Phxnorocnoquc Solis in cadcmdc- feripto. Que dum prolequor Icnptione, tu fecundis Lccfcor oculis , Sc amico mentis fauorc fequere .

PELLEM EXPOSITAM IN SVA Tabula de aculis S laribus doclrt-

nam d Cenfore Juo non baufijSc ojlendttur primo exip- fius T abula con fiitutione .

C A P. III.

QVamquam is, qui ab alijs alicuius culpx reus fit, pro fui dcfenlione f-tis habeat fi ractum ncgcr.neq; ^fc id non ficulc, planum tace- re vllo modo teneatur j acculator autem , f\ in obicchs criminibus oftendendis de- ficiat , hoc iplo caufla cadat , Sc reus flatui fnrtunx , atque dignitati priltinx relbtuarur : bonus enim bab.ndus efl , qui non probatus futnt malus t & ita fufficcret mihi vel dicere, vcllcnberc. S$uod vos mt- b: Apellt cr tmen obsj itis o Crista , b Cenfo- ntyNegOi Probate . Voi, quando , quomo- do tibi tua , 6 mi homo ,quil*quis es, fur- npui ? proba ; vel talionem time . Quan- quam inquam aduerlanos holce tali modo lati? arcere, Sc memet indemnem prcftare potient; tamen ne vlia cuipiam vel vmbra liniftrx de me opinionis aberret , veritate atque integritatem meam lptn Sole ela- tiorem efficio. Etenim li ego Macularum Solarium inuentioeem , earundem digc- foooern , atque explanationem alteri cui- pumfuniue tubduxi , necelle eft primo , Vt omcia quacumque ego illi eripui iplcu pnus habuerit ; li eundo nccclTc cll.vt ego lciucnm ipliam hxc habere . terao ncccf- {c efi , vt hxc alias non habuerim . Nam_> fi ipfc cademma, ego ante habui,fi aluim

IL

bibere non loui , imo fi alius nullus ha- buir.certum eft me docni roec planratarn , atque natamuioa ex agris alienis cuuliam, atque ablatam in apertum dux ille Roiarn .

Arq;vt ad re prep. us per lingula venumus.

Quxnam lunt illa,qux ego gloriolo ifti ApeUtm in Icucnton abfiuli , atque »n roeamTabu- faal ab.ptn- lam tranfiuli ? dicat fi qux hic lunt , quo- rum lc lnucntcrcm atque dominum pno-

ri» i i *"V :► if Aitr #nim t*» in I n -» VI ^ -% - ‘

ur

IC rc utlitat . Aut enim vt in incoepta Meta- tx tnun,tra- phota perfifiam, funt inidru menta pinge n- ttone partti. di Tabulam Apelleam , aut colores , aut ars , aut p:cl ara ipia^ut denique omnium horum, vel lingulorum cou: cripta cxplica- ty tio, atque conc.nnata doctrina. Inlirumcn- Apelles in^j. tumpiTurx huius prxcipuum , eftpcni- fuaTab.om cillum , Conus videlicet Solis radiolus , denUa no esi quem ego cceiitus a Sole deduxi , nulli vjuspenieil- iuorralium abltuli , Scaatc cx radij> Sola- alse-

ro ribus Heliolcopio , nudo foramuic arque n0 Ce^forts» focculo plano concianaui , quamxmulo fcdfuo. rortafii» mco,altcriuc vili innotuerit . nam quod lpic in licuda lua epiftola ad Marcu Vellerum Anno 1 6 1 1, dic i ^.Aug. dar I * hifl.mac.

a 5 mihi modum quenda penicilli Solaris co folar.pag. ja ficicndi.lcu macula -> oblcruandi ofiendjt, gratias equidem ago pro liberalitate non petita , tamen illum lam tum lcicbam dc vfiirpabamin Germania multi> ante men- 3° fibus. quam Cenloris epiito a ad Marcum Vellerum ex Italia peruemret , quam_>

Vellerus.vt ipfcmet in tertu iuacpiftolaw fol-97. tefiatur anno 1 6 * t j die Scptcmbr. da- ta .accepit tandem 5. dic Oclob i> anno fol.98.

3 ? eodem . Imo ego maculas meas omnes quas edidi , ad Vellerum expediui a 1 u ■dtctncnlls Noucmbr.a 1^ «5c ao.Dcccmb. annimiilclimi fexccntcfimi vodeckni; nec nonai». lanuar. a 14. April. vfquead t).

4° Iuli; anni 16 i x. Vt cx iplilmct > Macula- rum Solarium hifionx , Romx anno 16 1 3 Italice editx fiibncxis, videre licet . Qua- .»

•rc patet Ce olorem Apellis , in hac lenten- tia nec cllc , nec cfTc poriiillc , rac pem- 45 cillum hoc , Icu artificium Solis in papyru albam deducendi iplt acceptum rclcrrcu potuifie s cum illud lpluui , quod me do- cere voluit habita ratione temporis quo icribebar , quarto iaiicet Maq 1 6 1 z. iiUs 50 primum mcniibus a luo diicipulo Rene- dicto de Caficiiis hauJenr , & mitnvk.ro r propoluerit eputola 14. Augulti annr> 1 6 1 a exarata Sc 5 -OTobns a Vctlero acccpta_, nmko minus pocuil&finriperc ad mcarru.

55 pcb»ram,n iru ego rltra quartum , &c fexru

Aprilis

l£>

ROSAE vrsinae

I.

Apel.pag. 45 Apelpag. 34 Apelles Im~ tntjjionem—’ Solisper nu- dum forame a nullo di- dicit, multos docuit.

fol-5 3.

Quando A- pelles fuam T ab.euulga- uit , Cenfor ImmiJJione dohs igno- rauit.

Aoniis, anni 1 61 -• diem » otimes meas 07- kruationes hactenus euulgatas non exten- derim , & nulla talium obfcruatiocum^ mearum a mefafta fit fole trans Telioico- pmm in chartam excepto , vti exprefi^ teftantur vltimas meae iirenj, ad Veilcrum.

.2 5 . Iuli; perfcriptae ; igitur penicillum hoc Italicum.ad imaginis mes eiformarionem con peruenit. Sc fic ah hac immunis euauo

culpa. .

Ea autem penicilli Solaris conficiendi ratio, quam exprefse docui , epiftola viti- maif. Iuli; data , anno i6it. item inli- nuaui aperte in epiftola 1 6.1anuari; 1612.

& confiifit in hoc , vt fol per nudum fora- men in locum obfcurum foper cnartam-» mundam orthogonos axi Solaris coni o- biectam immifius , cum omnibus luis ma- culis exprimatur ; ipfo ftatim initio a me excogitata , Sc adhiberi coepta eft ; cum ea tempeftate fpecies rerum vifibilium in loc-a tenebrofa immittendarum iam diu tractatas , fatifque perfpcftas in manibus quotidie haberem > ftatim itaque ad Ma- culas e Sole captandas idem artificium-»

tranftuii , ficque eundem per exile atque

rotundum foramen intrare , atque arcana lua patefacere coegi , quae ego in mundil- fimam chartam foramini leu penicillo So- lis radiofo orthogonos in loUgilsima dilta- tia oppofitam excepi, & quam potui fide- lifsime depinxi . Quem depingendi modu cum Auctor Hiftoriae Macularum lgno- rauifte videatur eo tempore, quo ego h.-.fce Macularum defignationes peregi i manite- ftum eft , ad me eius adhibendi peritiam , ab ipfo peruenire non potuifle . Quod au- tem isnorauerit illuc vfque immiisionem naturalem, fatis ex ipfomet liquet .Sic e nim ipfe ait" io literis fecundis ad\ elierum. Io ho poi nconoiciuto la cortelu a-L la natura , k quale mille, cmiiicanm • fono , porfe kcoltadi poter ««■u notitia di tali macchie , eper eflem ab „ cune gran confequenze 5 perche kuz <d- „ tri ftromentida ogm piccoio roro , pe il quale pafsino i raggi Solan , 'flene rn „ diitanze grandi portata , e li ani petalo ,, pra qualliuogiia lupeificie ocpclta ia- „ imagme dei boic ccn le macccie ; ben ,, < vero che non fono a graD pezzo co;i ,, terminate come queile od Tcieicopiq, n ruttacna le maggion ii fcorgorx» dh-l ^ diftmte , c V. S. vedeerdotn v.metada-' f7 quaiche vetio xotto , e .cmato cader i

I II.

„ lume dei Sole nel pauimento ,vi accor- ,, ra con vn foglio biarco , e diftefa , che „ vi fi fcorgera fbpra 1 e macchie. h$c ille.

5 ,, quie fic habent Latine .

„ Ego poftea etiam ( nimirum poftac- „ quifitum Telefcopi; vfiim ingenuam naturae facilitatem addidici , cuiusbeni- „ gnitate, ab aliquot millenis nunc annis,

IO „ in harum Macularum , nec non ex ipfis ,, in magnarum confequentiarum notitia,

„ deuenire licuit ; fiquidem abfque vllo „ alio inftrumento , a quolibet paruo fo- „ ramine , per quod radi; Solares intrant I? „ fiftit fe imago Solis , vnacum maculis 5 „ fupra quamuis fuperficiem , in grandi „ diftantia oppoiitam: verum quidem eft „ eas magna ex parte tam priecifas Sc ma- „ gnas non efte , atque ille funt quas per „ Telefcopium tranfmittuntur Macula?,

,, tamen maiores fatis di ftinfta? apparenti „ Sc huius rei p—>teritV. D. facere experi- ,, mentum in Templo , vbi fi per ruptum „ aliauoa vitrum longe difsitum , Sol lu- „ menfuum in paiumentum projecerit,

„ videbit in .obtento Sc bene dilteniO „ charta? folio Maculas Solares .

Haftenus ille . Qui cum poft edita mea hec primum aduerterit , feripierit, atque Vtherum.de his a me iam dudum exache informatum edocuerit j manifeftum eft hoc peniciilum in mea officina inuentum ■atque perfeftum,non aliunde importatum

De Macularum per reflexum a plano 3 J fpeculo Solis radium exceptione , itemqj tubis coloratis in Solem direftis infpeebo- ne j an quifquam ante me vel notitiam , vel vfuro habuerit , me fugit certe vix arbitror : hoc etiam certum , me , de Ma- 4° culis & Faculis Solari circulo , prout foli- tus hucufque fum, charta defignato inclu- dendis , Sc delignandis , a nuilo mortahu quidquam vel notitiae , velpraxeos acce- pule : Sc antequam quidquam de aduerfa- ■45 no cognoftere polle m , pifturamea eon- fecta erat, mque Tabula mea publice pro- flabat : vt ex hoc capite plane argui non queam. ;

Ad colores nunc venio , per quos aliud 50 mhil ir.teiligo, quam ipialinet Sc Maculas, Ic Faculas Soiu>,quarum vtralque quidem, tar.quam picfurx mes materias tra-taui , lilas *cameu toias cenfm aliorum in Tabula Apdiis expolui . Quarum cofljpe'-I*iS, cum 5 5 idx ybicuc-jde die , paisim omnibus obtuus

Apelles Mt culas per re - flexione ex- cipiedas per Helio/ copi» •afpiciendas ; circulo obflr uatorio eludendas , & nullo didicit

multes do- cuit.

LIBER i. Cap- II I.

1 1

IL

jqpilltt

ar -ruc communis , illas vel eripere, vd prz- i tipcre nulli potui , quemadmodum neque vllus rruhi ; lux enim SoUs i ure Gentium-» communis eft omnibus , neque alpedum eiufdcm horrcni libero prohibere quifqua ? poccft , fiue in eundem velit emittere ocu- lum , fiucipium in chartam ad vilum de- ducere i idque vel libero foramine , vel vi- tris tubo condufis . Sicut autem Sol & lux Solis , adeoque etiam Maculat &: Faculae i° Solares , (pccicique catundcm hemilpheri- cc in totum vniucrium protecte , fiunt o- biectum vilus vndequaque patens atque-» obuium , materiaque diiputandi , dei*-ri- bendi, delineandi, depingendi communis, atque omnibus in toto orbe terrarum libe- ra i ira vici (sim exdem Maculae atque Fa- culx certis locis atque temponbus vilae , notar . e, inque ordines certos digeftx, fune illorum locorum , t emporum , atque per- fonarum , ita lingulares & propn.z , vt a- liis attribui nullo modo debeat aut valeat. Vnde cum neque primo, neque altero gc- neie confideratas Maculas auferre vili po- tuerim ; impolsibile eft cafdcmaroe vili hominum fubduilas dTc neque inhis,opi- ”»nor mihi bellum quifquam mouerit .

m- - J _ 1

i5

10

M

llts *r' Ars ergo pingendi ab Italia ad mc fuerit 'fingt*- .n Gcrmfniam delata . Quaenam obfccro

mrc ... „ — . a ron

ttrn » in uctinama*»*

*’n‘eltaut illa ars? quando? per quem ? fcilicct ego 3« Kvllo Maculas pingere didicerim tum primum, atdictt , f‘d cum enfdem pridem pi&as alijs obicccrinu

dr butt & Sed quodnam illud pingendi artihcium.

al.,s dtjctr>- .. . .1:1 1 —»-tl U.r-

dt occaf frl’r‘Ui

dii •

« v jeo quuuiidm j,,.-;,...... _

tfctr>- hil aliud intclligo hic (nam de limpn-

ifione c. a<pCt^;, Macularum fuo loco poftea_/ 5 5 ■ nuam peritiam illas rc&e in chirt.im de- ducendi , dictorum aliquo rrodorum. lcr- uata apta cuiuslibet tam ad lc, quam alias qualcunque , tristitudinis . figurx , loci, fitus , proportione , habita locorum,! em- « porum , atque durationum ratione .Sed & pcrpcdicuii , leu circuli , planique verti- calis diligcuti animaduerfa ktfionc , ' t cx hac in penicilli Solans vcftigium , fub cix- culi rigura in charta lignatum, inlcribcre_> liceat eclipticam , ad locum , motum Macularum inucnicndumnccctTanam.Hcc inquam omnia, atque hifee aftinia, a nullo mortalium ego didici , docui multos.auod patet ex cuulgata mea T abula , in quam-. 5 3 re£lo (itu atque ordine Maculas non di- gdliflctn , fi artis huius Magiftrum caeli- tus reucunte Angck) expetlaficm - Quan- ouam Cenloc Apellis ille , prarter \diim_. Tchofeopio exercendum nihil , vel parum f f

docet . Eso aurem ad ea, qu* m Tabula propofuu ioio toraminc nudo,tubq mlpc- ctionis leu Hcliotcopii, atque artiticio re- flexionis vius furo . .

Cancrum quia Criticus Apellis m tota fuaHiftoria apparentem motum Macula- rum rcchlmeum tantum, cumque lecun- dum eclipticam parallelum propugnat , cunnhncum autem penitus ignorat , mo* tulque mxqualitatem , mor.rq. lupra ho- r.zontcrn diucrlitatem , funditus eradica- ramcupir, prout fefius luis intfa locis pa- tebit i cuid ns eft lplum artem atq. viam-» meam hxc dilponendi non habuillc , atq; a vera femita non parum exorbitallc,& mc iplam ab eodem nec didicilTe , neque m- lidiola aliqua machinatione lurripiulfej . Quorum vnum, & alterum liber tangerem.

Si quotidie obferues vnam maculam eo rcroporc, quo locus Solis in Ecliptica ab horizontis fe&ionibus quadrante circuli diftat, & per centrum circuli Solaris in_. chartam proicefc horizonti parallelam, vel perpendiculo e vertice per centrum rniflo perpendicularem agas ; ncccfleeft illias Macuhe curium huic lineae congruere, aut certe parallelum cfle; fi ad eclipticae nor- mam incedunt Maculae . at Ccnlor Apellis hoc non fecit; alias motum alium quam-»

> rc&Hocum , aut Eclipticae perallclum dc- prchcndillet .

Item omnis Macula per centrum circu- di oblcruatori) tranfiens , femper nccclla- rio debet ante, & poft centrum, ab mgrcl- fu ad exitum vlque deferibere Solaris di- ti diametrum, fi quidem fecundum lineas rectas feruntur Maculx, <5e reliqua: omnes extra centrum lata: , facient it incra huic parallela : quod tamen non fit ptout exa- minanti conftabir : qux examina Apellis Ccnfor fi feiuillet, fi adhibuiflet, aliud vti- que, quam in fua Hiftoria docuit, atq. in- praxim mcndolilfimam , vt fuo poftea lo- co patebit , deduxit , inucniflet . Ego igi- tur ab illo hacc, & fimilia artificia, dc qui- bus ahasex inftituto, non accepi .

Neque vlrerius dici poteft quod meam piauram, id eft obleruat lonuro mearum- in Tabula mea editarum feriem, ab illo ab- ftulcnm; oporteret cmm aurographa apud irfum cllc rdidua . Ncccffc igitur cftcr, il- lum in Germania M culas obfcruafte;quod nunquam accidit ; neceflc efTct ipfum per foramen immilfionis plerafq; obferuario- oes a me editas ablbluifie , quod a vero

Modus v- nus apps- rentem M a- tularu mo- tum indigi- ai a Ctnjure Vil nej:itus vtl negle- tiui .

Alius mo- dui fimilt-

ter pr *l tri-

tus

Aptllts fua pttturam d Ctnfort vtl vllo alto, no abftultt,non tranjiulit .

12,

ROSAE VRSINAE

I.

Jol. 16. circa TKcdiliTTL-j .

Cenfor ob difficultate SolarisPha notnenifu- Suat .

CtnTorUtu-

nas ab A pel- le relidas , implere de_j fu is non po- tsfi.

Obsedit qua poflet d Cenfore fie- ri diluitur.

abhorret : Ipie enim natu ne hoc iecretum eo temporis ignorauit,- necelle eflet mul- tos per reflexionem fa&itafle ; quam ta- men iple nullibi agnofeit in fiia Hifloria^. Pneterea cum fateatur in epiftola fua pri- ma 4. Maij data 1612. le ob materiei , difficultatem , Sc qaod multas continua- tas obferuationes non potuerit facere , ia fufpenib,arque ancipiti herere,neq.fenten- tiam decifiaam , de re ta lubrica pofle fer- re :Ego vero a 2 1 . Oftob. anni 1 61 1. vfq; ad 7. Aprilis , anni 16 12. Sc obferuatio- nes aliquot centenas ,ne dicam millenas , Sc continuatas habeo , & fententiam inde certam in plurimis protuli , & in pluribus proferre polium; igitur deflgnationes met, ab ipflus defumptas efle non polfunt . Am- plius in epiftola eadem pag. «i. ait, meas obferuationes cum obferuationibus luis atque aliorum collatas conuenilfe . ex quo iterum clarum eft , meas ab ipflus non efle tranfumptas , alias etiam ab alijs deoebam tranfumpfihe , vel alij vna mecu ab illo . Vellem autem Sc ego videre, quo- modo hiftoricgraphi huius obferuationes cum meis ab 1 i.Ianuarij anni 161 2. vique ad 1 6. Martij anni eiuldem conuenirent : per illam enim lacunam implendam le—» maxime tutari , mihique Sc omnibus alijs latisfacere pollet , quilquis primasuae in- ucntionisinduftria mihi coquus efle affe- ctaret , fi id raclo non verbis probaret , atq.ficut ego feci,& facere etiamnu polsu obferuationes fadas promeret.^ Rhodut, bicjaltus . Deinde optarem , vt tam pro- mendis medo didis obferuationibus, qua a me promptis , lineam eclipticas induce- ret , fi quidem ego ab illo omnia , vt mo- defte dicam mutuo accepi . At dicet for- fitan Cenfor , le plus non dixifle , quam meas obferuationes editas , cum luis , & aliorum a fe vifis , in hoc correlpondifio , quod fub Sole ab ortu in occafum moue- rentur Maculas , Sc non nihil a Borea in_> M.ridiem leu Auftrum vergerent : quas omnia ftare polsint , cum lolo Macularum diredo atque oculari afpectu per tubum fado , etiamfi vilas in chartam non retu- liiftt, fecundum numerum, litura, magni- tuuinem, & figuram . Simplicem enim , Sc

confideratum intuitum i mane , & vefpere

ptieftare potuilL. Quiuq-.u ut e veritate huius refponii fi daretur , hinc denup mox inferrem, meas obferuationes in chartam deductas apud

II.

I auderem iftum exemplar , vel prototv- pum nuhum agnofeere, fed finlfe,- & credi- bile valde effi: Cenioremhunc, id tempo- ris obferuationes ftabiles, plenas , ordi^- 5 tas, in chartam comedas vel pauculas ad- modum, vel quod verius, nullas habuiiTe id quod ipfefatis exprefie confitetur in^ fua terna epiftola 1. Decemb. anni i6m ad Vellerum perlcripta. Qui ]ocus cilmJ

1 c multa hiftonca, Sc ad rem meam proficua

contineat ad verbum eft inferendus .

„ E non polio ( ait Cenfor , ) in tal pro*' „ pofito celare a V.S.vn poco di fcrupulo, ,> che rrfe nato , dalfhauer voluto Apel- 15 „ Iein quefto luogoprodur quelle dut-» „ macchie , e loro mutazioni j cheman- „ dai difegnate a V.S. nella mia prima let- „ tera, e benche io bene intenda , cio el- ,, ler deriuato dai fuo cortele affetto , 20 „ defiderolo di procacciar credito a loroa ,, coi dir,che molto s’aggiuftauano coru „ lefue, e far nalcere occafione dimo- „ ftrar , come egli di me ancora teneua-. „ grata ricordanza ; non pero harei vo-

2 5 „ luto , ch’ei paflafle poi tanto auanti ,

„ che fi mettefle 'id pencolo di Icapitare-» qualche poco nelfopinione delie let- ,, tere, coi dire, che dalfincontrarfi tan- „ to elattamenre i miei dilegni con i fuoi,c 3° „ maliime quei della leconda macchia , fi „ accertaua dei mancamento di parallaf „ le , Sc in conlequenza della loro gran_» ,, lontananza da noi: perche con gran ra- „ gione potra eflere mello dubio lopra_/ ,, tal fua conclufione, poiche lefigure, cb‘10 „ mandai , furon di Macebis dtjegnatt c-» „ fohtarie, e lenza rilpondenza ad alcun_, „ altra, 6 al la fituazion nel Sole, tl cui cer- ti cbto ne anchefu da me difegnato : il cho 4° „ mi lafcia altreli alquanto confufo , on- j, de egli habbia potuto accorgerli del- „ fhaucrle io precilamente, o no compar- „ tite,e dilpofte. Hac ille qua fic reddan- „ tur Larine . Et non polium hic V. D. cc- 45 „ larevnum paruum Icrupulum , ex eo „ mihi natum , quod Apelles in ifto loco „ produxerit duas Maculas , & illarum^

,, mutationes, quas ego V D. in mea pn- „ ma epiftola defignatas mifi } Sc quan*

5° „ quam ego bene acimaduertam , idto-

;, tum ab eius officiofo in me afleftu pro- „ rectum, ad conciliandam ipfis fldern^ , s, dum dicit eas cum fuiS multum con- ,, cordaiie, atque hanc veluti occafion-^m 5? » sb filo arreptam, grati fui erga me animi

ligni-

1

LIBER I- CaP. III.

ij

r>

»»

»» 3 >

L

fignificariocem dandi ; rnsen noluifi- fon co progrriTum , vr aliquod pcncu- lum 'iJlx exubrmt;oais apud Leporem adiret , dura lcribit propter exactam mearum cum fuis pndertim Macula: ic- q eundae defignarionibus conucnicnrum , in tanta locorum diftanria , cerrum c£ fc , i eas omni parallaxi carere. Quod me- rito quis inoubium vocare pollet 3 hanc illius inde dedudam conk-quentiam ia Quandoquidem figura , quas ego m:Jt , ii fueri Macularum feorfim con fign.it a- r> rum , Et fine vlla ad alias corrclpondcn- „ tia , aut firus in Sole habita ratione ,

,, Cuius neq; circulus etiam a me defcrtptus I y ,, fuit: quod me pariter nonnihil confu- ,i fum reddit, vndcipfipotuent conflare,

„ illas a me praecise vel fecus diftinctas atq,- dilpofiras cfle. Hac ille .

Ego vero pro fama mea ex hoc loco vel 20 lgfa,vel ludenda qua fuo loco fle tepore fo- tis tuebor, lohcitus non Ium , quia caulfora l^fiioms nui la dedi , temere lufpicandi prae- buit Lcdori Ccnlor Ap.llis * cuius inge- nuam confcflloncm. Quod turrurum hajce 25 Maculas/ivg llattm , nullo ducio Solis < ir- rui o fpecl-ttas ad Velferum mtferit , bbentil- fime ampledor ; cx coque abfquc vlla du- bitatione deduco , Sugiiiarorem non tan- tum a y . Aprilis , vfquc ad linem eiuldcm > 30 atque ad j. Mai) , nullas flabiles , plenas , atque fundamentales Macularum Sola- rium obleruarioncs in chartam coniecille , e quibus Aftronomix amator aliquid di- gni haurire potui liet , led neque anterio- 3? rum temporum vllas erudito oculo dignas e Sole decerpiifle. alias enim ceno certius, ea idem Marco Vellero , fle ipfi Lynceo vti- que communicaflct : quis enim credat , re- tentis melioribus domi , deteriora tanto 40 P Jtrono , tam perfpicaci Oculo , tam pur- gato Cerebro, tam delicato atque foflidio- lo Guftui obtulillc/ quis credat li , e qui- bus luas opinioocs ftabilirc pocuiflct domi iatuiilent, non produdurum fuifle ? fle ad 4? Vellerum , haec cxinlbruro tam inflanrer poflulantcni , cum tanta trcpida.ionc rc- lponlurum? cui tamen alioquin minora ar- cana liib tedis logographis fpo;e obtrufit ?

Sed audire lubcat ilium ahas glonclum, 50 fleibeperu nunevix miflitanrcm NuncitL v Qucfb,inquit,rilpctti mi hanoo rclo „ lento inriipoQdcr ailc dcmxndc di V.S. r> 111 uib illima i e turtauia mi iatxo timi- n do tn produac aitro , chc qualchc pro- y y

IL'

»»

>3

*»

T imiiitjj & lentitud0 Cenforii tJt ignorantis Pb*jiomcni

Solaris .

»

>3

>»

pofirion negatiua , parendomi di :uprr piu toflo qucllo , che le Macchie Solari non looo , che quello , che cllcno vera- tnenre liuno , fle elTendomi molro piu difficilcilrrouaril vero, chc’l conuin- cere 1 ] folio . Isii re beclus , inquit > 'ni- mirum valetudo aduerfo,- occupationum multitudo i Ipcs fotisfacicndi poftulatis; difficultas materiar circa hoc Phxnomc- non ,-oblcruarionu neccflariarum penuria ; fle quod melius fit cum vniuerfis Arare, quam in recte lenticndo lingularem fieri j quodque preftet liqui cum veritate , quam cum errore alios prxuenirc Scc. )

Ijli inquit refpefyss me Scc. fecere len- tum ad preces D.V.Illuftriffiroctet omni, no me reddunt timidum, vr aliud pro feram nihil, quam lofom propofitionem ncgatiuam , quod citius milii Iciri polle videatur illud, quid Macula: Solares non fint , quam quid fint vere cnunciari ;

,, quod maior mihi multo difficultas oc- „ currat in eruenda veritate , quam defit „ in folfitatcconuinccnda facultas.

Tantas igitur iplc excufotioncs nullo modo afferret , fi hi floriam I uam e prom- ptuario fuo, melior.bus obferuationibus fulcire atque exornare fciuiflet . Secus fi cft , ad experimentum prouoco, producat obferuationes ab Aprili ad Maium 161 z. promat ab 1 1. Ianuan/ ad vlque Februa- rium anni 1612. proferat a primo Februa- ri) ad finem eiulHcm Menfis & anni ; pro- ponat ab mino Marti) ad 1 o.e.ufdcm; lixc faciat Arbiter Apellis , fle cx illis non fibi , ied nobis oflendat curium, locum , Sc alias Macularum proprietates j Sc tum incipie- mus aliqu.d de ipilus inucntio.uous addu- bitare . Intret in luum Adytum libi loli di- uinitus , nulli alteri refte Angelo rcuclanre peruium, fle inde aliqu d nobis de luo tiic- fouro octodecim maifium Ipatio collecto in medium proferat, cx eoq. Fhxnomenoa Solare edocear, ordinem Macularum tanto tempore lapforum inflruar,indeq. bene di- fpjlnum exercitum in aciem producat ; flasprjmat. naturam, motum,locum, atque innumeras illarum varietatesmon dicat verbis, led in- tendat nobis digitis^alaroo^Hlo^n obler- uatioou circulis,quat,qua-es,quanrx, quot Maculz fuerint, quae Facuix concurrerint; quo annorquo mcnlc,qua dic, qua hora ve- nenat , abuierint Scc. eclipticam inducat Scc. Sicut at e teoiTc vidir, ficur facere pol- ium t fle paratus lura , non cantum ad

B pr*- v

^Apelles ai obferuatio — nes prouocat Cenforenc^,

Cenfor Apel hs o&ode— etm Mtnf.lt obftruatio - nes d fe fa-

I

*4

ROSAE vrsinae

I. 1 1.

prxdictas complendas lacunas,- fed per in- i fieri potuifle , vt illas abfque prruio te^ros annos fequentes , vlquc ad hunc ,, Domini N. indicio obleruaucnrtt »

Aptllet fas

obferuatio-

rtes d Cenfo- ris obferua- tionibus no babet i i cir- e unftantijs impo/fibili - bus.

■in-

KSros" ann«“icq^tcs , vfq<K ad' hunc aanum. huac waSaa , hunc d:em , bano

horam . bic •£*£'"• ' HoC S"*

quis nonpoceft.fraftrafi, de prrtterins

«hiemationibus iaftira*,fruftra prunum.-,

fiuftra fuparem inuentorem tacic .

‘2{on Dy, «o» homines , non concejle - re column a .

Nifi enim veftigia Maeularum in char- ta expreflfa videamus, nude affirmanti non credimus . Sed ad ingenuam ipfius confef- fionem redeo, qua Solem circulo inclufum fe habere negat, ex qua & illud habeo, im- potfibile elle Meas obferuationes , ex ipfius depromptas: eo quod mea omnes fitit integra intra S olis circulum , cum apparenti Citus, figurarum , & magnitudinum pro -

y* f— * ' /T. mnil

»»

,5 Domini N. indicio obieruauerint » „ quemadmodum etiam hoc manifeftum eft , ipfum in i Idem typo publicandis p aeuentum efle, &c.

Si igitur ego , abfque prxfcito Apellis Ccufore , vel Angelo fuffragante , Sc po- tui , & obferuaui Maculas praedictas , & edidi ante ipfum ; fi Cenfor obfemario* io numfuarum, ante me , vt ait, fa&arum feriem vllam neque produxit , neque po- teft producere ; cum tefte ipfomet neque multas , neque continuatas potuerit fa- cere obferuationesjrelinquo cuiufuis aequi i f arbitri iudicio ; fierine potuerit , aut fa- ftum fit , vt ego meas illi fublegerim- ? faftumne fit , vt ipfe ante me obferuaue- rit ? facta a me , verba fiant ab illo , fed 8c contra illum, dum ait , le propter rei dif-

C* _ L/! o //-» fnAn»

ritus ^ {izurarum , & magnitudinum pro - contra iuum, uu imu > / r r

portione fati* , ipfius autem horum nihil 20 ficultatem , & obfer nationum a l^da portione , Y ~ r„m . & continuatarum paucitatem^ :

Cenfor Apel lem non op- pugnaret in certis conie- biuris, fi cer tas babuif- /et contra ipfum obfer- uationes .

prxftent . Rurlus fi Cenfor Apellis iate oras obferuationes vel nullas , vel paucas habet ante tempus hoc , manifeftum eft > totam pifturam meam ab illius defigna- tionibus nullo modo defumptam etfeo. iy bJam meae omnes quas edidi, fuis numeris abfolutx funt & pcrfeftae; illius ad 4-Maij anni 1 6 1 1, nullx : meae omnes 7. Apriiis terminatae i illius n~que inito adhuc Maio inchoatae . Imo quando Cenfor meas figu- ^ 0 ras menfeMaitio politas oppugnat; fufpc- ftas habet epiftoia 3-pag. 116. 114. 129*

130. 131. &c. dum motuum diuerfita- tem, morae inaequalitatem maculis negat , facit id tantum conieCturis , quod facere-» ^ j debuiflct, & potuiflet adductis in contra- rium fuis obferuationibus , fi habuiifet : cum neget m as recte factas elle . Eui dens

ieitur eft ipfi tunc obferuationes ftabiles P . ■ V • _ nutriri

rum , & continuatarum paucitatem-- . adhuc fufpenfum , & irrefolutum teneri, hoc autem quando dixit? 4- Maij anno 16 xi. At Apelles quando fuarum Macu- larum obferuationes , & de eifiiem fuas refblutiones confccit , & euulgauit r Pri- mas tres epiftolas compofuit , & abfoluit anno 1 611. menfibus Nouembr. & De- cembr. qj* funt editxanno :6u. No- nis , id eft 5. Ianuarrj, Epiphani* Domini peruimlio , vt fic eodem quo Chiiltus per ftellam die tanqnam Sol immaculatus manifeftatus eft Orbi , etiam per hafcc-7- vmbras appareret iftud mirabile & grande Solis Macuiofi lpectaculQ.Quidquia igitur in hifce obfiruauit , quidquid ex obierua- tis fiatuit , id a Cenfore fuo Apelles non_» habuit, neque vlloraodo habere potuit,

quandoquidem Cenfor poftea primum^ •7, 1 (in miffh . cui

igitur eft ipfi tunc obferuationes lUbUes, ^“^rofum excufand. fui aufli , ad

& valoris alicuius nu Us firrlTc , qu^do 40 pflr . Hb anco tacciuto,

Hift.fbl.3-

Apelles ex aduerfano- rum tndul- to fuamT a- bul* depin- git ab/q tol- lo prauto Qiforis trro- totypo cogru io-

fiona fua nugetur , meas obferuationes cum fuis recte quadrare, qux nud* tue- runt . Sed quid ego cooquiiltis hinc inde rationibus vtor? in praelatione ad e», o rem haec habentur .

„ A qudli poi , che pretendeflero ante- „ riorita nelle ofteruazioni di taii Mac- ,, chie , non fi nega ii poter loro hauerlo „ oileruatc.fenza auuifo precedente dei „ Sig">or M. corne anco manifefto , ha- „ ucrlo efli preuenuto nel tarle pubhehe „ con le ftampe . Illis deinde , inquit , qui „ prioritattin in obieruatiombus lfiarum „ Macularum praetendunt , non negatur,

•>°

55

YCIU.luuiiwit'"- - Hifi.

Ia Iperanza di potere dar qualchs latu- x „ fazione , alia domanda di V S. iotorno „ alie xMacchie Solari , fopra il quale ar- gomento, eilami ha mandato quei bre- ui dilcorfi dei fiuto Apelle : Ma ia ditfi- colta della materia ei non hauere io potuto far mo;te ofleruazioni conti- „ nuate , mi hanno tenuto , e tengono „ ancora lolpefo,& irrefoluto. Ego, inquit „ ille , tacui etiam , quia lperaui tuturum,

„ vt aliquatenus latiitacerem petitioni „ D.V. circa Maculas Solares , de quo ar- „ gumento , illa mihi mifir breuys neti Apellis difeurfus. At materi? ditocukas,

Ecquod

Mae. p. 10.

X

LIBER I. e-.* VI

if

ft & quod non potui tacere mulras obfer- „ uanones continuatas, me renuerant. Se „ renent adhuc lulpenfum,dc trrrloiutum. Clara ennteffio , magna rei itans si extor- ta tethneatio, e qua paret

PrimojCenibrem iudicare, Se rcSkc qui- dem ad huius Phaenomeni cognitionem. Se deallonem aliquam loiidam, necefla- rias eilc obicruanoocs multas .

SccundcsEt has quidem continuatas.

Temo, Se mulras continuatas non po- tui fle tacere .

Quarto, Idcirco fefe 'de hac tota re ten- centiam lulpcniam , .Se indccitam huculq; tenuillc- ’ .

Quinto, Er etiamnunc tenere : qu* om- nia pro lui exculatioce^tque rrimcftris li- Cenfor Apti- . quo Maculas meas Solares iam typo

m/^°*h TU'§aras* fit),c]uc ** proferto millas , apud auoVneenfts lc «fctinuir.cxaminauirjdilcuffir.cnbrauir, apud fe bs- ventilauit ) purgatione, ad Marcum Velle- ntur, qud e/- rum attulit, 4. Maij anni 1612. A pelles au- lum vtrbulH tem 16. Dccemb. anni 1 6 t 1 . aliquot cen- d* bot Pbd- tcnas Macularum Solarium obicruatio- rf™‘gr‘° ton' nes, & continuatas quidem congcllcrat, jensert . fcntfjitiamque de ijs liiam lequentibus ar- ticulis palam declararat. Se lol.de latis pro- baucrat .

Sum* torum Primo> Maculas Solares efle verum , de

qu* Apti, de realc Ph*nomcnon .

S oit produ- Secundo, Motu proprio ferri ab ortu in BaanttCtn- occafum . c-r 1

fore partim TerticsSoIi proximas cffc, omnique pa- aemojirautt, carrrrej .

^hubiUterdtf- Quarto Macularum coitionem , Sr. di- ftruit tnfus utfionem, apparitionem , &c dilparitioncm 'pubui* • in medio Q frequenter fieri .

Quinto, Moram illarum fub Sole inae- qualem intra diem vndccimum , Se deo- mumquartum fere cucnirc .

Sexto, Penodum totam illarum obi- ter , & eas ordinarie i altem non reuerti oftendit .

Septimo, Earundrm periodum circiu Solem ciufqi ccnrrufn ablblui docuit .

Octauo, Varias illarum affecbones cir- ca magnitudinem , figuram , dcnliratcm , raritatem, lucem, tenebras, colorcs,opaci- tarem, tranlparcntiam, gracilitatem, crai- firiem, deo fuse fans explicuit .

NonovLiquidiratcm quoqj exii ex hifce fequi, latis mdicauit .

Dccirrx>J3c cflcntia motuq. apparente dubie diUcruit , certiora ex tuxuns dilcur- fibus , examinibus ,#oo:cnuuoaii us , Ta-

1? ri

20

II-

I bulae ue continuanda promifit . Cenfbr autem Apclhs in lua ad Vdlerum cpilloia quid? certa pauouima. dubia. Se ambigua pleraq; & coodinonatc , atque coniccfan-- 5 do aflcrit .

Hactenus , inquit , tacui , quia materi* drfhcalras , de obicruationum propnarum probatarum penuria, os obllruxit,manum conftnnxit , calamum obturauir, acicmo I o mentis hcbctauir ; vt titubante intclhgen- itx me* judicio, quid Icnriam, dicam-., - „ Icnbam, non liabcam . Io conolco , irr- „ quit; d’haucr con gran lungezza di pa-. i, role ; e con poca riloluzionc loucrciua- mente tediato V-SJlludxifs. Ia irreloiu- zionc redi icufata per la nouira , e didl- „ colra dclla materia , nella quale i vari „ penlicri, e lc diucrfe opinioni, die per la ,, tanralia,{In hora mi Ion pallate, hor tro- „ uandoui aifcnfojior repugnanza,e con- Cenfor Apti. ,, tradizzionc , m’hanno rcfoinguila ti- f* ignoratio. „ mido e pcrplcdb, chc non ardifeo quali m}" '■ f 'n^_ d’apnr boccapcradermar colancfluna. ju\ lS ptr-

„ Ego cognofco,air ipfe,mc V.Iiludriti*D. ^rbaius,**- „ multa verborum lupcrfluitatc, de pauca c.ps,frtnu* „ rerum dccilionc, gratis fiiiflc moleftum. tus.

„ Irrclblunotamen cxcularur , nouirarcj,

„ Se cLfdculrate argumenti , circa quod „ van* cogirationcs,&: diuerf* opiniones „ qii* unaginatroni me* hucufque oc- ,, currcrunc , nunc ad aflenriendum_. ,

,, nunc ad repugnandum. Se contradiccn- „ dum trahendo, tanto timore atquin»

„ perplexitate me diftraxerunt , vt noru.

,, audeam quali hilccre ad afnrmandum „ aliquid. .

Haec Arbitrator Apellis de fe, vere Se in- genue: quia obfcruarioncs ad aliquid certi ita tuendum neccflanas neq; multas ,acq;

4° continuatas habuit , quod eas , vr ipfe ait facere non potuit . Er tamen Apelles luas Macularum dciignationcs , de inde dedu- das Conclufioncs.diu ante abipfo liifpcn- fo, de irrcloiuro mutuatus , lu duratus cd .

4? . O mirabilem Apellem qui a exeo coloris naturam difeat , de ab mani crumena the- laurum , e pumice aquam nouo artificio extorqueat !’>cd illud mirari liibic , quo- modo Ventilatori huic Macularum boh- 50 num argumentum eam fit nouum , tam-» Rotgtft- e£ dimcik,tam inopinatum, tam arduum,qui Ccn~

eas iam ab ododccim mcnllbus , de am- c™~

piius quali familiariter uouir , Se nqultis , ^L^urt. " utx> qoam piunrrus iam ante annum-.

5 5 odcmlir? Mirari iterum fubir , cur tanto

5 a tcm-

3®

35

1 danet pro Ceforis tar- ditate & 0’ fcitantia > eneufatianes nulla ,

Calum Ita- licum Ger- manico con- fiant ius py multo fere- mus eB,

\6

ROSAE VRSINAE

.1.

tempore ;am paucas (Se forte nullas) neq,- continuatas obferuariones fecit . An quio noluit: At certe Velfero,Sc amicis fui ^'gra- tificari omru modo, quo potuit , Ituduit , Sc bono publico propter obferuandi labo- rem, rem cantam inuidere , Sc Teie primo inuentionis gloria, defraudare non debuit: fortafTe coelum non fauit: at ego ab Ocio- bri anni 16 1 1, vfque ad 4. Maij : 61 i.quo Cenfbr ex obferuationum penuria , in_* f?imma huius Phaenomeni ignorantia^ , atque obfcuritate fuefit aliquot centenas quotdierum Sc horarum fere obleruatiQ? nes elaboraui . Si igitur octodecim men- fiumfpatio Sol vnacum Cenfore turbi- dus, Sc nubilus, atque nebulofus fuit , cer- te frontem anno 1 6 1 x.ad 4-Mai j explicare potuit . Sed forfitan Itali® minus quam-» Germani® arridet Phoebus r Qua ergo ra- tione ille mihi aufus eit intra paucos dies promittere, quod vei coeli inclementia, vel fbrtun® iniuria Sc fibi , Sc Amicis non pa- tuit pr®jftare , .tot iam elapfis menfibus •• Kon potui inquit tacere multas oblerua- tionest quandiu? a quanto ternporerhaud dubie a Menfium octodecim interualio, & h tamen; pero la fupplico, inquit , a faiu- „ tarlo caramente m mio nome , facen- „ dogfintendere , che frapoebt giomi gli „ mandero alcune offeruazioni , e difegni „ delle macchie Solari d^afloluta giuftez- „ za , li nelle figure d’efTe macchie , come „ nehiti di giorno in giorno variati, fenza „ error dVn minimo capeilo fatte con vn ,, modo efqui/itiffimo , rurouato da -t >n mio „ difcepolo . Tamen fupplico, V.D. Ili u- „ ftrifs. (inquit ille , ) vt meo nomine di- „ gnetur lalutare Apellem, fignificando „ illi, quod intra paucos dies ipli miflurus „ fim aliquot obleruariones , Sc ddigna- „ tiones Macularum Solarium abfolutif „ fim® perfectionis , tam in figuris ipfa- „ rum Macularum , quam fitibus de dio >, in diem variatis, ablque errore vel vmus ,, minimi capilli , facias modo quodam „ exqufaijfimo reperto per aliquem difct- „ pulum meum .

Hinc ergo elueefeit , quid illud tandem fit quod Cenforcm tanto tempore remo- rabatur, quominus Macularum veras ima- gines ettigiarct : non emm illud erat coeli tempeldas ; alias enim tam paucis diebus non lponderet eas elfbrroarc : non aninii voluntas; quia 8c mihi extraneo in hoc of- ficio: um lele offert : noa rei nouitas ; qu®

n.

1 paucorum dierum accellh no isnsfcic noa rpaterie dimcultas;quam octodecim men- fiura interualio durantem , paucis diebus le perrupturum confidit : non inquam .

5 quidquam horum Cenlorcm a faciendis» & continuandis obferuatiombus retarda- bat,timidum, perplexum, fulpenfum, irre- ib lutum , Sc denique ignorantem tenebat t fed quod ipfe ait; faciendi poteftas deeratw i Q non poterat obleruare, quia deerat dijnpu - lus qui erudiret Magiarum ; hoc habito , iam neque nouitas rei, neque materi® dit* ficultas, neque coeli inclementia , nequo temporis breuitas , aut quidquam aliud

1 5 obflat , quominus cum fuis oblecuationn

bus in publicum prouolet , & Apellem in hilce iam diu ante exercitatum edocere-? geftiat : nihil ergo pr®di£torum ab eodem in fpecie pr®tenl’orum, fuit caufla vera cur 20 ipfe tanto tempore h®liraret;aiioquincum hec omnia adhuc non tantum menfe Maio •huius 16 12. anni , fed Sc fequentibus per- flent, (funt enim adhuc noua& ferutam difficilia ma h®c Phxnomena ) caufla pofi-

2 5 ta & durante, maneret pariter effedtus: at

cum effectus , habitatio videlicet Ccnfori- na ceflauerit , fpefque certa e Labyrinto emergendi affulferit ; manifellum enarry Ceft, caudam llliulinodi formidinis eflefu- 30 blatam. Hanc autem fuftulit ipfius difci- pulus , dum artem obferuandi maculas t a fe repertam Magiftro oftendit difcipu- lus , Angeiiimque variorum dc boc 'unt - co Capite oraculorum Nuncium inanetiu 35 fecit.

Caufla ergo qu® Cenforem in timore , atque a fententia dicenda continuit , fuit quod Solares Maculas, earuroq. naturam, atque proprietates iguorauit,- ignoranti® 40 caufla fuit,- quod illarum multas conti- nuatas obferuationes ad aliquid certi do illis proferendum fummopere neceflarias , octodecim menfium interualio facere non potuit : quam caudam, quia difcipulus ip fi 45 cx parte luftulit , atefue Solem in chartam deducere docuit , abfterfo diuturno animi moerore , letus in medium profilit , atque intra paucos dies fele omnes nebulas di- fper furum fperat . At qui fperat fe aliquid 50 adepturum, fatetur fe illud necdum b3* bere . ergo dum Cenfor Apellis , lpe huius Phenomcni fcientiamconkquendi gauder, • nondum illam habet , fed adhuc iguorar . Er hoc eft quod erat offendendum ; nimi- 55 rum Cederem die ieptimo Aprilis anni

^ l6il

TrocraPH» nationis at- que trepida- tionisCenfo- rina vera—* py genuina cauyfa-Agao-

rancia.

Ignorantia M agijlro Dijcipulus fujlulit •

Epift. 1 -fil- aS.ti.J.

LIBER* 1^ Op- IV.

IO

7.

v€ t i . vitra quod tempus ofrfernarioncs a m* in lucem prodite non excurrunt , Ma- eotas Solares nec re fle obferaare potui fle, nec ex < bl - ruaris qui Jquam flabile dedu- cere fciuillc : ciim ramen ego vtrumque-» pro re nara prrfhtcrim . Ergo ego a Ccn- fore tunc temporis huius Appircntuety- Apelles ab ronc, nec colligere , nec fuN egere quid- u cf~ quam potui, & nihil auferre a non haben- m! i tc ' CCT!^,r huius Phaenomeni icicn- tiam falrem doiboribus cum aliqua digni- tate, Sc probabilitate communicanda , an- te me non h tbuit . Ergo Ego illi quod il- lius edet nihil ademi > <5c flat mihi pitlura mea, RoG mea; manent illi tenebror , quas alieno nomini offundere ftuduit , manent vepres , quibus immerentis nec prouocan- tis lamam voluit lacerare .

e APELLEM SVAM DE <JMACVLIS 30 Solaribus djclrtr.am J Cenforr norL-> baufsfii colligitur i.expTxmifJis per caujjas qua/i *JAfate- riaUm , Formalem ,

fr Ejicientem . 25

C A P. IV.

MAteria de qua St. circa quamJ

Apelles, circa quam ipftus Ce- 3 o for fuam doctrinam floruit , fimt Macular Solares, & prout in Sole cer- nuntur, fimt cx vel uti materia prima, atq» remota, prout vero inflrumcnris certis , atque datis obfemarionibus hauflar Ma- jj thematicis difquifitionibus per obferua- tiones accuratas apra rttur, fic induunt ra- tionem materix veluti fecundae , Sc proxi- m.r . Ego aurem in inquirendis, & dete- gendis in Sole Maculis tnonitore pratuio 40 nullo vius lum , neque opobfitum pror er- ue contendens vlla probabilitatis vmbra- palliabit . Inanem autem Cenfbris gloria- tionem dc fua tam antiqua infpcctiono Macularum ant iquat am vrdebis infra c- 7. 4 f Porro meam de Maculis do firmam hmda- u furque condruxi fuper lolas Macularam obfcruatiooes a me taftas Sc in Tabula», exempli caufa, {-quia minimam idarum partem p oduxi J mea ad 4. Apnlis exten- 5 o (as ; qota verb Criticus Apellis , obferua. tiones-dreuio Solan inclula$,& continua- tas ad abquid ceni de hoc Phamotncno concludesdum, etiam rndicio luo timpb- citcr scccilarias { cft aum iutc materia- f 5

II.

Apelles ma- teria Pka- ■nomtnt So- lari* a Cen- for t accipere -Kon potuit-, ex <ircum~ itantia 'Li- paris.

feci-nda. Arproxirrn fefe, ad-j^vfcp Ma?f neque facere vel habere potuilTe ingenue cfl confcdus : igitur ego doclricarn meam de Maculis Solaribus vitra 7. Aprilis nor». excurrentibus prolatam , atque probatam, ab ipfo mutuo accipere non potui . Neque erim a non habetequidquampoteft tolli.

Et hoc etl primum i quod c;at demen- flrandum .

Caulla quafi formalis hic , cfl qnaKfas" doclrinc quam de Maculis affero : doclri-- na autem in Tabula mea , vel ex rrieo ge- nio abfbkite propofita, vc! in gratiam tuc Philofophantium fub dubitatione inftnui ta, in plurimis cfl contraria dottrioc Cen- fbris mei , ergo mea doflrina in plurimis falrem , non potefl ede delumpra ex do- ctrina illius ; Sed cccc tibi nc podiin vide- ri quidquasn palliandi caufa attulillc, bre- nem dicto; um in Apellara Tabula lylla- bum texo .

Egpd>xi ; Mo-tis Macula- um Solarium appare ites ede mtrqualcs ,& adhuc nori_» dicis caufa j fed conllantifiime, Sc ferio idc allero /contra Lcct plenis caltris . pro- grediatur Cenfor .

Ego dixi ; moras Macularum fub SqIcj eflc diuerfas; contra totis infonat buccis Ccnfbr : ego tamen adhuc idem fentio 1 Egodixi; Maculas abortu in occafurrt moueri , &idem fimplicitcr etiamnum , Sc fentio , & flatuo i contra decernit Cenfor .

Egodixi,- Maculas in parallelo maximo latas, plus morac infiimerc i/s , fluar in cir- culis minoribus feruntur i idem adhuc eo- dem quo diXi fenfu atifirmo : repugnat -a- cerrrmc Cenfor . >

Ego dixi ; Maculas cencbricofidre*; ed« antiquis Lunat maculis, Sc nunc cmoq u«_j conftanter idem pro comperto habeo $ Cenforvelis remifqne' repugnat . t

Egodubiraut; atl UMmI 1 Sotere - 1- renter tantunv, afTvfrcperirent reflent ffl» flell.r, an quidalfUd"? reroqwhtlcufqbc-* indecilam reliqui ;Ccnfbr illas g*nerat,& corrumpitVdC vel pabulum Sohstaor , vd excrementa p vel fumum , feti nubes pi- ceas, &c. • V.--- T r -r*

Ego motum Macularam Idlpricx pa- rallelum leucoogruumtubdcbioaddili- grntiorem inauilitionem potili : Centbr abi qac rormxiiQc- oopoiin, pro aris tociiq,- rurpiiiimc detendit ,

Ego maculas a Sole mienfibiiiter fub 3 3 "dubio

Apelles fua Tabula for- mam a Cen- for e fu Jura- ri non potuit ex eiufdem dtfflmilitu— d:ne,& con- tr arietate -

Cenfor , dr ApcJn fen - tentyt aiji- dent.

i8

ROSAE VRSINAE

Cum Cenfor huius Ph* nomeni co _ gnitione ca- ruerit, qua- doCuam Ta huli propo - Jitit Ape/-- les ■ nilt}i—> eam trans- ferre d Ce - fore tdem — > potuit •

1.

dubio abefTe dixi , donec res altius a mo examinetur : Cenfor Soii contiguas afle- uerat .

E?o globi Solaris conueriionem obi- ter faciam, nec approbaui nec reprobaui , fuo loco i & tempori referuaui : Cen- for id oftendere omnibus aeruis contea-

dit, . .

Icitur qui hafce meas aflertiones , cum

placitis Cenforis conuenire iudicat , is mea me ab illo mutuatum elfe credat.Que pleraque fi olim , iudicio Cealbris , animi oratia ( quod tamen a vero procul abhor- ret ) nunc vti & femper veritatis caufla^ ferio tueor, propono , defendo, proloquor, Soleque clarius fucceflu operis demoftro: patet* me doctrinam meam , non a Cenfo- re , fed ex ipfo Phaenomeno defumpfilfe.

Caufla ordinaria efficiens doctnnae ali- cuius remota cft homo,- proxima homo intelligens , vfuque rationis pollens ,• vnde oportet intellectum de re aliqua recte dii- curfurum, illius rei cognitione bene inftru- dum efie:at Cenfor Apellis 4.Maij de hoc Solis Phaenomeno adhuc nihil fdlidi afle- rere fciuir, quia totus timidus, dubius, fu- fpenfas, irrefolutus , inter fpem metumq,- vt fcribit ipfo de fo, haefk ; cupi tamen ego 1 4. Aprilis omnem quinq; epiftolis com_- prehenfam de Maculis Solaribus doctri- nam iuri publico, & arbitrio Velfori lubie- cerim. &rurfom Cenfor primum 14. Au- gufti aliquid aflertiue affirmare coeperit , cum ego S . lulij plura praemiforim luis , addiderim meis . Ergo impoffibile eft vt meam doctrinam ab illo hauierim : quia-» ego maiorem eius patrem abfolui , atque emift 1 4. Aprilis anni \6\r. quando ipfo adbuc totus duduautf , & fenrentiae quali nullius fuit jfed vt ait , variarum cogita- tionum, & diuerfarum -opinionum, phan- tafi^ ipfius identidem occurfantium turbi- ne, viciffitudine, atque conflicto agitatus, ita diftrahebatur , vt nunc allentiendo , nunc repugnando , atque contradicendo , nufquam certo lococonfifteret , ideoque fluctuabundus , inuito licet , Sc fatis iibi prreiudiciofo trium menfium folentio ob- mutefceret; qubd quid affirmaret rr.ifor , quid negaret, ex imperitia huius Pheno- meni exploratum non haberet j rametli is foius , & vnicus elTet, Angelo fciiicet cae- litus patefaciente , cui omnis Inuentio , & fciennae plenitudo dehifce diuinitus Soli releruaca, 5c communicata fuiflet . u a->

I h

1 ergo fronte nuncadsiruit , me

meam ab ipfo decerpfjje, & ab tpjb hau fiam difiimulaffe, quando fe nulLm habuijfefpcn - te confitetur / Ego enim i-,. Apnlis quinq;

5 epiftoias Velieio trar.ftniforam , quando ipfo os aperire de hac apparentia non au- debat, nedum fcribere ; quia nihil foiebat ;

& me tamen o portentum edocebat . Ef- fectu in actu polito caudam efle velfuif-

10 fooportet . Cum igitur Cenforis intclii-

oentia eorum cognitione caruerit, que , & c^lufo quando Apelles de Maculis edidit , ab ipfo procedere non potuerunt.

15 APELLEM SVAM DE <JV1ACVLIS Solaribus docinnam d Cenfor es non haufiffe , demonjlratur tertio ex Hijioria Cro- nologica. _» .

20

- C A P. V.

C

Enfor dicit in fuo Libripende; Et

alcuni conftretti , e conuinti dalle mie ragioni hanno cer-

V»

catofpogliarmi,di quclla gloria,che era pur mia e diflimulando d'hauer veduto gli fcritti miei , tentarono dopo di me ,, farli primieri Inuentori, &c. prout fut—

3 o pra quoque vifum eft . Nimirum quod a- liqui-ratio ibus iplius de hoc Phaenome- no allatis conuicti , tentauerint ipftim ipo- liare lua prime inuentionis gloria , ex eo videlicet quod vilis ipfius fcr.ptis multae didicerint , eaque pro luis poftea adduxe- 5 * rint, & fic palmam illi proripere voluerint.

Hec ego in me coniecta vna cum alijs om- nino arbitror , &c initio operis fatis proba - ui ; quorum tamen falfiras , & indignitas ,

40 vt euidenter emineat ; ecce tibi feriptionis hiftoriam Cronologicam .

Ego tres meas epiftolas primas abfolui tnefe No^emb-Se Deceb.anni 1 6 1 1 .Cen- for fuam primam epiuolara , qua meas tres - rogatu Velleri examinauic, an exa- n mauite comp.fuic bc abi -luit 4. Maij r6i 2. interiunr quali q-mque menfes.

\ elferus tp.eas rres epiftoias publici iuris fecit, Ianuarij , anoo 1 6 1 2. eafque-^ in ; reflas Trutina-ori miiic 6. Ianuarij; Apel/es C*- hinc Cenfor eas quatuor menlibus verfa- joremferto^ uit, donec epiftolam fuam primam titu- banti calamo, lubricoque ft^iofenpin» vt dum rr ul-' a dicere* , nfoil tamen aiiererer .

55 Ynde ccuiiat m tabus primis epiftolis

meis

4?

5°

teuertit •

LIBER I. C>p- V.

r9

Apelles hor- tatu V elfcri fu.im T abu- lam auxit , ne Cenfor falcem Juam in alienam mejfem mit- teret .

L

meis ex ipuus feriptis hauPtum a me nihil ciie po.Tci cum fcnpca iplius fiat primum tiaa luper epiflolas meas , & hac fint cauf- fa lcu occafio prima ipfius feriprorum , 8c ip.e adhuc rudis circa hoc Phamomenon , & vt aiunt in puris naturalibus hxrerct • a ncfciencc nihil poteft difei . Dande, cum Cenfor in prima fua epiflola exadam il- lum obtcruan di modum , quo Sol per tu* bom in charta excipitur obfcure mfinua- retjhumfque Phxnomeni difquilltioncm atque accuratiorem obferuationem Vel- fero , mihique Macularum exaCtiifimas de- iisnationcs polliceretur , latis animaducr- ti ( accedente praricrtim octodecim men- fium anticipata ab eoque iaClara huius Phaenomeni animaduerfione ) ipfum in_» mcliem meam falcem luam tmmitTurum_.i vnde Amici mei viri docti , & ante emnes Vclfcrus infuisad me crebris literis, c- tiamnum apud me excantibus , paflim in- itabant mihi , vti prioribus epiltolis reli- qua adijcercin , neque permitterem mihi hanc laudem ab aio eripi . Ego quoniam 16. lanuarij 1612. ad Vellerum tam mi- feram fufam fatis cpiltolxm, pleraque Phc- nomeni huius arcana generaliora dare & diffuse latis explicantem , in qua mihi ab iltiuimodi Harpijs abunde cauebam, ht- fce verbis :

Piuribus modo lubens ruperfedeo: hxc etiam arbitror vtcun que iatisfaau- ra Lectori inteliigenti . Nam cum du- pex xtnulorum lic genus , alterum eo- rum , qui cum non poi&ot ipfi prxclarc quidquam pratftarc , prxclara quxque quomotiocunquc carpunt : illorum al- terum, qui cum poflint , fcd non fece- rint , ir.ox vt ahos inllgnc quid ttntafic animaduertunt, aduoiant ipfi , & inuo- lanc , vt aliena rapiant r vrroiquc ab o- „ pac noltro arceo hac eprftoh . Primi „ enim priora non arguent , fi hoc fupple* „ mento , pleraque perfeda canent ; po* » (tremi non hax tibt arrogabunt , ii ple- ,, raque dicenda dida , & pleraque obij- „ cienda loluta fpedabunt . Vnde cum_. yy Pbxnomenon boc , multo maius, quam „ quiipiamtacilc fiiipicetur, quemadmo- dum progreffu lplo inteLliges, &iam_. nifiiallor mente lagacilfima perfpias, lit futurum: cuique ( iudicio meo & pace tamen aliorum) par offcenfum fit nuliuro, neque forrafis etiam offenden- dum : mumaui tus au cc ii teras , longo

»

3»

J»

>>

5>

jy

3J

yy

yy

I L

t y, iam tempore codas, prarfertim quoad yy priora , vt eas vti priores cedro ilimas , ,, C~ hanc qualemqualem (jcrmantx no- 5 yy firx , tuxque Ausvjl*. gloriam Jerma i lit - yy batam . Quod tum fieri conndo pode ,

„ fi editio diutius nequaquam differatur . ,, Panaaucnuiorj ms propediem a mo ,, habebis. Hxc quanta finr,& qud ren- lo „ dant vna mccum a iimaducrtis, vnde— > „ timeo nili anrcucrtas , c mar.ibus ca_. „ nolfnspxne extortum iri : vifo cnim_. „ tanto huiufce rei ex: tu Mathematici , „ non erit vt fc contineant . Continebunt i y ,, autem , fi tanto a nobis relictos inter- „ uallo femer p.rpcnderint : & fic vel fua „ & propria proment, vd cate aliena_. „ non arrogabunt. Qu .d prohibere pc- „ nes te eft totum. Hxc ibidem. Ego 2Q igitur , vt dixi, cum heejans aperte pro cauti la ad arcendas alienas manus prx- ftruxillem , non perfuadebam mihi Altu- rum , vt vllus tam detnrx frontis efTet,qui meas curas tanto interuallo aliorum ante- 2<_ greiias , luis fubiecuturis fpeculatiombus auderet poftponcre ; multo minus inde de- riuatas aftrucre . Quia ramen importuni- tati Amicorum fatis elfe faciendum , fecu- r.taticonfulcndura, temporique feruien- . Q dum , etiam Vellero fuafore dt vifum , a- i dieci adfiuc obferuationes a 1 6. Marrij ad 4.0C 7. Aprilis anni t6tt. comprehenias, vna cum notationibus meis , easque ad eundem Vellerum mifi 2 f. iuJij,cum bene potu idem expedire racnlc lunio vel Maio, 3 * aut iplo «iam Aprili . At cum ijs tempori- bus huius Phxnomeni nouitas vbiq; Gen- tium <ic terrarum feruercc, volui ffudioecia abjs fpatium dare aliquid cx illis priori- bus mentibus proferendi, vnde & lacunam ** illamab 1 i.ianuar. ad id. Marti; in ho- diernum vfquc diem reliqui , vt vel Cen- fori Ap>l.is , vel cuicunquc alteri reram— 1 iftarum ftudiofo locum & 1 parium relm- querem illius explendi , quo toti mundo ^ palam taceret , probabili faltem argumen- to , fe parita huius Phxnomeni , ciufque inuentionis aliquatenus participemefTt— »> neque egoma mihtfoh applaude rem. Cum autem nullus hucufque illud prxffirerit; *° relinquo cuilibet xqoo teram xifimatori, mibine,an ducubranonum mearum car- ptoribus atque ribtoribus vdit addicere prima inuentionis Lauream , quam tamen tanti non facio, quanti veritatem, cuius graua hxc difputo .

Luuna kA- pfllaa expe- Ctan: Cenfo- rtnim Jot- lerttam

Etenim

Apellis ps - ffrema ;u- r£->zntecejfe~ runt Cenfo- ris epifiola fecundam^., & tertiam.

ObieElioni i- nanifatisfit.

2,3

ROSAE VRSINAE

j. ■

Etenim cum vt dixi t 6. Ianuarij', 14. \

Aprilis 2 5. Iui i pofieriores meas epi* ftoias Vel fero raififfem ; abfoluit fuam fe- eundam Cenior meus 14. Augufti . atque ex hoc capite, ab illa ego decerpere; & 5

meis inferere nihil potui : neque enimtam Lynceus ego lum vt vel 1 6. Ianuarij , vel 2 5 Juli) legerem feriptum , quod in r crura : natura non faic,fed primum pofteia 14. Auguftilucemafpexit. tantam mentis a- 10 ciem non habeo , vt Deo flimltsqats non funt,tanquam fiat mihi pr^ientia liftam; -

At dicet aliquis , me potuilfe multa_, : colligere ex auditu : nam licet -Cenfor A- - pellis fuas fecundas Iiteras primum ab- 1 5 foluerit 14. Augufti, fieri tamen potuilfe, - vt diu ante ipfum Apellem fuos in illa ex- • plicatos conceptus fecum voiutauerit, qui ad aures Apellis appellere potuerint, vnde - ipfe fua; imaginis depingEndte idaram fur- io tiuis adumbrandam coloribus haulerit. A d hacc dicqPrimo, Me ex Lectore nunc Au- ditorem fieri . Cenfor dixit fua feripta le- diitata, & tamen dufimulata , non audita , non cogitata elfe & Secundo , Iftas o- 2 5 biectiones elle maleuolorum conficta fom- raa : Vnde enim , duc quo indicio norunt ad me delatas Cenforis circa hanc mate- riam fentencias * Tertio , licet fupponere- tur , quod tamen neque fadum eft , neque 3 0 fieri potuit , me ipfius conceptus audiuif- fe , feripta vidiife , nunquid inde ftatuent ex ijs me meam traxille doctrinam? Mui- tb matiori ratione inferre potuifient , &. ipfum Cenforem fuam de Maculis, fenten- 3 5 tfamhaufiife e Tabula mea, quam lpatio femeftri fecum habuit, ante hiftoriam fua . Inutilis atque inanis eft argutia a poftead effe Quarto , At Cenforis feripta ante_^ confectam meam Tabulam neque legi, ne- 4° que cogitata, vnquam ex vllo inteiiexi : neque mirum .nam neutra in rerum natu- ra fuerant , cum ego pictu: am, eiufque ex -

pheationem orbis totius arbinio lnbieci.

Quod vt aperte videas , Quinto > Ego 1 6 . ^ Ianuarij quinque epiftoiis omnem de Ma- culis meam fententiam expolueram ; nam qu^ jiteris 25. iuIij confignauhpratercqn- firrnatum Phaenomeni hiuus, & prius aiier- tpr-um ftabilraientura , nihil afferebant :: 5° irutinator autem 16. Ianuarij adhuc al- tj Ulmis tenebris circa hoc Phaenomenon immerfus palpitabat i eo quod etiam 4. Maij necdum aliquid auderet efibtire_j ,

■ prout iptomet ceite,IuWi,cciflta1e in pfio- S >

IL*I

nbuseft demon Eratum ) circa quod tem- pus tamen ei oborta aliqua rationis alicr.z Icintilla , Ipem lucis attulit , eo quod na- duseffet dricipulum fuum , in arte obfer- uandimagtftrum , a quo-& ipfe doceretur veritatem ,<5q Angelus in vaticinando va- nitatem dedifeerer. Hucufqucerporecon- dit2S ipfius de Maculis cogitationes audi- tu, abftrufas eiucubrationes vi fu percipe- re non potui ; quia nulle fuerunt. Meos er- go dilcurfus , iam pridem euulgatos , ex il- ' io nullo modo fumpfi . Sexto , Et licet 14. Augufti fuam alteram epiftolam confece- rit Cenfor , nihilominus tamen Velferus imprimi curauit, & ad eundem ablegauit accuratiorem meam Difquifitionem , 28. Septembris 1612. antequam nancifcere- tur didtam Cenforis epiftolam , quam vt ex epiftoia quarta Velleri patet, accepit primum Ocfcbris 1612. Etpoftmodum Apelles ab illo. Si igitur ego Cenlorem_. in obferuationibus M icularum Solarium-, circulo Solis includendis , fi in earundem digeftione , ordinatione-, ex-amine , loco , motu, ratura,feu inqtfire-ridis , fcu pa*- tefaciendis, atque in publicum edendis antecelli ;-fi rgo hac omnia nullo dudtore, nullo do&ore praeftiri ; fi dum ego hac pe- regi , circa hac omnia Cenfor perplexus , fufpenfus - atque irrefolutus fuit; fi obfer- uationes circnlo Solari ccnclufas non fe- cit, facere non potuit: quomodo obiecro, ego ab-illo didici , quod ipfe nefeiuit ( ad 4. enim Maij anni i6i2.obferuationem-. Solari circulo inclufam nullam fe habuilfe teftatus eft - Ergo illo tempore, ex pro- prijs obferuationibus euidenter aftruere non potuit , Maculas prope margines tar- dius, ad medium celerius ferri: Macula?- rum ad fe fitum dicere nen potuit : Maeur; las circulari motu Solem ambire , prodere non potuit : Motus illarum diurnos inter fefe conferre non potuit: non potu t in-? quam ex fuo hate folide , fuficrenter , Sc mathematice oftenderc ; quia lfne obfer- uationibus circulo inclufis , hax euinci ne- queunt.-potuit tamen exmeo,certedifeen- di cccafionem habuit, quando quadrime - ftri integro tabulam meam domi fua; ver- famt , dt-inteftinum contrariarum cogita- tionum bellum circa afienlom vel tfiflen- fum tolen . quoad vfq. edoctus adifei- pulo , non c iuino adiutus pruniegio>fibi vni fciiiceteonceilo, accommodas ad rem arfimaduemones iftius Fhaaomeni appu-

care

®uod in n. rum naturs non eft , Kee audiri , nec-, videri po- teH.

QtiddcqttidZ Cenfor anno 1 6 1 a. ad die ^.Mafcon- clufiones A- ■peilaas i fuis obferuatio- nibus aftrM' ere non p*- tuif, neques t. Apellei eaf- dem ab illO“ met fublegt - re vatuii-

X

LIBER

L

care ccrptr , & tum primum ego G Deo placet oblcroariones meas , doctrinam^ meam , Sc depicturi tabulam , Ipectarum xam dudum expofiram , ab ipfo di dici , ipfi abibib , & m; illi prarpofiai . O factum le- pidum , artificium admirandam ! ego edi- ta mea anno 1 6 1 z. f ampli ex illius editis anno 1613.

Auditum admiffi rifum teneatis Amici .

APELLEM S V A M T>£ tSMACVLlS Solaribus doLlrinam i Cenfor e non-» haufJjcyDemonJlrsrur qaarf ijex ujtEhmtatc 'T eJHtUn omr.t exaptior, te matorum.

• Ml

C A P. V I.

DV M Cenfor innuir me fua feri- pta ante vidiffe , quiim mea- ederem ,& hanc fraudem in-, meum commodum exercitam celafle ,non tantum veritatis.fcd & huma- nitatis iura vehementer infringit ,• nam Sc amicorum omnium optime de fefc meri- tum, quo viuente ha:e promere debuirtet, teterrima irffamiat nota inurit , dum gra- uifTimum atque candidiifimum Virum-,

Ctr.for in > Marcum Vellerum , ante multos annos ta-

M arcum-, ris tundam , tam celebris Reipublicc M > V tlftrutam deratorem lapicntiflimum , intignis vani- fr idem fatis tatis, atque pudendae leuiraris Iciens «Sc vo* f unitum m- jens accerpt . Nam id qiod Ccntor de-» turiofus • fuis amc lectis, Sc dilli nulatisfcriptis.lcu

conceptibus affirmat , c diametro Vclk rus negat . alterutrum ergo ncerfle cft fa. fica- tis redargui . Cum autem Vcllerus id per- fcriplcnt ad ipfummet Ccnlorcm , adhuc /uperltcs, neque Ccnlor vnquam refuta- uent , oportet omnino rem ira fete habuif fc ; alias enim facilem fui nominis iadura imminentem aduertiflet ; fiCenloremvi- uum contra CeCc teftem tam imprudenter in cauffecidctn fi non noxia , parum certe fauorabiii aut proficua.irritaflet . Sed quid prodclt quarfitis hinc inde conieduris fi- dem facere Vellero , cum ciuldera (ditcn- tix fua manu apertilfimc liiblcriplerit coo- tra femcTrpTuxn Cenfor ? audiamus vtrum- que . Marcus Velfcrus epiftula fiia quarta adCenforem Apellis anno 1612.5 .Odcb. M. Velferi direda, fic habet m principio . pro Aftllt r> Comparuc finalmentc la feconda Ict-

etr.tr a C en- „ tera di V. S. di 14. d’ Agofto , manda - ftrtm ustt- n tami dal Sig. S^grcda Et circa mc&um.

■tam.

I. Cap. VI. 2,r

n.

„ Deli de rare i gran demente , che Apcllo „ haueile vifto quefh ferittura , prma „ cheftamparegli fuoi vlrirm difcorii ; &

„ pure coofidcro, che per qualchc nlpet- „ to e fbrfc meglio a qjefto modo .

» Compamerunr , inquit , tandem le- ,, eundae V. D litcnr 14. Augufti datv ,

„ ad mc mille i Domino Sagredo . Et lub „ medium . Percuperem fiipra modum-/

„ vt Apelles iftam feripturam conlftexif- ,, (ct , antequam fuos vltimos difcorlus .

„ tvpis mandaffet j omnibus tamen Cba- „ fideratis , meliiis eft fbrfitan ob certas ,, quifiiam rationes, rem ira lc habete. Sc ,, addit . Io non manchero di communi- ,, cargfiria, faziatoche men'habbia pri»

„ ma vn poco . Ego , inquit , non omit»

„ tam illi hanc epiftolam communicare,

„ fedata tamen prius aliquantulum tane „ mea . Vbi fequentia notanda funt ,

Primo , Ex Velleri tefttmomo ccrtlim efle , Meam circa Maculas Solares curam tc°[i™n*,'X pofteriorem , in vulgus cmanalte, ante- M.yeijeri. quam Vcllerus fecundam Ccnforis cpilio- lam Italicam acciperet .

Secundo ex eodem teftimonio confla- re , me eandem Cenforis epi ftoiam non-* vidifle . alias truftra eius contrarium op- taret , Sc Iplendide fane mentiretur Vel- ferus. * 1,1 •

Tertio , Ob certas tamen cauflas fuum defidenum moderatum efle Vellerum , at- que iudicafie , praeftare mea in publicum exiuifle, inuifis Cenfbrib epiftol.c fecun- da: (criptis, quam vt poft accepta, con- fpeita , Sc lecfa.primiim publicailcrm frica.

Et licet prudens Lcflor tacite rationes ib las Velleri percipere queat , tamen vt ab omni dubio illum liberem , dicam quas ipfe Vcllerus ad me priuatim perlcripfic , Pr*r*gtuit videlicet ne Cenfor, aut quiiquam alius anfam lulpicandi , atque proclamandi ar- p,uem ( cn_ riperet , mc docfrinam meam ex ipsius forts fcriptis didicilTe, rapuifie, edidifle . iezie nium. ridicauit Vcllerus, quia Cenfor nihilomi- nus fecit Vellero mortuo, quod torfitan au- furns non fuiflet vmo .

C^iartOjSe mihi mifluru idem lcric>tufti Scc. Ergo.tefte ipfo, ante non habui/

Quinto, Deinde f ubi ungit peculiare mihi pofiram difficultatem , exeo, qnod ftyk> Iraltco omnia Cenlbris ferrpta ad mc perueniant &c. e qua circumfianria no- na exoritur Cenfon difficultas , lua men- dacia vero firmlitudinis aliquo colore ve-

ltien-

: S

10

30

25

30

35

40

45

50

55

ROSAE vrsinae

L

fidendi . Quis enim mihi tua Italica foripta extra Vellerum deaitr quis dare potuit r Quis ex Italo in termonem Latinum tra- ftaht ? quo tempore? quo locor qua ratio- ne?'dic fodes ; comminifoere aliquid ; iaua lutum luto , & antiquas criminationes di- lue nouis. non euades , ftat contra te Vel- (eritcffimontum.ftat tuum ipfius. Audia- mus temetipfom . Anno Domini 1 6 1 2. r. Cenforh eo- Decembris, Cenfor in Hiftoria tua de Ma- tra fapf*** qulis Solaribus epiftola ad Vellerum tertia pro Apeily pafi;. i0, fic ait . Quanto ad Apelle , 3. tettmomu . ^ me ancora difpiace che e’non habbia ve;

„ duta la mia feconda lettera s auanti la_» „ publicatione della fua piu accurata di- „ tquizione,e che la mia ambiguita, & pi- „ grizia nello fcriuere , non habbia potu- „ to tener dietro alia lua refoluzione , o ,5 pro.ntezza 5 ben’e vero che buona cauta „ delia dilazione ne ftato Fctfier trattenu- „ te le mie lettere piu dvn mele in Vene- „ zia dalla troppa ffima, che di eifie feco ,, rilluftrilsimo Sig. Gio. Francefco Sa- „ gredo , volendo che ne rcftaffe copia in 3, quellaCitta.

,, Quantum ad Apellem attinet ( inquit ,, Cenfor) mihi pariter difplicet , quod „ meas fecundas literas ante non viderit-, ,, quam luam accuratiorem ditquifirio- „ nem in publicum emitteret, & quod „ mea hredtano , atqj in Ictjbendo tardi- ,, tas, non valuerit retinere eius refolutio- „ nem, atq. promptitudinemxum nihilo- „ minus iufta mors huiufce intercelferic „ cauda , quod litteras meae ex nimia-. .5, xftimatione , quam iliis conciliauit 11- „ luftrifiimus Dominus loannes Franci- „ fcus Sagredus , plus quam integrum-» „ mentem Venetijs fuerint ad defcriben- „ dum detenta , cum fola ipfius illarum-. „ le&ione fatis' honoratus fuiflena, quae „ ob figurarum multitudinem tatis tcm- „ poris requirebat &c.

Vbi patet Cenfiorem cum Vellero idem fontire, quod focundam ipilus epidolarro ante editionem mearum pofteriorum lit- terarum, nec viderim, neque videre potue- rim , quod ipilus foriptum haelllfet menie S-ptembri Venetijs , cum mea a me euo- ladent omnia 15. iuhj . Contra hunc, opi- Cenfor cor— nor’ te^crn » Cenfor non excipiet , quia-. tra fe Tejiis ma^orem CF!cm pluris lpfe laciat , amet , oir.ni cxcrp- honoret , cui plus confidat, deterat , cre- t:on: maior . dat in toto terrarum Orbe non habet • Quae deiade de Imgua Italica ifibnectit,

. ,L

I rufius Iblididime confirmant , me eo tem- pore Cenforis Icriptum Latinum , nec ha- buitle, nec habere potuiffe . Sed vt in orc trium ftet omne verbum , en celtem ter- . ^ tiom , eumque Academicum Lynceum fe- cretorum Cenforisomnium confoium, An- gelum. de Filiis : qui in lua ad Lectorem praefatione , tametli Inuertionis primas Ccnfori transforabat, tanquam diuino de- j 0 creto debitas, fecundas tamen mihi obtin- gere potuiflfe non denegat s &c vulgando obtigille omnino affirmat hifce verbis , e- tiam fupra citatis, In hiltorica Macularum